Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
28

281

28,1
3 Mos 26,36č
Ipmilmeahttun báhtara

vaikko ii oktage doarrit,

vanhurskkis lea oadjebas dego ledjon.

2Stuibmás eanan

oažžu eatnat stivrejeddjiid,

muhto viissis ja jierbmás olmmái

stáđásmahttá dili.

3Oaivámuš gii givssida váivvášiid,

lea dego ráššoarvi

mii doidá gortniid eret bealddus.

4Láhkarihkkut

rámidit ipmilmeahttuma,

dat geat doahttalit lága,

vuosttaldit su.

5

28,5
1 Kor 2,14č
Bahás olbmot eai ipmir

mii lea riekta,

geat ohcet Hearrá,

áddejit dan ollásit.

6

28,6
19,1
Buoret gefodat ja

láitemeahttun vádjolus

go riggodat ja moalkás geainnut.

7Jierbmás bárdni doallá lága,

boreš olbmuid ustit

heahppášuhttá áhčis.

8

28,8
2 Mos 22,25
3 Mos 25,36
5 Mos 23,19č
Sál 15,5
Sát 13,22
Dat gii lasiha riggodagas

reanttuiguin ja vearrevuoittuin,

čohkke dasa

gii árpmiha váivvášiid.

9

28,9
Sál 66,18
Sát 15,29
Jes 1,15
Joh 9,31
Go olmmoš biehttala gullamis lága,

dalle su rohkosge lea fastivuohta.

10

28,10
26,27
Gii čádjidahttá vuoigatlaččaid,

jorrala iežas roggái,

muhto láitemeahttumat ožžot buori árbbi.

11Rikkis olmmái atná iežas viissisin,

muhto jierbmás geafi suokkarda su.

12

28,12
29,2
Go vanhurskásat ožžot fámu,

de hearvásvuohta lea stuoris;

go ipmilmeahttumat allánit,

de olbmot eai dihtto.

13

28,13
Sál 32,5
Gii čiehká suttuidis, ii ane lihku,

gii daid dovddasta ja gáhtá, oažžu árpmu.

14

28,14
10,27
22,4
Ávdugas dat gii álohii ballá Ipmilis,

dat gii buoššuda váimmus,

gahččá oasehisvuhtii.

15Dego čeargu ledjon

ja speaddji guovža

lea ipmilmeahttun ráđđejeaddji

geafes álbmogii.

16Dáidemeahttun ráđđejeaddji

givssida álbmoga,

dat gii vašuha vearrevuoittu,

oažžu eallit guhká.

17

28,17
1 Mos 4,10–12
2 Mos 21,12
Sorbmejeaddji

šaddá báhtarit gitta hávddi rádjái;

allos oktage veahkehehko su.

18

28,18
10,9
Láitemeahttun vádjola oadjebasat,

dat gii manná moalkás geainnuid,

gahččá roggái.

19

28,19
12,11
Dat gii bargá iežas bealddu,

oažžu borrat gallás,

dat gii váinnuha duššálašvuođa,

gallehuvvo gefodagain.

20

28,20
13,11
Ávda olmmái buressivdniduvvo

valljugasat,

dat gii dáhttu riggut johtilit,

ii beasa ráŋggáškeahttá.

21

28,21
24,23
Ii leat buorre geahččat

olbmo hápmái,

muhto láibebihtá dihtege

olmmoš verroša.

22

28,22
1 Tim 6,9
Hánis háhpohallá riggodaga,

ii son dieđe ahte heahti lea joksamin su.

23

28,23
25,12
Dat gii cuiggoda nuppi,

oažžu stuorit giitosa go dat

gii dušše rámida.

24

28,24
20,20+
Dat gii rievida áhčis ja eatnis

ja dadjá: “Ii dat leat suddu” –

son ii leat sorbmejeaddji buoret.

25

28,25
13,10
15,18
Vuovdáivuohta boktá bealkkuid,

dat gii dorvvasta Hearrái, gallehuvvo.

26

28,26
3,5
Doavki dat

gii dorvvasta iežas jierbmái,

gii vádjola viisát, gáddjojuvvo.

27

28,27
11,25
22,9
Dat gii addá váivvášiidda,

ii gillá vádjitvuođa,

gii dahppá čalmmiidis,

oažžu ollu garuhusaid.

28Go ipmilmeahttumat allánit,

de olbmot eai dihtto,

go sii duššet,

de vanhurskásat eatnánit.

29

291Olmmái gii lea dávjá ráŋgojuvvon

ja almmatge buoššuda váimmus,

doddjojuvvo fáhkkestaga,

iige leat veahkki.

