Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
7

Israel, Ipmila válljen álbmot

71

7,1
2 Mos 23,23č
4 Mos 33,51–55
Go Hearrá, din Ipmil, doalvu din dan eatnamii maid dii dál lehpet mannamin váldit oapmineattet, de son ádjá din ovddas čieža álbmoga mat leat stuoribut ja gievrrabut go dii: Hetlaččaid, girgašlaččaid, amorlaččaid, kanaanlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 27,2 vihahit daid duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Go Hearrá, din Ipmil, addá daid din gihtii ja dii lehpet časkán daid, de dii galgabehtet vihahit daid duššadeapmái. Allet daga lihtu daiguin alletge árpmit daid. 3
7,3
Duop 2,2
3,6
Esra 9,1č
Allet čana daid olbmuiguin fuolkevuođačatnasiid, allet atte nieiddaideattet sin bártniide alletge váldde sin nieiddaid bártniidasadet áhkkán. 4
7,4
Duop 2,3
1 Gon 11,2
Sii vedjet giktalit din mánáid gáidat mus ja bálvalit eará ipmiliid, nu ahte Hearrá moarri cahkiida din vuostá, ja son duššada din johtilit. 5
7,5
2 Mos 23,24
34,13
4 Mos 33,52
5 Mos 12,2č
Duop 2,2
Dahket sidjiide baicce ná: Njeidet sin áltáriid, cuvkejehket sin geađgebácciid, čullet moallun sin ašeračuolddaid ja boldet sin ipmilgovaid. 6
7,6
2 Mos 19,6
5 Mos 4,2037
26,18
1 Pet 2,9
Diihan lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot. Hearrá, din Ipmil, lea válljen din mávssolaš opmodahkanis buot máilmmi álbmogiid gaskkas.

7Hearrá ii liikon didjiide ja válljen din danin go dii livččiidet álbmogin leamaš stuorit go eará álbmogat – diihan lehpet unnimus buot álbmogiin. 8

7,8
6,21
10,15
Muhto Hearrá ráhkistii din ja dáhtui doallat váli maid lei vurdnon din áhčiide, ja danin son buvttii din gievrras gieđain šlávvaviesus ja besttii din farao, Egypta gonagasa, gieđas. 9
7,9
2 Mos 34,7
5 Mos 32,4
Sál 25,10
De dihtet dalle ahte dušše Hearrá, din Ipmil, lea Ipmil. Son lea oskkáldas, son doallá iežas lihtu fámus. Duhát bulvii son lea oskkáldas daidda geat ráhkistit su ja dollet su báhkkomiid, 10
7,10
Nah 1,2
muhto mávssaha daidda geat vašuhit su. Son ii ájahala duššadeames dan gii vašuha su. 11Dollet dan dihte oskkáldasat lága ja mearrádusaid ja njuolggadusaid maid mun odne attán didjiide.

12

7,12–16
3 Mos 26,3–13
5 Mos 28,1–14
Jos dii doahttalehpet dáid njuolggadusaid ja oskkáldasat doallabehtet daid, de Hearrá, din Ipmil, doallá iežas lihtu ja lea oskkáldas, nugo son lea vurdnon din áhčiide. 13Son ráhkista din, buressivdnida din ja dahká din stuorra álbmogin. Son buressivdnida mánáid maid dii oažžubehtet ja šattu maid rádjabehtet, din viinni ja oljju, din gusaid ja sávzaetniid dan eatnamis maid son vuordnumiin lohpidii din áhčiide addit didjiide. 14Dii oažžubehtet eambbo buressivdnádusa go buot eará álbmogat. Din gaskkas ii leat oktage šattohis dievdu, ii sahkuhis nisson iige oapmi. 15
7,15
2 Mos 15,26
Hearrá caggá dus buot buohcuvuođaid. Son ii njoammut dutnje ovttage dain bahás dávddain maid dii dovddaidet dan áiggis go leiddet Egyptas, muhto diktá daid deaividit buot din vašálaččaid. 16
7,16
2 Mos 23,33
5 Mos 11,16
12,29č
Duop 3,1–4
Dii duššadehpet buot álbmogiid maid Hearrá, din Ipmil, addá din gihtii. Allet árkkálmastte sin alletge bálval sin ipmiliid, muđui dat šaddet didjiide giellan.

