Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Ipmila duopmu lea vuoiggalaš

21

2,1
Matt 7,1eč
Danne dus ii leat mihkkege bealuštusaid, don olmmoš gii dubmet, gii ihkinassii don leaččat. Go don dubmet nuppi, de don dubmet maiddái iežat, danin go don ieš dagat seammá daguid. 2Mii diehtit ahte Ipmil lea vuoiggalaš go son dubme daid geat dahket dakkáriid. 3Gáttátgo don ahte sáhtát vealtat Ipmila duomus, go ieš dagat dakkára man dihte dubmet earáid? 4
2,4
2 Pet 3,915
Dahje badjelgeahčatgo don su geahčemeahttun buorrevuođa, gierdavašvuođa ja guhkesmielalašvuođa? Itgo don ádde ahte Ipmila buorrevuohta doalvu du jorgalussii? 5Muhto du garra váibmu mii ii dáhto jorgalit, čohkke moari mii deaivida du moari beaivvi go Ipmila vanhurskkis duopmu almmustuvvá. 6
2,6
Matt 16,272 Kor 5,10
Son máksá juohkehažžii su daguid mielde. 7Son addá agálaš eallima sidjiide geat gierdavaččat dahket buriid ja ohcet hearvásvuođa, gudni ja nohkameahttunvuođa,. 8
2,8
2 Tess 1,5eč
Muhto sii geat iešbuorrevuođas hilgot duohtavuođa ja jeagadit vearrivuođa, ožžot moari ja ráŋggáštusa. 9Áŧestus ja giksi boahtá juohke olbmui gii dahká bahá, vuos juvddálažžii ja dasto greikalažžii, 10muhto hearvásvuohta, gudni ja ráfi boahtá juohkehažžii gii dahká buriid, vuos juvddálažžii ja dasto greikalažžii. 11
2,11
5 Mos 10,17
2 Muit 19,7
Apd 10,34
Gal 2,6
Ef 6,9
Kol 3,25
1 Pet 1,17
Dasgo Ipmil ii geahča olbmo hápmái.

12Sii geat leat suddudan lága haga, maiddái duššet lága haga, ja dat geat suddudit vaikko sii dovdet lága, dubmejuvvojit lága mielde. 13

2,13
Matt 7,21eč
Joh 12,48
Jak 1,22
Ipmil ii ane vanhurskkisin daid geat gullet lága sániid, muhto atná vanhurskkisin sin geat dahket maid láhka cealká. 14
2,14
Apd 10,35
Go báhkinat geain ii leat láhka, luonddusteaset dahket dan maid láhka gáibida, de sii leat ieža alcceseaset láhkan, vaikko sis ii leatge láhka. 15Nu sii čájehit ahte lága gáibádus lea čállojuvvon sin váibmui. Maiddái sin oamedovdu duođašta dan, go sin jurdagat jogo váidalit dahje bealuštit sin. 16
2,16
14,101 Kor 4,5
Nu lea dan beaivvi go Ipmil dubme váimmuid čiegusvuođaid dan evangeliuma mielde maid mun lean ožžon Jesus Kristusis.

Juvddálaččat ja láhka

17

2,17
Luk 18,11
Rom 9,4
Don gohčodat iežat juvddálažžan ja luohtát láhkii ja Ipmil lea du rápmi, 18don dovddat su dáhtu ja máhtát dubmet mii lea mávssolaš, danne go don leat oahppan lága. 19
2,19
Matt 15,14
23,1624
Luk 6,39
Don anát iežat čalmmehemiid oahpisteaddjin ja čuovgan sidjiide geat ellet seavdnjadasas, 20jierpmehemiid bagadeaddjin ja mánáid oahpaheaddjin, danne go dus lea lágas diehtu ja duohtavuohta. 21
2,21
Matt 23,3č
Don gii oahpahat earáid, itgo iežatge oahpat? Don gii sárdnidat ahte ii galgga suoládit, suoládatgo ieš? 22Don gii dajat ahte ii galgga rihkkut náittosdili, rihkutgo ieš náittosdili? Don gii fasttášat eahpeipmiliid, rievidatgo ieš sin tempeliid? 23Don gii čevllohalat lágain, heahppášuhtátgo Ipmila go ieš rihkut lága? 24
2,24
Jes 52,5
Esek 36,20eč
Nu han lea čállojuvvon: Din dihte Ipmila namma bilkiduvvo báhkiniid gaskkas.

