Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
14

Iivana Kaštajan kuoloma

(Mark. 6:14-29; Luk. 9:7-9)

141Noih aikoih muan nellännekšen herra Iiroti14:1 Tämä oli Iiroti Antipas. kuuli pakinoja Iisussašta. 2Hiän šano omilla käškyläisillä: «Še on Iivana Kaštaja. Hiän on nouššun kuollehista, šentäh Hänellä ollah nämä voimat.»

3Iiroti niät oli käšken ottua Iivanan kiini, panna hänet rautoih ta viijä tyrmäh. Tämän hiän oli ruatan Hilippä-velleh naisen Irodiadan tähen. 4Iivana niätšen oli šanon Iirotilla: «Šiun ei šua elyä velleš naisen kera». 5Iiroti ois tahton tappua Iivanan, ka varasi rahvašta, kumpani piti Iivanua Jumalan viessintuojana.

6Šiitä Iiroti luati omana šyntymäpäivänä pruasniekan, ta Irodiadan tytär tanšši vierahilla. Še niin miellytti Iirotie, 7jotta hiän lupasi tytöllä: «Mie pošiuvun, jotta mitä vain šie tahtonet, šen šuat». 8Muamon neuvon mukah tyttö šano: «Anna miula ta šillä kertua luuvvalla Iivana Kaštajan piä». 9Čuari apeutu, ka kun hiän oli vierahien kuullen pošiutun, hiän käški ruatua, mitä tyttö tahto.

10Hiän työnsi tyrmäh šanan ta käški leikata Iivanalta piän. 11Piä tuotih luuvvalla ta annettih tytöllä, ta tyttö vei šen muamollah.

12Iivanan opaššettavat tultih ta otettih ruumis ta hauvattih še. Šiitä hyö mäntih ta šuatettih šana Iisussalla.

Iisussa ruokkiu viisituhatta mieštä

(Mark. 6:30-44; Luk. 9:10-17; Iiv. 6:1-14)

13Tämän kuultuo Iisussa läksi šieltä venehellä elämättömäh paikkah, jotta vois olla yksinäh. Rahvaš šai tietyä šiitä, ta linnoista liikkeyty ihmisie maičči Hänellä jälkeh. 14Konša Iisussa tuli rantah ta nousi veneheštä, Hiän näki kaikki nämä ihmiset. Hänellä tuli suali heitä ta Hiän parenti kaikki läsijät.

15Iltapuoleh opaššettavat tultih Iisussan luokši ta šanottih: «Tämä on elämätöin paikka, ta on jo myöhäni aika. Toimita ihmiset pois, jotta hyö mäntäis kylih ta oššettais ičelläh ruokua.» 16Iisussa šano heilä: «Ei heijän tarviče männä. Antakkua työ heilä ruokua.» 17«Meilä ei ole keralla muuta kuin viisi leipyä ta kakši kalua», hyö vaššattih. 18«Tuokua ne tänne Miula», šano Iisussa. 19Hiän käški rahvahan ašettuo nurmella. Šiitä Hiän otti ne viisi leipyä ta kakši kalua, kaččo ylähyäkši taivahah ta šano passipot Jumalalla. Hiän katkuali leivät ta anto palat opaššettavilla, ta opaššettavat juattih ne rahvahalla. 20Kaikin šyötih kyllitellein, ta šyömättä jiänehie paloja kerättih kakšitoista täyttä vakkua. 21Šyömäššä oli viitisentuhatta mieštä ta lisäkši naisie ta lapšie.

Iisussa aštuu vettä myöte

(Mark. 6:45-52; Iiv. 6:15-21)

22Rutto šen jälkeh Iisussa käški opaššettavien aštuo veneheh ta lähtie toisella rannalla, kuni Hiän toimittau rahvašjoukon pois. 23Rahvahan lähettyö Hiän nousi vuaralla, jotta vois moliutuo yksinäh. Konša tuli ilta, Hiän oli šielä yksin. 24Veneh oli jo kešellä järvie ta uallot lyötih šitä lujašti, šentäh kun oli vaštatuuli.

