Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
9

Iisussa parentau hulvautunehen

(Mark. 2:1-12; Luk. 5:17-26)

91Iisussa aštu veneheh, mäni järven poikki ta tuli kotilinnah. 2Ta jopahan kannetah Hänen luo hulvattuo, kumpani veny šijalla. Kun Iisussa näki heijän ušon, Hiän šano hulvatulla: «Elä varaja, poikani, šiun riähät on prostittu».

3Šiitä eryähät sakonanopaštajat šanottih ičekšeh: «Pitäykö Hiän Iččieh Jumalana, kun tuommoista pakajau?» 4No Iisussa näki, mitä hyö ajatellah, ta šano: «Mintäh teilä on pahoja ajatukšie šiämeššänä? 5Mi on helpompi, šanuoko hulvatulla: ‘Šiun riähät on prostittu’, vain šanuo: ‘Nouše ta aššu’? 6Kaččokkua, Mie näytän teilä, jotta Ihmisen Pojalla on valta prostie muan piällä riähkie» – šiitä Hiän šano hulvatulla – «nouše, ota oma šija ta mäne kotih.» 7Šilloin mieš nousi, otti šijan ta läksi kotih. 8Tämän nähtyö rahvaš oli ihmeissäh ta kiitti Jumalua, kumpani on antan ihmisillä tämmösen vallan.

Iisussa kuččuu Matvein

(Mark. 2:13-17; Luk. 5:27-32)

9Konša Iisussa läksi linnašta, Hiän näki miehen, kumpani istu tullissa. Miehen nimi oli Matvei. Iisussa šano hänellä: «Lähe Miun kera». Mieš nousi ta läksi Iisussan matkah.

10Jälešti Iisussa oli Matvein luona šyömäššä. Šinne tuli äijän veronkeryäjie ta muita riähkähisie, hyö issuttih stolašša Iisussan ta Hänen opaššettavien kera. 11Tämän nähtyö farisseit šanottih Iisussan opaššettavilla: «Mintäh tiän Opaštaja šyöy ta juou yheššä veronkeryäjien ta muijen riähkähisien kera?» 12Iisussa kuuli šen ta šano: «Eihän tervehet tarvita liäkärie, vain läsijät. 13Mänkyä ta opaštukkua, mitä tarkotetah nämä šanat: ‘En Mie taho uhrilahjoja, vain tahon, jotta työ armahtaisija toini toista’. En Mie tullun kuččumah oikiemielisie, vain riähkähisie, jotta hyö jätettäis riähäššä elämini ta kiännyttäis Jumalan puoleh.»

Hiävierahat ei pyhitetä

(Mark. 2:18-22; Luk. 5:33-39)

14Šiitä Iivanan opaššettavat tultih Iisussan luo. Hyö šanottih: «Myö ta farisseit rikeneh pyhitämmä, a mintähpäš Šiun opaššettavat ei pyhitetä?» 15Iisussa vaštasi heilä: «Voijahkoš hiävierahat itkie, kuni šulhani vielä on hiän kera? No tulou aika, konša šulhani otetah heiltä pois, ta šilloin hyö pyhitetäh. 16Kenkänä ei pane vanhah vuattieh paikkua uuvvešta kankahašta. Vanha vuate repiey šemmosen paikan laijoista, ta niin reikä tulou entistä šuuremmakši. 17Eikä uutta viinua kuata käymäh vanhoih nahkavärččilöih. Šilloinhan nahka halkieu, viina valuu muah ta värčit pilauvutah. Uuši viina lašetah uuših nahkavärččilöih. Šilloin viina ta värčit šäilytäh.»

Iisussa elävyttäy tytön ta parentau naisen

(Mark. 5:21-43; Luk. 8:40-56)

18Konša Iisussa vielä pakasi heilä, Hänen luokši tuli eryäš rahvahan vanhimmista. Hiän heittäyty muah Iisussan eteh ta šano: «Miun tytär vašta kuoli. Tule Šie ta pane käteš hänen piällä, niin hiän eleytyy.» 19Iisussa nousi ta läksi miehen kera, ta Hänen opaššettavat niise lähettih.

