Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
19

Sakkei

191Iisussa tuli Jerihonih ta matkasi linnan poikki. 2Šielä eli Sakkei-nimini mieš. Hiän oli veronkeryäjien piämieš ta hyvin pohatta. 3Hänen himotti nähä, mimmoni mieš on Iisussa, vain rahvašjoukon tähen ei voinun, šentäh kun oli pienikašvuni. 4Hiän juoksi vähäsen matkua eteh päin ta nousi puuh, jotta näkis Iisussan, konša Hiän matkuau kyličči. 5Kun Iisussa tuli šiih kohtah, Hiän kaččo ylähyäkši ta šano: «Sakkei, šolaha ruttoseh alaš. Tänäpiänä Miun pitäy olla šiun luona kostissa.»

6Sakkei kiirehešti šolahti alaš ta otti Iisussan hyvällä mielin vaštah. 7Kun ihmiset nähtih tämä, hyö šanottih moittien: «Riähkähisen miehen taloh Hiän mäni kostih». 8Ka Sakkei šano Hospotilla kaikkien kuullen: «Hospoti, puolet omista hyvysistä juan köyhillä ta keltä olen ottan liikua, šillä makšan nellinkertasešti». 9Iisussa šano: «Tänäpiänä pelaššuš tuli täh pereheh, šentäh kun tämä mieš niise on Aprahamin poikie. 10Juuri šitä, mi on katon, Ihmisen Poika tuliki eččimäh ta pelaštamah.»

Peittopakina kymmeneštä kultarahašta

(Matv. 25:14-30)

11Niillä, ket oltih kuuntelomašša, Iisussa šano vielä peittopakinan. Hiän kun oli jo lähellä Jerusalimie, ta monet smietittih, jotta nyt še šamašša tulouki Jumalan Valtakunta.

12Hiän šano:

«Yksi korkiešukuni mieš läksi loittoseh muah, jotta šais šieltä čuarin nimen, a šiitä tulis jälelläh. 13Šitä ennein hiän kučču luokšeh kymmenen paššarie, anto heilä jokahisella kultarahan19:13 Mainittu kultaraha, mina oli arvoltah 100 dinarie. ta šano: ‘Pankua nämä rahat hyötymäh šini, kuni en tule’. 14Šen muan rahvaš vihattih šitä mieštä, valittih miehie ta työnnettih hänellä jälkeh tämmösen viessin kera: ‘Myö emmä taho šitä mieštä čuariksi’.

15Konša mieš šai čuarin nimen ta vallan, hiän myöšty omah muah. Šiitä hiän kučču luokšeh ne paššarit, kellä anto rahua. Hiän tahto kuulla, ken mitä tienasi niillä rahoilla. 16Enšimmäini tuli ta šano: ‘Isäntä, tienasin šiun kultarahalla kymmenen kultarahua’. 17Čuari šano: ‘Hyvä on! Šie olet kunnon paššari. Kun kerran šiuh voit uškuo pieneššä as's'ašša, mie panen šiut kymmenen linnan piämiehekši.’ 18Toini tuli ta šano: ‘Isäntä, tienasin šiun kultarahalla viisi kultarahua’. 19Čuari šano hänellä: ‘Šiut panen viijen linnan piämiehekši’. 20Šiitä tuli vielä yksi paššari ta šano: ‘Isäntä, täššä on rahaš. Šiäššin šitä ripakkoh kiärittynä. 21Mie varasin šilma, šentäh kun olet armotoin mieš. Šie otat šen, mitä et ole talteh pannun, ta leikkuat šen, mitä et ole kylvän.’ 22Čuari šano hänellä: ‘Mie suutin šiut šiun omien šanojen mukah. Tyhjänpäiväni paššari! Šie tiesit, jotta mie olen armotoin mieš: otan šen, mitä en ole talteh pannun, ta leikkuan šen, mitä en ole kylvän. 23Mintähpä šie et vienyn miun rahua pankkih? Tultuoni oisin šuanun omani jälelläh lisän kera.’

24Čuari käški šiinä šeisojilla: ‘Ottakkua häneltä kultaraha ta antakkua šillä, kellä on kymmenen’. 25Hyö šanottih: ‘Isäntä, hänellähän on jo kymmenen kultarahua’. 26Ka hiän šano: ‘Šanon teilä: kellä on, šillä annetah. A kellä ei ole, šiltä otetah pois šeki, mitä hänellä on. 27No a nuo miun vihamiehet, ket ei tahottu, jotta mie oisin heijän čuarina, tuokua hiät tänne ta tappakkua miun šilmien ieššä.’»

