Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
3

Šuauko šuovattana parentua?

(Matv. 12:9-14; Luk. 6:6-11)

31Iisussa mäni tuaš sinagogah. Šielä oli mieš, kumpasen käsi oli kuivan. 2Farisseit piettih Iisussua šilmällä, jotta nähtäis, eikö Hiän rupie parentamah šitä mieštä šuovattana. Hyö niätšen tahottih löytyä mitänih, mistä viärittyä Häntä. 3Iisussa šano miehellä, kumpasen käsi oli kuivan: «Nouše ta aššu eteh». 4Šiitä Hiän kyšy farisseiloilta: «Mitä šuau ruatua šuovattana: hyvyäkö vain pahua? Pitäykö pelaštua ihmishenki, vain tappua ihmini?» Hyö ei virketty mitänä. 5Iisussa kaččo heih vihasešti ta murehti šitä, mitein kovašytämiset hyö ollah. Šiitä Hiän šano miehellä: «Ojenna käteš.» Mieš ojenti käteh, ta še tuli entisekšeh, tervehekši niin kuin toiniki käsi. 6Šilloin farisseit lähettih pois ta ruvettih šamašša iirotilaisien kera aprikoimah, mitein šuatais Iisussa tappua.

Iisussa tulou kuulušakši

7Iisussa läksi opaššettavien kera järven rannalla. Hänen kera matkasi šuuri joukko rahvašta Galileijašta. Ihmisie tuli niise Juutijašta, 8Jerusalimista, Itumeijašta, Jortanojoven takuata ta vieläi Tiiran ta Sidonin šeutuloilta. Heitä tuli šuurin joukkoloin Hänen luo, kun hyö kuultih, mitä kaikkie Hiän ruatau. 9Iisussa käški opaššettavien pityä veneh Häntä varoin valmehena, jotta Hiän ei jäis ihmisjoukon jalkoih. 10Hiän niätšen oli parentan monie, ta niin kaikki ne, kellä oli vaivoja, tunkeuvuttih lähemmäkši Häntä, jotta šuatais košettua Häneh. 11Ta piessat aina, kun vain nähtih Hänet, heityttih muah Hänen eteh ta karjuttih: «Šie olet Jumalan Poika!» 12No Iisussa kielti heitä lujašti šanomašta, ken Hiän on.

Kakšitoista apostolie

(Matv. 10:1-4; Luk. 6:12-16)

13Šiitä Iisussa nousi vuaralla ta kučču luokšeh niitä, ketä Hiän tahto. Ta ne mäntih. 14Iisussa valičči niistä kakšitoista, jotta hyö oltais Hänen kera ta jotta Hiän työntäis hiät šanelomah Hyvyä Viestie 15ta antais heilä vallan parentua läsijie ta ajua ihmisistä piessoja. 16Nämä kakšitoista oltih: Simoni, kumpasella Hiän anto nimen Petri3:16 Petri kačo šelityštä Matv. 16:18., 17Savvatein Juakko ta hänen velli Iivana, kumpasilla Hiän anto nimen Voanerges – mi merkiččöy: ukkosenjyryn pojat – 18ta vielä Ontrei, Hilippä, Varfolomei, Matvei, Homa, Alfein Juakko, Faddei, Simoni Kananiitti 19ta Juuta Iskariot, kumpani jälešti petti Iisussan.

Iisussa ta velsevuli

(Matv. 12:22-32; Luk. 11:14-23; 12:10)

20Šiitä Iisussa tuli kotih. Tuaš keräyty niin äijän rahvašta, jotta Hiän ta opaššettavat ei piäšty šyömähki. 21Kun Iisussan omahiset kuultih täštä, hyö lähettih käymäh Häntä pois, šentäh kun smietittih, jotta Hiän ei ole järelläh.

