Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
6

Gásta ja ođđa eallin

61

6,1
3,8
Gal 2,17
Maid mii dadjat dása? Galgatgo mii ain suddudit, vai árbmu šattašii ain stuoribun? 2
6,2
1 Pet 2,24
Eat eisege. Go mii leat jápmán suttus eret, de mo mii dalle sáhtášeimmet šat eallit suttus? 3
6,3
Gal 3,27
Ehpetgo dii dieđe ahte mii buohkat geat leat gásttašuvvon Kristus Jesusii, leat gásttašuvvon su jápmimii? 4
6,4
8,10č
Ef 4,22č
Kol 2,12
3,1
Mii leat gásttas hávdáduvvon suinna jápmimii. Nugo Kristus bajásčuožžilii jábmiid luhtte Áhčis hearvásvuođa bokte, nu galgat miige vádjolit ođđa eallimis. 5
6,5
Fil 3,10č
Dasgo jos mii leat ovttastahttojuvvon suinna go jápmit nugo son, de mii maiddái ovttastahttojuvvot suinna go bajásčuožžilit jábmiid luhtte nugo son. 6
6,6
Gal 2,19č
5,24
Mii diehtit ahte min boares olmmoš lea russiinávlejuvvon suinna, vai dát suttolaš rumaš dahkkojuvvo duššin, amamet mii leat šat suttu šlávat. 7
6,7
1 Pet 4,1
Dasgo dat gii lea jápmán, lea beassan suttu válddis. 8
6,8
2 Tim 2,11
Muhto jos mii leat jápmán Kristusiin, de mii oskut ahte mii maiddái galgat eallit ovttas suinna. 9
6,9
Alm 1,18
Mii diehtit ahte go Kristus lea bajásčuožžilan jábmiid luhtte, de son ii šat jáme, iige jápmin šat ráđđe su. 10
6,10
Hebr 9,25eč
Go Kristus jámii, de son jámii ovtta gearddi eret suttus. Go son dál eallá, de son eallá Ipmilii. 11
6,11
1 Pet 2,24
Jurddašehket seammá láhkái iežadet birra: Dii lehpet jápmán suttus eret ja eallibehtet Ipmilii Kristus Jesusis.

12Allet nappo divtte suttu ráđđet iežadet jámolaš rupmaša, nu ahte čuovvubehtet dan anistumiid. 13

6,13
12,1
1 Pet 4,2
Allet atte lahtuideattet suttu háldui vearrivuođa gaskaoapmin. Go dii dál lehpet jorgalan jápmimis eallimii, de addet iežadet Ipmilii ja lahtuideattet sutnje vanhurskkisvuođa gaskaoapmin. 14
6,14
Gal 5,18
Suddu ii oaččo šat ráđđet din, dasgo dii ehpet leat lága vuolde muhto árpmu vuolde.

Suttus čovdojupmi

15

6,15
6,1
Mo lea? Oažžutgo mii suddudit, danne go mii eat leat lága vuolde, muhto árpmu vuolde? Eat eisege! 16
6,16
Joh 8,34
2 Pet 2,19
Ehpetgo dieđe ahte jos dii dahkabehtet iežadet muhtuma šlávvan ja jeagadehpet su, de dii lehpet dan šlávat gean dii jeagadehpet, jogo suttu vuolde, mii doalvu jápmimii, dahje dan gulolašvuođa vuolde mii doalvu vanhurskkisvuhtii? 17Muhto Ipmilii lehkos giitu! Dii leiddet suttu šlávat, muhto dál dii lehpet váimmusteattet gulolaččat dan ohppii mii didjiide lea oahpahuvvon. 18
6,18
Joh 8,36
Gal 5,113
Dii lehpet čovdojuvvon suttus ja bálvalehpet vanhurskkisvuođa. 19Mun sártnun olbmuid láhkai din oačči headjuvuođa dihte. Nugo dii ovdal attiidet lahtuideattet buhtismeahttunvuođa ja lágahisvuođa šlávvan ja šattaidet lágaheapmin, nu addet dál lahtuideattet vanhurskkisvuođa šlávvan vai dii šaddabehtet bassin. 20Dalle go dii leiddet suttu šlávat, de dii ehpet sáhttán bálvalit vanhurskkisvuođa. 21
6,21
7,5
8,6
Makkár šattuid dii dalle rájaidet? Šattuid main dii dál heahpanaddabehtet, dasgo dat dolvot jápmimii. 22
6,22
1 Pet 1,9
Muhto dál go dii lehpet čovdojuvvon suttus ja šaddan Ipmila šlávvan, de din šaddu lea bassindahkkojupmi ja loahpas agálaš eallin. 23
6,23
Joh 11,25
Rom 5,1221
Jak 1,15
Suttu bálká lea jápmin, muhto Ipmila attáldat lea agálaš eallin Kristus Jesusis, min Hearrás.

