Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
15

Jumalan käšyt ta tuattojen tavat

(Mark. 7:1-13)

151Šiitä Iisussan luo tuli Jerusalimista farisseita ta sakonanopaštajie. 2Hyö kyšyttih: «Mintäh Šiun opaššettavat rikotah tuattoloilta perittyjä tapoja? Hyöhän ei šyömäh ruvetešša peššä käsieh15:2 Farisseiloilla ta sakonanopaštajilla oli Iisussan aikah äijän uškonnollisie pešuja, ta toisie hyö niise pakotettih niitä täyttämäh. Ne ei kuitenki oltu Jumalan käškyjä.

3Iisussa vaštasi heilä: «Mintähpä työ iče omilla perintötavoilla rikotta Jumalan käškyö? 4Onhan Jumala käšken: ‘Kunnivoita tuattuoš ta muamuoš’ ta ‘Ken kironnou tuattuoh tahi muamuoh, še šuakah kuritukšekši kuoloman’. 5A työ opaššatta, jotta kun ken šanonou omalla tuatolla tahi muamolla: ‘Mitä šiun piti miušta šuaha, šen olen luvannun uhrilahjakši’, 6šilloin hänen ei tarviče enämpi auttua tuattuoh tahi muamuoh. Tällä keinoin työ omalla perintötavalla šaita tyhjäkši Jumalan käšyn. 7Työ pyhiksi luatiutujat! Oikein še Jumalan viessintuoja Isaija einušti teistä. Šiinä einuššukšešša ollah nämä Jumalan šanat:

8– Tämä kanša kunnivoittau Milma huulillah

ta kiittäy Milma kielelläh,

no šen šytän on loittuona Miušta.

9Tyhjäh hyö Miula kumarrellah,

kun opaššetah omie opaššukšie,

ihmisien kekšimie käškyjä.»

Mi šuau ihmisen pakanakši?

(Mark. 7:14-23)

10Iisussa kučču ihmisjoukon luokšeh ta šano: «Kuunnelkua ta malttakkua. 11Ei ihmistä šua pakanakši še, mi mänöy šuušta šiämeh. Še ihmisen šuau pakanakši, mi tulou hänen šuušta uloš.»

12Šilloin opaššettavat tultih Iisussan luo ta šanottih: «Tiijätkö, jotta farisseit šiännyttih Šiun piällä, kun pakasit noin?» 13Hiän vaštasi: «Joka taimi, mi ei ole Miun Taivahaisen Tuaton issuttama, kisotah juurineh pois. 14Elkyä välittäkkyä farisseiloista, hyö ollah šokeita šokeijen kulettajie. Kun šokie kulettau šokieta, niin molommat lanketah hautah.»

15Petri šano Hänellä: «Šelitä meilä, mitä merkitäh ne šanat, mistä farisseit šiännyttih». 16Iisussa vaštasi: «Noin tolkuttomieko työki vielä oletta? 17Ettäkö malta, jotta mi mänöy šuušta šiämeh, še šolahtau vaččah, ta šieltä še uloštuu? 18Ka mi šuušta tulou, še on lähten šytämeštä ta še šuau ihmisen pakanakši. 19Juštih šytämeštä lähetäh pahat ajatukšet, tappamiset, parikuntapettämini ta muu huoruinta, varaššukšet, viärät tovissukšet ta pahat pakinat toisista. 20Tämä kaikki šuau ihmisen pakanakši, vain ei pešömättömillä käsillä šyömini.»

Hananilaisen naisen uško

(Mark. 7:24-30)

21Iisussa läksi šieltä ta mäni Tiiran ta Sidonin šeutuloilla. 22Šielä tuli eryäš hananilaini naini, šen šeuvun eläjä, ta karju: «Hospoti, Tuavitan Poika, armaha milma! Piessa muokkuau lujašti miun tytärtä.» 23Iisussa ei vaššannun naisella mitänä.

Opaššettavat tultih Iisussan luo ta šanottih: «Toimita hänet pois. Hiän aštuu miän jäleššä ta karjuu.» 24Iisussa vaštasi: «Ei Milma työnnetty muijen kuin Israelin rahvahan katonehien lampahien luo». 25Kuitenki naini tuli lähemmäkši, heittäyty muah Iisussan eteh ta šano: «Hospoti, auta milma!» 26Vain Iisussa šano hänellä: «Ei ole oikein ottua lapšilta leipä ta luuvva še koiranpentuloilla». 27Naini vaštasi: «Oikiešša olet Hospoti, no ka šuahah še koiratki šyyvvä murusie, mit kirvotah isännän stolalta». 28Šilloin Iisussa šano hänellä: «Šuuri on šiun uško, naini! Käykäh šiula niin kuin tahot.» Šiitä šuate tytär oli terveh.

