Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
7

Elkyä suutikkua

(Luk. 6:37-38, 41-42)

71«Elkyä suutikkua, jotta teitä ei suutittais. 2Niätšen millä suutulla työ suutitta, šillä teitäki suutitah. Ta millä miärällä työ miäryättä, šillä šamalla miärällä teiläki miärätäh. 3Mitein šie niät ruhkan vellen šilmäššä, vain et huomua hirttä omašša šilmäššäš? 4Mitein šie voit šanuo vellellä: ‘Anna otan ruhkan šiun šilmäštäš’, kun šiula omašša šilmäššä on hirši? 5Voi šie pyhäkši luatiutuja! Ota enšin hirši omašta šilmäššäš, vašta šiitä niät ottua ruhkan vellen šilmäštä.

6Elkyä antakkua koirilla šitä, mi on pyhä, ta elkyä lykkikkyä simčukkoja šikojen eteh. Šijat tallotah simčukat jalkoih ta koirat hypätäh tiän piällä ta revitelläh tiät.»

Kyšykkyä, eččikkyä, kopistakkua

(Luk. 11:9-13; 6:31)

7«Kyšykkyä, niin teilä annetah. Eččikkyä, niin löyvättä. Kopistakkua, niin teilä avatah. 8Niätšen joka kyšyjä šuau, joka eččijä löytäy ta joka kopistajalla avatah. 9Eihän teistä kenkänä anna pojallah kivie, kun hiän kyšyy leipyä, 10tahi kiärmistä, kun hiän kyšyy kalua? 11Kun kerran työ, pahat ihmiset, šuatatta antua omilla lapšilla hyvie lahjoja, niin tottaš tiän Taivahaini Tuatto antau hyvyä niillä, ket Häneltä kyšytäh.

12Kaikki, mitä tahotta, jotta ihmiset ruattais teilä, ruatakkua työki heilä. Näin opaššetah Sakona ta Jumalan viessintuojien kirjutukšet.

13Mänkyä šiämeh ahtahašta veräjäštä. Monet männäh välläštä veräjäštä ta levietä tietä myöte, ka še viey uatuh. 14Mitein ahaš on veräjä ta kaitani še tie, mi viey elämäh, ta vähä on niitä, ket löyvetäh še!»

Jumalan viessintuojiksi luatiutujat

(Luk. 13:24; 6:43-44; 13:25-27)

15«Varokkua Jumalan viessintuojiksi luatiutujie. Hyö tullah tiän luo lampahien vuatteissa, vain šiämeššäh ollah puričat hukat. 16Työ tunnetta hiät heijän antimista. Eihän viinamarjoja kerätä piikkituomešta eikä fiinikkoja piitijäisistä? 17Hyväh puuh tulou hyvie antimie, a pahan puun antimet ollah pahoja. 18Hyvä puu ei voi antua pahoja antimie eikäi paha puu hyvie antimie. 19Joka puu, mi ei anna hyvie antimie, kuatah ta lykätäh tuleh. 20Niin jotta viessintuojiksi luatiutujat työ tunnetta heijän antimista.

21Ei jokahini, ken šanou Miula: ‘Hospoti, Hospoti’, piäše Taivahien Valtakuntah. Šinne piäšöy vain še, ken ruatau Miun Taivahaisen Tuaton tahtuo myöte. 22Monet šanotah Miula suutupäivänä: ‘Hospoti, Hospoti! Šiun nimeššähän myö toima šanan Jumalalta, Šiun nimeššä myö ajoma ihmisistä piessoja ta Šiun nimeššä ruatoma monie šuurie töitä.’ 23Ka šiitä Mie vaštuan heilä: ‘Mie en tiijä teitä. Mänkyä pois Miun luota, pahanruatajat!’»

Kakši rakentajua

(Luk. 6:47-49)

24«Jokahini, ken kuulou nämä Miun šanat ta ruatau niijen mukah, on kuin tolkukaš mieš, kumpani rakenti talon kallivolla. 25Rupesi vihmumah, vesi nousi, kova tuuli piekši taluo, vain še ei kuatun, šentäh kun še oli rakennettu kallivolla.

26Jokahini, ken kuulou nämä Miun šanat, vain ei rua niijen mukah, on kuin tolkutoin mieš, kumpani rakenti talon hiekalla. 27Rupesi vihmumah, tulvavesi nousi, kova tuuli piekši taluo. Šiitä še talo kuatu ta hajosi muan tašolla.»

Iisussalla on valta opaštua

28Konša Iisussa lopetti tämän pakinan, rahvašjoukot kummekšittih Hänen opaššušta. 29Hiän opašti niin kuin še, kellä on annettu valta, eikä niin kuin sakonanopaštajat ta farisseit.