7

Čovdojuvvon lágas

71Vai ehpetgo dii dieđe, vieljažiiddán – mun sártnun sidjiide geat dovdet lága – ahte láhka ráđđe olbmo nu guhká go son eallá? 2

7,2
1 Kor 7,39
Láhka čatná náitalan nissona boadnjásis nu guhká go boadnjá eallá. Muhto jos boadnjá jápmá, de nisson lea čovdojuvvon dan lágas mii čanai su boadnjái. 3Jos nisson manná eará olbmá lusa nu guhká su boadnjá lea eallimin, de nisson rihkku náittosdili. Muhto jos boadnjá jápmá, de son lea luovus lágas iige rihko náittosdili jos náitala eará olbmáin. 4
7,4
Gal 2,19č
Nu lehpet maiddái dii, vieljaidan, jápmán Kristusa rupmaša bokte lágas eret vai gulašeiddet earái, sutnje guhte bajásčuoččáldahttojuvvui jábmiid luhtte, vai mii šaddadivččiimet šattuid Ipmilii.

5

7,5
6,21
7,5 oažži greikkagillii sarks. ▶ biergu, oažži ja varra.Dalle go oažži ráđđii min, de láhka bovttii suttolaš anistumiid min lahtuin, nu ahte mii šaddadeimmet šattuid jápmimii. 6
7,6
2 Kor 3,6
Muhto dál mii leat čovdojuvvon lágas ja jápmán eret das mii čanai min. Dál mii bálvalit Ipmila ođđa vuogi mielde, Vuoiŋŋas, eat šat boares vuogi mielde, bustáva mielde.

Láhka ja suddu

7

7,7
2 Mos 20,17
Rom 4,15+
Maid mii dása dadjat? Leago láhka suddu? Ii eisege. Muhto lága haga mun in livčče dovdan suttu. Mun in livčče diehtán mii anistupmi lea, jos láhka ii livčče cealkán: Don it oaččo anistuvvat. 8
7,8
4,15+
Suddu geavahii báhkkoma ja bovttii mus buotlágan anistumiid, dasgo lága haga suddu lea jápmán. 9Ovdal mun ellen lága haga, muhto go báhkkon bođii, de suddu eallái 10
7,10
3 Mos 18,5
Esek 20,11
ja mun jápmen. Nu geavai ahte báhkkon mii galggai addit eallima, doalvvui mu jápmimii. 11
7,11
1 Kor 15,56
Dasgo suddu geavahii báhkkoma ja behtii ja gottii mu dainna. 12
7,12
1 Tim 1,8
De láhka lea nappo bassi, ja báhkkon lea bassi, vuoigat ja buorre.

13Leago dalle dat mii lea buorre, šaddan munnje jápmimin? Ii eisege, dat lei suddu mii dagai dan. Suddu šattai munnje jápmimin dan bokte mii lea buorre vai dat almmustuvašii suddun. Nu suddu lága báhkkoma bokte čájehivččii suttu issorasvuođa.

