Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
2

Huolehtikkua köyhistä

21Vellet, kumpaset ušotta miän Hospotih Iisussah Hristossah, jumalallisen valon Hospotih, elkyä jakakkua ihmisie heijän arvon mukah. 2Kun tiän uškojakuntah tullou mieš kultasissa šormukšissa ta vorssissa vuatteissa, ta šamah aikah tullou köyhä pahoissa vuatteissa, 3niin ettäkö luo šilmienä tuoh vorssašti šuoriutunuoh ta šano hänellä: «Tule šie tänne, täššä on hyvä šija». A köyhällä työ šanotta: «Šie šeiso tuošša», tahi: «Issu šie täššä, miun jaloissa». 4Näin työ juatta ihmisie oman mielen mukah. Teistä on tullun suutijie, kumpasilla on viärät ajatukšet.

5Kuulkua, armahat vellet! Eikö Jumala valinnun muailman köyhie olomah ušošša pohattoina? Eikö juuri hyö peritä Valtakuntua, kumpasen Jumala lupasi Häntä tykkyäjillä. 6Ka työ häpäsijä köyhän. Eikö juuri pohatat ahisseta teitä ta vejetä teitä suutuh? 7Eikö juuri hyö hävätä šitä hyvyä nimie, kumpasella teitä nyt kučutah?

8Ruatta oikein, kun elänettä Sakonan korkeimman käšyn mukah, kumpani on Pyhissä Kirjutukšissa. Še käšky on tämmöni: «Tykkyä lähimmäistäš niin kuin iččieš». 9Ka kun työ ruvennetta jakamah ihmisie heijän arvon mukah, teilä tulou riähkä, ta Sakonan ieššä työ oletta viärät. 10Niät kun še, ken muitein eläy Sakonan mukah, ta kuitenki rikkou šen yheššä kohašša, še on kaikissa kohin viärä. 11Jumala, kumpani on šanon: «Elä makua vierahan naisen kera», šano niise: «Elä tapa». Vaikka et ni makuais vierahan naisen kera, ka kun tappanet, niin olet sakonanrikkoja. 12Niin jotta paiskua ta ruatakkua niin kuin ne, ketä Jumala suutiu šen sakonan mukah, mi piäštäy ihmisen riähän ta kuoloman vallašta. 13Ken ei toisie armaha, šen Jumalaki suutiu ilmain armuo. No ken armahtau, šen Jumalaki suutušša armahtau.

Uško ta ruavot

14Vellet, mitä hyötyö šiitä on, kun ken šanonou, jotta hiän uškou, a ičelläh ei ole ruatoja. Voisko šemmoni uško pelaštua hänet? 15Kun šiun vellellä tahi sisärellä ei olle vuatetta eikä jokapäiväistä ruokua, 16niin mitä virkua ois tiän šanuo: «Mänkyä rauhašša, šuoriutukkua lämpimäšti ta šyökyä hyvin»? Eikö tiän pitäis antua heilä šitä, mitä hyö elyäkšeh tarvitah? 17Šamoin voit ušoštaki šanuo. Kun työ vain uškonetta ettäkä ruatane mitänä, tiän uško on kuollut.

18Nyt kennih šuattau šanuo: «Šiula on uško, miula ruavot». Šiih mie šanon: «Näytä šie miula oma uškoš ilmain ruatoja, a mie näytän šiula ušon omilla ruatoloillani». 19Šie ušot, jotta on vain yksi Jumala. Oikein ruat! Piessat niise ušotah še ta niin varatah, jotta vapissah. 20Ka etkö šie, tyhjänpäiväni ihmini, taho tietyä, jotta ilmain ruatoja uško on kuollut. 21Eikö miän kantatuatto Aprahami kelvannun Jumalalla omien ruatojen takie, kun hiän vei poikah Issakan uhriksi alttarilla? 22Niäthän šie, jotta Aprahamin uško ta ruavot kuulutah yhteh: ruatojen kautti uško tuli täyvekši. 23Ta niin täytty Pyhien Kirjutukšien tämä šana: «Aprahami uško Jumalua, ta šentäh hiän kelpasi Jumalalla». Näin hiän šai nimekši Jumalan tovarissa. 24Niättäkö nyt, jotta ihmiseštä tulou Jumalalla kelpuaja ruatojen takie, ei yksistäh ušon takie. 25Eikö šamoin iččieh myöjä naini, Raava kelvannun Jumalalla omien ruatojen takie, šentäh kun otti tiijuštelijat luokšeh ta autto heijän puata toista tietä. 26Niin kuin runko ilmain henkie on kuollut, šamoin on uškoki kuollut ilmain ruatoja.

3

Pitäkkyä kielenä kurissa

31Vellet, monien teistä ei pie ruveta opaštajiksi. Työhän tiijättä, jotta meitä opaštajie suutitah muita kovemmin. 2Vet jokahini meistä moneh luatuh hairahtuu. Ken ei hairaha pakinoissa, hiän on täyvellini ta šuattau pityä koko runkon kurissa. 3Konša panemma šuičet heposen šuuh, niin šuamma šen tottelomah meitä ta voimma ohjata koko hepoista. 4Ta laivat niise, vaikka ne ollah šuuret ta rajut tuulet niitä ajellah, ka pieni huopari ohjuau laivan, kunne perämieš tahtou. 5Šamoin kieliki on pieni runkonoša, no še voit rehennellä šuurilla as's'oilla. Pieni tuli šytyttäy palamah šuuren mečän! 6Kieli niise on tuli, miän runkošša še on kaiken pahan pešä. Še pakanoittau koko runkon ta šytyttäy tuleh ihmisen elämänpyörän. A iče še on šyttyn uatun tulešta.