8

Iisussan šuuret ruavot

8–9

Iisussa parentau prokasatautisen

(Mark. 1:40-45; Luk. 5:12-16)

81Konša Iisussa šolahti vuaralta, Hänen peräššä matkasi šuuri rahvašjoukko. 2Šiitä Hänen luokši tuli prokasatautini mieš, heittäyty muah Hänen eteh ta šano: «Hospoti! Šie voit miut puhistua, kun vain tahtonet.» 3Iisussa ojenti kiän, košetti mieštä ta šano: «Mie tahon. Puhissu.» Šamašša mieš puhistu prokasatauvista. 4Iisussa šano hänellä: «Kačo, jotta kellänä et pakaja täštä. Mäne vain näyttämäh iččieš papilla ta anna uhrilahja, min Moissei on käšken antua. Šiitä ihmiset tiijetäh, jotta šie parenit.»

Iisussa ta šuan saltatan piälikkö

(Luk. 7:1-10)

5Konša Iisussa tuli Kapernaumih, eryäš šuan saltatan piälikkö tuli Hänen luokši ta kyšy Häneltä apuo. 6Mieš šano: «Hospoti, miun paššarin hulvasi. Hiän makuau koissa šuurissa tušissa.» 7Iisussa šano: «Mie tulen ta parennan hänet». 8Šiih šuanpiälikkö vaštasi: «Hospoti, mie en ole šen arvoni, jotta Šie tulisit miun katon alla. Šano vain šana, ta paššari parenou. 9Mie iče niise tottelen toisien käškyjä ta komentelen omie saltattoja. Kun šanon yhellä: ‘Mäne’, hiän mänöy, tahi toisella: ‘Tule’, hiän tulou, tahi kun šanon paššarillani: ‘Rua tämä’, hiän ruatau.»

10Tämän kuultuo Iisussa hämmäšty ta šano peräššä aštujilla: «Šanon teilä toven: näin lujua uškuo en ole nähnyn yhelläkänä israelilaisella. 11Mie šanon teilä, päivännoušušta ta päivänlašušta päin tulou monie, kumpaset Taivahien Valtakunnašša istuuvutah stolah yheššä Aprahamin, Issakan ta Juakon kera8:11-12 Aprahamin, Issakan ta Juakon kera stolašša olomini tarkottau Iisussan Hristossan kera pruasnuimista taivahissa. Šinne piäššäh kaikista rahvahista ne, ket ušotah Iisussah. Tämä koškou ni jevreilöitä.. 12A jevreit, ket oli šynnytty Valtakunnan perijiksi, luuvvah pois pimieh. Šielä on itku ta hampahien kriičkeh.» 13Šiitä Iisussa šano šuanpiäliköllä: «Mäne. Käykäh šiula šiun ušon mukah.» Šiinä šamašša paššari pareni.

Iisussa parentau Petrin anopin ta muita läsijie

(Mark. 1:29-34; Luk. 4:38-41)

14Iisussa mäni Petrin kotih ta näki, jotta hänen anoppi veny šuurešša kuumiešša. 15Iisussa košetti naisen kättä, ta kuume läksi häneštä. Hiän nousi šijaltah ta rupesi paššuamah heitä. 16Konša tuli ilta, Iisussan luo tuotih monie piessojen piekšämie ihmisie. Hiän ajo šanalla piessat pois ta parenti kaikki läsijät. 17Näin tuli tovekši tämä Jumalan viessintuojan Isaijan šana:

– Hiän otti omilla nisoillah miän tauvit

ta kanto miän kivut.

Aššu miun peräššä!

(Luk. 9:57-62)

18Konša Iisussa näki äijän rahvašta ympärilläh, Hiän käški opaššettavien lähtie järven toisella puolella. 19Šilloin eryäš sakonanopaštaja tuli Hänen luo ta šano: «Opaštaja, mie matkuan Šiun kera, kunne šuinki Šie lähtenet». 20Iisussa vaštasi hänellä: «Repoloilla on kolot ta taivahan lintusilla pešät, a Ihmisen Pojalla8:20 Ihmisen Poika on Iisussan Hristossan arvonimi. Näin Iisussa šano Iččieh, konša pakasi käršimykšistä, kumpasih Hiän joutuu, ta šen jälkeh tulijašta kunnivošta. ei ole kunne piätäh painua». 21Toini mieš, yksi Iisussan opaššettavista, šano Hänellä: «Hospoti, anna mie enšin käyn hautuamašša tuattuoni». 22Ka Iisussa šano hänellä: «Lähe Miun matkah! Anna kuollehien hauvata omat kuollehet.»

