Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
13

131Jos profehta dahje niegadeaddji čuožžila din gaskkas ja lohpida dahkat mearkka dahje oavddu, 2ja oččoda din bálvalit vieris ja dovdameahttun ipmiliid maid dii ehpet dovdda, ja vaikko dat mearka dahje oavdu šattašiige duohtan, 3de allet guldal dakkár profehta dahje niegadeaddji. Hearrá, din Ipmil, geahččala din vai oaidná ráhkistehpetgo dii duođaid su oppa váimmus ja oppa sielus. 4Čuvvot dušše Hearrá, Ipmileattet, ballet sus ja dollet su báhkkomiid, jeagadehket ja bálvalehket su ja lehket sutnje oskkáldasat. 5

13,5
18,20
Muhto dat profehta dahje niegadeaddji galgá goddojuvvot, danne go son ávžžuhii stuibmidit Hearrá, din Ipmila vuostá, gii buvttii din Egyptas ja besttii din šlávvaviesus. Son fillii din jorgalit dan geainnus maid Hearrá, din Ipmil, lea gohččon din vádjolit. Duššadehket álbmoga gaskkas dan mii lea bahá.

6Vaikko du iežat viellja, eatnát bárdni, du iežat bárdni dahje nieida dahje áhkká gean ráhkistat, dahje du lagamus ustit suollemasat giktala du bálvalit vieris ipmiliid maid it don eaige du áhčit leat oahppan dovdat, 7daid birasálbmogiid ipmiliid mat ásset din birra eatnama ravddas nubbái lahka dahje guhkkin, 8de ale mieđit sutnje alege gula su. Ale árkkálmastte alege árpmit su, ale čiega su rihkkosa, 9

13,9
17,7
muhto gotte su. Du giehta galgá leat vuosttamužžan goddimin su, ja de buot earát galget dahkat seammá láhkái. 1013,10 Geađgádehket geađgádeapmi.Geađgádehket su jámas, danin go son vikkai čuoldit din Hearrás, Ipmilisttádet, gii buvttii din Egyptas, šlávvaviesus. 11Buot israellaččat galget gullat dan, vai sii balašedje eaige šat dagaše dakkár bahás dagu.

12Jos dii gullabehtet soapmása muitaleamen ahte muhtun gávpogis gosa Hearrá, din Ipmil, addá din ássat, 13leat du álbmoga bahás olbmát giktalan ássiid bálvalit eará ipmiliid maid dii ehpet dovdda, 14de dii galgabehtet dárkilit dutkat, guorahallat ja diđoštit dan. Jos dakkár fastivuohta duođaid lea dahkkojuvvon, 1513,15 vihahit duššadeapmái vihahit duššadeapmái.de galgabehtet goddit dan gávpoga ássiid mihkiin. Dii galgabehtet vihahit duššadeapmái gávpoga ja buot mii das lea, ja goddit velá omiidge. 16

13,16
Jos 8,28
Dii galgabehtet čohkket márkanšilljui buot maid lehpet váldán sálašin ja dasto boaldit gávpoga ja oppa sállaša ollesoaffarin Hearrái, din Ipmilii. Dakkár gávpot galgá báhcit čievračopman agálaččat, dan ii oaččo hukset šat goassege. 17
13,17
7,25č
Jos 7
1 Sam 14,31–35
Ii mihkkege mii lea vihahuvvon duššadeapmái, oaččo báhcit din háldui. Nu Hearrá buolli moarri čáská, son árpmiha din ja dahká din árpmustis stuorra álbmogin, nugo son vuordnumiin lohpidii din áhčiide. 18Nu dáhpáhuvvá, jos dii jeagadehpet Hearrá, Ipmileattet, báhkkomiid maid mun odne attán didjiide, ja dahkabehtet dan mii lea vuoigat Hearrá, din Ipmila, čalmmiin.

14

Gielddos moraštanmeanut

141

14,1
3 Mos 19,27č
14,1 nádjat … oaivvi moraštanvierut.Dii lehpet Hearrá, Ipmileattet, mánát. Go lehpet morašteamen jábmi, de ehpet oaččo nádjat iežadet liikki ehpetge ráhket oaivvi. 2
14,2
2 Mos 19,5č
Diihan lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot, ja Hearrá lea válljen din mávssolaš opmodahkanis ovdalii buot eará máilmmi álbmogiid.

