Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
24

Paulus guoddaluvvo

241

24,1
23,2
25,2
Viđa beaivvi geažes Kaisareai bođii bajimusbáhppa Ananias oktanaga muhtun vuorrasiiguin ja áššemeannudeaddji Tertullusiin, ja eatnanhearrá ovddas sii guoddaledje Paulusa. 2Go Paulus lei rávkojuvvon sisa, de Tertullus guoddališgođii su: “Du dihte, gudnejahttojuvvon Feliks, mii niktet ráfi juohke báikkis, ja du jierpmálaš áittardeamis dán álbmoga dilli lea buorránan sakka. 3Stuorra giitevašvuođain mii dovddastit dan álo ja juohke ládje. 4Mun in dáhto ájihit du ilá guhká, muhto bivddán du guldalit min buorredáhtolaččat oanehassii. 5
24,5
17,6
28,22
24,5 nasaretlaččaid sierrasearvvi kristtalaččat.Mii leat gávnnahan ahte dát olmmái lea vahátlaš dego rohttudávda. Son lea nasaretlaččaid sierrasearvvi oaivámuš, ja juohke sajis miehtá máilmmi son dagaha ráfehisvuođa juvddálaččaid gaskii. 6
24,6
21,28eč
24,6–8 6. vearssa maŋimuš oassi, olles 7. vearsa ja 8. vearssa álgu váilu boarráseamos giehtačállosiin.Son geahččalii velá eahpebasuhit tempela, muhto dalle mii dohppiimet su. Mii dáhtuimet dubmet su min iežamet lága mielde, 7muhto dalle soahteveagaoaivámuš Lysias bođii ja válddii su min gieđas veahkaválddiin. 8Son gohčui Paulusa guoddaleddjiid boahtit du lusa. Go gažadat su, de beasat ieš diehtit visot manin mii su guoddalit.” 9Juvddálaččat serve dán guoddaleapmái ja nannejedje ahte ášši lei nu.

Paulus bealušta iežas

10Eatnanhearrá seavvilii Paulusii, ja son sárdnugođii:

“Mun dieđán ahte ollu jagiid don leat leamaš dán álbmoga duopmárin, ja danne mun roahkkadit bealuštan iežan ášši. 11

24,11
21,17
Das go mun bohten Jerusalemii rohkadallat, eai leat eambbo go guoktenuppelohkái beaivvi, dan don sáhtát ieš dárkkistit. 12Ii oktage oaidnán mu sárdnumin geasage iige čuoččáldahttimin ráfehisvuođa, ii tempelis, ii synagogain iige gávpogis. 13Eaige sii sáhte duođaštit dutnje dan mainna sii mu guoddalit. 14
24,14
24,5
24,14 Geainnu Gč. 9,2.Muhto dan mun dovddastan dutnje ahte mun vádjolan dan geainnu maid sii navdet sierrasearvin, ja nu bálvalan min áhčiid Ipmila: Mun oskkun buot dasa mii daddjojuvvo lágas ja profehtaid girjjiin, 15
24,15
Dan 12,2
Matt 25,46
Joh 5,29
2 Kor 5,10
ja seammá ládje go dát olbmot mun sávan ja vuorddán ahte Ipmil čuoččáldahttá jábmiid luhtte sihke vuoigatlaččaid ja ipmilmeahttumiid. 16
24,16
23,1
Danin mun barggan viššalit vai mus álo lea buhtis oamedovdu Ipmila ja olbmuid ovddas.

17

24,17
Rom 15,25č
1 Kor 16,1
2 Kor 8–9
Gal 2,10
24,17 attáldagaid >3,2.Ollu jagiid geažes mun bohten buktit attáldagaid iežan álbmogii ja oaffaruššat oaffariid. 18
24,18
21,27
Aiddo daid doaimmaid mun ledjen dahkamin tempelis, go muhtun juvddálaččat geat ledje boahtán Asias, deive mu. Mun ledjen buhtistan iežan, eaige das lean olbmot iige ráfehisvuohta. 19Dat olbmát galggašedje dál ieža leat dás du ovddas guoddaleamen mu, jos sis leažžá mihkkege mu vuostá. 20Dahje muitalehkoset dát olbmot maid vearrivuođaid sii gávdne mus, go mun čužžon ráđi ovddas. 21
24,21
23,6
Vai leažžágo sivvan dát okta dajaldat maid mun čurvon sin ovddas: ‘Dii lehpet odne dubmemin mu jábmiid bajásčuožžileami dihte’?”

2224,22 Hearrá geidnui Gč. 9,2.Feliks, gii lei hui oahpis Hearrá geidnui, maŋidii ášši ja dajai: “Go soahteveagaoaivámuš Lysias boahtá, de mun dutkkan din ášši.” 23

24,23
27,3
28,1630
Feliks gohčui čuohtásaoaivámučča gáhttet Paulusa giddagasas muhto addit sutnje orrunmášu, iige su ustibiid ožžon gieldit bálvaleames su.