Iisussa parentau kipiehisie vuaralla

29Iisussa läksi šieltä, aštu Galileijanjärven rantua ta nousi vuaralla. Konša Hiän istu šielä, 30Hänen luo tuli rahvašta šuurin joukkoloin. Heilä oli matašša rampoja, šokeita, vaivasie, mykkie ta äijän muita kipiehisie. Heitä pantih Hänen eteh, ta Hiän parenti hiät. 31Ihmiset kummekšittih, kun nähtih, jotta mykät paissah, vaivaset tullah tervehiksi, rammat kävelläh ta šokiet nähäh, ta hyö ylennettih Israelin Jumalua.

Iisussa ruokkiu nellätuhatta mieštä

(Mark. 8:1-10)

32Iisussa kučču opaššettavat luokšeh ta šano: «Miula on suali näitä ihmisie. Hyö on oltu Miun luona jo kolme päivyä eikä heilä ole mitänä šyötävyä. En taho työntyä heitä tiältä näläššä, jotta hyö ei vaivuttais matalla.» 33Opaššettavat šanottih Hänellä: «Mistä myö tiälä elämättömäššä muašša šuamma niin äijän leipyä, jotta voisima ruokkie tämmösen rahvašjoukon?» 34«Montako leipyä teilä on?» Iisussa kyšy. «Šeiččemen ta monieš kalanmotti», hyö vaššattih.

35Iisussa käški rahvahan istuutuo muah. 36Šiitä Hiän otti ne šeiččemen leipyä ta kalat, passipoitti Jumalua, katkuali leivät ta anto palat opaššettavilla. Opaššettavat juattih ne ihmisillä. 37Kaikin šyötih kyllitellein, ta loppusie paloja kerättih šeiččemen täyttä vakkua. 38Šyömäššä oli nellätuhatta mieštä, ta vielä naisie ta lapšie.

39Šiitä Iisussa toimitti rahvašjoukon matkah, aštu veneheh ta tuli Magdalan šeuvulla.

16

Iisussalta vuajitah merkkie

(Mark. 8:11-13; Luk. 12:54-56)

161Iisussan luokši tuli farisseita ta saddukeita, kumpaset tahottih kiušata Häntä. Hyö vuajittih, jotta Hiän näyttäis merkin taivahašta. 2Iisussa šano heilä: «Illalla työ šanotta: ‘Tulou pouta, šentäh kun taivaš on ruškie’, 3ta huomenekšella šanotta: ‘Tänäpiänä tulou paha šiä, šentäh kun taivaš on muššanruškie’. Pyhiksi luatiutujat! Taivašta työ maltatta lukie, vain aikojen merkkijä että šuata lukie. 4Tämä paha ta jumalatoin ihmispolvi vuatiu merkkie, ka šillä ei anneta muuta merkkie kuin vain Jumalan viessintuojan Joonan merkki.» Hiän jätti hiät šiih ta läksi pois.

Varokkua farisseijen ta saddukeijen opaššukšie

(Mark. 8:14-21)

5Hyö ehättäyvyttih toisella rannalla, ka opaššettavat oli unohettu ottua leipyä. 6Šiitä Iisussa šano heilä: «Kaččokkua, jotta varotta farisseijen ta saddukeijen hapatušta». 7No hyö vain paistih keškenäh: «Myö emmä ottan leipyä keralla». 8Iisussa huomasi šen ta šano heilä: «Vähäuškoset! Työ vain šiitä pakajatta, jotta leivät jiätih? 9Ettäkö työ vieläkänä malta? Ettäkö muissa niitä viittä leipyä, kumpasista riitti viijellätuhannella? Montako vakallista palasie työ keräsijä? 10Ta ettäkö muissa šeičentä leipyä, kumpasista riitti nellällätuhannella? Montako vakallista palasie työ keräsijä? 11Mitein työ että malta, jotta en Mie teilä leiväštä paissun, konša šanoin: ‘Varokkua farisseijen ta saddukeijen hapatušta’?» 12Šiitä hyö piäštih perillä, jotta ei Hiän käšken varuo leipätaikinan hapatušta, kun farisseijen ta saddukeijen opaššušta.

