Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
15

Peittopakina ekšyneheštä lampahašta ta katonehešta rahašta

(Matv. 18:12-14)

151Iisussua kuuntelomah tuli äijän veronkeryäjie ta muita riähkähisie. 2Farisseit ta sakonanopaštajat moitittih Häntä, šanottih: «Tuo Mieš ottau vaštah riähkähisie ta šyöy hiän kera».

3Šiitä Iisussa šano heilä tämän peittopakinan: 4«Kun kellä teistä ollou šata lammašta ta yksi niistä ekšynöy, niin mitä hiän ruatau? Tietyšti hiän jättäy ne yhekšänkymmentä yhekšän paimennušpaikalla ta lähtöy eččimäh ekšynyttä ta eččiy šini, kuni ei löyvä šitä. 5Konša hiän löytäy lampahan, hiän ihaštuu ta noštau šen harteillah. 6Kotih tultuo hiän kuččuu tovarissoja ta nuapurija ta šanou heilä: ‘Iloilkua yheššä miun kera! Mie löysin ekšynehen lampahan.’ 7Šanon teilä: niin on taivahaššaki. Šielä iluol'l'ah enämmän yheštä riähkähiseštä, kumpani kiäntyy Jumalan puoleh, mitä yhekšäštäkymmeneštä yhekšäštä hyväštä ihmiseštä, kumpasien ei tarviče kiäntyö.

8Tahi otamma naisen, kumpasella on kymmenen hopierahua ta hiän kavottau niistä yhen. Eikö hiän viritä lamppuo, pyyhi pirttie ta eči tarkkaseh, kuni ei löyvä rahua? 9Šiitä hiän kuččuu tovarissoja ta nuapurin naisie ta šanou: ‘Iloilkua miun kera! Mie löysin rahan, kumpasen kavotin.’ 10Uškokkua pois, jotta šamalla keinoin iluol'l'ah Jumalan anhelit yhenki riähkähisen tähen, kumpani kiäntyy Jumalan puoleh.»

Armollini tuatto ta hänen kakši poikua

11Iisussa jatko pakinua: «Yhellä miehellä oli kakši poikua. 12Nuorempi šano tuatollah: ‘Tuattoni, anna miula še oša hyvysistä, mi miula kuuluu’. Tuatto jako hyvyset poikien kešen. 13Moniehan päivän piäštä nuorempi poika otti oman ošan ta läksi loitoš vierahilla mailla. Šielä hiän eli huolettomašti ta mänetti kaikki hyvyset. 14Kun hiän oli hävittän kaiken, šiinä muašša alko šuuri nälkä, ta hiän rupesi käršimäh puutetta. 15Šiitä hiän pyrki kasakakši eryähällä paikallisella miehellä, ta še mieš toimitti hänet omilla mailla paimentamah šikoja. 16Nälissäh hiän oli jo valmis šyömäh šikojen ruokua, ka šitäki hänellä ei annettu.

17Šiitä poika rupesi ajattelomah ta piätti: ‘Kuin äijä ruatajie on miun tuatolla, ta kaikilla heilä on leipyä kyllitellein, a mie tiälä nälkäh kuolen. 18Lähen tiältä, mänen tuaton luo ta šanon hänellä: Tuattosen, mie olen riähkäytyn taivahan ta šiun ieššä. 19En ole enämpi šen arvoni, jotta milma kučuttais šiun pojakši. Ota miut ruatajien joukkoh.’ 20Niin hiän läksi tuaton luo.

Poika oli vielä loittuona, kun tuatto näki hänet. Tuatolla tuli suali häntä. Hiän läksi juokšomah vaštah, rupesi šepyämäh poikua ta anto hänellä šuuta. 21Poika šano hänellä: ‘Tuattosen, mie olen riähkäytyn taivahan ta šiun ieššä. En ole enämpi šen arvoni, jotta milma kučuttais šiun pojakši.’ 22A tuatto šano ruatajilla: ‘Rutompah tuokua parahat vuattiet ta šuorittakkua poika niih. Pankua hänellä šormuš šormeh ta jalačit jalkah. 23Käykyä lihotettu vasikka ta tappakkua še. Rupiemma šyömäh ta pruasnuimah. 24Tämä miun poikani oli kuollun ta nyt eleyty, hiän oli kateissa ta nyt löyty.’ Ta niin alko vesselä pruasniekka.