20Šilloin Iisussan lähellä tuli takuata yksi naini, kumpaista jo kakšitoista vuotta vaivasi verenvuoto. Hiän košetti Iisussan sviitkan helmua. 21Naini niätšen ajatteli: «Kun vain šaisin košettua Hänen sviitkah, niin parenisin». 22Iisussa kiänty, näki naisen ta šano: «Elä varaja, tyttäreni, šiun uško parenti šiut». Šiitä šuate naini oli terveh.

23Konša Iisussa tuli vanhimman taloh ta näki šurupillinšoittajat ta ihmisjoukon hälisömäššä, 24Hiän šano: «Mänkyä pois! Tyttö ei ole kuollun, hiän makuau.» Ihmiset nakrettih Häntä. 25A konša rahvaš oli ajettu pihalla, Iisussa aštu kamarih, otti tyttyö kiäštä, ta tyttö nousi. 26Tieto täštä levisi koko šen muan ympäri.

Iisussa parentau kakši šokieta

27Konša Iisussa läksi šieltä, Hänen peräššä matkasi kakši šokieta. Hyö karjuttih: «Armaha meitä, Iisussa, Tuavitan Poika!» 28Kun Iisussa mäni taloh, šokiet tultih Hänen luo. Iisussa kyšy heiltä: «Ušottako työ, jotta Mie voin auttua teitä?» «Ušomma, Hospoti», hyö šanottih. 29Šiitä Iisussa košetti hiän šilmie ta šano: «Käykäh teilä tiän ušon mukah». 30Ta hiän šilmät avauvuttih. Iisussa lujašti kielti heitä: «Kaččokkua, jotta kenkänä ei šais tietyä täštä». 31Lähettyö šieltä hyö kuitenki levitettih tietuo Iisussašta ympäri šitä šeutuo.

Iisussa parentau mykän

32Konša miehet oltih lähöššä, Iisussan luo tuotih mykkä mieš, kumpaista muokkasi piessa. 33Iisussa ajo piessan pois, ta mykkä rupesi pakajamah. Rahvaš hämmäšty ta šano: «Tämmöistä ei ole konšana nähty Israelissa». 34Šiih farisseit šanottih: «Piäpiessan voimalla Hiän ajau piessoja pois».

Iisussa šaleiččou rahvašta

35Iisussa kulki kaikissa linnoissa ta kylissä. Hiän opašti sinagogoissa, šaneli Hyvyä Viestie Taivahien Valtakunnašta ta piäšti ihmiset kaikista tautiloista ta vaivoista.

36Konša Hiän näki rahvašjoukot, Hänen tuli suali heitä, šentäh kun hyö oltih vaipunehet ta avuttomat, kuin lampahat ilmain paimenta. 37Šilloin Hiän šano omilla opaššettavillah: «Vil'l'ua on äijän, ka leikkuajie on vähän. 38Niin jotta molikkua elon Isäntyä, jotta Hiän työntäis ruatajie elonkorjuuh.»

10

Iisussa työntäy opaššettavat rahvahan luo

10

Kakšitoista apostolie

(Mark. 3:13-19; Luk. 6:12-16)

101Iisussa kučču kakšitoista opaššettavua luokšeh ta anto heilä vallan ajua ihmisistä piessoja ta piäštyä heitä kaikista tautiloista ta vaivoista.

2Nämä ollah niijen kahentoista apostolin nimet: enšiksi Simoni, kumpaista kučutah Petriksi, ta hänen velli Ontrei, Savvatein Juakko ta hänen velli Iivana, 3Hilippä, Varfolomei, Homa, veronkeryäjä Matvei, Alfein Juakko, Levvei, toiselta nimeltäh Faddei, 4Simoni Kananiitti ta Juuta Iskariot, kumpani jälešti petti Iisussan.