Buhtis ja buhtismeahttun eallit

3Allet bora maidege mii lea fasttášahtti. 4

14,4–10
3 Mos 11,1–19
Dát leat dat njealjejuolggat eallit maid oažžubehtet borrat: Vuoksá, sávza ja gáica, 5sarvva, gasella, ruoigu, báktebohkká, meahcivuoksá, antilohpa, meahcisávza 6ja buot eará njealjejuolggat eallit main leat guovttesuorat guohpirat ja mat smirezastet. Daid elliid dii oažžubehtet borrat. 714,7 njoammil … smirezastet >3 Mos 11,6.Muhto dáid elliid dii ehpet oaččo borrat, vaikko dat smirezastet dahje vaikko dain leat guovttesuorat guohpirat: Kamela, njoammil ja báktemievri, danne go dat gal smirezastet muhto dain eai leat guohpirat. Daid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin. 8Buhtismeahttumin galgabehtet atnit maiddái spiinni mas gal leat guovttesuorat guohpirat muhto mii ii smirezastte. Dii ehpet oaččo borrat daid elliid bierggu ehpetge guoskat daid jápma gorudiidda.

9Dii oažžubehtet borrat buot čáhceelliid main leat veavssit ja čuopmasat, 10muhto ehpet dakkáriid main eai leat veavssit eaige čuopmasat; daid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin.

11Dii oažžubehtet borrat buot buhtis lottiid, 12muhto dát leat dakkárat maid ehpet oaččo borrat: Goaskin, čuonjáráhtogoaskin, skávžáráhtogoaskin, 13suorrehávka ja buot eará hávkkat, 14buot garjálottit, 15struhcca, skuolfi, skávli ja buot fállit, 16cihceskuolfi, lidnu ja bealljeloađgu, 17pelikána, čiekčá ja skárfa, 18stoarka ja buot háigirat, vuoktaloddi ja náhkkesoadjá.

19Buot smávva soajálaččaid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin; daid dii ehpet oaččo borrat. 20

14,20
3 Mos 11,21–23
Buot buhtis soajálaččaid dii gal oažžubehtet borrat.

2114,21 vuošša … mielkkis >2 Mos 23,19.Dii ehpet oaččo borrat ieš jápmán ealli. Addet dan borramuššan vierrásii gii ássá din gávpogiin, dahje vuvdet olgoeatnama olbmui. Dii lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot.

Allet vuošša gihci eatnis mielkkis.

Logádasláhka

22

14,22
2 Mos 22,30
3 Mos 27,30–33
4 Mos 18,21–23
5 Mos 26,12
Bidjet jagis jahkái sierranassii logádasaid buot šattusteattet, buot das mii šaddá din bealdduin. 23
14,23
12,17–19
Dii galgabehtet borrat gortni, viinni ja oljju logádasaid ja stuorraomiideattet ja smávvaomiideattet vuosttašriegádeddjiid Hearrá, Ipmilat, muođuid ovddas dan báikkis maid son vállje namas ássanbáikin. Nu dii oahppabehtet ballat álo Hearrás, Ipmilisttádet. 24Muhto jos mátki lea guhkki, nu ahte dii ehpet veaje guoddit dohko dan mainna Hearrá, din Ipmil, lea buressivdnidan din, danne go dii ássabehtet guhkkin dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, lea válljen namas ássanbáikin, 25de vuvdet buot ja dolvot ruđaid dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje. 26Doppe dii sáhttibehtet oastit maid dáhttubehtet, gusaid ja sávzzaid, viinni ja vuollaga, buot masa háliduvvabehtet. Dollet dasto mállásiid Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas, ja illudehket oktan bearrašiinnádet. 27Don it oaččo vajáldahttit levilaččaid du gávpogiin, danin go sis ii leat oassi iige opmodat nugo dis.

28

14,28
3 Mos 27,30
Juohke goalmmát jagi dii galgabehtet buktit logádasaid jagi šattus gávpogiidda ja bidjat daid vuorkái. 29De besset boahtit ja boradit gallás sihke levilaččat geat eai leat ožžon oasi eaige opmodaga nugo dii, ja vierrásat, oarbásat ja leaskkat geat ásset din gávpogiin. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet.