7Kaikkie elukkoja ihmini šuattau kešyttyä ta on kešyttänki nelläjalkasie, lintuja, ryömijie ta meren elukkoja, 8vain kieltä ei yksikänä ihmini voi kešyttyä. Še on pijättelömätöin ta paha, täytenäh tappajua myrkkyö. 9Kielellä myö kiitämmä Jumalua, miän Tuattuo, ta šillä šamalla kiruomma ihmisie, Jumalan kuvan mukah luajittuja. 10Kiittämini ta kiruomini lähetäh šamašta šuušta. Näin ei šua olla, vellet! 11Voitko šamašta hettieštä noušša makieta ta karkieta vettä? 12Vellet, smokvapuušša ei kašva voipuun marjoja eikä viinamarjan okšašša smokvua. Šamoin yheštä hettieštä ei voi juošša šuolaista ta makieta vettä.

Muailman ta taivahan viisahuš

13Onko tiän joukošša ketä viisašta ta tolkukašta? Kun ollou, niin näyttäkkäh hiän šen hyvällä elämälläh – ruatoloilla, kumpasie ruatau hyväsisti ta viisahašti. 14Ka kun tiän šiämeššä ollou mušta kajehuš ta riijanhimo, niin elkyä šuurenteliutukkua, jotta oletta viisahat. Šen kun luatinetta, niin kiännättä toven valehekši. 15Šemmoni viisahuš ei tule ylähyätä. Še on muailman viisahutta, še tulou ihmisen šiämeštä ta on piessojen viisahutta. 16Šielä, missä ihmiset kajehitah ta riijelläh, kaikki on šekasin ta on kaikenmoista pahutta. 17No ylähyätä tulova viisahuš on enšiksi puhaš ta pyhä. Še auttau elyä rauhašša, olla hyväšanasena, taipusana, täytenäh armuo ta hyvie ruatoja. Še pitäy kaikkie ihmisie yhenmoisina eikä še luajitteliuvu. 18Rauhanluatijat kylvetäh rauhan šiemen ta šuahah šiitä šualehekši Jumalalla kelpuaja elämä.

4

Muailman yštävä on Jumalan vihamieš

41Mistä tiän joukošša nouššah kiissat ta riijat? Mistäpä muušta kun tiän pahoista himoista, kumpaset šojitah tiän runkošša. 2Työ himoiletta, vain että šua šitä, mitä tahotta. Työ tapatta ta kajehitta, ka kuitenki että šua šitä, mitä himottau. Työ riitelettä ta šojitta, ka mitänä että šua, šentäh kun että kyšy. 3Ta vaikka kyšynettä, niin että šua, šentäh kun kyšyttä pahah tarkotukšeh, omien himojen täyttämiseh.

4Voi teitä, kumpaset kiäntyjä pois Jumalašta! Ettäkö tiijä, jotta ken tykkyäy muailmua, še vihuau Jumalua? Ken tahtou olla muailman tovarissa, še tulou Jumalan vihamiehekši. 5Vain smietittäkö, jotta Pyhissä Kirjutukšissa on tyhjäh šanottu näin: «Jumala tahtou yksin omata šen henken, min on meih pannun». 6Kuitenki vielä šitäki šuurempi on še armo, min Jumala antau. Šiih nähen Pyhissä Kirjutukšissa šanotah näin:

– Jumala on ylpeitä vaštah,

ka nöyrillä Hiän antau armon.

7Šentäh taipukkua Jumalan tahtoh, a juavelie vaššuštakkua, niin še pakenou teistä. 8Läheštykkyä Jumalua, niin Hiän läheštyy teitä. Riähkähiset, puhistakkua kiät! Kakšimieliset, puhistakkua šytämet! 9Murehtikkua omua kurjutta, itkekkyä ta valittakkua! Muuttukkah tiän nakru murehekši ta ilo apiekši. 10Olkua nöyränä Hospotin ieššä, niin Hiän noštau tiät.

Toisien suutimini

11Vellet, elkyä paiskua pahua toini toisešta. Ken pakajau pahua velleštä tahi suutiu häntä, še pakajau Sakonua vaštah ta suutiu Sakonan. A kun šie suutinet Sakonan, niin et ole Sakonan täyttäjä, vain olet šen suutija. 12Yksi ainut on Sakonanantaja ta Suutija, Hiän, kellä on valta pelaštua ta valta suutie uatuh. A kenpäš šie olet toisie suutimah?

Ei pie šuurenteliutuo

13Kuulkua nyt työ, kumpaset šanotta: «Tänäpiänä tahi huomena myö lähemmä šiih ta šiih linnah. Myö viivymmä šielä vuuvven, luajimma kauppoja ta šuamma hyvät rahat.» 14No työ että tiijä, mitä huomini päivä tuou tulleššah. Mitä on tiän elämä? Työ oletta kuin šavu, mi kotvasen näkyy ta šiitä häipyy. 15Näin tiän pitäis šanuo: «Kun Hospoti tahtonou ta myö elänemmä, niin ruamma šitä ta tätä». 16A nyt työ vain ylpienä šuurenteliuvutta. Kaikki tuommoni šuurenteliutumini on paha. 17Še, ken tietäy, mitä pitäis ruatua, ka ei rua, šuau šiitä riähän.