25Vanhempi poika oli pellolla. Kun hiän tuli šieltä ta lähešty kotie, niin kuuli šoiton ta tanššin iänet. 26Hiän kučču yhen paššarin ta kyšy, jotta mitä šielä on. 27Paššari vaštasi: ‘Šiun veikko tuli kotih, ta tuattoš käški tappua lihotetun vasikan, šentäh kun šai pojan jälelläh elävänä-tervehenä’. 28Šiitä vanhempi velli niin šiänty, jotta ei tahton männä pirttih. Tuatto tuli pihalla ta pyritti häntä šiämeh, 29ka hiän šano tuatolla: ‘Kaikki nämä vuuvvet mie olen ruatan šiun hyväkši, yhtäkänä kertua en ole jättän šiun käškyö täyttämättä. Kuitenki šie et konšana ole antan miula ni yhtä kosanpoikua, jotta mie oisin voinun pruasnuija tovarissojen kera. 30Vain kun tuli tämä šiun poika, tämä, kumpani šöi kaikki šiun hyvyöt huorien kera, hänellä šie tapoit lihotetun vasikan.’ 31Tuatto vaštasi hänellä: ‘Poikasen, šie olet aina miun luona, ta kaikki, mi on miun, on šiunki. 32Eikö nyt šais iluol'l'a ta pruasnuija? Šiun velli oli kuollun ta eleyty, hiän oli kavokšissa ta löyty.’»

16

Peittopakina ounahašta konnunhoitajašta

161Šiitä Iisussa šano opaššettavilla: «Yhellä pohatalla miehellä oli konnunhoitaja. Isännällä kielittih, jotta še käyttäy tyhjäh hänen rahoja. 2Isäntä kučču miehen luokšeh ta šano: ‘Mitä mie šiušta kuulen? Näytä tilikirjat ta kerro, mih olet käyttän varat. Miun taluo šie et enämpi hoija.’ 3Šiitä konnunhoitaja rupesi tuumimah: ‘Mitäpä mie nyt ruatasin? Isäntä panou miut pois konnunhoitajan hommašta. Kaivua mie en jakša, kyšyö on huikie. 4Aha, nyt tiijän, mitä ruan. Pien huolen, jotta löytyy šemmosie, ket otetah miut omah taloh, konša jouvun pois täštä hommašta.’ 5Šiitä hiän kučču luokšeh toini toisen jälkeh niitä, ket oltih isännällä velašša. Enšimmäiseltä hiän kyšy: 6‘Äijänkö šie olet velašša miun isännällä?’ Mieš vaštasi: ‘Šata renkie šiemenvoita’. Konnunhoitaja šano: ‘Täššä on šiun velkakirja. Istuuvu ruttoseh ta kirjuta, jotta viisikymmentä.’ 7Šiitä hiän kyšy toiselta: ‘Äijänköš šie olet velašša?’ Še vaštasi: ‘Šata puista vehnyä’. Konnunhoitaja šano: ‘Täššä on šiun velkakirja. Kirjuta, jotta kahekšankymmentä.’ 8Ta isäntä kehu ounahan konnunhoitajan viisahutta.

Tosi on, jotta tämän muailman lapšet eletäh keškenäh viisahammin kuin valon lapšet. 9Mie šanonki teilä: hommakkua tämän muailman eloloilla ičellänä tovarissoja, kumpaset otetah tiät ilmasenikusih taloloih, konša niitä eloja enämpi ei ole. 10Keneh voit luottua pieneššä, šiih voit luottua šuureššaki. Ken pieneššä ei ole rehellini, še šuurešša niise ei ole rehellini. 11Kun teilä ei voine uškuo muallisie rikkahukšie, niin kenpä uškou teilä ilmasenikusie rikkahukšie? 12Kun työ että voine huolehtie vierahista hyvysistä, niin kenpä teilä antau šen, mi on tiän oma.

13Ei yksikänä paššari šuata paššata kahta isäntyä. Kun hiän tykännöy yhtä, niin toista vihuau; kun yhtä pitänöy arvošša, toista pahekšiu. Että työ voi yhtä aikua sluušie Jumalalla ta mammonalla.»

14Farisseit kuultih tämä kaikki. Hyö oltih ahnehet rahalla, ta niin hyö ruvettih ivual'omah Iisussua. 15No Hiän šano heilä: «Työ oletta niitä, kumpaset ihmisien šilmissä luatiuvutah hyvikši, a Jumala tietäy tiän šiämet. Še, mi on arvokašta ihmisien šilmissä, še on Jumalašta ilkie.»