25

2,25
Jer 4,4
9,25
Birračuohpahus lea gal dutnje ávkin jos don doalat lága. Muhto jos rihkut lága, de don leat dego birračuohpakeahtes olmmoš. 26Jos birračuohpakeahtes olmmoš doallá lága njuolggadusaid, iigo son dalle galgga adnojuvvot birračuhppojuvvon olmmožin? 27Birračuohpakeahtes olmmoš gii doallá lága gohččumiid, dubme du, danin go don rihkut lága, vaikko leat birračuhppojuvvon. 28
2,28
Joh 8,39
Rivttes juvddálaš ii leat dat gii olgguldasat lea juvddálaš, iige birračuohpahus leat dat mii oidno rupmašis olgguldasat. 29
2,29
5 Mos 10,16
30,6
Gal 5,3eč
6,15
Fil 3,3
Kol 2,11
Rivttes juvddálaš lea dat gii lea juvddálaš siskkildasat, ja rivttes birračuohpahus lea váimmu birračuohpahus maid dagaha Vuoigŋa iige bustávva. Son ii oaččo rámi olbmuin, muhto Ipmilis.

3

Olbmo sivalašvuohta Ipmila ovddas

31Mii ovdamuniid dasto lea juvddálaččas, dahje mii ávkkiid lea birračuohpahusas? 2

3,2
5 Mos 4,7č
Sál 147,19č
Rom 9,4
Ollu, juohke láhkái. Vuosttažettiin dat ahte Ipmil lea oskkildan sánis sidjiide. 3
3,3
2 Tim 2,13
Muhto jos muhtumat leat leamaš oskkáldasmeahttumat, dahkágo dalle sin oskkáldasmeahttunvuohta Ipmila oskkáldasvuođa duššin? 4
3,4
Sál 51,6
116,11
Ii eisege! Vaikko juohke olmmoš livččii gielástalli, de Ipmil sárdnu duođa. Nugo lea čállojuvvon: Vai don gávnnahuvvošit vuoiggalažžan go sártnut ja vuoittášit go leat dikkis.

5

3,5
Job 34,10eč
Muhto jos min vearrivuohta čájeha Ipmila vanhurskkisvuođa, de maid mii dalle dadjat? Mun dajan nugo olbmot dadjet: Leago Ipmil vuoigatmeahttun go son diktá iežas moari deaivat min? 6Ii eisege! Mo Ipmil dalle sáhtášii dubmet máilmmi? 7Muhto jos Ipmila duohtavuohta boahtá čielgaseappot oidnosii mu gielisvuođa bokte ja šaddá sutnje gudnin, de manne mun liikká dubmejuvvon suttolažžan? 8
3,8
6,1
Manne mii eat daga bahá vai das šattašii buorre, nugo muhtun bilkideaddjit lohket min oahpahit? Sii gal ožžot dan duomu maid ánssášit.

Ii oktage leat vanhurskkis

9Mo lea dalle? Leatgo mii juvddálaččat buoret dilis? Eat eisege! Miihan leat juo čájehan ahte buot olbmot, sihke juvddálaččat ja greikalaččat, leat suttu vuložat. 10

3,10
Sál 14,1eč
Nugo lea čállojuvvon:

Ii leat oktage vanhurskkis, ii fal ii oktage.

11Ii leat oktage jierpmálaš,

ii leat oktage guhte ohcá Ipmila.

12Buohkat leat gáidan Ipmilis,

buohkat leat billašuvvan,

ii leat oktage guhte dahká buriid, ii fal ii oktage.

13

3,13
Sál 5,10
140,4
Sin čotta lea rabas hávdi,

sin njuovčča sárdnu behtolaččat,

sis lea gearbmašmirko baksamiin,

14

3,14
Sál 10,7
sin njálmmi dievva lea garuhus ja bahčavuohta,

15

3,15
Jes 59,7č
Sin juolggit leat johtilat golggahit vara,

16duššadeapmi ja vártnuhisvuohta lea sin luottain.

17Ráfi geainnu sii eai dovdda,

18

3,18
Sál 36,2
Ipmilis sii eai bala.