Petri šanou Iisussua Hristossakši

(Mark. 8:27-30; Luk. 9:18-21)

13Konša Iisussa tuli Hilipän Kesarijan šeuvulla, Hiän kyšy opaššettaviltah: «Kenekši ihmiset ajatellah Milma, Ihmisen Poikua? Mitä Miušta paissah?» 14Hyö vaššattih: «Yksien mieleštä Šie olet Iivana Kaštaja, toisien mieleštä Il'l'a, eryähien mieleštä Jeremija tahi kennih muu Jumalan viessintuojista». 15Iisussa kyšy: «A työ? Ken Mie tiän mieleštä olen?» 16Simoni Petri vaštasi: «Šie olet Hristossa, elävän Jumalan Poika».

17Iisussa šano hänellä: «Ošakaš olet šie, Jonan Simoni. Tätä ei ihmini šiula ilmottan, vain ilmotti Miun Tuatto, kumpani on taivahissa. 18Ta Mie šanon šiula: Šie olet Petri16:18 Nimi Petri, kreikankielellä Petros, pohjautuu šanah petra «kallivo». – kallivo, ta tällä kallivolla Mie rakennan uškojakuntani. Šitä ei tuonelan voimat voiteta. 19Mie annan šiula Taivahien Valtakunnan avuamet. Mitä šie kiellät muan piällä, še on kielletty taivahissa; mih šie annat vallan muan piällä, šiih on annettu valta taivahissa.» 20Šiitä Hiän kielti opaššettavieh šanomašta kellänä, jotta Hiän on Iisussa, Hristossa.

Iisussa pakajau enši kertua omašta kuolomašta

(Mark. 8:31-33; Luk. 9:22)

21Täštä lähtien Iisussa alko paissa opaššettavilla, jotta Hänen pitäy männä Jerusalimih ta äijän käršie rahvahan vanhimpien, ylipappien ta sakonanopaštajien käsissä. Šielä Hänet tapetah, ta kolmantena päivänä Hiän noušou kuollehista.

22Petri alko moittie Iisussua kahen kešen. Hiän šano: «Jumala varjelkah Šilma, Hospoti! Elkäh Šiula konšana käykäh näin!» 23Iisussa kiänty ta šano Petrillä: «Mäne šiitä, šaatana! Šie tahot muanittua Miut riähkäh. Šiun mielet ei olla Jumalašta, vain ollah ihmiseštä!»

Iisussan kera kulkomisešta

(Mark. 8:34–9:1; Luk. 9:23-27)

24Šiitä Iisussa šano opaššettavillah: «Kun ken tahtonou kulkie Miun kera, hiän unohtakkah iččeh, ottakkah oman rissin ta aštukkah Miun kera. 25Niätšen še, ken tahtou pelaštua oman elämän, mänettäy šen; a ken Miun tähen mänettäy elämän, še šuau šen jälelläh. 26Mitä hyötyö on ihmisellä šiitä, kun hiän šuanou omakši koko muailman, a mänettänöy oman elämän? Mitä ihmini vois antua, jotta šais elämän jälelläh? 27Ihmisen Poika tulou Tuattoh taivahaisešša valošša omien anhelien kera, ta šilloin makšau jokahisella hänen ruatojen mukah. 28Šanon teilä toven: täššä šeisojien joukošša on eryähie, ket ei kuolla ennein kuin nähäh, jotta Ihmisen Poika tulou Čuarina.»

17

Iisussa muuttuu toisenmoisekši

(Mark. 9:2-13; Luk. 9:28-36)

171Kuuvven päivän piäštä Iisussa otti matkahah Petrin, Juakon ta hänen vellen Iivanan. Hiän vei hiät korkiella vuaralla erikseh toisista. 2Šielä Hiän muuttu heijän šilmissä: Hänen näkö loisti kuin päiväni, ta Hänen vuattiet tultih valkiekši kuin valo.

3Šiitä heilä näyttäyvyttih Moissei ta Il'l'a, hyö paistih Iisussan kera. 4Šilloin Petri šano Iisussalla: «Hospoti, hyvä on miän tiälä olla. Kun tahtonet, luajimma tänne kolme šuojua: yhen Šiula, yhen Moisseilla ta yhen Il'l'alla.»