15

Velggiid sihkkuma jahki

151

15,1
2 Mos 23,10č
3 Mos 25,3–17
15,1 Juohke čihččet jagi sabbatjahki.Juohke čihččet jagi galgabehtet sihkkut velggiid. 2Sihkkun dáhpáhuvvá ná: Juohkehaš gii lea lonen nubbái juoidá, galgá sihkkut iežas gáibidepmoša, dan maid lea lonen nubbái. Go velggiid sihkkun lea gulahuvvon Hearrá gudnin, de olmmoš ii oaččo šat gáibidit maidege vieljastis ja lagamuččastis. 3Olgoeatnama olbmos dii oažžubehtet gáibidit vealggi, muhto dan maid din viellja lea velggolaš, dii galgabehtet sihkkut. 4Dattetge din gaskkas ii galggaše leat oktage geafi, danin go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din dan eatnamis maid son addá didjiide opmodahkan ja diktá din váldit oapmineattet, 5jos dii fal gullabehtet Hearrá, Ipmileattet, nu ahte oskkáldasat doahttalehpet oppa dán lága maid mun odne attán didjiide. 6
15,6
28,12
Go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din nugo lea lohpidan, de dii lonebehtet máŋgga álbmogii, muhto dii ieža ehpet goassege dárbbaš váldit loanas. Dii ráđđebehtet máŋggaid álbmogiid, muhto dat eai goassege ráđđe din.

7

15,7
3 Mos 25,35–37
1 Joh 3,17
Jos muhtun gávpogis dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, lea geafes olmmoš, soamis din vieljain, de allet leage nu garraváimmogat ahte dahppabehtet gieđa geafes vielljaseattet. 8
15,8
Matt 5,42
Luk 6,34č
Dii galgabehtet baicce rabastit gieđa sutnje ja lonet sutnje maid son dárbbaša. 9Váruhehket dan gudnehis jurdagis ahte čihččet jahki, velggiid sihkkuma jahki, lea lahka, ja nu geahččabehtet ustitmeahttumit geafes vielljaseattet ja biehttalehpet lonemis sutnje maidege. De son čuorvu Hearrá, ja dii šaddabehtet sivalažžan suddui. 10
15,10
2 Kor 9,7–15
Addet sutnje árvasit alletge ane unohassan addit. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet ja doaimmahehpet. 11
15,11
Matt 26,11
Geafit eai goassege noga din eatnamis. Dan dihte mun gohčun din rabastit gieđa vielljaseattet, iežadet eatnama geafái ja váivvášii.

12

15,12–18
2 Mos 21,2–11
Jos du viellja, hebrealaš olmmái dahje nisson, gártá vuovdit iežas dutnje ja bálvala du guhtta jagi, de čihččet jagi don galggat luoitit su vuolgit. 13Go don luoittát su vuolgit, de ale bija su mannat guoros gieđaid, 14muhto niste su bures iežat sávzagárddi, gordneráidnensaji ja viidnebohčingári attáldagaiguin. Atte sutnje dan mainna Hearrá, du Ipmil, lea buressivdnidan du. 15Muitte ahte don ieš ledjet šlávvan Egyptas, ja ahte Hearrá, du Ipmil, lonistii du. Dan dihte mun odne attán dutnje dán gohččuma.

16Muhto jos du šlávva dadjá ahte son ii dáhto vuolgit du luhtte, danin go son liiko dutnje ja du bearrašii ja sus lea buorre dilli du luhtte, 1715,17 sivllu … bealji čađa symbolalaš dahku, agálaš jegolašvuođa mearka.de váldde sivllu ja čugge dan su bealji čađa uksii. De son lea du šlávva agibeaivái. Daga seammá ládje maiddái šlávvanissonasat. 18Ale ane váivin luoitit šláva vuolgit. Donhan leat guđa jagis seastán guovtte geardái beaivebálkkolačča bálkká, go son lea bargan dutnje. Ja Hearrá, du Ipmil, buressivdnida du buot das maid dagat.

Omiid vuosttašriegádeaddjit

19

15,19
2 Mos 13,2
Basuhehket Hearrái, Ipmilasadet, buot stuorraomiid ja smávvaomiid varis vuosttašriegádeddjiid. Allet barggat vuosttašriegádeaddji burrogálbbi alletge beaskit vuosttašriegádeaddji viercalábbá. 20Juohke jagi dii oktan bearrašiinnádet galgabehtet borrat dakkár elliid Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas dan báikkis maid son vállje. 21
15,21
3 Mos 22,20–25
5 Mos 12,15č21–25
Mal 1,813
Muhto jos eallis lea muhtun vihki, jos dat lea skierbmá, čalmmeheapme dahje das lea eará bahás vihki, de dii ehpet oaččo oaffaruššat dan Hearrái, Ipmilasadet. 22Borret dan ruovttus iežadet gávpogiin, ja dalle sihke buhtismeahttumat ja buhttásat ožžot searvat, seammá ládje go dalle go olbmot borret gasella dahje sarvaga bierggu. 23Muhto ealli vara dii ehpet oaččo borrat; golggahehket dan eatnamii nugo čázi.