Iisussa vakauttau myrškyn

(Mark. 4:35-41; Luk. 8:22-25)

23Iisussa aštu veneheh, ta opaššettavat niise mäntih Hänen kera. 24Äkkie järvellä nousi šuuri myršky. Uallot tultih venehen laijoista piäličči, a Iisussa makasi. 25Šilloin opaššettavat tultih Hänen luo ta noššatettih Hänet. Hyö šanottih: «Hospoti, pelašša miät! Myö uppuomma.» 26Iisussa šano heilä: «Mintäh työ niin varajatta, vähäuškoset?» Šiitä Hiän nousi ta kielti tuulija ta järvie, ta niin tuli rašvatyyni. 27Ihmiset hämmäššykšissäh paistih: «Ken Hiän on, kun Häntä totellah tuulet ta järviki?»

Iisussa Gergesan šeuvulla

(Mark. 5:1-20; Luk. 8:26-39)

28Konša Iisussa tuli järven toisella puolella, Gergesan šeuvulla, Häntä vaštah tuli kallivokololoissa ollehista kalmoista kakši mieštä. Heissä oli piessoja. Hyö oltih niin vihaset, jotta kenkänä ei ruohtin kulkie hiän kyličči mänijyä tietä. 29Hyö karjuttih: «Mitä Šie meistä tahot Iisussa, Jumalan Poika? Tulitko Šie tänne muokkuamah meitä ennein aikua?»

30Loittuona heistä oli šuuri šikakarja šyömäššä. 31Miehissä olijat piessat molittih Iisussua: «Kun ajanet miät pois, niin käše miät šikalaumah». 32«Mänkyä!» Iisussa šano. Šilloin piessat lähettih miehistä ta mäntih šikoih, ta šamašša koko lauma juoksi jyrkkyä rantua alaš järveh ta upposi.

33Šikojen paimenet lähettih pakoh. Hyö mäntih linnah ta kerrottih kaikki, mitä oli nähty ta mitein piessojen vaivuamilla miehillä kävi. 34Šiitä koko linnoveh läksi Iisussalla vaštah. Hänet nähtyö hyö molittih, jotta Hiän mänis pois heijän šeuvulta.

9

Iisussa parentau hulvautunehen

(Mark. 2:1-12; Luk. 5:17-26)

91Iisussa aštu veneheh, mäni järven poikki ta tuli kotilinnah. 2Ta jopahan kannetah Hänen luo hulvattuo, kumpani veny šijalla. Kun Iisussa näki heijän ušon, Hiän šano hulvatulla: «Elä varaja, poikani, šiun riähät on prostittu».

3Šiitä eryähät sakonanopaštajat šanottih ičekšeh: «Pitäykö Hiän Iččieh Jumalana, kun tuommoista pakajau?» 4No Iisussa näki, mitä hyö ajatellah, ta šano: «Mintäh teilä on pahoja ajatukšie šiämeššänä? 5Mi on helpompi, šanuoko hulvatulla: ‘Šiun riähät on prostittu’, vain šanuo: ‘Nouše ta aššu’? 6Kaččokkua, Mie näytän teilä, jotta Ihmisen Pojalla on valta prostie muan piällä riähkie» – šiitä Hiän šano hulvatulla – «nouše, ota oma šija ta mäne kotih.» 7Šilloin mieš nousi, otti šijan ta läksi kotih. 8Tämän nähtyö rahvaš oli ihmeissäh ta kiitti Jumalua, kumpani on antan ihmisillä tämmösen vallan.

Iisussa kuččuu Matvein

(Mark. 2:13-17; Luk. 5:27-32)

9Konša Iisussa läksi linnašta, Hiän näki miehen, kumpani istu tullissa. Miehen nimi oli Matvei. Iisussa šano hänellä: «Lähe Miun kera». Mieš nousi ta läksi Iisussan matkah.

10Jälešti Iisussa oli Matvein luona šyömäššä. Šinne tuli äijän veronkeryäjie ta muita riähkähisie, hyö issuttih stolašša Iisussan ta Hänen opaššettavien kera. 11Tämän nähtyö farisseit šanottih Iisussan opaššettavilla: «Mintäh tiän Opaštaja šyöy ta juou yheššä veronkeryäjien ta muijen riähkähisien kera?» 12Iisussa kuuli šen ta šano: «Eihän tervehet tarvita liäkärie, vain läsijät. 13Mänkyä ta opaštukkua, mitä tarkotetah nämä šanat: ‘En Mie taho uhrilahjoja, vain tahon, jotta työ armahtaisija toini toista’. En Mie tullun kuččumah oikiemielisie, vain riähkähisie, jotta hyö jätettäis riähäššä elämini ta kiännyttäis Jumalan puoleh.»