14Mii diehtit ahte láhka lea vuoiŋŋalaš, muhto mun lean oaččálaš, vuvdojuvvon suttu šlávvan. 15

7,15
Gal 5,17
Dasgo mun in dieđe maid dagan: Mun in daga dan maid dáhtun, muhto baicca dan maid vašuhan dahkat. 16
7,16
7,12
Muhto jos mun dagan dan maid in dáhto, de mun mieđihan ahte láhka lea buorre. 17De in leat šat mun ieš gii dan dagan, muhto suddu mii ássá mu siste. 18
7,18
8,3eč
Gal 5,19eč
7,18 mu oaččis >v. 5.Mun gal dieđán ahte mus, mu oaččis, ii ása mihkkege buriid. Mus lea gal dáhttu dahkat buori, muhto mun in veaje. 19Dan buori maid dáhtun, dan mun in daga, muhto dan bahá maid mun in dáhto, dan mun dagan. 20Muhto jos mun dagan dan maid in dáhto, de dan in daga šat mun ieš, muhto suddu mii ássá mu siste.

21

7,21
Sál 51,7
Dalle mun fuomášan dán lága: Mun dáhtun dahkat buori, muhto in máhte dahkat iežá go baháid. 22
7,22
Ef 3,16
Mu siskkáldas olmmoš gal iluin dohkkeha Ipmila lága, 23muhto das maid mun dagan, mun oainnán nuppi lága mii soahtá mu miela lága vuostá ja doallá mu dan suttu lága fáŋgan mii lea mu lahtuin. 24Mun vártnuhis olmmoš! Gii beastá mu dán jápmima rupmašis? 25
7,25
1 Kor 15,57
7,25 oččiin >v. 5.Ipmilii lehkos giitu Jesus Kristusa, Hearrámet, bokte! De mun nappo bálvalan Ipmila lága jirpmiin, muhto suttu lága oččiin.

8

Vuoigŋa duddjo ođđa eallima

81De ii leat šat mihkkege dubmehusaid sidjiide geat leat Kristus Jesusis. 2

8,2
Joh 8,36
Rom 7,23č
8,2 čoavdán du Máŋgga giehtačállosis lea “čoavdán mu”.Vuoiŋŋa láhka mii addá eallima Kristus Jesusis, lea čoavdán du suttu ja jápmima lágas. 3
8,3
2 Kor 5,21
Gal 3,13
Hebr 2,14eč
8,3 oačči greikkagillii sarks. Sátni adnojuvvo 13 geardde v. 1–13. ▶ biergu, oažži ja varra. soabahit suttu Vrd. 3 Mos 4; 7; Sál 40,7; Hebr 5,3; 10,3č.12. ▶ oaffar ja soabahus.Ipmil dagai dan mii lei veadjemeahttun láhkii, danne go dat lei fámuheapme oačči geažil. Son vuolggahii Bártnis suttolaš olbmo hámis soabahit suttuid ja dubmii suttu mii lea oaččis, 4vai lága gáibádus ollašuvvá min siste geat eat eale oačči mielde, muhto Vuoiŋŋa mielde. 5Sis geat ellet oačči mielde, lea oačči miellaláhki, ja sis geat ellet Vuoiŋŋa mielde, lea Vuoiŋŋa miellaláhki. 6
8,6
Gal 6,8
Oačči hállu lea jápmin, muhto Vuoiŋŋa hállu lea eallin ja ráfi. 7
8,7
Kol 1,21
Jak 4,4
Dan dihte oačči hállu lea vašálašvuohta Ipmilii, dasgo dat ii leat Ipmila láhkii vuolibuš, iige oppa sáhtege leat. 88,8 oačči mielde >v. 3.Dat geat ellet oačči mielde, eai dohkke Ipmilii.