Sakona ta Jumalan Valtakunta

(Matv. 11:12-13; 5:31-32; Mark. 10:11-12)

16«Sakonan ta Jumalan viessintuojien aika oli Iivanah šuate. Šiitä lähtien on ruvettu šanelomah Hyvyä Viestie Jumalan Valtakunnašta, ta jokahini kaikin voimin reistuau piäššä šinne. 17Ennein kavotah taivaš ta mua kuin Sakonan pieninki kirjain. 18Jokahini, ken eruou omašta naiseštah ta uuvveštah akottuu, še makuau vierahan naisen kera. Šamoin še, ken ottau naisekšeh toisen miehen jättämän naisen, makuau vierahan kera.»

Luasari ta pohatta mieš

19«Oli pohatta mieš. Hänellä oli ruškiet vuattiet hienoimmašta pellavašta, ta hänen elämä oli kuin jokapäiväistä pruasniekkua. 20Hänen veräjän pieleh kannettih köyhä Luasari, kokonah paiseissa. 21Köyhä ois nälissäh šyönyn niitä ruokapaloja, mit kirvottih pohatan stolalta. Koirie tuli šiih, ta ne nuoltih hänen paiseita.

22Šiitä köyhä kuoli, ta anhelit vietih hänet Aprahamin luo. Pohatta niise kuoli ta hänet hauvattih. 23Konša hiän tuonelan muokissa kaččo ylähyäkši, hiän näki loittuona Aprahamin ta Luasarin hänen rintua vaššen. 24Pohatta mieš karjeutu: ‘Tuatto Aprahami, šaleiče milma! Työnnä Luasari miun luo, jotta hiän kaštais veteh šormenpiän ta jähyttäis miun kieltäni. Voi mimmoista tuškua mie käršin täššä tulešša!’ 25Vain Aprahami vaštasi: ‘Muissa, poikani, jotta šie elyässä šait hyvän ošan, a Luasari šai pahan. Nyt hiän šuau tiälä kyllälti hyvyä, a šie käršit. 26Ta šen lisäkši miän välillä on šyvä, poikki piäšömätöin hauta: tiältä ei kenkänä piäše tiän luo, vaikka tahtoiski, eikä šieltä piäše tänne.’ 27Pohatta šano: ‘Tuatto Aprahami, mie molin, jotta šie työntäsit Luasarin miun tuaton kotih. 28Miula jäi viisi vellie. Anna hiän varottais heitä, muitein hyö niise jouvutah täh muokkien paikkah.’ 29Aprahami vaštasi: ‘Heilä on Moissein ta Jumalan viessintuojien kirjutukšet. Uškokkah niitä.’ 30Pohatta šano: ‘Tuatto Aprahami, niitä hyö ei ušota, vain kun ken kuollehista mänis heijän luo, niin šiitä hyö jätettäis riähät ta kiännyttäis Jumalan puoleh’. 31No Aprahami šano: ‘Kun kerran hyö ei kuunnella Moisseita ta Jumalan viessintuojie, niin ei hyö ušota, vaikka ken kuollehista nousis’.»

17

Mitein on elettävä Jumalan Valtakunnašša?

(Matv. 18:6-7, 21-22; Mark. 9:42)

171Iisussa šano opaššettavilla: «Muanitukšie varmašti tulou, no voi šitä ihmistä, ken toisie pahah muanittau! 2Šillä ois parempi, kun hänet melličänkivi kaklašša lykättäis mereh. Paha periy šen, ken muanittau pahah yhenki näistä pienistä. 3Olkua varoillana!

Kun velleš ollou ruatan šiula pahua, kiruo häntä. A kun hiän jättänöy pahat ruavot ta kyšynöy proškenjua, prosti häntä. 4Vaikka hiän šeiččemen kertua päiväššä ruatanou šiula pahua ta šeiččemen kertua tullou ta šanonou: ‘Mie ruavoin pahoin’, niin prosti häntä.»

5Apostolit šanottih Hospotilla: «Anna meilä enämmän uškuo!» 6Hospoti vaštasi heilä: «Kun teilä ois uškuo hoti gorčitsan šiemenen verran, työ voisija šanuo tällä šulkkupuulla: ‘Nouše juurineš muašta ta issuta iččeš mereh’, ta še tottelis teitä.