Hiävierahat ei pyhitetä

(Mark. 2:18-22; Luk. 5:33-39)

14Šiitä Iivanan opaššettavat tultih Iisussan luo. Hyö šanottih: «Myö ta farisseit rikeneh pyhitämmä, a mintähpäš Šiun opaššettavat ei pyhitetä?» 15Iisussa vaštasi heilä: «Voijahkoš hiävierahat itkie, kuni šulhani vielä on hiän kera? No tulou aika, konša šulhani otetah heiltä pois, ta šilloin hyö pyhitetäh. 16Kenkänä ei pane vanhah vuattieh paikkua uuvvešta kankahašta. Vanha vuate repiey šemmosen paikan laijoista, ta niin reikä tulou entistä šuuremmakši. 17Eikä uutta viinua kuata käymäh vanhoih nahkavärččilöih. Šilloinhan nahka halkieu, viina valuu muah ta värčit pilauvutah. Uuši viina lašetah uuših nahkavärččilöih. Šilloin viina ta värčit šäilytäh.»

Iisussa elävyttäy tytön ta parentau naisen

(Mark. 5:21-43; Luk. 8:40-56)

18Konša Iisussa vielä pakasi heilä, Hänen luokši tuli eryäš rahvahan vanhimmista. Hiän heittäyty muah Iisussan eteh ta šano: «Miun tytär vašta kuoli. Tule Šie ta pane käteš hänen piällä, niin hiän eleytyy.» 19Iisussa nousi ta läksi miehen kera, ta Hänen opaššettavat niise lähettih.

20Šilloin Iisussan lähellä tuli takuata yksi naini, kumpaista jo kakšitoista vuotta vaivasi verenvuoto. Hiän košetti Iisussan sviitkan helmua. 21Naini niätšen ajatteli: «Kun vain šaisin košettua Hänen sviitkah, niin parenisin». 22Iisussa kiänty, näki naisen ta šano: «Elä varaja, tyttäreni, šiun uško parenti šiut». Šiitä šuate naini oli terveh.

23Konša Iisussa tuli vanhimman taloh ta näki šurupillinšoittajat ta ihmisjoukon hälisömäššä, 24Hiän šano: «Mänkyä pois! Tyttö ei ole kuollun, hiän makuau.» Ihmiset nakrettih Häntä. 25A konša rahvaš oli ajettu pihalla, Iisussa aštu kamarih, otti tyttyö kiäštä, ta tyttö nousi. 26Tieto täštä levisi koko šen muan ympäri.

Iisussa parentau kakši šokieta

27Konša Iisussa läksi šieltä, Hänen peräššä matkasi kakši šokieta. Hyö karjuttih: «Armaha meitä, Iisussa, Tuavitan Poika!» 28Kun Iisussa mäni taloh, šokiet tultih Hänen luo. Iisussa kyšy heiltä: «Ušottako työ, jotta Mie voin auttua teitä?» «Ušomma, Hospoti», hyö šanottih. 29Šiitä Iisussa košetti hiän šilmie ta šano: «Käykäh teilä tiän ušon mukah». 30Ta hiän šilmät avauvuttih. Iisussa lujašti kielti heitä: «Kaččokkua, jotta kenkänä ei šais tietyä täštä». 31Lähettyö šieltä hyö kuitenki levitettih tietuo Iisussašta ympäri šitä šeutuo.

Iisussa parentau mykän

32Konša miehet oltih lähöššä, Iisussan luo tuotih mykkä mieš, kumpaista muokkasi piessa. 33Iisussa ajo piessan pois, ta mykkä rupesi pakajamah. Rahvaš hämmäšty ta šano: «Tämmöistä ei ole konšana nähty Israelissa». 34Šiih farisseit šanottih: «Piäpiessan voimalla Hiän ajau piessoja pois».

Iisussa šaleiččou rahvašta

35Iisussa kulki kaikissa linnoissa ta kylissä. Hiän opašti sinagogoissa, šaneli Hyvyä Viestie Taivahien Valtakunnašta ta piäšti ihmiset kaikista tautiloista ta vaivoista.

36Konša Hiän näki rahvašjoukot, Hänen tuli suali heitä, šentäh kun hyö oltih vaipunehet ta avuttomat, kuin lampahat ilmain paimenta. 37Šilloin Hiän šano omilla opaššettavillah: «Vil'l'ua on äijän, ka leikkuajie on vähän. 38Niin jotta molikkua elon Isäntyä, jotta Hiän työntäis ruatajie elonkorjuuh.»