2424,24 Drusilla Herodes Agrippa nieida, Berenike ja Agrippa II oabbá. >25,13. ▶ Herodesa sohka.Moatti beaivvi geažes Feliks bođii juvddálaš áhkáinis Drusillain giddagassii, vieččahii Paulusa ja guldalii, go son sártnui oskkus Kristus Jesusii. 25Muhto go Paulus sárdnugođii vanhurskkisvuođas, mearálašvuođas ja boahtti duomus, de Feliks suorganii ja dajai: “Vuolgge dál eret. Muhto mun rávkkahan du, go oaččun vuogas áiggi.” 26Son doaivvui maid oažžut Paulusis ruđaid, ja danne son duollet dalle rávkkahii Paulusa lusas ja sártnodii suinna. 27

24,27
25,9
24,27 Porkius Festus Judea romalaš eatnanhearrá gii ráđđii sullii 60 – 62 m.Kr.Go guokte jagi ledje gollan, de Feliksa sadjái bođii Porkius Festus, ja go Feliks dáhtui bisuhit buriid oktavuođaid juvddálaččaiguin, de son guđii Paulusa giddagassii.

25

Paulus guoddala keaisárii

251Golbma beaivvi maŋŋil go Festus lei álgán eatnanhearrán, de son vulggii Kaisareas Jerusalemii. 2

25,2
24,1
Bajimusbáhpat ja juvddálaččaid njunušolbmát bohte su lusa guoddalit Paulusa. Sii átno su 3
25,3
23,12eč
doarjut iežaset ášši ja vieččahit Paulusa Jerusalemii. Sii ledje oainnat gergosat vuođgŋit ja goddit Paulusa mátkkis. 4Muhto Festus vástidii ahte Paulus gáhttejuvvui Kaisareas ja ahte son ieš áiggui fargga vuolgit dohko. 5Son dajai: “Vulgoset din oaivámuččat muinna dohko ja váidalehkoset su doppe, jos son lea dahkan soames rihkkosa.”

6Festus orui Jerusalemis dušše logenar beaivvi ja máhcai de Kaisareai. Nuppe beaivvi son čohkánii duopmárstullosis ja gohčui buktit Paulusa ovdasis. 7

25,7
24,5č13
Go Paulus bođii, de juvddálaččat geat ledje boahtán Jerusalemis, birastahtte su ja bukte máŋggaid lossa váidagiid su vuostá. Sii eai goit nagodan čájehit váidagiiddiset duohtan. 8
25,8
24,12
Paulus šiittii daid ja dajai: “Mun in leat dahkan maidege veriid, in juvddálaččaid lága, in tempela inge keaisára vuostá.”

9

25,9
24,27
Festus dáhtui goit oažžut juvddálaččaid iežas beallái. Son jearai Paulusis: “Dáhtutgo don vuolgit Jerusalemii, vai mun doppe čoavddán du ášši?” 10Paulus vástidii: “Mun čuoččun keaisára duopmostuolu ovddas, ja dan ovddas mun ferten dubmejuvvot. Juvddálaččaid vuostá mun in leat dahkan maidege veriid, nugo don iešge bures dieđát. 11Jos mun leaččan dahkan juoga dakkára mas ánssášan jápmima, de mun lean gearggus jápmit. Muhto jos dát olbmát áššáiduhttet mu dušši dihte, de ii oktage sáhte addit mu sin gihtii. Mun guoddalan iežan ášši keaisára ovdii.” 12Dalle Festus sártnodii ráđđeaddiidisguin ja celkkii: “Keaisárii don leat guoddalan iežat ášši, keaisára lusa don manat.”

Paulus Festusa ja gonagas Agrippa ovddas

1325,13 Agrippa Markus Julius Agrippa 2. (su. 27–100 m.Kr.) šattai gonagassan 48 m.Kr. Herodes 2. maŋŋil. Son ráđđii ovtta smávva riikka Libanona lahka, ja lei eatnanhearrá stuorra osiin Palestinas 53 m.Kr. rájes. Berenike lei su oabbá ja Herodes 2. leaska.Moadde beaivvi geažes gonagas Agrippa ja Berenike bođiiga Kaisareai oahppaladdat Festusa. 14

