Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
20

Peittopakina viinasatun ruatajista

201«Taivahien Valtakunta on kuin talon isäntä, kumpani huomenekšella aikaseh läksi palkkuamah ruatajie viinasatuh. 2Hiän šopi ruatajien kera, jotta päiväpalkka on yksi dinari, ta työnsi hiät viinasatuh. 3Yhekšien aikana huomenekšella hiän läksi pasarilla ta näki, jotta šielä šeiso joutavie miehie. 4Hiän šano heilä: ‘Työ niise mänkyä miun viinasatuh. Mie makšan teilä oikien palkan.’ Miehet lähettih. 5Kakšientoista ta šiitä vielä kolmien aikah isäntä tuaš mäni ta ruato šamoin. 6Šiitä kun hiän läksi viisien aikah, hiän näki vieläki joutavina šeisojie ta kyšy heiltä: ‘Mintäh työ šeisotta tiälä koko päivän ruavotta?’ 7Hyö šanottih: ‘Kenkänä ei palkannun meitä’. Hiän šano heilä: ‘Työ niise mänkyä miun viinasatuh. Mie makšan teilä oikien palkan.’

8Konša tuli ilta, viinasatun isäntä šano ruatajien piäliköllä: ‘Kuču ruatajat ta makša heilä palkka. Ket tultih viimesekši, niillä makša enšin, a enšimmäisillä viimesekši.’ 9Ne, ket tultih viisien aikana, šuatih dinari mieheh. 10Enšiksi tullehet smietittih, jotta hyö šuahah enämmän. Eipähän šuatu kun vain dinari mieheh. 11Šuatih ta šiännyttih ta šanottih isännällä: 12‘Nämä viimesekši tullehet ruattih yksi tunti, ta kuitenki šie annoit heilä šaman verran kuin meiläki, kumpaset kantoma päivän kuorman ta keštimä äkien’. 13Täh isäntä šano yhellä heistä: ‘Hyvä mieš, en mie šilma valehellun. Emmäkö myö šopin dinarin palkašta? 14Ota omaš ta mäne. Mie tahon makšua tällä viimesekši tullehella šaman verran kuin šiulaki. 15Tottaš mie voin omilla rahoillani ruatua mitä tahon? Vain kačotko šie viärällä šilmällä šitä, jotta mie olen hyvä?’

16Näin viimeset tullah enšimmäisiksi ta enšimmäiset viimesiksi. Kučuttuja on äijän, a valittuja vähän.»

Iisussa pakajau vielä kerran omašta kuolomašta

(Mark. 10:32-34; Luk. 18:31-34)

17Konša hyö nouštih Jerusalimih mänijyä tietä, Iisussa kučču kakšitoista opaššettavuah erikseh ta pakasi heilä näin: 18«Myö mänemmä nyt Jerusalimih. Šielä Ihmisen Poika annetah ylipappien ta sakonanopaštajien käsih. Hyö suutitah Hänet kuolomah 19ta annetah Hänet toisenvierosilla nakrettavakši, ruoškittavakši ta ristih nuaklittavakši. No a kolmantena päivänä Hiän noušou kuollehista.»

Iisussa ta Savvatein pojat

(Mark. 10:35-45)

20Šiitä Iisussan luo tuli Savvatein poikien muamo yheššä poikieh kera, polvistu Hänen eteh ta tahto kyšyö mitä lienöy. 21Iisussa šano hänellä: «Mitä šie tahot?» Naini vaštasi: «Lupua miula, jotta Šiun Valtakunnašša nämä miun kakši poikuani piäššäh istumah Šiun vierellä, yksi oikiella ta toini vašemella puolella». 22Iisussa šano: «Työ että tiijä, mitä kyšyttä. Voittako juuvva šen muokkamal'l'an, kumpani tulou Miula juotavakši, ta voittako keštyä šen kaššannan, millä Miut kaššetah?» Hyö šanottih: «Voimma». 23Šiitä Hiän šano heilä: «Miun mal'l'an työ vielä juottaki, ta šillä kaššannalla, millä Miut kaššetah, tiät niise kaššetah. No ka ei še ole Miun vallašša, ken istuu Miun oikiella tahi vašemella puolella. Ne paikat ollah niijen, kellä Tuattoni on ne tarkottan.»