Iisussa työntäy opaššettavat matkah

(Mark. 6:7-13; Luk. 9:1-6)

5Nämä kakšitoista apostolie Iisussa toimitti matkah ta neuvo heitä näin:

«Elkyä mänkyä vierašheimosien luo elkyäkä mihkänä Samarijan linnah. 6A parempi mänkyä Israelin rahvahan ekšynehien lampahien luo 7ta šanelkua heilä, jotta Taivahien Valtakunta on lähellä. 8Parentakkua läsijie, noššattakkua kuollehie, puhistakkua prokasatautisie ta ajakkua pois piessoja. Ilmasiksi šaita, ilmasiksi antakkua.

9Elkyä pankua vyöh matkua varoin kultua, hopieta tahi vaškie. 10Elkyä ottakkua matkah sumččua, toista paitua, jalaččie tahi matkakeppie. Ruataja on ruokah tienannun.

11Konša tuletta mih linnah tahi kyläh, tiijuštakkua, ken šielä on kunnon eläjä, ta jiäkyä hänen luo elämäh, kuni että lähe šieltä pois. 12Konša tuletta taloh, tervehtikkyä talon väkie šanoilla: ‘Rauha tällä talolla’. 13Kun talo ollou šen arvoni, niin jiäkäh šinne tiän toivottama rauha. Kun talo ei olle šen arvoni, niin myöštykkäh tiän toivottama rauha teilä. 14Kun teitä ei missä talošša tahi linnašša otettane vaštah eikä kuunneltane tiän šanoja, puistakkua pölyt jaloista ta lähtekkyä šieltä. 15Šanon teilä toven: suutupäivänä Sodomin ta Gomorran mua piäšöy vähemmällä mitä še linna.»

Iisussa pakajau opaššettavien ahissukšista

(Mark. 13:9-13; Luk. 21:12-17; 12:2-7)

16«Mie työnnän tiät kuin lampahat hukkien keškeh. Šentäh olkua viisahie kuin kiärmehet ta vijattomie kuin kyyhkyset.

17Olkua varoillana, šentäh kun ihmiset viijäh tiät suutuh ta ruoškitah teitä sinagogoissa. 18Teitä viijäh muaherrojen ta čuarien eteh Miun takie, jotta kertosija Miušta heilä ta toisenvierosilla. 19Kun tiät annetah herrojen käsih, elkyä huolehtikkua, mitein tahi mitä paissa, šentäh kun šiinä šamašša teilä annetah ne šanat, mit on šanottava. 20Että še työ iče pakaja, teissä pakajau tiän Tuaton Henki.

21Velli antau oman vellen kuolomah, tuatto lapšen, ta lapšet nouššah omie vanhempie vaštah ta tapetah hiät. 22Kaikin ruvetah vihuamah teitä Miun nimen tähen, ka še, ken keštäy loppuh šuate, pelaštuu.

23Konša teitä yheššä linnašša ajellah, puakkua toiseh. Šanon teilä toven: työ että kerkie kiertyä Israelin kaikkie linnoja, kun Ihmisen Poika jo tulou jälelläh muan piällä.

24Ei opaššettava ole omua opaštajua ylempi eikä paššari ole ylempi omua isäntyä. 25Riittäy, kun opaššettava piäšöy opaštajan moisekši ta paššari isännän moisekši. Kun talon isäntyä nimitettäneh velsevuliksi10:25 Velsevuli on hananilaini jumala (kačo 4. Čuarien kirja 1:2-8). Uuvvešša Šanašša velsevulie piettih piessojen piämiehenä., niin šitä helpommin näin ruvetah nimittämäh hänen talovehta.

26Niin jotta elkyä varakkua ihmisie. Ei ole mitänä peitettyö, mi ei tulis näkyvih, eikä mitänä peitošša piettyö as's'ua, mi ei tulis tietoh. 27Mitä Mie šanon teilä pimieššä, še šanokkua valkien aikana, ta mitä kuuletta korvah čuhutettuna, še karjukkua kattoloilta kaikkien kuullen. 28Elkyä varakkua niitä, ket tapetah runko, ka henkie ei voija tappua. Vain varakkua Häntä, ken voit henken ta runkon luuvva uatuh. 29Yhellä hienolla rahalla šuau kakši varpuista, kuitenki yksikänä niistä ei tipaha muah tiän Tuaton tietämättä. 30Tiän joka tukkaki on luvettu. 31Šentäh elkyä varakkua. Olettahan työ kallehemmat kuin kaikki varpuset.»