22Jerusalimista oli tullun sakonanopaštajie. Hyö šanottih: «Häneššä on velsevuli3:22 Velsevuli kačo šelityštä Matv. 10:25., iče piäpiessa. Šen voimalla Hiän ajau pois piessoja.» 23Iisussa kučču hiät luokšeh ta rupesi pakajamah hiän kera peittopakinoilla. Hiän šano: «Mitein še šaatana voipi ajua pois šaatanan? 24Kun valtakunta jakautunou keškenäh toruajih joukkoloih, niin še valtakunta hajuou. 25Tahi kun pereheššä šyntynöy keškenäisie riitoja, še pereh ei pisy ehienä. 26Šamoin šaatanaki, kun nouššou iččieh vaštah ta riitautunou iččeh kera, hiän ei keššä, še on hänen loppu. 27Eihän kenkänä voi purkautuo voimakkahan miehen taloh ryöštämäh hyvysie, kuni ei šitone enšin šitä mieštä. Šiitä vašta hiän voit ryöštyä talon. 28Šanon teilä toven: kaikki prostitah ihmisillä, hiän kaikki riähät ta pahat pakinat toisista, vaikka hyö ois paistu mitä. 29Vain ken pakajau pahua Pyhäštä Henkeštä, šillä šitä ei ijäššäh prostita. Suutušša še pannah hänellä ilmasenikusekši riähäkši.» 30Näin Iisussa šano šentäh, kun rahvaš pakasi, jotta Häneššä on piessa.

Iisussan oikiet omahiset

(Matv. 12:46-50; Luk. 8:19-21)

31Iisussan Muamo ta vellet tultih šinne, miššä Hiän oli. Hyö jiätih šeisomah talon pihalla ta työnnettih kuččumah Iisussua. 32Iisussan ympärillä istu äijän rahvašta. Hyö šanottih Hänellä: «Šiun Muamo, vellet ta čikot ollah tuola pihalla ta kyšytäh Šilma». 33Iisussa vaštasi heilä: «Ken on Miun muamo? Ket ollah Miun vellet?» 34Šiitä Hiän kaččo ihmisih, kumpasie istu joka puolella Hänen ympärillä, ta šano: «Täššä ollah Miun muamo ta vellet. 35Jokahini, ken eläy Jumalan tahtuo myöte, on Miun velli ta čikko ta muamo».

4

Peittopakinat Jumalan Valtakunnašta

4:1-34

Peittopakina kylväjäštä

(Matv. 13:1-9; Luk. 8:4-8)

41Iisussa rupesi tuaš opaštamah järven rannalla. Hänen ympärillä keräyty niin äijän rahvašta, jotta Hänen piti aštuo veneheh. Hiän istu järvellä veneheššä, a rahvašjoukko oli rannalla. 2Hiän opašti heilä monenmoisie as's'oja peittopakinoilla.

Hiän pakasi heilä näin: 3«Kuulkua! Mieš läksi kylvämäh. 4Konša hiän kylvi, niin šattu niin, jotta eryähät šiemenet tipahettih tien varteh, ta linnut tultih ta šyötih jyvät. 5Toiset šiemenet kirvottih kiviseh muah, missä oli vain vähän multua. Ruttoseh ne nouštih orahalla, šentäh kun šiinä ei ollun pakšuh multua. 6Ka konša päiväni nousi, še puahto orahat ta ne kuivettih, kun niillä ei ollun kunnon juurie. 7Eryähät šiemenistä kirvottih ohtajaisikkoh. Ohtajaiset kašvettih ta tupehutettih orahat, eikä ne annettu eluo. 8Ka oša šiemenistä kirposi hyväh muah. Ne nouštih orahalla, kašvettih ta annettih eluo, mi kolmekymmentä, mi kuušikymmentä, mi šata jyvyä.» 9Šiitä Iisussa šano heilä: «Kellä on korvat, millä kuulla, še kuulkah!»

Mintäh Iisussa pakajau peittopakinoilla?

(Matv. 13:10-17; Luk. 8:9-10)

10Konša Iisussa jäi yksin, niin kakšitoista opaššettavua ta muut Hänen kera olijat ruvettih kyšelömäh Häneltä täštä peittopakinašta. 11Hiän šano heilä: «Teilä on annettu tietyä Jumalan Valtakunnan peitošša pietyt as's'at. A noilla ulkopuolisilla kaikešta paissah vain peittopakinoilla.

