Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

Olbmo sivalašvuohta Ipmila ovddas

31Mii ovdamuniid dasto lea juvddálaččas, dahje mii ávkkiid lea birračuohpahusas? 2

3,2
5 Mos 4,7č
Sál 147,19č
Rom 9,4
Ollu, juohke láhkái. Vuosttažettiin dat ahte Ipmil lea oskkildan sánis sidjiide. 3
3,3
2 Tim 2,13
Muhto jos muhtumat leat leamaš oskkáldasmeahttumat, dahkágo dalle sin oskkáldasmeahttunvuohta Ipmila oskkáldasvuođa duššin? 4
3,4
Sál 51,6
116,11
Ii eisege! Vaikko juohke olmmoš livččii gielástalli, de Ipmil sárdnu duođa. Nugo lea čállojuvvon: Vai don gávnnahuvvošit vuoiggalažžan go sártnut ja vuoittášit go leat dikkis.

5

3,5
Job 34,10eč
Muhto jos min vearrivuohta čájeha Ipmila vanhurskkisvuođa, de maid mii dalle dadjat? Mun dajan nugo olbmot dadjet: Leago Ipmil vuoigatmeahttun go son diktá iežas moari deaivat min? 6Ii eisege! Mo Ipmil dalle sáhtášii dubmet máilmmi? 7Muhto jos Ipmila duohtavuohta boahtá čielgaseappot oidnosii mu gielisvuođa bokte ja šaddá sutnje gudnin, de manne mun liikká dubmejuvvon suttolažžan? 8
3,8
6,1
Manne mii eat daga bahá vai das šattašii buorre, nugo muhtun bilkideaddjit lohket min oahpahit? Sii gal ožžot dan duomu maid ánssášit.

Ii oktage leat vanhurskkis

9Mo lea dalle? Leatgo mii juvddálaččat buoret dilis? Eat eisege! Miihan leat juo čájehan ahte buot olbmot, sihke juvddálaččat ja greikalaččat, leat suttu vuložat. 10

3,10
Sál 14,1eč
Nugo lea čállojuvvon:

Ii leat oktage vanhurskkis, ii fal ii oktage.

11Ii leat oktage jierpmálaš,

ii leat oktage guhte ohcá Ipmila.

12Buohkat leat gáidan Ipmilis,

buohkat leat billašuvvan,

ii leat oktage guhte dahká buriid, ii fal ii oktage.

13

3,13
Sál 5,10
140,4
Sin čotta lea rabas hávdi,

sin njuovčča sárdnu behtolaččat,

sis lea gearbmašmirko baksamiin,

14

3,14
Sál 10,7
sin njálmmi dievva lea garuhus ja bahčavuohta,

15

3,15
Jes 59,7č
Sin juolggit leat johtilat golggahit vara,

16duššadeapmi ja vártnuhisvuohta lea sin luottain.

17Ráfi geainnu sii eai dovdda,

18

3,18
Sál 36,2
Ipmilis sii eai bala.

19
3,19
Gal 3,21č
Mii diehtit ahte lága sánit gusket sidjiide geat čuvvot lága, vai juohke njálbmi buđđojuvvo ja oppa máilbmi šaddá sivalažžan Ipmila ovddas. 20
3,20
Sál 143,2
Rom 7,7
Gal 2,16
Ii oktage olmmoš šatta Ipmila ovddas vanhurskkisin lága daguiguin. Lága bokte mii oahppat dovdat mii suddu lea.