2

29,2
11,10
28,1228
Go vanhurskásat leat ollu,

de álbmot illuda,

go ipmilmeahttun ráđđe,

de olbmot šuhkket.

3

29,3
10,1Luk 15,1330
Dat gii ráhkista viissisvuođa,

illudahttá áhčis,

opmodagas skihtarda dat

gii fitná fuoráid luhtte.

4

29,4
14,34
Vuoigatvuođain

gonagas nanosmahttá eatnamis,

dat gii lasiha vearuid, goarida dan.

5

29,5
11,9
Gii dohkkestuvvá nubbái,

lea lebbemin fierpmi su bálgái.

6

29,6
12,13
Bahás olmmoš sorro iežas suddui,

vuoigatlaš oažžu ávvudit ja illudit.

7

29,7
28,5
31,9
Vanhurskkis atná fuola

váivváša vuoigatvuođas,

ipmilmeahttun ii das beroš.

8Bilkárat háhttejit oppa gávpoga,

viisát jaskkodahttet moari.

9Go viisás lea ášši jallain,

de jalla rieibmuda ja boagusta,

iige orrunmáššu šatta.

10Varraváibmilis olbmot vašuhit

láitemeahttuma,

muhto vuoigatlaččat gáhttejit su heakka.

11

29,11
12,16
Doavki luoitá olggos buot iežas moari,

muhto viissis olmmoš steađđá.

12Jos ráđđejeaddji guldala giellásiid,

de son oažžu bálván dušše skealmmaid.

13

29,13
22,2
29,13 addá čuovgga … čalmmiide addá sidjiide eallinfámu. Gč. Sál 13,4.Váivváš ja givssideaddji

gávnnadeaba;

Hearrá addá čuovgga

goappašagaid čalmmiide.

14

29,14
16,12
20,28
Go gonagas dubme gefiid

vuoigatlaččat,

de su truvdnu bissu nanusin.

15

29,15
13,24
22,15
Rissi ja bagadus addet viissisvuođa,

huvddahis bárdni

heahppášuhttá eatnis.

16

29,16
Sál 37,35č
Go ipmilmeahttumat eatnánit,

de suddu lassána,

muhto vanhurskásat besset oaidnit

sin gahččat.

17

29,17
19,18
Bagat bártnát,

de son áhpásmahttá du,

son addá ilu du váibmui.

18Go eai leat profehtat,

de álbmot čádjida,

ávdugas dat gii doallá lága.

19Ii bálvaleaddji leat bagadeames

sániiguin;

son gal ipmirda, muhto ii jeagat.

20

29,20
26,12
Sárd 5,1
Leatgo oaidnán duoldalas olbmo?

Eambbo doaivu lea doavkái go sutnje.

21Jos bálvá jiellahallojuvvo

nuorravuođa rájes,

de loahpas son šaddá nággárin.

22

29,22
14,29+
Hohpposlunddot olmmoš

dagaha riiddu,

moarrás olmmái rihkku ollu.

23

29,23
11,2Matt 23,12
Čeavláivuohta vuolida olbmo,

vuollegis olmmoš oažžu gudni.

24

29,24
3 Mos 5,1
Gii veahkeha suollaga,

vašuha heakkas,

son gal gullá garuhusa,

muhto orru jávohaga.

25

29,25
1 Sam 13,7–14
Sál 2,12Sát 16,20
Dat gii ballá olbmuin,

bidjá alccesis giela,

muhto dat gii dorvvasta Hearrái,

lea oadjebas.

26Eatnagat vigget

beassat ráđđejeaddji muođuid ovdii,

muhto olbmo vuoigatvuohta

boahtá Hearrás.

27Vanhurskásat fasttášit vearredahkki,

ipmilmeahttumat fasttášit vuoiggalačča.

30

30130,1–3 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas. Massalaš hebreagiel sátni massa, sáhttá maid jorgaluvvot “oahppa” dahjege “oahpahus”. Massa lea Ismaela náli davviarábalaš čearda. Gč. 1 Mos 25,14.Massalaš Agura, Jake bártni, sánit.

Ná sártnui dat olmmái:

Ipmil, mun lean váiban,

Ipmil, mun lean vuoimmehuvvan.

2Mun lean dego jierpmehis ealli,

mus ii leat olbmo ipmárdus.

330,3 Basi Gč. 9,10.Mun in leat oahppan viissisvuođa,

mun in leat beassan dovdat Basi.

4

30,4
5 Mos 30,12
Job 38,4eč
Jes 40,12
Rom 10,6
Gii manai albmái ja

máhcai doppe?

Gii čohkkii biekka čorpmaidasas?