24Konša toiset kymmenen opaššettavua kuultih täštä, hyö šiännyttih vellekšien piällä. 25Šilloin Iisussa kučču hiät luokšeh ta šano: «Työ tiijättä, jotta halliččijat ollah rahvahien herroina ta mieron šuuret pietäh kanšoja oman vallan alla. 26Ka näin ei šua olla tiän kešeššä. Ken tahtou tiän joukošša olla šuurena, še olkah toisien käškyläisenä, 27ta ken tahtou tiän joukošša olla enšimmäisenä, še olkah toisien orjana. 28Ihmisen Poika niise ei tullun šitä varoin, jotta Häntä paššattais, vain tuli paššuamah ta antamah oman henken, jotta piäštyä monie riähän vallašta.»

Iisussa parentau kakši šokieta

(Mark. 10:46-52; Luk. 18:35-43)

29Konša hyö lähettih Jerihonista, Iisussan jäleššä aštu šuuri rahvašjoukko. 30Tien viereššä istu kakši šokieta. Hyö kuultih, jotta Iisussa matkuau šiitä kyličči, ta karjeuvuttih: «Hospoti, Tuavitan Poika! Armaha meitä!» 31Rahvaš vuati, jotta hyö oltais iänettäh, vain hyö ruvettih karjumah vielä lujempah: «Armaha meitä, Hospoti, Tuavitan Poika!» 32Šilloin Iisussa pietty, kučču hiät luokšeh ta kyšy: «Mitä työ tahotta, jotta Mie teilä ruatasin?» 33Hyö šanottih: «Hospoti, anna miän šilmih näkö». 34Iisussalla tuli heitä suali. Hiän košetti heijän šilmie, ta šamašša hyö ruvettih näkömäh. Šiitä miehet lähettih aštumah Hänen kera.

21

Iisussa Jerusalimissa

21–22

Iisussa račaštau Jerusalimih

(Mark. 11:1-11; Luk. 19:28-40; Iiv. 12:12-19)

211Konša hyö läheššyttih Jerusalimie, hyö tultih Vifagijah, mi on Voipuuvuaralla. Iisussa työnsi ieltäpäin kakši opaššettavua 2ta šano heilä: «Mänkyä tuoh kyläh, mi on kohakkah. Šamašša niättä šielä oslantamman kiini šivottuna ta varšan šen viereššä. Kerittäkkyä ne ta tuokua Miula. 3Kun ken šanonou teilä mitänih, niin vaššakkua, jotta Hospoti tarviččou niitä, ka ruttoh työntäy ne jälelläh.»

4Näin kävi, jotta tulis tovekši tämä Jumalan viessintuojan šana:

5– Šanokkua tytär Siijonilla21:5 Tytär Siijon on Jerusalimi.:

Kačo, šiun Čuari tulou šiun luo!

Hiän on hyväluontoni,

račaštau oslantammalla,

veto-oslan varšalla.

6Opaššettavat lähettih ta ruattih niin kuin Iisussa käški. 7Hyö tuotih osla ta varša ta pantih niijen šelkäh omie vuatteita, ta Iisussa istuutu oslalla šelkäh. 8Ihmisie oli äijän, ta hyö leviteltih vuatteitah tiellä, toiset katattih puista okšie ta levitettih niitä tietä pitin. 9Rahvašjoukko, kumpani aštu Iisussan ieššä ta jäleššä, karju:

– Osanna21:9 Jevreijen šana osanna merkiččöy «auta šie». Näin šanottih, kun mäntih čuarilla vaštah., Tuavitan Poika!

Plahoslovittu olkah Hiän,

kumpani tulou Hospotin nimeššä!

Osanna ylähyänä taivahissa!

10Konša Iisussa tuli Jerusalimih, koko linna rupesi kuohumah. Kaikin kyšeltih: «Kenpä Tämä on?» 11Ihmiset šanottih: «Hiän on Iisussa, Jumalan viessintuoja Galileijan Nasaretista».

Jumalankojin puhistamini

(Mark. 11:15-19; Luk. 19:45-48; Iiv. 2:13-22)

12Iisussa mäni jumalankotih ta ajo šieltä pois kaikki myöjät ta oštajat. Hiän kuato rahanvajehtajien stolat ta kyyhkyjenmyöjien laučat 13ta šano heilä: «Pyhissä Kirjutukšissa on šanottu: ‘Miun taloni pitäy olla molintatalona’. A työ luatija šiitä rosvojen pešän.»