Vanhurskkisvuohta oskku bokte

21

3,21
1,17
Fil 3,9
3,21 láhka ja profehtat doaba gokčá olles Boares Testamentta. Vrd. Matt 5,17; 7,12.Muhto dál Ipmil lea almmustahttán vanhurskkisvuođa mii ii boađe lágas, muhto man birra láhka ja profehtat duođaštit. 22
3,22
10,12
Gal 2,16
Dát Ipmila vanhurskkisvuohta boahtá oskkus Jesus Kristusii, ja dan ožžot buohkat geat oskot. Dás ii leat mihkkege erohusaid. 23
3,23
3,9
Buohkat leat suddudan ja sis váilu Ipmila hearvásvuohta, 24
3,24
Matt 20,28Ef 1,7
2,8
Tit 3,5eč
3,24 lonistan Sátni adnui dávjá šlávaid birra geat ostejuvvojedje luovus lotnunruđaiguin. ▶ lonistanruhta.ja ánssáškeahttá ja Ipmila árpmus sii ožžot vanhurskkisvuođa, go Kristus Jesus lea lonistan sin. 25
3,25
2 Mos 25,17
3 Mos 16,14eč
Apd 13,38č
1 Joh 2,2
4,10
3,25 soabahusoaffarin seammá greikkagiel sátni mii Hebr 9,5 jorgaluvvo “soabahussadji”. >2 Mos 25,17.Ipmil lea diktán su vara šaddat soabahusoaffarin daidda geat oskot. Nu Ipmil lea čájehan iežas vanhurskkisvuođa, go son gierdavašvuođastis lei guođđán vássán áiggiid suttuid ráŋggáškeahttá, 26muhto dál dán áiggis son čájeha iežas vanhurskkisvuođa: Son lea ieš vanhurskkis ja dahká vanhurskkisin dan gii osku Jesusii.

27Gos lea dalle min rápmi? Ii gostege. Mii lágaid cealká dan? Leago dat daguid láhka? Ii leat, muhto oskku láhka. 28

3,28
4,5
Gal 2,16
Ef 2,8č
Dasgo mii oaivvildit ahte olmmoš šaddá vanhurskkisin oskku bokte, lága daguid haga. 29Vai leago Ipmil dušše juvddálaččaid Ipmil? Iigo son leat maiddái báhkiniid Ipmil? De lea, son lea maiddái báhkiniid Ipmil. 30
3,30
Apd 15,911
3,30 Ipmil lea áidna ja okta juvddálaččaid oskkudovddastus, šemá (hebreagiela mielde “Gula!”). Gč. 5 Mos 6,4.Go juo Ipmil lea áidna ja okta, de son dahká vanhurskkisin birračuhppojuvvon olbmuid oskku bokte ja birračuohpakeahtes olbmuid oskku bokte. 31
3,31
8,4
Dahkatgo mii dalle lága duššin oskku bokte? Eat eisege! Mii nannet lága.

4

Abrahama osku

41Maid mii dalle dadjat Abrahama, min álbmoga máttaráhči, birra? Mo sutnje geavai? 24,2 rámádallat Paulus atná dán sáni hui dávjá. Dat geavahuvvo čujuhit juohkelágán olmmošlaš čeavláivuhtii ja iešluohttámuššii.Jos Abraham adnojuvvui vanhurskkisin daguidis dihte, de sus lei mainna rámádallat, muhto ii Ipmila ovddas. 3

4,3
1 Mos 15,6
Gal 3,6
Maid čála cealká? Abraham oskkui Ipmilii, ja dat lohkkojuvvui sutnje vanhurskkisvuohtan. 4Dat geas leat dagut maid čájehit, ii oaččo bálkká árpmus, muhto danin go son lea ánssášan dan. 5
4,5
3,28
Fil 3,9
Jos muhtumis eai leat dagut, muhto son osku Ipmilii gii dahká ipmilmeahttuma vanhurskkisin, de Ipmil lohká su oskku sutnje vanhurskkisvuohtan. 6Nu Davidge rámida ávdugassan dan olbmo geasa Ipmil logahallá vanhurskkisvuođa almmá daguid haga: 7
4,7
Sál 32,1č
Ávdugasat dat geaid vearredagut leat ándagassii addojuvvon ja geaid suttut leat čihkkojuvvon. 8Ávdugas dat olmmái geasa Hearrá ii logahala suttu. 9
4,9
1 Mos 15,6
Guoskágo dát ávdugassan máidnun dušše birračuhppojuvvon olbmuide vai maiddái birračuohpakeahtes olbmuide? Mii leat juo dadjan ahte osku lohkkojuvvui Abrahamii vanhurskkisvuohtan. 10
4,10
1 Mos 17,9eč
Leigo Abraham dalle birračuhppojuvvon? Ii, son lei ain birračuohpakeahttá. 11
4,11
Gal 3,7
Son oaččui birračuohpahusa mearkka nanustussan dasa ahte Ipmil anii su vanhurskkisin go oskkui juo ovdal go son birračuhppojuvvui. Nu son lea buohkaid áhčči geat oskot ja adnojuvvojit vanhurskkisin, vaikko eai leat birračuhppojuvvon. 12Muhto son lea maiddái sin áhčči geat leat birračuhppojuvvon, sin geat eai leat dušše birračuhppojuvvon, muhto maiddái vádjolit dan oskku geainnu maid min áhčči Abraham čuovui ovdal go son birračuhppojuvvui.