Iisussan ruavot Jerusalimissa

19:28–21:4

Iisussa račaštau Jerusalimih

(Matv. 21:1-11; Mark. 11:1-11; Iiv. 12:12-19)

28Tämän šanottuo Iisussa matkeutu toisien ieššä Jerusalimih. 29Konša Hiän tuli Voipuuvuaralla, lähellä Vifagijan ta Vifanijan kylie, hiän työnsi ieltäpäin kakši opaššettavua ta šano heilä: 30«Mänkyä tuoh kyläh, mi on kohakkah. Kun tuletta šinne, niättä kiini šivotun oslanvaršan, kumpasen šeläššä vielä kenkänä ei ole istun. Kerittäkkyä še ta tuokua tänne. 31Kun ken kyšynöy teiltä: ‘Mintäh työ keritättä šitä?’ niin vaššakkua näin: ‘Hospoti tarviččou šitä’.»

32Opaššettavat mäntih ta nähtih, jotta kaikki oli niin kuin Iisussa heilä šano. 33Konša hyö keritettih varšua, šen omistajat kyšyttih heiltä: «Mintäh työ keritättä varšua?» 34Hyö vaššattih: «Hospoti tarviččou šitä». 35Hyö tuotih varša Iisussalla, pantih šen šelkäh omie vuatteitah ta autettih Iisussua noušomah šen šelkäh. 36Šiitä Hiän račašti varšalla, a ihmiset levitettih vuatteitah Hänen eteh tiellä.

37Iisussa lähešty šitä paikkua, missä tie laškeutu Voipuuvuaran rinnettä alaš. Koko opaššettavien šuuri joukko rupesi kiittämäh Jumalua kaikista šuurista ruatoloista, kumpasie hyö oli nähty. Hyö karjuttih:

38«Plahoslovittu olkah Čuari, kumpani tulou Hospotin nimeššä!

Olkah rauha taivahissa ta kunnivo Jumalalla korkevukšissa!»

39Eryähät farisseit rahvašjoukošta šanottih Iisussalla: «Opaštaja, kiellä noita Šiun opaššettavie!» 40Vain Iisussa vaštasi heilä: «Mie šanon teilä: kun hyö oltais iänettäh, niin kivet karjuttais».

Iisussa itköy Jerusalimin ošua

41Kun Iisussa tuli lähemmäkši Jerusalimie ta näki linnan, Hiän rupesi itkömäh šitä 42ta šano:

«Kunpa šie tänäpiänä malttasit, mi tuou šiula rauhan! Nyt še kuitenki on šiun šilmistä peitetty. 43Vielä tulou šemmoni aika, konša šiun viholliset kaivetah muašeinä šiun ympäri, piiritetäh šiut ta ahissetah joka puolešta. 44Hyö hajotetah šiut muan tašalla ta hävitetäh šiun eläjät. Šiuh ei jiä kivie kiven piällä, šentäh kun šie et hokšannun aikua, konša Jumala tuli šilma pelaštamah.»

Iisussa puhistau jumalankojin

(Matv. 21:12-17; Mark. 11:15-19; Iiv. 2:13-22)

45Iisussa mäni jumalankotih ta rupesi ajamah šieltä pois myöjie ta oštajie. 46Hiän šano heilä: «Pyhissä Kirjutukšissa on šanottu: ‘Miun talon pitäy olla molintatalona’. A työ luatija šiitä rosvojen pešän.»

47Hiän opašti joka päivä jumalankojissa. Ylipapit, sakonanopaštajat ta rahvahan piämiehet ečittih keinuo, mitein tappua Hänet. 48Vain hyö ei kekšitty, mitä ruatua, šentäh kun kaikki rahvaš oli Iisussan ympärillä kuuntelomašša Häntä.

20

Mistä Iisussa on šuanun vallan?

(Matv. 21:23-27; Mark. 11:27-33)

201Yhtenä päivänä Iisussa opašti jumalankojissa rahvašta ta šaneli heilä Hyvyä Viestie. Ylipapit ta sakonanopaštajat tultih Hänen luo rahvahan vanhimpien kera 2ta kyšyttih: «Šano meilä, millä vallalla Šie tätä kaikkie ruat? Ken Šiula anto vallan?» 3Iisussa vaštasi: «Mie niise tahon kyšyö teiltä. Šanokkua Miula, 4mistä Iivana šai vallan kaštua? Taivahaštako vain ihmisiltä?» 5Hyö paistih keškenäh näin: «Kun šanonemma: ‘Taivahašta’, niin Hiän šanou: ‘Mintähpä šilloin että uškon Iivanua?’ 6A kun šanonemma: ‘Ihmisiltä’, niin rahvaš kivittäy miät, šentäh kun hyö lujah ušotah, jotta Iivana oli Jumalan viessintuoja.» 7Hyö vaššattih, jotta ei tiijetä šitä. 8Šiih Iisussa šano: «Ka niin Mie niise en šano teilä, millä vallalla Mie tätä kaikkie ruan».