5Petri vielä pakasi, kun hyvin valkie pilvi katto hiät ta pilveštä kuulu iäni: «Tämä on Miun armaš Poikani, kumpaseh Mie olen mieltyn. Häntä kuunnelkua!» 6Konša opaššettavat kuultih iäni, hyö oikein pöläššyttih ta heityttih muah očin. 7Iisussa tuli hiän luo, košetti heitä ta šano: «Nouškua, elkyä varakkua». 8Ta kun hyö noššettih piä, hyö ei nähty ketänä muita kuin Iisussan.

Kyšymyš Il'l'ašta

9Konša hyö šolahettih vuaranrinnettä alaš, Iisussa šano heilä: «Elkyä paiskua kellänä täštä, mitä näkijä, kuni Ihmisen Poikua ei ole noššatettu kuollehista». 10Opaššettavat kyšyttih Häneltä: «Mintäh sakonanopaštajat šanotah, jotta Il'l'an pitäy tulla enšin?» 11Hiän vaštasi: «Il'l'a tosiehki tulou enšin ta luatiu kaikki entisen moisekši. 12Ta Mie šanon teilä, jotta Il'l'a on jo tullun. Ihmiset vain ei tunnettu häntä ta ruattih hänellä, mitä heilä himotti. Šamoin Ihmisen Poikaki joutuu käršimäh hiän käsissä.» 13Šilloin opaššettavat hokšattih, jotta Hiän pakasi heilä Iivana Kaštajašta.

Iisussa ajau pojašta piessan

(Mark. 9:14-29; Luk. 9:37-43)

14Konša hyö myöššyttih rahvašjoukon luo, Iisussan eteh tuli mieš, heitty polvillah 15ta šano: «Hospoti, armaha miun poikuani! Hänellä on kuatumatauti, ta še muokkuau häntä lujašti. Hiän moničči kuatuu, konša tuleh, konša veteh. 16Mie toin hänet Šiun opaššettavien luo, vain hyö ei voitu parentua häntä.» 17Šiih Iisussa šano: «Voi tätä uškomatointa ta pilalla männyttä ihmispolvie! Pitältikö Miun pitäy vielä olla tiän kešeššä? Pitältikö Miun pitäy keštyä teitä? Tuokua poika Miun luo.» 18Iisussa komenti piessua, ta še läksi pojašta. Šiitä šuate poika oli terveh.

19Konša hyö oltih omistah, opaššettavat tultih Iisussan luo ta kyšyttih: «Mintähpäš myö emmä voinun ajua šitä piessua pojašta?» 20«Šentäh kun teilä ei ole uškuo», šano Iisussa. «Šanon teilä toven: kun teilä ois uškuo hoti gorčitsan šiemenen verta, työ voisija šanuo tällä vuaralla: ‘Eissy täštä tuonne’, ta še eistyis. Mikänä ei ois teilä mahotoin. 21A tämän luatuni piessa ei lähe millänä muulla kuin moliutumalla ta pyhittämällä.»

Iisussa tuaš pakajau omašta kuolomašta

(Mark. 9:30-32; Luk. 9:44-45)

22Konša hyö oltih Galileijašša, Iisussa šano opaššettavillah: «Ihmisen Poika annetah rahvahan käsih, 23hyö tapetah Hänet, ta kolmantena päivänä Hänet noššatetah kuollehista». Ta heilä tuli hyvin paha mieleštä.

Iisussa makšau jumalankojin veron

24Konša hyö tultih Kapernaumih, Petrin luo tultih jumalankojin veronkeryäjät ta kyšyttih: «Tottaš tiän Opaštaja makšau jumalankojin veruo?» 25«Makšau», hiän vaštasi. Kun Petri mäni taloh, Iisussa kerkisi enšimmäisenä kyšymäh häneltä: «Mitä mieltä olet, Simoni? Keltä tämän muailman čuarit kerätäh makšuja ta veroja, omiltahko vain vierahilta?» 26«Vierahilta», šano Petri. Iisussa šano hänellä: «Omien ei šilloin tarviče makšua. 27Ka mitäpä tyhjäh šiännyttyä heitä? Mäne järvellä ta lykkyä onki veteh. Ota enšimmäini kala, mi puuttuu, ta avua šen šuu. Šielä on hopieraha. Ota še ta makša heilä Miun ta iččeš ieštä.»