Lohpádus Abrahamii

13

4,13
1 Mos 22,17č
Dasgo dat lohpádus ahte sii árbejit máilmmi, ii addojuvvon Abrahamii ja su nállái lága bokte, muhto dan vanhurskkisvuođa bokte mii boahtá oskkus. 14Jos sii geat dollet lága, leat árbbolaččat, de dallehan osku lea dušši ja lohpádus heaittihuvvon. 15
4,15
3,20
5,1320
7,7eč
Gal 3,19
Láhka duddjo moari, muhto lága haga ii leat láhkarihkkunge. 16
4,16
Gal 3,7
Abraham oaččui lohpádusa danin go son oskkui, vai visot boađášii árpmus. Dalle lohpádus bissu nanusin oppa Abrahama nállái, ii dušše daidda geain lea láhka, muhto maiddái daidda geain lea Abrahama osku. Son lea min buohkaid áhčči, 17
4,17
1 Mos 17,5
Joh 5,21
Hebr 11,19
nugo lea čállojuvvon: Mun lean dahkan du eatnat álbmogiid áhččin. Son lea min áhčči Ipmila čalmmiin, geasa son oskkui, ja guhte dahká jábmiid eallin ja gohčču šaddat dan mii ii leat. 18
4,18
1 Mos 15,5
Vaikko ii lean doaivu, de Abraham doaivvui ja oskkui ahte son šaddá eatnat álbmogiid áhččin, dáid sániid mielde: Nu eatnagin šaddá du nálli. 19
4,19
1 Mos 17,17
Su osku ii raššon vaikko son čuođijahkásažžan diđii ahte su rumaš lei hedjonan ja ahte Sara goaŧŧu lei jápmán. 20
4,20
Hebr 11,8eč
Son ii eahpidan eahpeoskkus Ipmila lohpádusa, muhto nanosmuvai oskkus. Son attii gudni Ipmilii 21ja lei vissis das ahte Ipmilis lei fápmu dahkat dan maid son lei lohpidan. 22
4,22
1 Mos 15,6
Rom 4,3
Dan dihte son lohkkojuvvui vanhurskkisin. 23Muhto sánit son lohkkojuvvui vanhurskkisin eai čállojuvvon dušše su dihte, 24
4,24
1 Pet 1,21
muhto maiddái min dihte. Mii lohkkojuvvot vanhurskkisin go mii oskut sutnje guhte lea bajásčuoččáldahttán min Hearrá Jesusa jábmiid luhtte. 25
4,25
Jes 53,4č
Rom 8,32
1 Joh 2,2
Ipmil divttii Kristusa jápmit min rihkkumiid dihte ja bajásčuoččáldahtii su jábmiid luhtte, vai mii šaddat vanhurskkisin.

5

Ráfi Ipmiliin

51

5,1
Apd 10,36
Ef 2,14
Go mii dál leat dahkkojuvvon vanhurskkisin go oskut, de mis lea ráfi Ipmiliin Hearrámet Jesus Kristusa bokte. 2
5,2
Joh 14,6
Ef 2,18
3,12
Hebr 10,19
Kristus lea diktán min beassat dán árbmui mas mii dál leat. Mii leat ilus go mis lea dat doaivu ahte mii beassat Ipmila hearvásvuhtii. 3
5,3
Fil 1,29
Jak 1,2č
Mii leat ilus velá áŧestusainge, danin go mii diehtit ahte áŧestusat duddjojit gierdavašvuođa, 4gierdavašvuohta duddjo geahččaluvvon miela, ja geahččaluvvon miella addá doaivvu. 5
5,5
Hebr 6,18č
1 Joh 4,16
Ja doaivu ii beahte min, dasgo Ipmil lea golggahan iežas ráhkisvuođa min váibmui dalle go son attii midjiide Bassi Vuoiŋŋa.