Peittopakina viinasatun vuokruajista

(Matv. 21:33-46; Mark. 12:1-12)

9Iisussa rupesi tuaš pakajamah rahvahalla ta šano tämän peittopakinan:

«Mieš issutti viinasatun, vuokrasi šen viinamarjan kašvattajilla, ta iče läksi pitäkši aikua vierahih maih. 10Konša marjat kypšyttih, hiän työnsi paššarin viinasatun hoitajien luo, jotta ne annettais hänellä ošan marjoista. A nämäpä piekšettih paššari ta toimitettih pois tyhjin käsin. 11Šiitä isäntä työnsi toisen paššarin. Šitäki hyö lyötih, hävättih ta ajettih jälelläh tyhjin käsin. 12Mieš työnsi vielä kolmannen paššarin. No tämäki hyö lyötih verih šuate ta ajettih poikeš.

13‘Mitäpä mie nyt ruatasin?’ tuumaičči viinasatun isäntä. ‘Miepä työnnän šinne armahan poikani. Kun hyö nähäh hänet, niin ainaški häntä hyö kunnivoitetah.’ 14Vain kun vuokruajat nähtih poika, hyö paistih keškenäh: ‘Tällä jiäy tuattoh kuoltuo viinasatu. Tappakka hänet, niin satu on miän.’ 15Hyö vejettih hänet satušta ta tapettih. – Mitäpä nyt satunisäntä ruatau vuokruajilla? 16Hiän tulou ta tappau hiät, a viinasatun antau toisilla.»

Kuulijat karjuttih: «Eijeh! Ei varmašti!» 17Iisussa kaččo heih ta kyšy: «Mitäpä šilloin merkiččöy tämä Pyhien Kirjutukšien kohta:

– Kivi, mi ei rakentajilla kelvannun,

on nyt rakennukšen piäkivi.

18Ken täh kiveh lankieu, še pahoin šattautuu, a kenen piällä tämä kivi kuatuu, šen še ličistäy.»

19Kun sakonanopaštajat ta ylipapit maltettih, jotta tämä peittopakina on heistä, hyö tahottih heti ottua Iisussa kiini, ka varattih rahvašta.

Pitäykö keisarilla makšua veruo?

(Matv. 22:15-22; Mark. 12:13-17)

20Sakonanopaštajat ta ylipapit piettih Iisussua šilmällä. Hyö toimitettih Hänen luo tiijuštelijie, kumpaset luatiuvuttih jumalahisiksi. Nämä miehet reistattih šuaha Iisussa šanašta kiini, jotta šiitä antua Hänet muaherran käsih suutittavakši. 21Miehet kyšyttih Iisussalta:

«Opaštaja, myö tiijämmä, jotta Šie pakajat ta opaššat oikein. Šie et kačo, ken on Šiun ieššä, vain oikein opaššat Jumalan tietä. 22Šano, onko oikein vain ei, jotta myö makšamma keisarilla veroja?»

23Iisussa hokšasi hiän ounahuon ta šano heilä: «Mintäh työ kiušuatta Milma? 24Näyttäkkyä Miula dinarin raha. Kenen kuva ta kenen nimi šiinä on?» 25Hyö vaššattih: «Keisarin». Šiih Iisussa šano: «Ka niin antakkua keisarilla še, mi keisarilla kuuluu, ta Jumalalla še, mi Jumalalla kuuluu».

26Hyö ei šuatu Iisussua šanoista kiini rahvašjoukon ieššä, vain kummekšittih Hänen vaštaušta, ta oltih iänettäh.

Kyšymyš kuollehista noušennašta

(Matv. 22:23-33; Mark. 12:18-27)

27Šiitä Iisussan luokši tuli saddukeita20:27 Saddukei kačo šelityštä Matv. 3:7., kumpaset šanotah, jotta kuollehet ei noušša. Hyö kyšyttih Häneltä:

28«Opaštaja, Moissei kirjutti meilä näin: ‘Kun mieš kuollou ta häneltä jiänöy naini, a lašta ei, niin hänen vellen pitäy ottua leški naisekšeh ta šuaha vainualla jälkiläini’. 29Oli šeiččemen velleštä. Vanhin akottu ta kuoli eikä häneltä jiänyn lašta. 30Šiitä toini otti lešen naisekšeh ta niise kuoli, 31šen jälkeh kolmaš, ta kaikki šeiččemen vuorotellein. Kaikki hyö kuoltih, keltänä ei jiänyn lapšie. 32Viimesekši kuoli nainiki. 33Konša kuollehet nouššah, kenen naini hiän šilloin on? Hiänhän oli kaikkien šeiččemen naisena.»