25,14
24,27
Go soai leigga orron doppe eatnat beivviid, de Festus válddii ovdan Paulusa ášši. Son muitalii gonagassii: “Dáppe lea muhtun olmmái gean Feliks guđii fáŋgavuhtii. 15Go mun mannen Jerusalemis, de bajimusbáhpat ja juvddálaččaid vuorrasat áššáiduhtte su ja gáibidedje su dubmejuvvot. 16Mun vástidin sidjiide ahte ii leat romalaččaid vierru guođđit ovttage suojeheapmin, muhto dat gii lea áššáiduhttojuvvon, ferte beassat bealuštit iežas dalle go áššáiduhttitge leat das. 17Go sii de bohte deike, de mun dallán, juo maŋit beaivvi, čohkánin duopmárstullui ja gohččon buktit olbmá iežan ovdii. 18Go áššáiduhttit loaiddastedje su birra, de sii eai sivahallan su dakkár vearredaguin maid mun vurden. 19
25,19
18,14č+
Sis ledje sierra oaivilat sin iežaset oskku birra ja muhtun Jesusa birra gii lea jápmán, muhto gean Paulus čuoččuhii leat eallimin. 20Muhto go mun in riekta diehtán mo dakkár ášši galggai dutkat, de mun jerren sus, dáhtošiigo son vuolgit Jerusalemii ja diktit iežas ášši čovdojuvvot doppe. 21Muhto son gáibidii ahte keaisár dutká su ja ánui gáhttejuvvot giddagasas dan rádjái. Nu mun gohččon doallat su giddagasas dassážii go beasan vuolggahit su keaisára ovdii.”

22

25,22
Luk 23,8
Agrippa dajai Festusii: “Mun maid dáhtošin mielastan gullat dán olbmá.” Festus vástidii: “Ihttin don oaččut su gullat.”

23Nuppi beaivvi Agrippa ja Berenike bođiiga diggelatnjii stuorra goargguin oktanaga alimus soahteoaivámuččaiguin ja gávpoga njunušolbmáiguin, ja Festus gohčui buktit Paulusa sisa. 24Festus dajai: “Gonagas Agrippa ja dii buohkat geat lehpet dán báikkis! Dás dii oaidnibehtet olbmá gean dihte juvddálaččat sihke Jerusalemis ja dáppe leat vuorjan mu álbmogassii ja gáibidemiin gáibidan ahte su ii oaččo diktit šat eallit. 25

25,25
23,29
26,31
Mun in leat goitge gávnnahan ahte son livččii dahkan juoga dakkára mii ánssáša jápmima. Muhto dál son ieš lea guoddalan ášši majesteahta ovdii, ja danin mun lean mearridan vuolggahit su keaisára ovdii. 26Dattetge mus ii leat mihkkege vissis dieđuid maid čálášin majestehtii su birra. Danne mun leange buktán su din ja erenoamážit du ovdii, gonagas Agrippa, vai dieđán maid čállit, go son lea dutkojuvvon. 27Mu mielas orru leamen dohkketmeahttun vuolggahit fáŋgga, juos ii seammás almmut váidagiid maid dihte son lea váidojuvvon.”

26

Paulus bealušta iežas

261Agrippa dajai Paulusii: “Don oaččut sárdnut iežat ovddas.” Dalle Paulus geigii gieđa ja sárdnugođii alccesis bealuštussan:

2“Gonagas Agrippa, mun anán iežan lihkolažžan go beasan bealuštit iežan odne du ovddas buot daid áššáiduhttimiid vuostá maid juvddálaččat leat buktán ovdan. 3Dasgo don dovddat erenoamáš bures buot juvddálaš vieruid ja riidogažaldagaid. Danne mun bivddán du guldalit mu gierdavaččat.

4Mu eallin lea álggu rájes oahpis buot juvddálaččaide. Sii dihtet mo mu eallin lea leamaš nuorravuođa rájes, go lean eallán iežan álbmoga gaskkas Jerusalemis. 5

26,5
23,6
Fil 3,5č+
Sii dovdet mu juo ovddežis ja jos fal dáhttot, de sáhttet duođaštit ahte mun ledjen farisealaš ja ellen min oskku garraseamos suorggi mielde. 6
26,6
23,6
24,15
28,20
Ja dál mun dutkojuvvon danne go bijan doaivvu dan lohpádussii maid Ipmil lea addán min áhčiide. 7Ijatbeaivái min guoktenuppelohkái čeardda bálvalit Ipmila heaittekeahttá ja sávvet ollašuvvat dán lohpádusa. Gonagas, dán doaivvu dihte juvddálaččat dál áššáskuhttet mu. 8Manne lea didjiide jáhkkemeahttun ahte Ipmil bajásčuoččáldahttá jábmiid?

9

26,9
9,1č+
Mun maiddái gádden oktii ahte ferten juohke láhkái bargat Jesus nasaretlačča nama vuostá. 1026,10 bassi olbmuid >9,13.Dan mun maiddái dahken Jerusalemis. Mun ožžon bajimusbáhpain fápmudusa ja bijahin eatnat bassi olbmuid giddagassii, ja go lei gažaldat sin sorbmemis, de mun mieđihin dasa. 11Buot synagogain mun ráŋggáštin sin ja geahččalin bágget sin bilkidit Jesusa, ja buolli moaris mun doarrádallen sin gitta olgoeatnama gávpogiidda.

