Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)

Johannes gásttašeaddji

111,1 Markusa evangelium Muhtun giehtačállosiin lea eará dajaldat: “Markusa mielde”. ▶ evangelium. Jesus Kristusa … evangelium sáhttá maid jorgaluvvot “evangelium Jesus Kristusa, Ipmila Bártni birra” dahje “evangelium maid Jesus Kristus, Ipmila Bárdni, sárdnidii”. Kristus lea seammá go ▶ Messias, “beastigonagas”, dás Kristus adnojuvvo Jesusa namman.Ná álgá Jesus Kristusa, Ipmila Bártni, evangelium.

2

1,2
Mal 3,1
Matt 11,10
1,2 Profehta Jesaja Sitáhta čujuha čálabáikái Jes 40,3 ja muhtun muddui čálabáikkiide 2 Mos 23,20 ja Mal 3,1.Profehta Jesaja girjái lea čállojuvvon:

Mun vuolggahan iežan áirasa

du ovdal,

son ráhkada dutnje geainnu.

3

1,3
Jes 40,3
Luk 7,27
Jietna čuorvu meahcis:

Ráhkadehket Hearrái geainnu,

njulgejehket su bálgáid!

4

1,4
Matt 3,2Apd 13,24
19,4
1,4–8 Johannes gásttašeaddji doaimmai Jordaneanu meahcis, gos son sárdnidii jorgalusa ja gásttašii. Vrd. 1,9; 6,14–29; Matt 11,1–19; Luk 1,5–80; 3,1–20. ▶ Johannes.Johannes gásttašeaddji sárdnidii meahcis ahte olbmot galge dahkat jorgalusa ja gásttašuvvot suttuid ándagassii addojupmin 5Su lusa bohte ollu olbmot Jerusalemis ja miehtá Judea. Sii dovddastedje suttuideaset, ja Johannes gásttašii sin Jordaneanus. 6
1,6
2 Gon 1,8
Johannesa gárvun lei kamelguolgabivttas ja alimiid birra náhkkeboagán, ja su borramuš lei rásselohkut ja meahccehonnet. 7Son sárdnidii: “Mu maŋŋil boahtá son guhte lea gievrrat go mun. Mun in leat dohkálaš čoavdit su gámagarccaidge. 8
1,8
Apd 1,5
2,4
Mun lean gásttašan din čáziin, muhto son gásttaša din Bassi Vuoiŋŋain.”

Jesusa gásta ja geahččalus

9Daid beivviid Jesus bođii Nasaretis Galileas, ja Johannes gásttašii su Jordaneanus. 10

1,10
Jes 63,11
Esek 37,5č14
Go Jesus gorgŋii čázis, de son oinnii almmi leahkkaseamen ja Vuoiŋŋa boahtimin su badjelii duvvá hámis. 11
1,11
1 Mos 22,2
Sál 2,7
Jes 42,1
Matt 3,17
12,18
Mark 9,7
2 Pet 1,17
Ja almmis gullui jietna: “Don leat mu ráhkis Bárdni, du mun lean válljen.”

12Dallánaga Vuoigŋa ájii su meahccái. 13

1,13
Sál 91,11eč
1,13 Sáhtán hebreagiel sátni mii mearkkaša “vuostálasti”. ▶ Sáhtán eŋgelat eŋgelat. Njealljelogi beaivvi son lei meahcis, ja Sáhtán geahččalii su. Son elii spiriid gaskkas, ja eŋgelat bálvaledje su.

Vuosttaš máhttájeaddjit

14

1,14
6,17
Go Johannes lei biddjojuvvon giddagassii, de Jesus bođii Galileai ja sárdnidii Ipmila evangeliuma. 15
1,15
Jes 52,7
Jer 3,1222
Dan 2,44
7,14
Hos 14,2
Matt 3,2
4,17
10,7
Gal 4,4
1,15 Ipmila riika.Son celkkii: “Áigi lea dievvan, Ipmila riika lea boahtán lahka. Jorgalehket ja oskot evangeliumii!”

161,16 Galileajávrri gátti Galileajávri gohčoduvvo maid Gennesaretjávrin (gč. Luk 5,1) ja Tiberiasjávrin (vrd. Joh 6,1; 21,1). suohppunfierpmi Guollebivdit atne uhca jorba nuohtáža (3-5 m rastámihttu) maid sii suhpodedje guollespierru badjel. ▶ guollebivdu.Go Jesus lei vázzimin Galileajávrri gátti, de son oinnii Simona ja su vielja Andreasa. Soai leigga suhpodeamen jávrái suohppunfierpmi, dasgo soai leigga guollebivdit. 17Jesus celkkii sudnuide: “Vuolgi čuovvut mu, de mun dagan dudno olmmošbivdin.” 18Soai guđiiga dallán firpmiid ja čuovvuleigga Jesusa.

19Go Jesus lei mannan veaháš ovdalebbui, de son oinnii Jakoba, Sebedeusa bártni, ja su vielja Johannesa. Soai leigga fatnasis čiktimin firpmiid. 20Jesus rávkkai sudno, ja soai guđiiga áhčiska Sebedeusa ja su bálkkolaččaid fatnasii ja čuovvuleigga Jesusa.