14Jumalankojissa Iisussan luo tuli šokeita ta rampoja, ta Hiän parenti hiät. 15Ylipapit ta sakonanopaštajat nähtih, mimmosie kummie Iisussa luati, ta kuultih, kun lapšet karjuttih jumalankojissa: «Osanna, Tuavitan Poika!» Šiitä hyö šiännyttih 16ta šanottih Iisussalla: «Kuuletko Šie, mitä hyö šanotah?» Iisussa šano heilä: «Kuulen. Ettäkö työ ole konšana luken näitä šanoja: ‘Vaštašyntynehien ta nännilapšien huulet Šie panit kiittämäh Iččieš’?» 17Hiän jätti hiät šiih, läksi linnašta Vifanijah ta oli šielä yötä.

Iisussa kiruou smokvapuun

(Mark. 11:12-14, 20-24)

18Huomenekšella linnah matatešša Iisussalla tuli nälkä. 19Hiän näki tien viereššä smokvapuun ta mäni šen luo, ka ei löytän šiitä mitänä muuta kuin lehtijä. Šilloin Hiän šano puulla: «Elkäh šiuh enämpi konšana tulkah antimie». Šiinä šamašša smokvapuu kuivi.

20Konša opaššettavat nähtih tämä, hyö kummekšittih šitä ta šanottih: «Mitein še tuo smokvapuu noin ruttoh kuivi?» 21Iisussa vaštasi: «Šanon teilä toven: kun teilä ois uškuo ettäkä epyälis, niin työ voisija ruatua smokvapuulla tämän, min Mie ruavoin, ta vielä enämmänki. Työ voisija šanuo tällä vuarallaki: ‘Nouše paikaltaš ta heity mereh’. Ta niin ni kävis. 22Kaiken, mitä šuinki malitušša ušon kera kyšyttä, työ šuatta.»

Mistä Iisussa on šuanun vallan?

(Mark. 11:27-33; Luk. 20:1-8)

23Konša Iisussa mäni jumalankotih ta opašti šielä, Hänen luo tultih ylipapit ta rahvahan vanhimmat ta kyšyttih: «Millä vallalla Šie tämmöistä ruat? Ken Šiula anto täh vallan?» 24Iisussa vaštasi heilä: «Miula niise on teilä kyšymyš. Kun työ vaššannetta šiih, niin šiitä Mie niise šanon, millä vallalla Mie kaikkie tätä ruan. 25Šanokkua, ken anto Iivanalla vallan kaštua? Jumalako vain ihmiset?»

Hyö paistih keškenäh näin: «Kun šanonemma: ‘Jumala’, niin Hiän šanou meilä: ‘Mintähpä šilloin että uškon häntä?’ 26A kun šanonemma: ‘Ihmiset’, niin jouvumma varajamah rahvašta, šentäh kun kaikin pietäh Iivanua Jumalan viessintuojana.» 27Ta hyö vaššattih Iisussalla: «Emmä tiijä». Šiih Iisussa šano: «En Miekänä šilloin šano teilä, millä vallalla Mie tätä kaikkie luajin».

Peittopakina kahešta pojašta

28«Mitä työ šanotta täštä? Yhellä miehellä oli kakši poikua. Hiän mäni enšimmäisen luo ta šano: ‘Poikan, mäne rua tänäpiänä viinasatušša’. 29Poika vaštasi: ‘Mie en kehtua’. A jälešti hiän muutti mieleh ta läksi.

30Tuatto mäni toisen pojan luo ta šano šamoin. Poika vaštasi: ‘Lähen, tuatton’, vain iče ei lähten. 31Kumpi näistä kahešta ruato, niin kuin tuatto tahto?» Hyö šanottih: «Enšimmäini». Iisussa šano: «Šanon teilä toven: veronkeryäjät ta iččiehmyöjät naiset männäh Jumalan Valtakuntah ennein teitä. 32Iivana tuli näyttämäh teilä oikieta tietä, vain työ että uškon häntä. A veronkeryäjät ta iččiehmyöjät naiset ušottih. Vaikka työ näkijä šen, että šenki jälkeh muuttan mieltä ettäkä uškon häntä.»

Peittopakina viinasatun vuokruajista

(Mark. 12:1-12; Luk. 20:9-19)

33«Kuulkua nyt toini peittopakina. Oli yksi isäntä, kumpani issutti viinasatun. Hiän luati aijan šen ympäri ta louhi kallivoh altahan, jotta tallata šiinä viinamarjoja. Vahilla hiän rakenti lavan. Šiitä hiän vuokrasi satun viinamarjan kašvattajilla ta iče läksi vierahih maih.