25Yön nellännen vahin14:25 Riimalaisen tavan mukah yö juattih nelläh kolmen tunnin vahti-aikah. Yön nelläš vahti oli huomenešyöštä kolmešta kuuteh. aikah Iisussa tuli opaššettavie kohti aštumalla vettä myöte. 26Konša opaššettavat nähtih Hänet järvie pitin aštumašša, hyö pöläššyttih ta karjeuvuttih: «Tuo on kuutessiutuja!» 27No šamašša Iisussa rupesi pakajamah heilä ta šano: «Olkua rauhašša. Mie še täššä olen. Elkyä varakkua.» 28Šiitä Petri šano hänellä: «Hospoti, kun še ollet Šie, niin käše miun tulla Šiun luo vettä myöte». 29«Tule!» šano Iisussa. Petri šolahti veneheštä ta läksi vettä myöte Iisussah päin. 30Vain kun hiän näki, mitein lujašti tuuli, hiän pöläšty ta alko upota. Šiitä hiän karjeutu: «Hospoti, pelašša miut!» 31Iisussa šamašša ojenti kiän, tarttu häneh ta šano: «Vähäuškoni! Mintäh šie rupesit epyälömäh?»

32Konša hyö nouštih veneheh, tuuli vakautu. 33Kaikin, ket oltih veneheššä, kumarrettih Hänellä ta šanottih: «Šie tosieh olet Jumalan Poika».

Läsijät paretah

(Mark. 6:53-56)

34Järven poikki piäštyö hyö tultih Gennisaretin muah. 35Kun šen šeuvun ihmiset tunnettih Iisussa, hyö työnnettih šana joka šuunnalla, ta Hänen luo tuotih kaikki läsijät. 36Hyö kyšyttih, jotta šaisko košettua hoti Hänen sviitkan helmah. Ta kaikki ne, ket košetettih šiih, parettih.

15

Jumalan käšyt ta tuattojen tavat

(Mark. 7:1-13)

151Šiitä Iisussan luo tuli Jerusalimista farisseita ta sakonanopaštajie. 2Hyö kyšyttih: «Mintäh Šiun opaššettavat rikotah tuattoloilta perittyjä tapoja? Hyöhän ei šyömäh ruvetešša peššä käsieh15:2 Farisseiloilla ta sakonanopaštajilla oli Iisussan aikah äijän uškonnollisie pešuja, ta toisie hyö niise pakotettih niitä täyttämäh. Ne ei kuitenki oltu Jumalan käškyjä.

3Iisussa vaštasi heilä: «Mintähpä työ iče omilla perintötavoilla rikotta Jumalan käškyö? 4Onhan Jumala käšken: ‘Kunnivoita tuattuoš ta muamuoš’ ta ‘Ken kironnou tuattuoh tahi muamuoh, še šuakah kuritukšekši kuoloman’. 5A työ opaššatta, jotta kun ken šanonou omalla tuatolla tahi muamolla: ‘Mitä šiun piti miušta šuaha, šen olen luvannun uhrilahjakši’, 6šilloin hänen ei tarviče enämpi auttua tuattuoh tahi muamuoh. Tällä keinoin työ omalla perintötavalla šaita tyhjäkši Jumalan käšyn. 7Työ pyhiksi luatiutujat! Oikein še Jumalan viessintuoja Isaija einušti teistä. Šiinä einuššukšešša ollah nämä Jumalan šanat:

8– Tämä kanša kunnivoittau Milma huulillah

ta kiittäy Milma kielelläh,

no šen šytän on loittuona Miušta.

9Tyhjäh hyö Miula kumarrellah,

kun opaššetah omie opaššukšie,

ihmisien kekšimie käškyjä.»

Mi šuau ihmisen pakanakši?

(Mark. 7:14-23)

10Iisussa kučču ihmisjoukon luokšeh ta šano: «Kuunnelkua ta malttakkua. 11Ei ihmistä šua pakanakši še, mi mänöy šuušta šiämeh. Še ihmisen šuau pakanakši, mi tulou hänen šuušta uloš.»

12Šilloin opaššettavat tultih Iisussan luo ta šanottih: «Tiijätkö, jotta farisseit šiännyttih Šiun piällä, kun pakasit noin?» 13Hiän vaštasi: «Joka taimi, mi ei ole Miun Taivahaisen Tuaton issuttama, kisotah juurineh pois. 14Elkyä välittäkkyä farisseiloista, hyö ollah šokeita šokeijen kulettajie. Kun šokie kulettau šokieta, niin molommat lanketah hautah.»

15Petri šano Hänellä: «Šelitä meilä, mitä merkitäh ne šanat, mistä farisseit šiännyttih». 16Iisussa vaštasi: «Noin tolkuttomieko työki vielä oletta? 17Ettäkö malta, jotta mi mänöy šuušta šiämeh, še šolahtau vaččah, ta šieltä še uloštuu? 18Ka mi šuušta tulou, še on lähten šytämeštä ta še šuau ihmisen pakanakši. 19Juštih šytämeštä lähetäh pahat ajatukšet, tappamiset, parikuntapettämini ta muu huoruinta, varaššukšet, viärät tovissukšet ta pahat pakinat toisista. 20Tämä kaikki šuau ihmisen pakanakši, vain ei pešömättömillä käsillä šyömini.»

