Uuši Šana vienankarjalakši (KAR11)
10

Petri ta Kornili

101Kesarijašša eli Kornili-nimini mieš. Hiän oli šuan saltatan piälikkönä niin šanotušša Italijalaisešša kogortissa10:1 Kogortti oli riimalaini saltattajoukko, kumpasešša oli 600 mieštä. Lekionih kuului 10 kogorttie.. 2Hiän oli oikiemielini ta jumalanvarasija10:2 Jumalanvarasijakši šanottih ihmistä, kumpani ei ollun jevrei, ka kuitenki varasi heijän Jumalua., šamoin kuin koko hänen kotijoukko. Hiän anto äijän miilostinua rahvahalla ta kaikičči moliutu Jumalalla. 3Kerran iltapäivällä, šiinä yhekšännen tunnin aikah Kornililla näyttäyty Jumalan anheli, kumpani tuli hänen luo ta šano: «Kornili!» 4Kornili pöläššykšissäh kaččuo tuijotti anhelih ta šano: «Mitä, Hospoti?» Anheli vaštasi: «Šiun malitut ta šiun miilostinat nouštih uhrina Jumalan eteh, ta Hiän muisti šiut. 5Työnnä nyt miehie Joppijah kuččumah Simoni, kumpaista šanotah Petriksi. 6Hiän eläy nahkanpiekšäjä Simonin luona, kumpasen talo on meren rannalla. Petri šanou šiula šanat, mit pelaššetah šiut ta koko šiun talovehen.» 7Konša anheli tämän šanottuo läksi pois, Kornili kučču kakši paššarieh ta viestimiehen, oikiemielisen saltatan. 8Hiän šano heilä kaiken ta toimitti hiät Joppijah.

9Toisena päivänä, konša miehet matattih Joppijah ta jo oltih lähellä linnua, Petri nousi puolenpäivän aikah talon katolla moliutumah. 10Hänellä tuli nälkä ta hiän ois tahton šyyvvä. Kuni ruokua valmissettih, hiän hurmehtu. 11Hiän näki taivahan avattuna, ta šieltä tuli alahuakši mi lienöy aštien tapani niin kuin šuuri huršti. Še oli nelläštä kokašta šivottu, ta šitä lašettih muah. 12Šiinä oli kaikenmoisie nelläjalkasie muan elukkoja, petoja, ryömijie ta taivahan lintuja. 13Šamašša hiän kuuli iänen, mi šano: «Nouše, Petri! Ise ta šyö!» 14Ka Petri šano: «En šuinki šyö, Hospoti! Konšana en ole šyönyn mitänä pakanua enkä kiellettyö.» 15Šilloin iäni pakasi uuvveštah ta šano: «Min Jumala puhisti, šitä elä šie šano pakanakši». 16Näin oli kolmičči. Šiitä huršti noššettih jälelläh taivahah.

17Kun Petri vielä ihmetteli, mitä hänen jiävintä vois merkitä, Kornilin työntämät miehet tultih veräjillä. Hyö oli kyšellen löyvetty Simonin talo. 18Šiitä hyö ruvettih karjumah: «Tiäläkö pitäy kortteerie Simoni, kumpaista kučutah Petriksi?» 19Kun Petri vieläki mietti jiävintyäh, Pyhä Henki šano hänellä: «Kačo, kolme mieštä tuli šilma eččimäh. 20Nouše, šolaha alaš ta mäne hiän kera. Eläkä yhtänä epyäle, šentäh kun Mie hiät tänne toimitin.» 21Petri laškeutu alaš Kornilin työntämien miehien luo ta šano: «Mie olen še, ketä työ ečittä. Mitä as's'ua teilä on?» 22Miehet vaššattih: «Pyhä anheli näyttäyty šuanpiälikkö Kornililla, oikiemielisellä ta jumalanvarasijalla miehellä, kumpasešta kaikki jevreit paissah vain hyvyä. Anheli käški Kornilin kuččuo šiut hänellä kotih ta kuunnella, mitä šiula on šanottavua.» 23Šiitä Petri kučču hiät pirttih ta kostitti heitä.

Toisena päivänä Petri läksi miehien kera, ta vielä eryähät Joppijašša eläjät vellet lähettih hänen kera. 24Päivän piäštä hyö tultih Kesarijah. Kornili oli kuččun omahisie ta lähempie yštävie ta vuotti jo tulijie. 25Konša Petri oli talon ovilla, Kornili mäni hänellä vaštah ta kumartu hänen ieššä muah šuate. 26Vain Petri nošti hänet jaloillah ta šano: «Nouše, mie niise olen vain ihmini». 27Kornilin kera paissen hiän mäni pirttih ta näki šielä äijän rahvašta. 28Petri šano heilä: «Työ tiijättä, jotta jevrein on kielletty paissa vierašheimosien kera ta käyvä heijän luona. Kuitenki Jumala näytti miula, jotta ketänä ihmistä ei šua pityä epäpyhänä tahi pakanana. 29Šentäh mie läksin tiän luo vaštahpanomatta, konša milma tultih kuččumah. Nyt kyšyn teiltä: mitä vaššen työ kuččuja miut?»