Ken kelpuau Hristossalla?

(Luk. 12:8-9, 51-53; 14:26-27; Mark. 9:41)

32«Ken šanou ihmisien ieššä, jotta on Miun oma, šitä Mieki šanon omakši Tuattoni ieššä taivahissa. 33Vain ken ihmisien ieššä kieltäytyy Miušta, šiitä Mieki kieltäyvyn Tuattoni ieššä taivahissa.

34Elkyä smiettikkyä, jotta Mie tulin tuomah muan piällä rauhua. En Mie tullun tuomah rauhua, vain miekan. 35Mie tulin noštamah pojan tuattuo vaštah, tyttären muamuo vaštah, min'n'an anoppie vaštah. 36Ihmisen vihollisekši tulou hänen oma taloveh.

37Ken tykkyäy tuattuoh tahi muamuoh enämmän kuin Milma, še ei kelpua Miula. Ken tykkyäy poikuah tahi tytärtäh enämmän kuin Milma, še ei kelpua Miula. 38Eikä še kelpua Miula, ken ei ota omua ristie ta aššu Miun peräššä. 39Ken tahtou šäilyttyä oman elämän, še mänettäy šen. No ken Miun tähen mänettäy oman elämän, še šäilyttäy šen.

40Ken ottau vaštah tiät, ottau vaštah Miut. Ken ottau Miut vaštah, ottau vaštah Hänet, ken Miut työnsi. 41Ken ottau Jumalan viessintuojan vaštah šentäh, kun še on viessintuoja, šuau viessintuojan palkan. Ken ottau oikiemielisen vaštah šentäh, kun še on oikiemielini, šuau oikiemielisen palkan. 42Ta ken yhellä näistä Miun pienistä antau kauhallisen viluo vettä vain šentäh, kun še on Miun opaššettava, šanon teilä toven: hiän ei jiä ilmain palkkua.»

11

Ken Iisussa on?

11–12

Iivana Kaštajan kyšymyš Iisussalla

(Luk. 7:18-23)

111Kun Iisussa oli antan kahellatoista opaššettavallah nämä neuvot, Hiän läksi šieltä opaštamah ta šanelomah Hyvyä Viestie muissa šen šeuvun linnoissa.

2Kun Iivana Kaštaja kuuli tyrmäššä Hristossan ruatoloista, hiän työnsi kakši omua opaššettavua 3kyšymäh Häneltä: «Oletko Šie še, ketä vuotetah tulovakši, vain pitäykö miän vuottua toista?» 4Iisussa vaštasi heilä: «Mänkyä ta šanokkua Iivanalla, mitä kuuletta ta niättä:

5Šokiet ruvetah näkömäh ta rammat kävelömäh,

prokasatautiset puhissutah ta kuurnehet ruvetah kuulomah,

kuollehet noššatetah ta köyhillä šanellah Hyvyä Viestie.

6Ošakaš on še, ken ei kieltäyvy Miušta.»

Iisussa pakajau Iivana Kaštajašta

(Luk. 7:24-35)

7Konša Iivana Kaštajan opaššettavat mäntih, Iisussa alko paissa rahvahalla Iivanašta. Hiän šano:

«Mitä työ läksijä kaččomah tyhjäššä muašša? Ruokoheinyäkö, mitä tuuli heiluttau? 8Vain mitäpä työ mänijä kaččomah? Mieštäkö vorssissa vuatteissa? Ne, ket vorssuijah šomissa vuatteissa, eletäh čuarien horomissa. 9Ka niin mitäpä työ eččijä šieltä? Jumalan viessintuojuako? Oikein, ta Mie šanon teilä, jotta Iivana on enämmän kuin viessintuoja. 10Hiän on še, keštä on šanottu Pyhissä Kirjutukšissa näin:

– Mie työnnän viessintuojani Šiun iellä,

hiän raivuau Šiula tien.