34Iisussa vaštasi heilä: «Täššä ajašša ihmiset akotutah ta männäh miehellä. 35Ka tulijašša ajašša ne, kenet on kačottu kuollehista noušomiseh kelpuaviksi, ei enämpi akotuta eikä männä miehellä. 36Hyö enämpi ei voija kuolla, šentäh kun ollah niin kuin anhelit. Hyö ollah Jumalan lapšie, Jumala kun on noššattan hiät kuollehista. 37Moissei niise tovistau, jotta kuollehet eleyvytäh. Pakinašša palajašta penšahašta hiän šanou, jotta Hospoti on Aprahamin Jumala, Issakan Jumala ta Juakon Jumala. 38Ei Hiän ole kuollehien Jumala, vain elävien. Hänen ieššä kaikki ollah elävie, neki, ket jo kuoltih.»

39Šiitä eryähät sakonanopaštajista šanottih: «Hyvin šanottu, Opaštaja». 40Tämän jälkeh enämpi kenkänä ei ruohtin kyšyö Häneltä mitänä.

Tuavitan poikako vain Tuavitan Hospoti?

(Matv. 22:41-46; Mark. 12:35-37)

Šiitä Iisussa kyšy heiltä: 41«Mintäh ihmiset šanotah, jotta Hristossa on Tuavitan poika? 42Tuavittahan iče šanou Häntä Psalmien kirjašša omakši Hospotiksi:

– Taivahaini Hospoti šano Miun Hospotilla:

Issu Miun oikiella puolella,

43kuni Mie lyön muah Šiun viholliset,

panen hiät Šiun jalkojen alla.

44Täššä Tuavitta iče šanou Hristossua omakši Hospotiksi. Miteinpäš Hiän šilloin voit olla Tuavitan poika?»

Varokkua sakonanopaštajie!

(Matv. 23:1-36; Mark. 12:38-40)

45Kaiken rahvahan kuullen Iisussa šano omilla opaššettavilla: 46«Varokkua sakonanopaštajie! Hyö mielelläh kävelläh pitissä sviitkoissa ta ollah hyvilläh, konša heitä tervehitäh linnan pihoilla. Sinagogašša hyö mielelläh issutah enšimmäisellä rivillä ta pruasniekkastolašša kunnivopaikoilla. 47Ka hyö še viijäh leškilöiltä talot ta moliuvutah pitälti vain šentäh, jotta ihmiset nähtäis. Šitä kovempi suutu hyö šuahah.»

21

Lešen lahja

(Mark. 12:41-44)

211Iisussa kiänty kaččomah jumalankojin rahalippahah päin ta näki, kun pohatat pantih šiih lahjoja. 2Šiitä Hiän näki, mitein eryäš köyhä leškinaini panou šinne kakši pientä rahua. 3Hiän šano: «Šanon teilä toven: tuo köyhä leški anto enämmän kuin kaikki muut. 4Toiset annettih lahja liijoista rahoista, a Hiän anto ainusista; anto kaiken, mitä hiän tarvičči elyäkšeh.»

Iisussa pakajau viimesistä ajoista

21:5-38

Iisussa einuštau jumalankojin hävittämisen

(Matv. 24:1-2; Mark. 13:1-2)

5Kun eryähät ruvettih pakajamah jumalankojista, mitein kaunehet kivet ta lahjat kaunissetah šitä, niin Iisussa šano: 6«Tulou aika, konša kaikki tämä, mitä työ nyt niättä, hajotetah muan tašalla. Täh ei jiä kivie kiven piällä.»

Enšimmäiset lopun merkit

(Matv. 24:3-14; Mark. 13:3-13)

7Iisussalta kyšyttih: «Opaštaja, konšapa tämä kaikki tulou? Mi on šen merkkinä, jotta še aika on alkamašša?» 8Iisussa šano: «Varokkua, jotta teitä ei petetä. Monet tullah Miun nimeššä ta šanotah: ‘Mie olen Hristossa’, ta: ‘Aika jo tuli’. Työ elkyä lähtekkyä hiän jälkeh. 9Ta konša kuuletta šovista ta mellakoista, elkyä pöläštykkyä. Näin pitäy enšin käyvä, ka loppu ei tule vielä šilloin.»