30Kornili šano: «Kolme päivyä takaperin juštih täh aikah mie pyhitin ta yhekšännellä tunnilla olin tiälä koissa moliutumašša. Miun eteh jiäviyty mieš helien valkeissa vuatteissa 31ta šano miula: ‘Kornili, Jumala kuuli šiun malitut ta muistau šiun miilostinat. 32Työnnä nyt šana Joppijah ta kuču luokšeš Simoni, kumpaista šanotah Petriksi. Hiän eläy nahkanpiekšäjän Simonin talošša meren rannalla. Hiän tulou ta pakajau šiula.’ 33Mie šamašša työnsin miehie kuččumah šilma, ta šie ruavoit hyvin, kun tulit. Nyt myö olemma kaikin täššä Jumalan ieššä, jotta kuulla kaikki, mitä Hiän käški šiun šanuo meilä.»

Petrin pakina Kornilin koissa

34Petri rupesi pakajamah. Hiän šano: «Nyt mie tosieh maltan, jotta Jumalalla kaikki ihmiset ollah šamanvertaset. 35Hiän hyväkšyy jokahisen, ken varajau Häntä ta eläy Hänen tahon mukah, kuulukkah še vaikka mih kanšah. 36Hiän työnsi oman šanah Israelin rahvahalla, ilmotti Hyvän Viessin rauhašta, kumpasen toi Iisussa Hristossa – Hiän, kumpani on kaikkien Hospoti.

37Työ tiijättä, mitä tapahtu enšin Galileijašša ta šiitä koko Juutijašša šen jälkeh, kun Iivana kučču ihmisie ottamah kaššanta. 38Työ tiijättä, mitein Jumala voiteli Pyhällä Henkellä ta voimalla Iisussa Nasarettilaisen. Iisussa käveli muan ympäri, luati hyvyä ta piäšti kaikkie juavelin valtah joutunehie, Jumala vet oli Hänen kera. 39Myö omin šilmin näkimä kaiken, mitä Hiän ruato Juutijašša ta Jerusalimissa. Hänet hyö nuaklittih ristih ta tapettih. 40A Jumala noššatti Hänet kuollehista kolmantena päivänä ta anto Hänen näyttäytyö ihmisillä. 41Kaikin ei Häntä nähty, vain myö Jumalan ieltäpäin valitut tovistajat näkimä. Myö šöimä ta joima Hänen kera Hänen kuollehista noušomisen jälkeh. 42Hiän käški miän paissa ihmisillä ta tovistua, jotta juuri Hiän on še, kenet Jumala pani elävien ta kuollehien Suutijakši. 43Häneštä kaikki Jumalan viessintuojat tovissetah, jotta jokahini Häneh uškoja šuau riähät prostitukši Hänen nimen voimalla.»

44Petrin vielä paissešša Pyhä Henki laškeutu kaikkih, ket oltih hänen šanoja kuuntelomašša. 45Petrin kera tullehet uškojat jevreit ihmeteltih šitä, jotta Jumala anto Pyhän Henken toisenvierosillaki. 46Hyö niätšen iče kuultih, mitein nämä paissah kielillä ta ylennetäh Jumalua. Šiitä Petri šano: 47«Ken voit kieltyä kaštamašta veješšä näitä, ket šamoin kuin ni myö šuatih Pyhä Henki?» 48Hiän käški kaštua hiät Iisussan Hristossan nimeh. Šiitä hyö pyritettih Petrie jiämäh heijän luo vielä muutomakši päiväkši.

11

Petrie viäritetäh Jerusalimissa

111Apostolit ta Juutijan eri puolilla olijat uškovellet kuultih, jotta muutki rahvahat kuin jevreit otettih vaštah Jumalan šana. 2Konša Petri tuli Jerusalimih, laitaleikatut11:2 Kaikki miešpuoliset jevreit oltih laitaleikattuja. Toisie rahvahie hyö kučuttih «laitaleikkuamattomiksi». uškovellet moitittih häntä. Hyö šanottih: 3«Šie kävit laitaleikkuamattomien luona ta šöit hiän kera».