34Konša tuli korjuu-aika, hiän työnsi omie paššarija viinasatun hoitajien luo ottamah hänellä kuuluja marjaoša. 35Ka nämäpä otettih paššarit kiini. Ketä piekšettih, ketä tapettih, ketä kivitettih. 36Isäntä työnsi toisie paššarija, enämmän mitä enšimmäisellä kerralla. Heilä kävi šamalla keinoin. 37Viimein hiän työnsi vuokruajien luo oman pojan tuumien: ‘Miun poikuani hyö ei ruohita koškie’. 38Vain konša hyö nähtih poika, niin paistih keškenäh: ‘Tällä jiäy tuaton kuoltuo viinasatu. Tappakka hänet, niin satu on miän.’ 39Hyö otettih poika kiini, vejettih viinasatušta ta tapettih.

40Konša viinasatun isäntä tulou, mitä hiän ruatau noilla viinasatun hoitajilla?»

41Kuuntelijat šanottih: «Hiän hävittäy nuo pahanruatajat ta vuokruau satun toisilla viinankašvattajilla, kumpaset annetah isännällä kuuluja marjaoša miäräaikana».

42Iisussa šano heilä: «Ettäkö työ konšana luken Pyhistä Kirjutukšista tätä:

– Kivi, mi ei rakentajilla kelvannun,

on nyt rakennukšen piäkivi.

Hospotilta tämä on tullun,

ta meistä še on šuuri kumma.

43Tämän takie Mie šanon teilä, jotta Jumalan Valtakunta otetah teiltä pois ta annetah rahvahalla, kumpani eläy Jumalan tahon mukah. 44Ken täh kiveh lankieu, še pahoin šattautuu, ta kenen piällä tämä kivi kuatuu, šen še ličistäy.»

45Kun ylipapit ta farisseit kuultih Iisussan peittopakinat, hyö hokšattih, jotta Hiän pakajau heistä. 46Hyö ois tahottu ottua Hänet kiini, vain varattih rahvašta, šentäh kun še piti Häntä Jumalan viessintuojana.

22

Čuarin pojan hiät

(Luk. 14:15-24)

221Iisussa pakasi heilä vielä peittopakinoja. Hiän šano:

2«Taivahien Valtakunta on kuin čuari, kumpani hommasi hiät pojallah. 3Hiän työnsi omie paššarija kuččumah vierahie häih, vain kučutut ei tahottu tulla. 4Šiitä hiän työnsi toisie paššarija ta käški šanuo kučutuilla: ‘Ruuvvat on varuššettu, härät ta lihotetut vasikat on isetty, kaikki on valmehena. Tulkua häih!’ 5No hyö ei välitetty kučušta, vain mäntih ken pellolla, ken kaupoilla. 6Eryähät otettih čuarin paššarit kiini, piekšettih hiät ta tapettih. 7Tämän kuultuo čuari šiänty. Hiän työnsi šotajoukot, hävitti ne tappajat ta poltti heijän linnan. 8Šiitä čuari šano paššariloilla: ‘Kaikki on valmehena häitä varoin, ka kučutut ei oltu pruasniekan arvosie. 9Mänkyä nyt tienhuaroih ta kuččukkua häih kaikkie, ketä šuinki šielä niättä.’ 10Paššarit mäntih teillä ta kerättih kaikki, ketä nähtih, niin pahat kuin hyvät, ta hiätalo tuli täyteh vierahie.

11Konša čuari tuli kaččomah hiävierahie, hiän näki šielä miehen, kumpasella ei ollun hiävuatteita piällä. 12Hiän kyšy šiltä: ‘Hyvä mieš, mitein šie tulit tänne ilmain hiävuatteita?’ Mieš ei virkkan mitänä. 13Šiitä čuari šano paššariloilla: ‘Šitokkua hänet käsistä ta jaloista ta luokua pois pimieh. Šielä on itku ta hampahien kriičkeh. 14Äijän on kučuttuja, ka vähän valittuja.’»

Pitäykö keisarilla makšua veruo?