10Šiitä Iisussa jatko: «Rahvaš noušou rahvašta vaštah ta valtakunta valtakuntua vaštah. 11Joka puolella on šuurie muanjärissykšie, tulou tappajie tautija ta šuuri nälkä. Tapahtuu kauheita, ta taivahalla näkyy šuurie einuššušmerkkijä.

12Ka jo ennein tätä teitä otetah kiini, ta teitä ajellah paikašta toiseh. Teitä viijäh suutittavakši sinagogoih ta pannah tyrmäh. Teitä viijäh čuarien ta muaherrojen eteh Miun nimen takie. 13Šilloin työ šuatta šanella Miušta. 14Pankua mieleh, jotta tiän ei tarviče miettie ieltäpäin, mitein puolistautuo. 15Mie annan teilä šemmosen viisahuon paissa, jotta yksikänä tiän vaššuštajista ei voi panna vaštah eikä kumota tiän šanoja. 16Tiän vanhemmat, vellet, heimolaiset ta yštävät annetah tiät valtaherrojen käsih, ta muutomie teistä tapetah. 17Kaikin ruvetah vihuamah teitä Miun nimen takie. 18Kumminki yksikänä tukka tiän piäštä ei kavo. 19Pisykkyä vain lujina, niin voitatta ičellänä elämän.»

Jerusalimin hävittämini

(Matv. 24:15-31; Mark. 13:14-27)

20«Konša niättä šotajoukot Jerusalimin ympärillä, šiitä tiijättä, jotta šen hävittämini on lähellä. 21Šilloin kaikki Juutijašša eläjät puakkah vuaroilla. Ket ollah linnašša, ne lähtekkäh šieltä kiirehešti pois. Ket ollah kylissä, ne elkäh mänkäh linnah. 22Nämä ollah päivie, konša Jumala makšau pahan pahalla: šilloin täyttyy kaikki, mitä on kirjutettu Pyhissä Kirjutukšissa. 23Voi niitä, ket noina päivinä ollah pakšuna tahi imetetäh! Täh muah tulou šuuri hätä, ta Jumalan viha lankieu tämän rahvahan piällä. 24Monet kuavutah miekan teräštä, toisie viijäh vankiksi kaikkih maih. Ta vierahat kanšat tallotah Jerusalimie šini, kuni heilä annettu aika ei lopu.

25Päiväseššä, kuušša ta tähtilöissä rupieu näkymäh merkkijä. Meri pauheutuu ta uallot räisketäh, a muan piällä rahvahat ollah ahissukšen vallašša eikä nähä poispiäšyö. 26Kun taivahien voimat täreyvytäh, ihmiset pöläššytäh ta ollah piältäh šekuo, kun vuotetah, mitä muan piällä on vielä tulošša.

27Šiitä nähäh, jotta Ihmisen Poika tulou pilven piällä šuurešša voimašša ta jumalallisešša valošša. 28Konša tämä kaikki alkau, noštakkua piät pistyh, šentäh kun kohta piäšettä eris täštä pahašta muailmašta.»

Opaštukkua smokvapuušta!

(Matv. 24:32-35; Mark. 13:28-31)

29Iisussa šano heilä vielä tämän peittopakinan:

«Kaččokkua smokvapuuta tahi toisie puita. 30Konša niättä, jotta niih puhetah lehet, niin tiijättä, jotta kešä on jo lähellä. 31Šamoin šilloinki, konša niättä kaiken tämän, tietäkkyä, jotta Jumalan Valtakunta on lähellä. 32Šanon teilä toven: tämä ihmispolvi ei kavo šini, kuni kaikki tämä ei tapahu. 33Taivaš ta mua kavotah, a Miun šanat ei kavota.»

Valvokkua!

34«Olkua varoillana, jotta humaluš, juopottelu ta elämän huolet ei jyvennettäis tiän šytämie, niin jotta še päivä tavottau tiät vuottamatta 35niin kuin anša. Šitä päivyä ei piäše pakoh yksikänä muan piällä eläjä. 36Valvokkua ta moliutukkua, jotta voisija keštyä kaiken šen, mi on tulošša, ta jotta voisija šeisuo Ihmisen Pojan ieššä.»

37Päivällä Iisussa opašti jumalankojissa, a illan tultuo läksi šieltä ta oli yötä vuaralla, kumpaista šanotah Voipuuvuarakši. 38Ihmiset jo aikaseh huomenekšešta tultih jumalankotih kuuntelomah Häntä.