17Dii soaitibehtet jurddašit: “Dát álbmogat leat stuoribut go mii. Mo mii nagodit duššadit daid?” 18Allet goit bala dain, muhto muitet maid Hearrá, din Ipmil, dagai faraoi ja buot egyptalaččaide. 19Muitet daid stuorra geahččalusaid maid oinniidet iežadet čalmmiiguin. Muitet mearkkaid ja oavdduid maid Hearrá, din Ipmil, dagai, ja su gievrras ja bajiduvvon gieđa man vehkiin son buvttii din Egyptas. Seammá ládje Hearrá, din Ipmil, dahká buot daidda álbmogiidda main dii dál ballabehtet. 20

7,20
2 Mos 23,27č
Jos 24,12
7,20 dorvvuhisvuođa Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi ii leat čielggas. Sáhttá maiddái jorgaluvvot “mieđašdoahkki” dahje “moivi”.Hearrá, din Ipmil, vuolggaha maid dorvvuhisvuođa daid gaskii, dassážii go buohkat geat vel leat báhcán heggii ja leat čiehkádan dus, leat duššan. 21Allet bala, danne go Hearrá, din Ipmil, stuorra ja hirpmus Ipmil, lea dinguin. 22
7,22
2 Mos 23,29č
Hearrá, din Ipmil, ádjá daid álbmogiid eret din ovddas maŋistaga. Allet jávkat daid hoahpus, muđui meahcispiret lasket didjiide vahágin. 23Muhto Hearrá, din Ipmil, addá daid álbmogiid din gihtii ja moivašuhttá daid, dassážii go dat duššet. 24
7,24
Jos 10,23–27
11,12
12,7–24
Son addá daid gonagasaid din gihtii, ja dii jávkadehpet daid nama eatnama alde. Ii oktage biđe dis; dii duššadehpet daid ovttaheapmin.

25

7,25
Jos 7,20–26
Dii galgabehtet boaldit daid ipmilgovaid. Allet anistuva daid silbbaide ja golliide alletge váldde daid alcceseattet, muđui dat šaddet didjiide giellan, ja Hearrá, din Ipmil, fasttáša daid. 26
7,26
13,17
Jos 7,11–15
Allet luoitte maidege fastivuođaid vissoseattet, danin go dalle dii ieža vihahuvvobehtet duššadeapmái oktanaga daiguin. Dii galgabehtet fasttášit dakkár fastivuođaid; daid galgá vihahit duššadeapmái.

8

Buorre eanan

81Dollet oskkáldasat oppa dan lága maid mun odne attán didjiide, vai beassabehtet eallit ja eatnánit ja váldit oapmineattet dan eatnama maid Hearrá vuordnumiin lohpidii din áhčiide. 2Muitet mo Hearrá, din Ipmil, lea oahpistan din meahcis njealljelogi jagi. Son bagadii din ja geahččalii din vai beassá diehtit, áigubehtetgo dii doallat su báhkkomiid vai ehpet. 3

8,3
2 Mos 16,14–35
Matt 4,4
Son bagadii din nelggiin ja biepmai din mannain maid ehpet dii eaige din áhčitge dovdan. Son dáhtui oahpahit didjiide ahte olmmoš ii eale dušše láibbis, muhto juohke sánis mii boahtá Hearrá njálmmis. 4
8,4
29,5
Neh 9,21
Dan njealljelogi jagis din biktasat eai nohkan eaige din juolggit bohtanan. 5
8,5
Sát 3,12
Ipmirdehket dalle ahte Hearrá, din Ipmil, bagada din nugo olmmái bagada iežas bártni. 6Dollet Hearrá, Ipmileattet, báhkkomiid, nu ahte vádjolehpet su geainnuid ja ballabehtet sus.

7Hearrá, din Ipmil, doalvu din dan buori eatnamii gos leat jogažat ja ádjagat ja gos čiekŋalasa čázit golggiidit legiin ja váriin, 8nisu ja bivggi, viidnemuora, fiikonmuora ja granáhtaehpelmuora, oliivamuora ja honnega eatnamii. 9Dan eatnamis dii ehpet dárbbaš eallit vátnivuođas iige dis váillo mihkkege. Dan eatnama geađggit leat ruovdi, ja dan váriin dii sáhttibehtet boltut veaikki. 10Go dii dalle borrabehtet gallás, de máidnot dalle Hearrá, Ipmileattet, go son lea addán didjiide dan buori eatnama. 11Váruhehket vajáldahttimis Hearrá, Ipmileattet. Dollet su báhkkomiid, njuolggadusaid ja lágaid maid mun odne attán didjiide. 12Go dii borrabehtet gallás ja huksebehtet čáppa viesuid ja ássabehtet dain, 13go din gusat ja sávzzat eatnánit, go didjiide čoggo silba ja golli ja buot din opmodat lassána, 14de váruhehket čeavlumis ja vajáldahttimis Hearrá, Ipmileattet, gii buvttii din Egyptas, šlávvaviesus. 15