19
3,19
Gal 3,21č
Mii diehtit ahte lága sánit gusket sidjiide geat čuvvot lága, vai juohke njálbmi buđđojuvvo ja oppa máilbmi šaddá sivalažžan Ipmila ovddas. 20
3,20
Sál 143,2
Rom 7,7
Gal 2,16
Ii oktage olmmoš šatta Ipmila ovddas vanhurskkisin lága daguiguin. Lága bokte mii oahppat dovdat mii suddu lea.

Vanhurskkisvuohta oskku bokte

21

3,21
1,17
Fil 3,9
3,21 láhka ja profehtat doaba gokčá olles Boares Testamentta. Vrd. Matt 5,17; 7,12.Muhto dál Ipmil lea almmustahttán vanhurskkisvuođa mii ii boađe lágas, muhto man birra láhka ja profehtat duođaštit. 22
3,22
10,12
Gal 2,16
Dát Ipmila vanhurskkisvuohta boahtá oskkus Jesus Kristusii, ja dan ožžot buohkat geat oskot. Dás ii leat mihkkege erohusaid. 23
3,23
3,9
Buohkat leat suddudan ja sis váilu Ipmila hearvásvuohta, 24
3,24
Matt 20,28Ef 1,7
2,8
Tit 3,5eč
3,24 lonistan Sátni adnui dávjá šlávaid birra geat ostejuvvojedje luovus lotnunruđaiguin. ▶ lonistanruhta.ja ánssáškeahttá ja Ipmila árpmus sii ožžot vanhurskkisvuođa, go Kristus Jesus lea lonistan sin. 25
3,25
2 Mos 25,17
3 Mos 16,14eč
Apd 13,38č
1 Joh 2,2
4,10
3,25 soabahusoaffarin seammá greikkagiel sátni mii Hebr 9,5 jorgaluvvo “soabahussadji”. >2 Mos 25,17.Ipmil lea diktán su vara šaddat soabahusoaffarin daidda geat oskot. Nu Ipmil lea čájehan iežas vanhurskkisvuođa, go son gierdavašvuođastis lei guođđán vássán áiggiid suttuid ráŋggáškeahttá, 26muhto dál dán áiggis son čájeha iežas vanhurskkisvuođa: Son lea ieš vanhurskkis ja dahká vanhurskkisin dan gii osku Jesusii.

27Gos lea dalle min rápmi? Ii gostege. Mii lágaid cealká dan? Leago dat daguid láhka? Ii leat, muhto oskku láhka. 28

3,28
4,5
Gal 2,16
Ef 2,8č
Dasgo mii oaivvildit ahte olmmoš šaddá vanhurskkisin oskku bokte, lága daguid haga. 29Vai leago Ipmil dušše juvddálaččaid Ipmil? Iigo son leat maiddái báhkiniid Ipmil? De lea, son lea maiddái báhkiniid Ipmil. 30
3,30
Apd 15,911
3,30 Ipmil lea áidna ja okta juvddálaččaid oskkudovddastus, šemá (hebreagiela mielde “Gula!”). Gč. 5 Mos 6,4.Go juo Ipmil lea áidna ja okta, de son dahká vanhurskkisin birračuhppojuvvon olbmuid oskku bokte ja birračuohpakeahtes olbmuid oskku bokte. 31
3,31
8,4
Dahkatgo mii dalle lága duššin oskku bokte? Eat eisege! Mii nannet lága.

4

Abrahama osku

41Maid mii dalle dadjat Abrahama, min álbmoga máttaráhči, birra? Mo sutnje geavai? 24,2 rámádallat Paulus atná dán sáni hui dávjá. Dat geavahuvvo čujuhit juohkelágán olmmošlaš čeavláivuhtii ja iešluohttámuššii.Jos Abraham adnojuvvui vanhurskkisin daguidis dihte, de sus lei mainna rámádallat, muhto ii Ipmila ovddas. 3