12Šentäh hyö kačotah šilmilläh eikä nähä,

kuunnellah korvillah, vain ei kuulla eikä malteta.

Muitein hyö kiännyttäis Jumalan puoleh,

ta heijän riähät prostittais heilä.»

Iisussa šelittäy pakinan kylväjäštä

(Matv. 13:18-23; Luk. 8:11-15)

13Šiitä Iisussa šano heilä: «Ettäkö työ malta tätä peittopakinua? Miteinpä työ ka niin voitta malttua muita peittopakinoja? 14Kylväjä kylväy Jumalan šanan. 15Tien viereh kylvetty šiemen tarkottau niitä ihmisie, ket kuullah šana, vain šamašša kačo šaatana tulou ta tempuau pois heijän šytämeh kylvetyn šanan. 16Kylvö kiviseh muah tarkottau niitä ihmisie, ket šanan kuultuo otetah še heti ilomielin vaštah. 17No kun heissä ei ole juurta, heijän uško keštäy vain rupieman. Konša heitä ruvetah ajelomah tahi ahistamah šanan tähen, niin hyö šillä kertua jätetäh še. 18Toiset tuaš ollah niin kuin ohtajaisikkoh kylvetty šiemen. Hyö kuullah Jumalan šana, 19ka tämän muailman huolet, pohasvuon muanitukšet ta muut himot piäššäh valtah hiän šytämissä ta tupehutetah šana, ta še ei anna eluo. 20Kylvö hyväh muah tarkottau niitä ihmisie, ket kuullah Jumalan šana ta otetah še vaštah. Nämä ihmiset annetah eluo: ken kolmekymmentä, ken kuušikymmentä, ken šata jyvyä.»

Pannahko lamppu vakan alla?

(Luk. 8:16-18)

21Iisussa šano: «Šitä varoinko lamppu tuuvvah pirttih, jotta panna še vakan tahi šijan alla? Omalla paikallah še pannah. 22Ei ole mitänä peitettyö, mi ei tulis näkyvih, eikä mitänä peitošša piettyö as's'ua, mi ei tulis päivänvaloh. 23Kun kellä ollou korvat, millä kuulla, še kuulkah.» 24Šiitä Hiän lisäsi: «Pankua mieleh, mitä kuuletta. Millä miärällä työ miäryättä, šillä šamalla miärällä teiläki miärätäh. No teilä, ket kuuletta, vieläi lisän kera annetah. 25Niätšen kellä on, šillä annetah. A kellä ei ole, šiltä otetah pois šeki, mi hänellä on.»

Ičeštäh kašvaja vil'l'a

26Iisussa šano: «Jumalan Valtakunta on tämmöni. Mieš kylväy šiemenen muah. 27Hiän makuau yöt ta valvou päivät, ka šiemen noušou orahalla ta kašvau, a hiän ei tiijä mitein. 28Mua ičeštäh kašvattau vil'l'an: enšin korren, šiitä tähkän, viimesekši täyven jyvän tähkäh. 29Konša vil'l'a on kypšyn, mieš šamašša työntäy leikkuajat, šentäh kun leikkuun aika on tullun.»

Peittopakina gorčitsanšiemeneštä

(Matv. 13:31-32, 34; Luk. 13:18-19)

30Ta vielä Iisussa šano: «Mihpä myö voisima verrata Jumalan Valtakuntua? Mi peittopakina paššuais šitä šelittämäh? 31Še on niin kuin gorčitsanšiemen, kumpani on pienin kaikista kylvöšiemenistä muan piällä. 32No še kašvau, ta šiitä tulou šuurempi kuin kaikki muut kotipellon kašvit. Šen okšat ollah niin šuuret, jotta taivahan linnut voijah luatie pešät niijen pilvekšeššä.»

33Monilla tämmösillä peittopakinoilla Iisussa pakasi rahvahalla Jumalan šanua šen verran, min verran hyö voitih ottua vaštah. 34Ilmain peittopakinoja Hiän ei paissun heilä mitänä. Ka šiitä, konša ei ollun muita ihmisie, Hiän šelitti opaššettavillah kaiken.