8,15
2 Mos 17,6
4 Mos 20,11
21,6–9
Son oahpistii din čađa stuorra ja hirpmus meahci gos ledje dievva mirkogearbmašat ja skorpiovnnat, čađa čázehis goikeeatnama. Son divttii čázi golggiidit garra bávttis, 16ja meahcis son attii didjiide manna borrat, biepmu maid din áhčit eai dovdan, danne go son dáhtui bagadit ja geahččalit din ja maŋimustá atnit didjiide buorrevuođa. 17Allet gátte ahte dii lehpet iežadet fámuin ja iežadet gievrras gieđain háhkan alcceseattet dan riggodaga. 18
8,18
28,1–14
Muitet ahte Hearrá, din Ipmil, addá didjiide fámu háhkat riggodaga, danin go dán beaivvige son bisuha lihtu maid dagai din áhčiiguin ja maid nannii váliin.

19

8,19
28,15–68
30,17–20
Jos 23,16
Muhto jos dii vajáldahttibehtet Hearrá, Ipmileattet, ja vádjolehpet eará ipmiliid maŋis ja bálvalehpet ja rohkadallabehtet daid, de mun duođaštan didjiide odne ahte dii duššabehtet. 20Nugo álbmogat maid Hearrá duššada din ovddas, nu diige duššabehtet, jos dii ehpet gula Hearrá, din Ipmila.

9

Hearrá addá vuoittu

91Gula, Israel! Don manat dál Jordana rastá vuoitit álbmogiid mat leat stuoribut ja gievrrabut go don, stuorra gávpogiid maid muvrrat ollet gitta almmi rádjái. 2

9,2
4 Mos 13,33
Doppe ásset anaklaččat, dat stuorra allašattot álbmot maid don dovddat ja geaid birra leat gullan daddjojuvvon: “Gii bihtá anaklaččain?” 3
9,3
4,24
Dihtet dalle odne ahte Hearrá, din Ipmil, ieš manná din ovddas duššadeaddji dollan. Son duššada sin, son diktá din vuolidit sin. Dii ádjibehtet sin eret ja duššadehpet sin hoahpus, nugo Hearrá lea lohpidan didjiide.

4

9,4
1 Mos 15,16
3 Mos 18,24–30
Go Hearrá, din Ipmil, ádjá sin eret din ovddas, de allet gátte ahte Hearrá diktá din boahtit dán eatnamii ja váldit dan oapmineattet iežadet vanhurskkisvuođa dihte. Ii, daid eará álbmogiid ipmilmeahttunvuođa dihte Hearrá, din Ipmil, ádjá daid eret din ovddas. 5
9,5
1 Mos 12,2č
5 Mos 1,4–8
22,16–18
26,3–5
Dii ehpet beasa boahtit daid eatnamii ja váldit daid oapmineattet danin go dii lehpet vanhurskásat ja vuoiggalaččat, muhto Hearrá, din Ipmil, ádjá daid álbmogiid eret din ovddas daid ipmilmeahttunvuođa dihte, ja danin go son dáhttu deavdit lohpádusa maid son vuordnumiin attii din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii. 6
9,6
2 Mos 32,9
5 Mos 31,27
Dihtet dalle ahte Hearrá, din Ipmil, ii atte didjiide dán buori eatnama oapmineattet din iežadet vanhurskkisvuođa dihte, danin go dii lehpet gážžáris álbmot.