4,3
1 Mos 15,6
Gal 3,6
Maid čála cealká? Abraham oskkui Ipmilii, ja dat lohkkojuvvui sutnje vanhurskkisvuohtan. 4Dat geas leat dagut maid čájehit, ii oaččo bálkká árpmus, muhto danin go son lea ánssášan dan. 5
4,5
3,28
Fil 3,9
Jos muhtumis eai leat dagut, muhto son osku Ipmilii gii dahká ipmilmeahttuma vanhurskkisin, de Ipmil lohká su oskku sutnje vanhurskkisvuohtan. 6Nu Davidge rámida ávdugassan dan olbmo geasa Ipmil logahallá vanhurskkisvuođa almmá daguid haga: 7
4,7
Sál 32,1č
Ávdugasat dat geaid vearredagut leat ándagassii addojuvvon ja geaid suttut leat čihkkojuvvon. 8Ávdugas dat olmmái geasa Hearrá ii logahala suttu. 9
4,9
1 Mos 15,6
Guoskágo dát ávdugassan máidnun dušše birračuhppojuvvon olbmuide vai maiddái birračuohpakeahtes olbmuide? Mii leat juo dadjan ahte osku lohkkojuvvui Abrahamii vanhurskkisvuohtan. 10
4,10
1 Mos 17,9eč
Leigo Abraham dalle birračuhppojuvvon? Ii, son lei ain birračuohpakeahttá. 11
4,11
Gal 3,7
Son oaččui birračuohpahusa mearkka nanustussan dasa ahte Ipmil anii su vanhurskkisin go oskkui juo ovdal go son birračuhppojuvvui. Nu son lea buohkaid áhčči geat oskot ja adnojuvvojit vanhurskkisin, vaikko eai leat birračuhppojuvvon. 12Muhto son lea maiddái sin áhčči geat leat birračuhppojuvvon, sin geat eai leat dušše birračuhppojuvvon, muhto maiddái vádjolit dan oskku geainnu maid min áhčči Abraham čuovui ovdal go son birračuhppojuvvui.

Lohpádus Abrahamii

13

4,13
1 Mos 22,17č
Dasgo dat lohpádus ahte sii árbejit máilmmi, ii addojuvvon Abrahamii ja su nállái lága bokte, muhto dan vanhurskkisvuođa bokte mii boahtá oskkus. 14Jos sii geat dollet lága, leat árbbolaččat, de dallehan osku lea dušši ja lohpádus heaittihuvvon. 15
4,15
3,20
5,1320
7,7eč
Gal 3,19
Láhka duddjo moari, muhto lága haga ii leat láhkarihkkunge. 16
4,16
Gal 3,7
Abraham oaččui lohpádusa danin go son oskkui, vai visot boađášii árpmus. Dalle lohpádus bissu nanusin oppa Abrahama nállái, ii dušše daidda geain lea láhka, muhto maiddái daidda geain lea Abrahama osku. Son lea min buohkaid áhčči, 17
4,17
1 Mos 17,5
Joh 5,21
Hebr 11,19
nugo lea čállojuvvon: Mun lean dahkan du eatnat álbmogiid áhččin. Son lea min áhčči Ipmila čalmmiin, geasa son oskkui, ja guhte dahká jábmiid eallin ja gohčču šaddat dan mii ii leat. 18
4,18
1 Mos 15,5
Vaikko ii lean doaivu, de Abraham doaivvui ja oskkui ahte son šaddá eatnat álbmogiid áhččin, dáid sániid mielde: Nu eatnagin šaddá du nálli. 19
4,19
1 Mos 17,17
Su osku ii raššon vaikko son čuođijahkásažžan diđii ahte su rumaš lei hedjonan ja ahte Sara goaŧŧu lei jápmán. 20
4,20
Hebr 11,8eč
Son ii eahpidan eahpeoskkus Ipmila lohpádusa, muhto nanosmuvai oskkus. Son attii gudni Ipmilii 21ja lei vissis das ahte Ipmilis lei fápmu dahkat dan maid son lei lohpidan. 22
4,22
1 Mos 15,6
Rom 4,3
Dan dihte son lohkkojuvvui vanhurskkisin. 23Muhto sánit son lohkkojuvvui vanhurskkisin eai čállojuvvon dušše su dihte, 24
4,24
1 Pet 1,21
muhto maiddái min dihte. Mii lohkkojuvvot vanhurskkisin go mii oskut sutnje guhte lea bajásčuoččáldahttán min Hearrá Jesusa jábmiid luhtte. 25
4,25
Jes 53,4č
Rom 8,32
1 Joh 2,2
Ipmil divttii Kristusa jápmit min rihkkumiid dihte ja bajásčuoččáldahtii su jábmiid luhtte, vai mii šaddat vanhurskkisin.