Gii giesai čázi iežas biktasa sisa?

Gii mearridii eatnama rájáid?

Mii lea su namma,

mii su bártni namma –

almma don dan dieđát?

5

30,5
Sál 12,7
18,31
119,140
Buot Ipmila sánit leat buhttásat,

son lea daid galba

geat dorvvastit sutnje.

6

30,6
5 Mos 4,2
12,32
Ale lasit maidege su sániide,

amas sivahit du gielástallin.

7Guokte ášši mun bivddán dus,

ale biehttal daid mus

nu guhká go mun ealán:

8

30,8
Sál 119,29
1 Tim 6,8
Doala behtolašvuođa ja giellása

guhkkin mus eret,

ale atte munnje geafivuođa

alege riggodaga.

Atte munnje dan biepmu

mii lea mu oassi,

9

30,9
5 Mos 32,15
aman gallánit nu ahte biehttalan du

ja dajan: “Gii lea Hearrá?”

dahje gefot nu ahte suoládan

ja heahppášuhtán Ipmilan nama.

10Ale guoddal šláva su isidii,

muđui son garuha du,

ja don ráŋggáštuvvot.

11

30,11
2 Mos 21,17
Muhtun olbmot garuhit áhčiset

eaige buressivdnit eatniset.

12Muhtun olbmot leat buhttásat

iežaset čalmmiin,

vaikko eai leat bassojuvvon

buhtisin duolvvaineaset.

13Muhtun olbmuin leat gorges čalmmit

ja čeavlás geahčastagat.

14

30,14
Sál 14,4
Muhtun olbmuin leat miehkit bátnin

ja niibbit oalulin,

vai sii besset borrat vártnuhemiid

eatnamis,

váivvášiid olbmuid logus.

15Varranjammis leat guokte nieidda:

Atte! ja Atte!

Golmmas leat mat eai gallán,

njealjis eai daja goassege:

“De lea doarvái”:

16

30,16
27,20
Jábmiidáibmu,

dahppojuvvon eatniheagga,

eanan mii ii gallán čáziin,

ja dolla mii ii goassege cealkke:

“De lea doarvái.”

17

30,17
20,2023,22
30,17 ájagáttis goddojuvvon olmmoš gii ii hávdáduvvo. Vrd. 1 Sam 17,44; 1 Gon 14,11; Jer 16,4.Dat gii geahččá bilkidemiin áhččásis

iige leat gulolaš eadnásis,

das gorssa gáranasat čuggot čalmmiid

ja goaskinčivggat borret daid.

18Golbma leat maid mun in ipmir,

njeallje mat leat munnje

menddo ovddolaččat:

19Goaskima geaidnu almmis,

gearbmaša geaidnu bávtti alde,

skiippa geaidnu gasku ábi

ja olbmá geaidnu nuorra nissona lusa.

20Ná dahká fuorránisson:

Son borada, sihkku njálmmi ja dadjá:

“In mun leat dahkan maidege baháid.”

21Golbma leat mat doarggistahttet

eatnama,

njeallje maid vuolde eanan ii gierdda:

22

30,22
19,10
Šlávva gii šaddá gonagassan,

doavki gii borada gallás,

23hilgojuvvon nisson gii oažžu boatnjá

ja šlávvanisson gii beassá eamidis sadjái.

24Njealjis leat smávvát

eatnama alde,

dattetge viisábut go viisát:

25

30,25
6,6–8
10,5
Gotka ii leat gievra,

almmatge dat čoaggá biepmus geasset.

2630,26 Báktemievri latiinnagillii hyrax; unna ealláš mii borrá meahccešattuid. ▶ báktemievri.Báktemievri ii leat fámolaš,

dattetge dat dahká bieju báktái.

27Rásselohkuin ii leat gonagas,

muhto dat johttájit dohkiid dohkiid.

28Steaččalaggá sáhttá dohppet gieđain,

dattetge dan gávdná gonagasa šloahtas.

29Golmmas lihkadit goargadit,

njealljásis lea gorges johtinláhki:

30Ledjon, gievrramus ealli

mii ii murdil geange ovddas,

31vuoncávaris mii vázzá oaivi ceaggut,

bohkká ovddemussan ealus

ja gonagas gii loaiddasta

soahteveaga ovdii.

32

30,32
Job 39,37
Mi 7,16
Jos don leat meannudan

jierpmeheamit ja alidan iežat –

jurdilkeahttá dahje dáhtul –

de bija gieđa njálmmi ovdii.

33Jos girtnut lávcca, de šaddá vuodja,

jos bonjat njuni, de boahtá varra,

jos háhttet olbmo, de buollá bealku.