Gollegálbi ja Mosesa rohkadus álbmoga ovddas

7

9,7
2 Mos 14,11
15,24
16,2č
17,2č
4 Mos 11,1–15
14,1–3
25,1–5
Muitet dan, alletge goassege vajáldahte mo dii meahcis moaráhuhtiidet Hearrá, Ipmileattet. Dan beaivvi rájes go dii vulggiidet Egyptas gitta dassážii go bođiidet dán báikái, dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostá. 8
9,8
2 Mos 32
Horebis dii moaráhuhtiidet Hearrá. Son moaráhuvai nu ahte dáhtui duššadit din. 9
9,9
2 Mos 24,18
Go mun ledjen gorgŋon várrái váldit vuostá geađgetávvaliid, daid távvaliid mat nannejedje lihtu maid Hearrá dagai dinguin, mun orron váris borakeahttá ja jugakeahttá njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija. 10
9,10
2 Mos 31,18
Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala maidda son lei čállán iežas suorpmain. Dain ledje buot dat sánit maid Hearrá sártnui didjiide dola siste, dalle go dii leiddet čoagganan vári vuollái. 11Go dat njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija ledje gollan, de Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala, lihtutávvaliid.

12

9,12–14
2 Mos 32,7–10
Ja Hearrá celkkii munnje: “Njieja dáppe hoahpus, danne go du álbmot maid buktet Egyptas, lea dahkan issoras dagu. Sii leat juo gáidan dan geainnus maid mun gohččon sin vádjolit. Sii leat leiken alcceseaset ipmilgova.” 13Hearrá celkkii vel munnje: “Mun oainnán ahte dát álbmot lea gážžáris álbmot. 14Divtte mu orrut, de mun duššadan dan ja sihkun dan nama eatnamis. Muhto du mun dagan gievrrat ja stuorit álbmogin go dat.”

15Mun njidjen buolli váris, ja mus ledje dat guokte lihtutávvala gieđas. 16Mun oidnen ahte dii leiddet suddudan Hearrá, Ipmileattet, vuostá, ahte leiddet leiken alcceseattet burrogálbbi ja nu gáidan dan geainnus man Hearrá gohčui din vádjolit. 17

9,17
2 Mos 32,19
Mun dohppejin goappašiid gieđaiguin dan guokte távvala, bálkestin daid ja cuvkejin daid din oaidnut. 18
9,18
2 Mos 34,28
Dasto mun fas luoitádin Hearrá muođuid ovdii, ja nugo ovddit hávege mun orron njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija borakeahttá ja jugakeahttá dan stuorra suttu dihte maid dii dagaidet go barggaidet dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja moaráhuhtiidet su. 19Mun oainnat ballen Hearrá buolli moaris, danin go son lei nu moaráhuvvan ahte áiggui duššadit din. Muhto Hearrá gulai mu vel dan hávege. 20Maiddái Aronii Hearrá lei nu moaris ahte áiggui duššadit su. Danin mun rohkadallen dalle maiddái Arona ovddas. 21
9,21
2 Mos 32,20
Mun válden din suttolaš duoji, burrogálbbi, ja bolden dan. Mun cuvkejin dan ja ferdnejin dan gavjan, ja gavjja mun botkalin jogažii mii golggai váris.

22

9,22
2 Mos 17,1–7
4 Mos 11,1–331–34
Dii moaráhuhtiidet Hearrá maiddái Taberas, Massas ja Kibrot Hattaavas. 23
9,23
4 Mos 13,3
14,1–45
Nu lei maid dalle go Hearrá áiggui vuolggahit din Kadeš Barneas ja celkkii: “Mannet dan eatnamii maid mun lean addán didjiide, ja váldet dan oapmineattet!” Dalle dii gážžárušaidet Hearrá, Ipmileattet, gohččuma vuostá. Dii ehpet luohttán sutnje ehpetge gullan su. 24Dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostái nu guhká go mun lean dovdan din.

25Mun luoitádin nappo Hearrá muođuid ovdii ja veallájin das njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija, danne go Hearrá lei áitán duššadit din. 26

9,26
2 Mos 32,11–14
Mun rohkadallen Hearrá: “Hearrá, mu Ipmil, ale duššat iežat álbmoga, iežat opmodaga, maid don stuorisvuođastat leat beastán ja buktán Egyptas gievrras gieđain. 27Muitte bálvaleddjiidat Abrahama, Isaka ja Jakoba, alege beroš dán álbmoga gážžárvuođas, ipmilmeahttunvuođas ja suttus. 28
9,28
4 Mos 14,16
Muđui dan eatnama olbmot gos don buktet min, dadjet: ‘Hearrá ii nagodan doalvut sin dan eatnamii maid lei sidjiide lohpidan, muhto vašuhii sin ja dan dihte ájii sin meahccái jápmit.’ 29Muhto siihan leat du álbmot ja du opmodat, geaid don buktet Egyptas stuorra fámuin ja bajiduvvon gieđain.”