4Šilloin Petri šelitti heilä, mitein kaikki oli alušta loppuh šuate. Hiän šano:

5«Mie olin Joppijan linnašša ta moliuvuin. Šiitä hurmehuin ta nävin, mitein taivahašta šolahti juštih miun eteh mi lienöy aštien tapani niin kuin šuuri huršti, kumpaista lašettih nelläštä kokašta. 6Kun rupesin šitä kaččomah tarkemmin, niin nävin muan nelläjalkasie elukkoja, petoja, ryömijie ta taivahan lintuja. 7Vielä kuulin iänen, mi šano miula: ‘Nouše, Petri! Ise ta šyö!’ 8Mie vaštasin: ‘En šuinki šyö, Hospoti! Konšana en ole pannun šuuhuni mitänä pakanua enkä kiellettyö.’ 9Šilloin iäni taivahašta pakasi uuvveštah ta šano: ‘Min Jumala puhisti, šitä elä šie šano pakanakši’. 10Näin oli kolmičči. Šiitä huršti kaikkineh päivineh noššettih jälelläh taivahah.

11Šiih šamah aikah kolme mieštä šeisattu šen talon eteh, missä mie olin. Hiät oli työnnetty Kesarijašta miun luokši. 12Henki šano miula, jotta miun pitäis lähtie hiän kera eikä epyällä. Miun kera lähettih vielä nämä kuuši vellie, ta myö mänimä Kesarijah Kornilin taloh. 13Hiän pakasi meilä, mitein näki koissa anhelin. Anheli šano hänellä: ‘Työnnä Joppijah miehie käymäh tänne Simoni, kumpaista šanotah Petriksi. 14Hiän šanou šiula šanat, kumpasien voimalla pelaššut šie ta koko šiun taloveh.’ 15Ta konša mie aloin paissa, niin Pyhä Henki laškeutu Kornilin talošša olijih niin kuin alušša laškeutu meih. 16Šiitä mie muissin, jotta Hospoti oli šanon näin: ‘Iivana kašto veješšä, vain tiät kaššetah Pyhäššä Henkeššä’. 17Ka kun kerran Jumala anto heilä šaman lahjan kuin meiläki, konša alkoma uškuo Hospotih Iisussah Hristossah, niin mi mie olin Jumalua vaššuštamah?»

18Tämän kuultuo kaikin rauhotuttih ta ruvettih ylentämäh Jumalua. Hyö šanottih: «Ka Jumala autto toisenvierosie niise kiäntymäh Hänen puoleh, jotta hyö šuatais elämä».

Antiohijah šyntyy uškojakunta

19Stefanin tappamisen jälkeh monet uškojat juoštih ajeluo pakoh ta hajottih eri puolilla. Hyö mäntih Finikijah, Kiprih ta Antiohijah šuate, vain ei šaneltu Jumalan šanua kellänä muilla kuin jevreilöillä. 20Kuitenki heijän joukošša oli moniehie kipriläisie ta kirinejalaisie, kumpaset Antiohijah tultuo paistih kreikkalaisien kera ta šaneltih heilä Hyvyä Viestie Hospotista Iisussašta. 21Hospotin käsi oli heijän tukena, ta šuuri joukko ihmisie rupesi uškomah ta kiänty Hospotin puoleh.

22Tieto täštä kantautu Jerusalimin uškojakuntah, ta šieltä toimitettih Varnava Antiohijah. 23Šinne tultuo Varnava näki, mitä Jumalan armo oli šuanun aikah, ta hiän ihaštu ta pyritti kaikkie pisymäh Hospotissa puhtahin šytämin. 24Varnava oli hyvä, Pyhän Henken ta ušon täyttämä mieš. Ta äijän rahvašta liitty Hospotin omien joukkoh.

25Šiitä Varnava läksi Tarsoh Saulie eččimäh, löysi hänet ta toi Antiohijah. 26Šielä hyö oltih uškojakunnašša kokonaisen vuuvven ta opaššettih šuurta rahvašjoukkuo. Juuri Antiohija oli še paikka, missä enšimmäkši alettih opaššettavie kuččuo rissityiksi.

27Šiih aikah tuli Jerusalimista Antiohijah Jumalan viessintuojie. 28Yksi heistä, Agavi-nimini mieš, Henken juohatukšella tiijotti, jotta koko muailmah tulou šuuri nälkä. Näin šattuki Klauti-keisarin aikana. 29Opaššettavat piätettih kerätä avuššušta, jokahini omien varojen mukah, ta työntyä avuššuš Juutijašša eläjillä uškovellilöillä. 30Niin hyö ruattihki ta Varnavan ta Saulin matašša työnnettih kerätyt rahat Jerusalimin uškojakunnan vanhimmilla.