Šuurie kummie

4:35–5:43

Iisussa vakauttau myrškyn

(Matv. 8:23-27; Luk. 8:22-25)

35Šamana päivänä illan tultuo Iisussa šano opaššettavilla: «Läkkä järven toisella puolella». 36Opaššettavat toimitettih ihmiset pois ta iče aššuttih veneheh, kumpasešša Iisussa jo istu. Muitaki venehie läksi Hänen kera. 37Äkkie nousi šuuri myršky. Uallot lyötih veneheh, niin jotta še rupesi jo täyttymäh. 38No Iisussa vain makasi venehen peräššä, piä pielukšella. Opaššettavat noššatettih Hänet ta šanottih: «Opaštaja, etkö Šie välitä šiitä, jotta myö uppuomma?» 39Iisussa nousi, kielti tuulta ta käški järvie: «Laivene, ole hil'l'ua!» Tuuli ašettu ta tuli ihan rašvatyyni. 40Iisussa kyšy opaššettavilta: «Mintäh työ noin varajatta? Kuin še teilä ei ole uškuo?» 41Šiitä hyö vašta äijälti vareuvuttih ta kyšeltih toini toiselta: «Kenpä tämä Mieš on? Tuuli ta järviki totellah Häntä?»

5

Iisussa gadarilaisien muašša

(Matv. 8:28-34; Luk. 8:26-39)

51Hyö tultih järven toisella puolella gadarilaisien alovehella. 2Kun Iisussa nousi veneheštä rannalla, niin Hänellä vaštah tuli kallivokalmoista mieš, kumpasešša oli piessa. 3Hiän eli kallivokololoissa olijissa kalmoissa, eikä ni riimuloilla kenkänä voinun enämpi šituo häntä. 4Moničči häntä oli pantu jalkarautoih ta käsiriimuloih, vain hiän kačo katko riimut ta rikko rauvat, eikä kellänä ollun väkie vakauttua häntä. 5Yötä päivyä hiän olekšenteli vuaroissa ta kalmakololoissa, karju ta viilekši iččieh kivilöillä. 6Kun hiän nyt loittuota näki Iisussan, niin tuli juokšujalkua, heittäyty muah Hänen eteh 7ta karju lujašti: «Mitä Šie miušta tahot, Iisussa, Ylimmäisen Jumalan Poika? Jumalan nimeššä molin, elä muokkua milma!» 8Iisussa kun niät oli juštih käškömäššä, jotta piessa läksis pois mieheštä. 9Iisussa kyšy: «Mi šiun nimi on?» Hiän vaštasi: «Lekioni5:9 Lekioni kačo šelityštä Matv. 26:53. on miun nimi, šentäh kun meitä on äijän». 10Piessat molittih Iisussua, jotta Hiän ei ajais heitä šiltä šeuvulta.

11Ei kovuan loittuona vuaran rintiellä oli šuuri šikakarja šyömäššä. 12Piessat molittih Iisussua: «Laše miät šikakarjah, anna miän männä noih šikoih». 13Iisussa anto niillä luvan. Šilloin piessat lähettih mieheštä ta mäntih šikoih. Karja läksi juokšulla jyrkkyä termyä alaš järveh. Šikoja oli šiinä kakšituhatta, ta ne kaikki upottih.

14Šikojen paimenet juoštih pakoh ta šuatettih tieto täštä linnah ta kylih. Ihmiset lähettih kaččomah, mitä šielä on šattun. 15Hyö tultih Iisussan luo ta nähtih mieš, kumpasešša oli ollun lekioni piessoja. Hiän istu vuattiet piällä ta täyveššä järeššäh. Hyö pöläššyttih. 16Ket nähtih kaiken, ne kerrottih heilä, mitä piessojen muokkuamalla tuli, ta minne jouvuttih šijat. 17Šiitä hyö kaikin ruvettih molimah Iisussua, jotta Hiän mänis pois heijän alovehelta. 18Kun Iisussa aštu veneheh, niin mieš, kumpani piäsi eris piessoista, pyrki Hänellä matkah. 19No Iisussa ei ottan häntä, vain šano hänellä: «Mäne kotihis, omieš luo ta šano heilä kaikki, mitä Hospoti šiula ruato ta mitein Hiän armahti šilma». 20Mieš läksi ta rupesi Dekapolin šeuvulla šanelomah, mitä Iisussa oli ruatan hänellä. Kaikin kummekšittih šitä.