Hananilaisen naisen uško

(Mark. 7:24-30)

21Iisussa läksi šieltä ta mäni Tiiran ta Sidonin šeutuloilla. 22Šielä tuli eryäš hananilaini naini, šen šeuvun eläjä, ta karju: «Hospoti, Tuavitan Poika, armaha milma! Piessa muokkuau lujašti miun tytärtä.» 23Iisussa ei vaššannun naisella mitänä.

Opaššettavat tultih Iisussan luo ta šanottih: «Toimita hänet pois. Hiän aštuu miän jäleššä ta karjuu.» 24Iisussa vaštasi: «Ei Milma työnnetty muijen kuin Israelin rahvahan katonehien lampahien luo». 25Kuitenki naini tuli lähemmäkši, heittäyty muah Iisussan eteh ta šano: «Hospoti, auta milma!» 26Vain Iisussa šano hänellä: «Ei ole oikein ottua lapšilta leipä ta luuvva še koiranpentuloilla». 27Naini vaštasi: «Oikiešša olet Hospoti, no ka šuahah še koiratki šyyvvä murusie, mit kirvotah isännän stolalta». 28Šilloin Iisussa šano hänellä: «Šuuri on šiun uško, naini! Käykäh šiula niin kuin tahot.» Šiitä šuate tytär oli terveh.

Iisussa parentau kipiehisie vuaralla

29Iisussa läksi šieltä, aštu Galileijanjärven rantua ta nousi vuaralla. Konša Hiän istu šielä, 30Hänen luo tuli rahvašta šuurin joukkoloin. Heilä oli matašša rampoja, šokeita, vaivasie, mykkie ta äijän muita kipiehisie. Heitä pantih Hänen eteh, ta Hiän parenti hiät. 31Ihmiset kummekšittih, kun nähtih, jotta mykät paissah, vaivaset tullah tervehiksi, rammat kävelläh ta šokiet nähäh, ta hyö ylennettih Israelin Jumalua.

Iisussa ruokkiu nellätuhatta mieštä

(Mark. 8:1-10)

32Iisussa kučču opaššettavat luokšeh ta šano: «Miula on suali näitä ihmisie. Hyö on oltu Miun luona jo kolme päivyä eikä heilä ole mitänä šyötävyä. En taho työntyä heitä tiältä näläššä, jotta hyö ei vaivuttais matalla.» 33Opaššettavat šanottih Hänellä: «Mistä myö tiälä elämättömäššä muašša šuamma niin äijän leipyä, jotta voisima ruokkie tämmösen rahvašjoukon?» 34«Montako leipyä teilä on?» Iisussa kyšy. «Šeiččemen ta monieš kalanmotti», hyö vaššattih.

35Iisussa käški rahvahan istuutuo muah. 36Šiitä Hiän otti ne šeiččemen leipyä ta kalat, passipoitti Jumalua, katkuali leivät ta anto palat opaššettavilla. Opaššettavat juattih ne ihmisillä. 37Kaikin šyötih kyllitellein, ta loppusie paloja kerättih šeiččemen täyttä vakkua. 38Šyömäššä oli nellätuhatta mieštä, ta vielä naisie ta lapšie.

39Šiitä Iisussa toimitti rahvašjoukon matkah, aštu veneheh ta tuli Magdalan šeuvulla.

16

Iisussalta vuajitah merkkie

(Mark. 8:11-13; Luk. 12:54-56)

161Iisussan luokši tuli farisseita ta saddukeita, kumpaset tahottih kiušata Häntä. Hyö vuajittih, jotta Hiän näyttäis merkin taivahašta. 2Iisussa šano heilä: «Illalla työ šanotta: ‘Tulou pouta, šentäh kun taivaš on ruškie’, 3ta huomenekšella šanotta: ‘Tänäpiänä tulou paha šiä, šentäh kun taivaš on muššanruškie’. Pyhiksi luatiutujat! Taivašta työ maltatta lukie, vain aikojen merkkijä että šuata lukie. 4Tämä paha ta jumalatoin ihmispolvi vuatiu merkkie, ka šillä ei anneta muuta merkkie kuin vain Jumalan viessintuojan Joonan merkki.» Hiän jätti hiät šiih ta läksi pois.

