Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

11

1,1
1 Gon 3,12
4,29–34
Sárd 1–2
Salomo, Davida bártni, Israela gonagasa, sátneláskkut.

2Oahpahehkoset dat viisodaga

ja bagadusa,

vai olmmoš ádde jierpmálaš sániid

3ja váldá vuostá bagadusa

jierpmálašvuhtii, vanhurskkisvuhtii,

vuoigatvuhtii ja vuoigatlašvuhtii.

4Ožžoset dáidemeahttumat dain dáiddu,

nuorat dieđu ja dárkilvuođa.

5Viissisge viisu go gullá daid,

jierpmálašge oažžu dain bagadusa,

6oahppá ipmirdit sátnevádjasiid

ja veardádusaid,

ádde viisáid sániid ja árvádusaid.

7

1,7
Job 28,28
Sál 111,10
Sát 2,5
9,10
15,33
Hearrá ballu lea dieđu álgu,

muhto jalla badjelgeahččá

viisodaga ja bagadusa.

Ale vajáldahte maid leat oahppan!

8

1,8
6,20
23,22
Bártnážan, guldal áhčát cuiggodusa,

ale hilggo eatnát oahpahusa!

9Dat lea čáppa gudnegierdu du oaivái,

viđji mii čiŋaha du čeabeha.

101,10 bártnážan Ná sárdnu viisodaga oahpaheaddji iežas ▶ máhttájeaddjái.Go suttolaččat fillejit du, bártnážan,

de ale mieđit 11

1,11
Mi 7,2
go sii dadjet:

“Vuolgge minguin vuođgŋit varaid,

sokčat vigihemiid somá dihte!

12Njielastehkot sin eallinaga

dego jábmiidáibmu,

obbanaga nugo hávdi!

13Mii fidnet buotlágáš

mávssolaš dávviriid,

deavdit viesuideamet stajádusain.

14Don beasat juogadit sállaša minguin,

ruhtabursa mis lea oktasaš.”

15Bártnážan, ale searvva sidjiide,

ale goassege duolmmas sin bálgáid!

16

1,16
6,18
Jes 59,7
Sii dopmet bahá guvlui,

gáhččet golggahit vara.

17Eai lottit áicca fierpmi,

vaikko dat lebbejuvvo daid oaidnut,

18ja dát olbmát leat vuođgŋimin

iežaset vara,

iežaset heakka sii leat bivdimin.

19

1,19
15,27
1 Tim 6,10
Nu geavvá juohkehažžii

gii bivdá vearrevuoittu:

Dat váldá heakka das gii dan fidne.

Viisodat sárdnu

20

1,20
8,1
9,3
1,20 Viisodat Eanet teakstaosiin kap. 1-9 Viisodat govviduvvo sierra hápmin, jietnan mii sárdnu Ipmila sajis. Hebreagiel sánis mii jorgaluvvo “viisodat” lea hebreagillii feminiina genus; Viisodat govviduvvo nissonolmmožin.Viisodat čuorvu gáhtain,

márkanšiljuin dat diktá jienas gullot.

211,21 gávpoga poarttain sadji gos sii dolle ráđđádallamiid ja čovde diggeáššiid. Vrd. Rut 4,1eč.Šlábmás gáhtačiegain dat čuorvu,

sárdnu gávpoga poarttain:

22

1,22
Sál 94,8
“Man guhká dii dáidemeahttumat

ráhkistehpet dáidemeahttunvuođa?

Man guhká dii bilkideaddjit

illudehpet bilkideapmái

ja dii jallat vašuhehpet dieđu?

23Jorgalehket ja jeagadehket

mu cuiggodusaid!

Mun muitalan didjiide iežan dáhtu,

dieđihan didjiide sániidan.

24

1,24
Jes 65,12
66,4
Jer 7,13
Mun čurvon,

muhto dii ehpet dáhtton gullat,

mun várrejin,

muhto ii oktage beroštan.

25Dii ceakkasteiddet

buot mu neavvagiidda,

ehpet viššan gullat mu cuiggodusaid.

26Dan dihte mun boagustan

go lihkuhisvuohta deaivida din,

mun bilkidan go boahtá dat

maid dii gáfestuvvabehtet,

27go ballu falleha din

dego garra biegga

ja lihkuhisvuohta nugo riđđu,

go áŧestus ja heahti deaivida din.