Iisussa elävyttäy tytön ta parentau naisen

(Matv. 9:18-26; Luk. 8:40-56)

21Kun Iisussa myöšty venehellä järven toisella puolella, Hänen luo keräyty äijän rahvašta. Konša Hiän oli vielä rannalla, 22šinne tuli yksi sinagogan vanhimmista, Jairi nimeltäh. Iisussan nähtyö Jairi heittäyty Hänen jalkoih 23ta pyrittämällä pyritti Häntä: «Miun tytär on kuolomaisillah. Lähe ta pane käteš hänen piällä, niin hiän parenou ta jiäy eloh.» 24Iisussa läksi miehen kera. Hänellä jäleššä matkasi šuuri rahvašjoukko ta tunkeutu Hänen ympärillä.

25Šielä oli yksi naini, kumpaista jo kakšitoista vuotta vaivasi verenvuoto. 26Hiän oli äijän käršin monien liäkärien käsissä ta pannun niih kaikki omat elot. Mitänä apuo hiän ei kuitenki šuanun, vaiva vain entiseštäh paheni. 27Hiän oli kuullun Iisussašta ta tuli rahvašjoukošša Iisussan tuakši ta košetti Hänen sviitkah. 28Naini niätšen ajatteli: «Kun vain šaisin košettua hoti Hänen sviitkah, mie parenisin». 29Šamašša verenvuoto loppu ta naini kuuli runkoššah, jotta nyt hiän piäsi vaivašta.

30Iisussa heti kuuli, jotta Häneštä läksi voimua. Hiän kiänty rahvašjoukkoh päin ta kyšy: «Ken košetti Miun vuatteih?» 31Opaššettavat šanottih Hänellä: «Niäthän Šie Iče mimmoni rahvašjoukko tunkiu šiun ympärillä, ta kyšyt: ken Milma košetti?» 32No Iisussa kaččeli ympärilläh, jotta näkis, ken šen ruato. 33Naini vapisi pöläššykšeštä, šentäh kun tiesi, mitä hänellä kävi. Hiän tuli Iisussan eteh, heittäyty muah ta šano Hänellä kaiken. 34Iisussa šano naisella: «Tyttäreni, šiun uško parenti šiut. Mäne rauhašša, šie piäsit vaivaštaš.»

35Iisussa ei vielä kerinnyn lopettua pakinuah, kun sinagogan vanhimmalla tuotih koista viesti: «Tyttäreš jo kuoli, elä enämpi vaivua Opaštajua». 36Kun Iisussa kuuli tämän, Hiän šano Jairilla: «Elä varaja, vain ušo». 37Hiän ei ottan ketänä muuta kerallah kuin Petrin, Juakon ta hänen vellen Iivanan. 38Hyö tultih sinagogan vanhimman kotih, ta Iisussa näki šielä šuuren hälinehen. Šielä oli ihmisie valittamašša ta iänelläitkömäššä. 39Pirttih mäntyö Hiän šano: «Mitäpä tiälä hälissäh ta itetäh? Lapši ei ole kuollun, hiän makuau». 40Iisussua ruvettih nakramah. A Hiän ajo kaikki ihmiset pihalla, otti kerallah lapšen tuaton ta muamon ta omat matkalaiset ta mäni kamarih, missä lapši oli. 41Hiän otti lašta kiäštä ta šano hänellä: «Talifa kumi!» mi merkiččöy «Tyttö, šanon šiula: nouše!» 42Šillä šanalla tyttö nousi jaloillah ta rupesi kävelömäh. Hiän oli kakšitoistavuotini. Kaikin, ket nähtih tämä, äijälti kummekšittih. 43Iisussa kielti heitä lujašti šanomašta täštä kellänä ta käški antua tytöllä šyyvvä.