12

Juakolta leikatah piä ta Petri vankitah

121Šiih aikah čuari Iiroti12:1 Tämä čuari oli Iiroti Agrippa I. otti kiini eryähie uškojakunnan miehie. 2Hiän käški leikata piän Juakolta, Iivanan velleltä. 3Kun hiän näki, jotta jevreilöitä še miellyttäy, niin käški vieläi ottua kiini Petrin. Šilloin oltih juštih Riešanleivän pruasniekan12:3 Riešanleivän pruasniekka kačo šelityštä Matv. 26:17. päivät. 4Petri otettih kiini, ta Iiroti šalpasi hänet tyrmäh ta pani häntä varteimah nellä nellän miehen saltattajoukkuo. Iiroti meinasi Äijänpäivän jälkeh tuuvva Petrin rahvahan eteh. 5Kuni Petrie piettih tyrmäššä, šini uškojakunta vaipumatta moliutu Jumalalla hänen puolešta.

Petri piäšöy tyrmäštä

6Yöllä šitä päivyä vaššen, konša čuari Iiroti tahto viijä Petrin suutuh, Petri makasi kahen saltatan välissä. Hänet oli pantu kakših rautoih ta vieläi oven luona oltih varteiččijat. 7Äkkie Hospotin anheli jiäviyty hänen eteh, ta pimie huoneh tuli täyteh valuo. Anheli töykkäsi Petrie kylkeh, noššatti hänet ta šano: «Nouše rutompah!» Rauvat tipahettih Petrin käsistä. 8Anheli šano hänellä: «Šivo vyö ta pane jalačit jalkah». Petri ruato niin. Šiitä anheli šano: «Pane sviitka harteillaš ta aššu miun peräššä».

9Petri läksi anhelilla jälkeh. Kuitenki hiän ei älynnyn, jotta še, mitä anheli ruato, oli totta. Hiän smietti, jotta anheli vain jiäviyty hänellä. 10Hyö mäntih enšimmäisistä varteiččijista kyličči, šiitä toisista ta tultih rautaveräjän luo, mistä piäsi linnah. Veräjät avauvuttih heilä ičeštäh. Hyö mäntih uloš ta lähettih aštumah kujua pitin. Äkkie anheli hävisi. 11Šiitä Petri hokšasi: «Nyt mie tosieh maltan, mitä tapahtu! Hospoti työnsi oman anhelin, piäšti miut Iirotin käsistä ta pelašti kaikešta šiitä, mitä jevreit tahottih miula ruatua.»

12Kun as's'a šelveni Petrillä, hiän läksi Iivanan muamon Muarien taloh, šen Iivanan, kumpaista kučutah Markiksi. Šinne oli keräytyn äijän rahvašta, ta hyö moliuvuttih. 13Petri kolisti oveh, ta Roda-nimini paššarityttö mäni kyšymäh, ken šielä on. 14Hiän tunsi Petrin iänen, vain ihaššukšissah ei avannun ovie. Hiän juoksi šanomah, jotta Petri šeisou ovilla. 15«Oletko šie tolkuššaš?» šanottih pirtissä olijat. Kun tyttö ei antan periksi, hyö šanottih: «Še on Petrin anheli». 16Onnakko Petri vain kolisti ta kolisti. Konša hyö avattih ovi ta nähtih hänet, niin ihan pöläššyttih. 17Petri viittasi kiälläh, jotta hyö hillettäis, ta šano heilä, mitein Hospoti šai hänet pois tyrmäštä. Hiän käški šanuo täštä Juakolla ta muilla uškovellilöillä. A šiitä hiän läksi šieltä ta mäni toiseh paikkah.

18Huomenekšella saltatoilla tuli kova hätä. Kunne Petri joutu? 19Iiroti käški löytyä hänet. Vain kun häntä ei löytyn, Iiroti kyšeli varteiččijie ta käški tappua hiät. Šiitä Iiroti läksi Juutijašta, mäni Kesarijah ta oli šielä.

Iirotin kuoloma

20Čuari Iiroti oli šiäntyn Tiiran ta Sidonin eläjien piällä. Yheššä hyö lähettih čuarin luo pakinoilla. Hyö šuatih muanittua omalla puolella Vlasti, čuarin korkie virkamieš, ta tahottih luatie šopu, šentäh kun čuarin mua šyötti heitä. 21Miärättynä päivänä Iiroti šuoriutu čuarin vuatteih, istuutu čuarinistumella ta piti heilä pakinan. 22Rahvaš karju šiih: «Tämä on Jumalan iäni, ei ihmisen!» 23Šamašša Hospotin anheli iski Iirotie, šentäh kun še ei antan kunnivoja Jumalalla. Ta niin mavot šyötih häntä ta hiän kuoli.

24No Jumalan šana levisi ielläh ta uškojien luku lisäyty. 25Kun Varnava ta Sauli vietih kerätyt rahat Jerusalimih, hyö myöššyttih Antiohijah. Mataššah hyö tuotih Markki, kumpasen toini nimi oli Iivana.