Jesus Kapernaumis

211,21 Sabbahin Sabbat lei juvddálaččaid vuoiŋŋastanbeaivi. synagogai juvddálaččaid čoahkkananbáiki. ▶ synagoga.Sii bohte Kapernaumii. Sabbahin Jesus manai synagogai ja oahpahišgođii. 22

1,22
Matt 7,28č
1,22 čáloahppavaččat olbmot geaid bargun lei čilget lága. ▶ čáloahppavaččat.Olbmot ovddošedje sakka su oahpaheami, danne go son oahpahii nugo dat geasa lea addojuvvon váldi, iige nugo čáloahppavaččat.

231,23 buhtismeahttun vuoigŋa buohcuvuohta ja suddu.Synagogas lei dalle olmmái geas lei buhtismeahttun vuoigŋa. Son čuorvugođii: 24

1,24
5,7
Joh 6,69
1,24 Ipmila Bassi Jesus Ipmila bárdnin, gč. 1,1. ▶ bassi.“Mii dahkamušaid dus lea minguin, Jesus nasaretlaš? Leatgo don boahtán min heavahit? Mun dieđán gii don leat, Ipmila Bassi!” 25Muhto Jesus šikkui vuoiŋŋa ja celkkii: “Jaska! Vuolgge sus olggos!” 26
1,26
9,2026
Dalle buhtismeahttun vuoigŋa gaikkui olbmá ja vulggii sus ja čuorvvui jitnosit. 27Buohkat suorganedje ja jerre guhtet guoimmisteaset: “Mii dát lea? Ođđa oahpahus, su sániin lea váldi! Velá buhtismeahttun vuoiŋŋatge jeagadit go son gohčču daid.” 28Su namma bekkii dallánaga miehtá Galilea.

29

1,29
5,37+
Sii vulge synagogas ja manne Simona ja Andreasa ruktui oktan Jakobiin ja Johannesiin. 30Simona vuoni lei veallámin seaŋggas čoaskindávddas, ja dat muitaluvvui dalán Jesusii. 31Jesus manai su lusa, dollii su gihtii ja čuoččáldahtii su. Čoaskindávda luittii nissona, ja son bálvališgođii gussiidis.

321,32 Go šattai eahket … luoitádan Juvddálaš jándor rehkenastojuvvo beaivvášluoitádeamis beaivvášluoitádeapmái. Sabbat (v. 21) bistá bearjadateahkedis gitta lávvordateahkeda rádjái. Gč. 3 Mos 23,32. idja ja beaivi.Go šattai eahket ja beaivváš lei luoitádan, de sii bukte su lusa buot buhcciid ja bosttahuvvon olbmuid. 33Oppa gávpot lei čoagganan uvssa ovdii. 34

1,34
1,44+
Son buoridii eatnagiid geain ledje máŋggalágán dávddat, ja ájii olggos máŋga bahás vuoiŋŋa. Son ii suovvan bahás vuoiŋŋaid sárdnut, danne go dat dovde su.

Jesus vuolgá Kapernaumis

35

1,35
Matt 14,23
Mark 6,46
Luk 5,16
6,12
Árrat iđđedis, go ain lei seavdnjat, Jesus lihkai ja vulggii olggos. Son manai báikái gos sáhtii leat okto, ja rohkadalai doppe. 36Simon ja dat geat ledje suinna, vulge hoahpus ohcat Jesusa 37ja gávdne su. Sii dadje sutnje: “Buohkat ohcet du.” 38
1,38
Joh 18,37
Muhto Jesus celkkii: “Vulgot dáppe ja mannot lagaš gávpogiidda vai mun beasan sárdnidit doppenai. Dan dihtehan mun lean boahtán.” 39
1,39
Matt 4,23
Nu son vulggii ja jođii miehtá Galilea, sárdnidii synagogain ja ájii olggos bahás vuoiŋŋaid.

Jesus buorida spihtálaš olbmá

401,40 spihtálaš sátni čujuha liikedávdii. ▶ spihtáldávda.Jesusa lusa bođii spihtálaš olmmái gii čippostii su ovdii, ánui sus veahki ja celkkii: “Jos don dáhtut, de don veaját buhtistit mu.” 411,41 árkkášii su njuorrasit Earret veardádusain adno dát greikkagiel sátni dušše Jesusa birra. Matt 9,36; Mark 6,34; 8,2; 9,22; Luk 7,13.Jesus árkkášii su njuorrasit. Son geigii gieđa, guoskkahii su ja celkkii sutnje: “Mun dáhtun. Šatta buhtisin!” 42Dallánaga spihtáldávda vulggii olbmás, ja son šattai buhtisin. 43Jesus vuolggahii su eret ja gilddii su garrasit: 44

1,44
3 Mos 14,2eč
Matt 9,30
Mark 3,12
7,36
8,30
9,9
Luk 4,41
“Ale muital dán geasage. Mana čájehit iežat báhppii ja atte buhtástuvvamis oaffara maid Moses lea mearridan, duođaštussan sidjiide.” 45Muhto go olmmái lei vuolgán, de son riemai muitalit buohkaide dan mii lei dáhpáhuvvan, nu ahte Jesus ii sáhttán šat mannat albmosit guđege gávpogii. Son orui gávpogiid olggobealde ávdin báikkiin, ja juohke guovllus olbmot bohte su lusa.