12

26,12
9,1–19
22,6–16
Diein doaimmain mun oktii vulgen Damaskusii. Mun ledjen ožžon dasa bajimusbáhpain lobi ja fápmudusa. 13Muhto mátkkis, gonagas, mun beaiveguovdil oidnen mo almmis šleađggehii čuovga, šearradeabbo go beaivváš, mu ja mátkeguimmiidan birra. 1426,14 čiekčat seahčagasa vuostá Vuođđoteavstta dajaldat lei beaivválaš dadjanvuohki. Dat govvida vuovssá mii vuostálastá biikka mainna vuoksávuoddji dan vuojeha.Mii buohkat gahčaimet eatnamii, ja mun gullen jiena cealkimin alccesan hebreagillii: ‘Saul, Saul, manne doarrádalat mu? Lossadin dutnje šaddá čiekčat seahčagasa vuostá.’ 15Mun jerren: ‘Hearrá, gii don leat?’ Hearrá celkkii: ‘Mun lean Jesus gean don doarrádalat. 16
26,16
Esek 2,13
Muhto čuožžil ja čuoččo julggiidat alde! Mun lean almmustuvvan dutnje dan dihte go lean válljen du iežan bálvaleaddjin ja duođašteaddjin muitalit dan maid don leat oaidnán ja maid mun dás maŋŋil almmustahtán dutnje. 17Mun gájun du iežat álbmoga gieđas ja várjalan du go vuolggahan du báhkiniid lusa 18
26,18
Jes 42,7
Apd 20,32
Ef 1,18
Kol 1,12eč
rabastit sin čalmmiid ja buktit sin seavdnjadasas čuovgasii ja Sáhtána válddis Ipmila lusa. Sii ožžot suttuideaset ándagassii go oskot munnje, ja ožžot árbeoasi daid searvvis geaid Ipmil lea basuhan.’

19

26,19
Gal 1,16
Danne, gonagas Agrippa, mun in sáhttán leat doahttalkeahttá almmálaš oainnáhusa. 20
26,20
Luk 3,8
Vuosttažettiin Damaskusis ja Jerusalemis, dasto miehtá Judea ja eará álbmogiid gaskkas mun lean gulahan ahte buohkat fertejit gáhtat suttuideaset, jorgalit Ipmila beallái ja dahkat daguid main sin jorgalus oidno. 21
26,21
21,30č
Dan dihte juvddálaččat válde mu gitta tempelis ja geahččaledje goddit mu. 22
26,22
Luk 24,44eč
Muhto Ipmil lea veahkehan mu gitta dán beaivvi rádjái, ja dálge mun sáhtán leat duođašteaddjin ja sárdnut sihke smávváide ja stuorráide. Mun sártnun dušše dan maid profehtat ja Moses leat einnostan dáhpáhuvvat, in maidege eará. 23
26,23
Jes 42,6
49,6
Apd 13,46č
1 Kor 15,20+
Mun sártnun dan ahte Messias fertii gillát jápmima ja čuožžilit vuosttamužžan jábmiid luhtte ja sárdnidit čuovgasa sága sihke min álbmogii ja maiddái eará álbmogiidda.”

24Go Paulus ná bealuštii iežas, de Festus dajai alla jienain: “Paulus, don dájut! Du girjeviisodat lea jierpmehuhttán du.” 25Paulus vástidii: “In mun dájo, gudnejahttojuvvon Festus, muhto sártnun duohta ja jierpmálaš sániid. 26Gonagas gal lea oahpis dáidda áššiide, ja danin mun sáhtánge sárdnut sutnje rahpasit. Mun lean vissis das ahte ii mihkkege dás leat báhcán sutnje amasin, dáthan ii leat dáhpáhuvvan mange loavkkus. 27Oskkutgo profehtaid sániide, gonagas Agrippa? Mun dieđán ahte oskkut.” 28Agrippa dajai: “Nie johtilitgo don gáttát sártnuhit mu šaddat kristtalažžan?” 29Paulus vástidii: “Johtilit dahje hihtásit. Vare Ipmil suovašii sihke dutnje ja didjiide earrásiidda geat guldalehpet mu odne, dan ahte šaddabehtet dakkárin go mun, earret dáid láhkkiid.”

30Dalle gonagas čuožžilii ja maiddái eatnanhearrá ja Berenike ja dat geat ledje sin searvvis. 31

26,31
25,25
Manadettiin sii árvaledje guhtet guimmiineaset: “Dát olmmái ii leat dahkan maidege mii ánssáša jápmima dahje láhkkiid.” 32
26,32
25,11
Agrippa dajai Festusii: “Su livččii sáhttán luoitit luovus, jos son ii livčče guoddalan ášši keaisára ovdii.”