6

5,6
1 Pet 3,18
Dalle go mii ain leimmet rašit, de Kristus jámii mearriduvvon áiggi ipmilmeahttun olbmuid ovddas. 7Illá oktage dáhttu jápmit oppa vanhurskkis olbmo ovddasge. Buori olbmo ovddas gal muhtun veajášii jápmit. 8
5,8
Joh 3,16
1 Joh 4,10
Muhto Ipmil čájeha midjiide iežas ráhkisvuođa das ahte Kristus jámii min ovddas go mii ain leimmet suttolaččat. 9Go su varra dál lea dahkan min vanhurskkisin, de dađe vissáseappot son beastá min boahttevaš moaris. 10
5,10
2 Kor 5,18
Kol 1,20eč
Dasgo jos mii leimmet Ipmila vašálaččat ja soabahuvvuimet Ipmiliin su bártni jápmima bokte, de dađe vissáseappot Ipmila bártni eallin beastá min dál go mii leat soabahuvvon. 11Ja ii duššefal dat. Min rápmi lea Ipmilis, Hearrámet Jesus Kristusa dihte, gean bokte mii leat ožžon soabahusa.

Adam ja Kristus

12

5,12
1 Mos 3,6
Rom 6,23
Suddu bođii máilbmái ovtta olbmo bokte, ja suttu bokte jápmin. Ja nu lea jápmin joksan buot olbmuid, dasgo buohkat suddudedje. 13
5,13
4,15+
Suddu gal lei máilmmis juo ovdal go láhka addojuvvui, muhto suddu ii logahallojuvvo doppe gos ii leat láhka. 14
5,14
1 Kor 15,45
Almmatge jápmin ráđđii Adama rájes Mosesa rádjai singe geat eai lean rihkkon lága nugo Adam. Adam lei ovdagovva sus gii bođii maŋŋil.

15Muhto rihkkuma ii sáhte veardidit árpmuin. Jos buohkat leat jápmán ovtta olbmo rihkkuma geažil, de buohkat leat dál ožžon Ipmila valljugas árpmu, dan árpmuattáldaga mii lei okta áidna olmmoš, Jesus Kristus. 16Dán attáldaga ii sáhte veardidit dainna mii bođii ovtta olbmo suttus. Dasgo duopmu bođii ovtta olbmo suttus ja šattai dubmehussan, muhto árbmu buvttii friddjavuođa duomu buohkaide guđet ledje jorralan. 17Jos jápmin ráđđegođii ovtta olbmo jorralusa geažil, de sii geat ožžot vanhurskkisvuođa valljugas árpmu ja attáldaga besset dađe vissáseappot ráđđet ja eallit dan ovtta olbmo, Jesus Kristusa, bokte.

18

5,18
1 Kor 15,21č
1 Joh 2,2
Nugo nappo ovtta olbmo rihkkun lea šaddan dubmehussan buot olbmuide, nu maiddái ovtta olbmo vanhurskkis dahku šaddá vanhurskkisvuohtan ja eallimin buohkaide. 19
5,19
Jes 53,11
Nugo ovtta olbmo jeagohisvuohta dagai buohkaid suttolažžan, nu ovtta olbmo gulolašvuohta dahká buohkaid vanhurskkisin. 20
5,20
4,15+
Láhka bođii máilbmái vai rihkkun šattašii stuoribun. Muhto gos suddu lea šaddan stuorisin, das árbmu lea šaddan velá stuoribun. 21Ja nugo suddu lea ráđđen ja dolvon jápmimii, nu maiddái árbmu ráđđe vanhurskkisvuođa bokte ja doalvu agálaš eallimii Hearrámet Jesus Kristusa bokte.