9

8,9
1 Kor 2,12
3,16
12,3
1 Joh 3,24
4,13
Dii ehpet eale oačči mielde, muhto Vuoiŋŋa mielde, jos fal Ipmila Vuoigŋa ássá din siste. Dat geas ii leat Kristusa Vuoigŋa, ii gula Kristusii. 10
8,10
Gal 2,20
Muhto jos Kristus lea din siste, de rumaš lea gal jápmán suttu dihte, muhto Vuoigŋa addá eallima danin go dii lehpet dahkkojuvvon vanhurskkisin. 11
8,11
Apd 2,241 Kor 6,14
2 Kor 4,14
Jos su Vuoigŋa guhte bajásčuoččáldahtii Jesusa jábmiid luhtte, ássá din siste, de son guhte bajásčuoččáldahtii Kristusa jábmiid luhtte, maiddái dahká eallin din jámolaš rupmaša Vuoiŋŋas bokte mii ássá din siste.

12

8,12
6,6č
8,12 oažžái >v. 3.Vieljažiiddán, mii eat leat oažžái velggolaččat, nu ahte galggašeimmet eallit oačči mielde. 13
8,13
Gal 6,8
Kol 3,5č
Dasgo jos dii eallibehtet oačči mielde, de dii jápmibehtet. Muhto jos dii Vuoiŋŋa bokte jámihehpet rupmaša daguid, de oažžubehtet eallit. 14
8,14
Gal 5,18
Buohkat geaid Ipmila Vuoigŋa láide, leat Ipmila mánát. 15
8,15
Gal 4,6
2 Tim 1,7
1 Joh 4,18
8,15 Abba arameagiela mielde “áhčči”. Dán láhkái ii lean dábálaš rohkadallat Ipmila juvddálaččaid rohkosgielas. Gč. Mark 14,36.Dii ehpet leat ožžon šlávvavuođa vuoiŋŋa nu ahte šattašeiddet fas eallit balus, muhto dii lehpet ožžon Vuoiŋŋa guhte addá midjiide máná vuoigatvuođa, nu ahte mii sáhttit čuorvut: “Abba! Áhčči!” 16
8,16
2 Kor 1,22Gal 3,26eč
Vuoigŋa ieš duođašta min vuoiŋŋain ahte mii leat Ipmila mánát. 17
8,17
Apd 14,22Gal 4,7
1 Pet 4,13
Alm 21,7
Muhto jos mii leat mánát, de mii leat maiddái árbbolaččat, Ipmila árbbolaččat ja Kristusa mielárbbolaččat. Jos mii gillát oktan Kristusiin, de mii maiddái oktan suinna leat oasálaččat hearvásvuhtii.

Hearvásvuođa doaivu

18

8,18
Matt 5,11č
2 Kor 4,1č
Mun oaivvildan ahte dálá áiggi gillámušat eai leat mahkkege dan hearvásvuođa ektui mii oktii almmustuvvá ja šaddá min. 19Oppa sivdnádus vuordá áibbašemiin Ipmila mánáid almmustuvvama. 20Buot mii lea sivdniduvvon lea biddjojuvvon nohkavašvuođa vuollái, ii iežas dáhtus, muhto su dáhtus guhte lea vuolidan dan. 21
8,21
2 Pet 3,13
Alm 21,5
Nu sivdnádus čovdojuvvo nohkavašvuođa šlávvavuođas dan friddjavuhtii maid Ipmila mánát ožžot hearvásvuođas.