7Kun teilä ollou paššari kyntämäššä tahi lampahie paimentamašša ta še tullou pellolta, šanouko šilloin isäntä hänellä: ‘Tulehan rutompah stolah’? 8Ei hiän niin šano, vain šanou: ‘Valmissa miula illallini, šivo vuattieš vyöllä ta paššua milma, kuni mie šyön ta juon. Šen jälkeh šie ičeki voit šyyvvä ta juuvva.’ 9Kiittäykö isäntä paššarie šiitä, kun še ruatau työtä käšettyö? Tuškinpa. 10Šamoin työki, kun oletta ruatan kaikki, mitä tiän oli käšetty, šanokkua: ‘Myö olemma vain paššarit. Myö ruatoma vain šen, mitä miän pitiki ruatua.’»

Iisussa parentau kymmenen prokasatautista

11Jerusalimih matatešša Iisussa aštu Samarijan ta Galileijan rajamuata. 12Hiän oli mänöššä yhteh kyläh, kun Hänellä vaštah tuli kymmenen prokasatautista. Ne pietyttih loitommakši 13ta ruvettih karjumah: «Iisussa, Opaštaja! Šaleiče meitä!» 14Miehet nähtyö Iisussa šano heilä: «Mänkyä, näyttäkkyä iččenä pappiloilla». Hyö lähettih ta jo matalla puhaššuttih prokasatauvista.

15No kun yksi heistä näki, jotta piäsi tauvista, hiän myöšty jälelläh Iisussan luo. Tulleššah hiän šuurella iänellä ylenti Jumalua, 16šiitä heittäyty očin Iisussalla jalkoih ta šano Hänellä passipot. A še mieš oli samarijalaini. 17Iisussa kyšy: «Eiköš kaikki kymmenen puhaššuttu? A missäpä ne muut yhekšän ollah? 18Tämäkö vierašrotuni on ainut, ken myöšty kiittämäh Jumalua?» 19Ta Hiän šano miehellä: «Nouše ta mäne, šiun uško pelašti šiut».

Konša Jumalan Valtakunta tulou?

20Farisseit kyšyttih Iisussalta, konša Jumalan Valtakunta tulou. Iisussa vaštasi heilä: «Jumalan Valtakunta ei tule niin, jotta šen tulomisen vois nähä. 21Šiitä ei voi šanuo, jotta še on tiälä tahi tuola, šentäh kun Jumalan Valtakunta on tiän šiämeššä.»

Ihmisen Pojan päivä

(Matv. 24:23-28, 37-41)

22Iisussa šano opaššettavillah: «Tulou šemmoni aika, konša työ tahtosija nähä vaikka yhen Ihmisen Pojan päivän, ka että niä. 23Teilä šanotah šilloin: ‘Hiän on tuola’, ta: ‘Hiän on tiälä’, vain elkyä lähtekkyä kunnena, elkyä juoškua jälkeh. 24Niin kuin tulenisku välähtäy ta valottau taivahan laijašta toiseh, šemmoni on Ihmisen Poikaki šinä päivänä, konša tulou jälelläh. 25Kuitenki ennein šitä Hiän joutuu äijälti käršimäh, ta tämä rahvašpolvi kieltäytyy Häneštä.

26Niin kuin oli Noijan päivinä, šamoin käyt niinä päivinä, konša Ihmisen Poika tulou. 27Ihmiset šyötih ta juotih, akotuttih ta mäntih miehellä. Näin oli šiih päiväh šuate, kuna Noija mäni laivah. Šiitä tulvavesi nousi ta hävitti hiät kaikki. 28Šamoten oli Lotin aikana: ihmiset šyötih ta juotih, myötih ta oššettih, kylvettih ta rakennettih. 29Vain šinä päivänä, konša Lot läksi Sodomin linnašta, taivahašta rupesi šatamah tulta ta rikkie, ta še hävitti kaiken.

30Šamoten käyt šinä päivänä, konša Ihmisen Poika tulou. 31Ken šiih aikah šattunou olomah talon katolla, a kamppiet oltaneh pirtissä, še elkäh šolahtakkah niitä käymäh. A ken ollou pellolla, še elkäh myöštykkäh jälelläh. 32Muistakkua Lotin naista! 33Ken tahtou šäilyttyä oman elämän, še mänettäy šen, a ken mänettäy oman elämän, še šäilyttäy šen. 34Mie šanon teilä: šinä yönä kakši on yheššä šänkyššä – yksi otetah, toini jätetäh. 35Kakši naista on jyvie jauhomašša – yksi otetah, toini jätetäh. 36Kakši mieštä on pellolla – yksi otetah, toini jätetäh.» 37Šiitä opaššettavat kyšyttih Häneltä: «Missä näin käypi, Hospoti?» Iisussa vaštasi: «Missä on ruato, šiih korpit keräyvytäh».