Varokkua farisseijen ta saddukeijen opaššukšie

(Mark. 8:14-21)

5Hyö ehättäyvyttih toisella rannalla, ka opaššettavat oli unohettu ottua leipyä. 6Šiitä Iisussa šano heilä: «Kaččokkua, jotta varotta farisseijen ta saddukeijen hapatušta». 7No hyö vain paistih keškenäh: «Myö emmä ottan leipyä keralla». 8Iisussa huomasi šen ta šano heilä: «Vähäuškoset! Työ vain šiitä pakajatta, jotta leivät jiätih? 9Ettäkö työ vieläkänä malta? Ettäkö muissa niitä viittä leipyä, kumpasista riitti viijellätuhannella? Montako vakallista palasie työ keräsijä? 10Ta ettäkö muissa šeičentä leipyä, kumpasista riitti nellällätuhannella? Montako vakallista palasie työ keräsijä? 11Mitein työ että malta, jotta en Mie teilä leiväštä paissun, konša šanoin: ‘Varokkua farisseijen ta saddukeijen hapatušta’?» 12Šiitä hyö piäštih perillä, jotta ei Hiän käšken varuo leipätaikinan hapatušta, kun farisseijen ta saddukeijen opaššušta.

Petri šanou Iisussua Hristossakši

(Mark. 8:27-30; Luk. 9:18-21)

13Konša Iisussa tuli Hilipän Kesarijan šeuvulla, Hiän kyšy opaššettaviltah: «Kenekši ihmiset ajatellah Milma, Ihmisen Poikua? Mitä Miušta paissah?» 14Hyö vaššattih: «Yksien mieleštä Šie olet Iivana Kaštaja, toisien mieleštä Il'l'a, eryähien mieleštä Jeremija tahi kennih muu Jumalan viessintuojista». 15Iisussa kyšy: «A työ? Ken Mie tiän mieleštä olen?» 16Simoni Petri vaštasi: «Šie olet Hristossa, elävän Jumalan Poika».

17Iisussa šano hänellä: «Ošakaš olet šie, Jonan Simoni. Tätä ei ihmini šiula ilmottan, vain ilmotti Miun Tuatto, kumpani on taivahissa. 18Ta Mie šanon šiula: Šie olet Petri16:18 Nimi Petri, kreikankielellä Petros, pohjautuu šanah petra «kallivo». – kallivo, ta tällä kallivolla Mie rakennan uškojakuntani. Šitä ei tuonelan voimat voiteta. 19Mie annan šiula Taivahien Valtakunnan avuamet. Mitä šie kiellät muan piällä, še on kielletty taivahissa; mih šie annat vallan muan piällä, šiih on annettu valta taivahissa.» 20Šiitä Hiän kielti opaššettavieh šanomašta kellänä, jotta Hiän on Iisussa, Hristossa.

Iisussa pakajau enši kertua omašta kuolomašta

(Mark. 8:31-33; Luk. 9:22)

21Täštä lähtien Iisussa alko paissa opaššettavilla, jotta Hänen pitäy männä Jerusalimih ta äijän käršie rahvahan vanhimpien, ylipappien ta sakonanopaštajien käsissä. Šielä Hänet tapetah, ta kolmantena päivänä Hiän noušou kuollehista.

22Petri alko moittie Iisussua kahen kešen. Hiän šano: «Jumala varjelkah Šilma, Hospoti! Elkäh Šiula konšana käykäh näin!» 23Iisussa kiänty ta šano Petrillä: «Mäne šiitä, šaatana! Šie tahot muanittua Miut riähkäh. Šiun mielet ei olla Jumalašta, vain ollah ihmiseštä!»

Iisussan kera kulkomisešta

(Mark. 8:34–9:1; Luk. 9:23-27)

24Šiitä Iisussa šano opaššettavillah: «Kun ken tahtonou kulkie Miun kera, hiän unohtakkah iččeh, ottakkah oman rissin ta aštukkah Miun kera. 25Niätšen še, ken tahtou pelaštua oman elämän, mänettäy šen; a ken Miun tähen mänettäy elämän, še šuau šen jälelläh. 26Mitä hyötyö on ihmisellä šiitä, kun hiän šuanou omakši koko muailman, a mänettänöy oman elämän? Mitä ihmini vois antua, jotta šais elämän jälelläh? 27Ihmisen Poika tulou Tuattoh taivahaisešša valošša omien anhelien kera, ta šilloin makšau jokahisella hänen ruatojen mukah. 28Šanon teilä toven: täššä šeisojien joukošša on eryähie, ket ei kuolla ennein kuin nähäh, jotta Ihmisen Poika tulou Čuarina.»