22Mii diehtit ahte oppa sivdnádus ovttas šuohkká ja gillá dego riegádahttinávttain. 23

8,23
Luk 21,28
2 Kor 5,2eč
Ef 1,5
8,23 álgošattu Boares testamentta oaffargielas álgošaddu ovddasta vuosttaš šattu mii láttai ja mii galggai oaffaruššojuvvot Ipmilii, gč. 2 Mos 23,19. Paulusa gielas dat lea juoga maid Ipmil addá olbmuide: Vuoiŋŋa attáldat mii lea vuosttaš bestojumi attáldat ja mas lea boahttevaš ja loahpalaš bestojumi lohpádus. Gč. 2 Kor 1,22.Iige duššefal sivdnádus, muhto maiddái mii geat leat ožžon Vuoiŋŋa álgošattu, šuohkkit ja áibbašit dasa ahte šattašeimmet Ipmila mánnán ja son lonistivččii min rupmaša friddjan. 24
8,24
2 Kor 4,18
5,7
Mii leat juo bestojuvvon, dat lea min nana doaivu. Muhto doaivu maid olmmoš juo oaidná ollašuvvan, ii leat šat doaivu. Mo sáhttá oktage doaivut dan maid juo oaidná! 25
8,25
Hebr 11,1
Muhto jos mii doaivut juoidá maid eat oainne, de mii vuordit dan gierdavaččat.

26Maiddái Vuoigŋa veahkeha min min headjuvuođas. Dasgo mii eat dieđe maid galggašeimmet rohkadallat, muhto Vuoigŋa ieš rohkadallá min ovddas šuohkáhusaiguin sániid haga. 27Ja son guhte suokkarda váimmu, diehtá maid Vuoigŋa hálida, dasgo Vuoigŋa rohkadallá bassi olbmuid ovddas Ipmila dáhtu mielde. 28Mii diehtit ahte buot šaddá sidjiide buorrin geat ráhkistit Ipmila, sidjiide geaid son lea rávkan áigumušas mielde. 29

8,29
2 Kor 3,18
Ef 1,4eč
Kol 1,18
Dasgo sin geaid son juo ovdal lea dovdan, son lea maid ovddalgihtii mearridan hábmet Bártnis gova mielde, vai su Bárdni livččii vuosttašriegádeaddji eatnat vieljaid gaskkas. 30Sin geaid son ovdal lea válljen, son lea maid rávkan, ja daid geaid son lea rávkan, son lea maid dahkan vanhurskkisin; sidjiide geaid son lea dahkan vanhurskkisin, son lea maid addán iežas hearvásvuođa.

31

8,31
Sál 118,6
Maid mii dása dadjat? Jos Ipmil lea min beale, gii dalle sáhttá leat min vuostá? 32
8,32
Joh 3,16
Rom 4,25+
Son guhte ii seastán iežas Bártni, muhto attii su min buohkaid ovddas, iigo son dalle attáše midjiide buot earáge oktan suinna? 33
8,33
Jes 50,8
Gii sáhttá váidalit sin geaid Ipmil lea válljen? Ipmil lea dat guhte dahká vanhurskkisin. 34
8,34
Sál 110,1
Apd 2,32čHebr 7,25+
Gii sáhttá dubmet? Kristus Jesus lea dat guhte jámii ja velá bajásčuoččáldahttojuvvui, ja čohkká Ipmila olgeš gieđa bealde ja rohkadallá min ovddas. 35Gii sáhttá earuhit min Kristusa ráhkisvuođas? Sáhttágo áŧestus, ballu, doarrádallojupmi, nealgi, álásvuohta, heahti dahje miehkki? 36
8,36
Sál 44,23
2 Kor 4,11+
Nugo lea čállojuvvon: Du dihte mii goddojuvvot geažos beaivvi, mii adnojuvvot njuovvansávzan. 37
8,37
Joh 16,33
1 Joh 5,4č
Muhto buot dáid badjel mii oažžut vuoittu su bokte guhte ráhkistii min. 38
8,38
Ef 6,12
Kol 2,15
Dasgo mun lean vissis ahte ii jápmin iige eallin, eai eŋgelat eaige oaivámuččat, eai dálážat eaige boahttevaččat, eaige mahkkege fámuid, 39ii mihkkege allagasas iige mihkkege čiekŋalasas iige mihkkege eará sivdnádusaid sáhte earuhit min Ipmila ráhkisvuođas Kristus Jesusis, min Hearrás.