11Šanon teilä toven: ei ole šyntyn yhtäkänä ihmistä, ken ois ollun Iivana Kaštajua šuurempi. Kuitenki kaikkein pieninki Taivahien Valtakunnašša on häntä šuurempi. 12Iivana Kaštajan päivistä alkuan täh šuate Taivahien Valtakunta on ollun murtautumašša ihmisien keškeh, ta muutomat tahotah väkeh temmata še ičelläh. 13Kaikki viessintuojat ta Moissein Sakona Iivanan aikah šuate einuššettih täštä Valtakunnašta, ta šiitä tuli Iivana. 14Ta uškokkua tahi elkyä, Iivana onki Il'l'a, kumpasen piti tulla. 15Kellä on korvat, millä kuulla, še kuulkah!

16Mih Mie vertuasin tämän ajan ihmisie? Hyö ollah kuin lapšet, kumpaset issutah pihalla. Yhet karjutah toisilla: 17‘Myö šoittima teilä pillillä, vain työ että tanššin’. A toiset vaššatah: ‘Myö iänelläitkimä, vain työ että itken miän kera’. 18Iivana tuli, hiän ei šyö eikä juo, ta rahvaš šanou: ‘Häneššä on piessa’. 19Ihmisen Poika tuli, Hiän šyöy ta juou, ta rahvaš šanou: ‘Mimmoni šyömäri ta juomari, veronkeryäjien ta muijen riähkähisien tovarissa!’ No Viisahan ruatoloista näkyy tosi Viisahuš!»

Iisussa moittiu Galileijan linnoja

(Luk. 10:13-15)

20Šiitä Iisussa rupesi moittimah niitä linnoja, kuissa Hiän oli luatin ušeimmat omista šuurista töistä, šentäh kun ne linnat ei jätetty riähäššä elämistä eikä kiännytty Jumalan puoleh. Hiän šano:

21«Voi šilma, Horasini! Voi šilma, Vifsaida! Kun Tiirašša ta Sidonissa ois luajittu ne šuuret ruavot, kuita tiän pihoilla luajittih, niin niijen eläjät ois jo ammuin šuoriuvuttu värččivuatteih. Hyö ois issuttu tuhkašša, jätetty riähäššä elämini ta kiännytty Jumalan puoleh. 22Mie šanon teilä: Tiira ta Sidoni piäššäh suutupäivänä vähemmällä mitä työ, Horasini ta Vifsaida.

23Ta šie, Kapernaumi, šiutko muka taivahah ylennetäh? Alaš šiut luuvvah, alaš tuonelah šuate! Kun Sodomissa ois luajittu ne šuuret ruavot, mit šiun pihoilla luajittih, še ois pissyššä vielä tänäpiänä. 24Mie šanon: Sodomin mua piäšöy suutupäivänä vähemmällä mitä šie, Kapernaumi.»

«Miun luona šuatta levähtyä»

(Luk. 10:21-22)

25Tuoh aikah Iisussa rupesi tuaš pakajamah. Hiän šano:

«Tuatto, taivahan ta muan Hospoti! Mie kiitän Šilma šiitä, jotta Šie peitit nämä as's'at viisahilta ta tolkukkahilta ta näytit ne lapšen moisilla. 26Tämän Šie, Tuatto, kačoit hyväkši.

27Tuattoni on antan kaiken Miun valtah. Poikua ei tiijä kenkänä muu kuin Tuatto, eikä Tuattuo tiijä kenkänä muu kuin Poika ta še, kellä Poika tahtou Hänet ilmottua.

28Tulkua Miun luokši kaikki ruavon ta jykien takan vaivuttamat. Miun luona šuatta levähtyä. 29Ottakkua Miun kantamuš harteillana ta opaštukkua Miušta: Mie olen hyväluontoni ta nöyrä. Näin työ šuatta levähtyä. 30Miun kantamušta on helppo kantua ta Miun kuorma on kepie.»