(Mark. 12:13-17; Luk. 20:20-26)

15Šiitä farisseit mäntih ta paistih keškenäh, mitein hyö voitais šuaha Iisussa šanoista kiini. 16Hyö työnnettih Hänen luo omie opaššettavie yheššä iirotilaisien kera šanomah: «Opaštaja, myö tiijämmä, jotta Šie pakajat totta ta oikein opaššat Jumalan tietä. Šie et välitä, mitä ihmiset Šiušta ajatellah, ta Šie piet kaikkie šamanarvosina. 17Šano meilä, onko oikein makšua keisarilla veruo vain ei?» 18Iisussa näki heijän ounahuon ta šano: «Työ ounaštelijat! Mintäh työ yritättä šuaha Miut šanoista kiini? 19Näyttäkkyä Miula raha, kumpasella makšatta veron.» Hyö tuotih Hänellä dinari. 20Iisussa kyšy heiltä: «Kenen kuva ta nimi täššä on?» 21Hyö šanottih: «Keisarin». Šiitä Hiän šano heilä: «Antakkua ka niin keisarilla še, mi keisarilla kuuluu, ta Jumalalla še, mi Jumalalla kuuluu». 22Tämän kuultuo hyö hämmäššyttih, jätettih Hänet ta lähettih pois.

Kyšymyš kuollehista noušennašta

(Mark. 12:18-27; Luk. 20:27-40)

23Šamana päivänä Iisussan luo tuli saddukeita, kumpaset ei ušota, jotta kuollehet nouššah. Hyö kyšyttih Häneltä: 24«Opaštaja, Moissei on šanon näin: ‘Kun mieš kuollou lapšettomana, hänen velli ottakkah lešen naisekšeh ta luatikkah vainualla jälkiläisen’. 25Meilä päin oli šeiččemen velleštä. Vanhin akottu, ta kuoli. Kun hänellä ei ollun lapšie, naini jäi hänen vellelläh. 26Šamoin kävi toisella vellellä, kolmannella ta šiitä kaikilla šeiččemellä. 27Kaikkein viimesenä kuoli iče naini. 28Konša kuollehet nouššah, kenen naini hiän šilloin on? Hiän vet oli kaikkien šeiččemen naisena.»

29Iisussa vaštasi heilä: «Työ oletta ekšykšissä, a mintäh? Šentäh kun että tiijä Pyhie Kirjutukšie ettäkä Jumalan voimua. 30Kuollehista nouššuot ei akotuta eikä männä miehellä, vain hyö ollah niin kuin Jumalan anhelit taivahissa. 31Ettäkö ole luken, mitä Jumala šano teilä? 32Hiän šano näin: ‘Mie olen Aprahamin Jumala, Issakan Jumala ta Juakon Jumala’. Ei Jumala ole kuollehien Jumala, vain elävien. Aprahami, Issakka ta Juakko eletäh ielläh kuoloman jälkehki.» 33Tämän kuultuo rahvaš ihmetteli Hänen opaššušta.

Kyšymyš šuurimmašta käšyštä

(Mark. 12:28-34; Luk. 10:25-28)

34Konša farisseit kuultih, jotta Iisussa typpi saddukeijen šuut, hyö keräyvyttih pakinoilla. 35Šiitä yksi heistä, kumpani oli sakonanopaštaja, tahto šuaha Iisussan šanoista kiini ta kyšy Häneltä: 36«Opaštaja, mi on šuurin käšky Sakonašša?» 37Iisussa šano: «Tykkyä Hospotie, omua Jumaluaš, koko šytämeštäš, kaikella henkelläš ta mielelläš. 38Tämä on käškylöistä enšimmäini ta šuurin. 39Toini šamanmoini käšky on: Tykkyä omua lähimmäistäš niin kuin iččieš. 40Näissä kahešša käšyššä on Sakonan ta Jumalan viessintuojien koko opaššuš.»

Tuavitan poikako vain Tuavitan Hospoti?

(Mark. 12:35-37; Luk. 20:41-44)

41Konša farisseit oltih yheššä, Iisussa kyšy heiltä: 42«Mitä työ ajatteletta Hristossašta? Kenen poika Hiän on?» Hyö vaššattih: «Tuavitan». 43Šiitä Iisussa kyšy: «Ka miteinpä Tuavitta Jumalan Henken juohatukšešta kuččuu Häntä omakši Hospotiksi? Tuavittahan šanou:

44– Taivahaini Hospoti šano miun Hospotilla:

Issu Miun oikiella puolella,

kuni Mie lyön muah Šiun viholliset,

panen hiät Šiun jalkojen alla.

45Kun Tuavitta iče šanou Hristossua omakši Hospotiksi, niin miteinpäš Hiän voit olla Tuavitan poika?»

46Yksikänä ei šuattan vaššata Hänellä. Šiitä päiväštä alkuan enämpi kenkänä ei ruohtin kyšyö Häneltä mitänä.