28

1,28
Jes 59,2
Jer 11,11
Am 8,11č
Joh 7,34
Dalle dii čuorvubehtet mu,

muhto mun in vástit,

dii ohcabehtet mu, muhto ehpet gávnna.

29Dii vašuheiddet dieđu

ehpetge dáhtton ballat Hearrás,

30dii ehpet viššan guldalit mu neavvaga,

muhto badjelgeahčaidet mu cuiggodusaid.

31

1,31
Jes 3,10č
Danne dii borrabehtet

daguideattet šattuid

ja gallánehpet juonaideattetguin.

32Jorraleapmi goddá dáidemeahttumiid,

jallaid oadjebasvuohta duššada sin.

33Muhto dat gii mu gullá,

beassá ássat oadjebassan,

son ii dárbbaš ballat mange bahás.”

2

Hearrá addá viisodaga

21Bártnážan,

jos don válddát vuhtii mu sániid

ja vurket mu báhkkomiid iežat siste,

2nu ahte jorgalat bealji

gullat viisodaga,

rabastat váimmu ipmárdussii,

3rávkkat jierpmi

ja čuorvvut jitnosit áddejumi,

4

2,4
8,11
Matt 13,44–46
jos ozat dan dego silbba,

oččodat dan nugo čihkkojuvvon dávviriid,

5

2,5
1,7+
de dalle don ipmirdat Hearrá balu

ja áddet mii lea dovdat Ipmila.

6

2,6
Job 28,23eč
32,8
Sárd 2,26
Dasgo Hearrá addá viisodaga,

su njálmmis boahtá diehtu ja

ja áddejupmi.

7

2,7
1 Mos 15,1
5 Mos 33,29
Sál 3,4
Son veahkeha vuoigatlaččaid ovdánit,

son lea daid galba

geat vádjolit láitemeahttumit,

8son várjala vuoigatvuođa bálgáid

ja gáhtte oskkáldasaidis geainnuid.

9Dalle don ipmirdat vanhurskkisvuođa,

vuoigatvuođa ja vuoigatlašvuođa,

juohke buori bálgá.

10Viisodat deavdá du váimmu

ja diehtu addá dutnje ilu,

11dárkilvuohta lea du gáhttejeaddji,

ipmárdus du várjaleaddji.

12Dat gádjot du bahás geainnus,

olbmuin geat botnjet duohtavuođa,

13dain geat leat gáidan njulges bálgáin

ja vádjolit seavdnjadasa geainnuid,

14geat illudit go dahket bahá

ja ávvudit das mii lea bahá ja jorgut,

15geat vádjolit mohkkás bálgáid

ja spiehkastit vearrigeainnuide.

16

2,16
5,3
6,24
7,5
22,14
Viisodat beastá du vierronissonis,

sus gii dahká sániidis livttisin,

17sus gii lea guođđán

nuorravuođa ustibis

ja vajáldahttán lihtu Ipmiliinnis.

18

2,18
5,5
7,27
9,18
Su viessu vuodju jábmiidáibmui,

su geaidnu doalvu jámežiid lusa.

19Dat geat mannet su lusa,

eai goassege máhca,

eai sii gávnna eallima bálgá.

20Vádjol don baicce

buriid olbmuid geainnu

ja čuovo vanhurskásiid bálgáid.

21

2,21
Sál 37,929
Matt 5,5
Vuoigatlaččat ožžot ássat eatnamis,

láitemeahttun olbmot

besset orrut doppe,

22

2,22
Job 18,17
Sál 104,35
Sát 10,30
muhto ipmilmeahttumat

duššaduvvojit eatnamis,

behtolaš olbmot rohttejuvvojit

doppe eret.

3

Viisodat ja Hearrá ballu

31

3,1
5 Mos 4,40
30,16
Sál 119,11
Bártnážan, ale vajáldahte

maid mun lean oahpahan dutnje,

vurke mu báhkkomiid váibmosat.

2Dat lasihit dutnje eallinjagiid,

addet dutnje ráfi ja lihku.

3

3,3
5 Mos 6,6–9
11,18
Sát 6,21
7,3
3,3 giesa … čeabehii mávssolaš čikŋan.Ale divtte buorrevuođa

ja oskkáldasvuođa gáidat luhtát –

giesa daid iežat čeabehii,

čále daid váimmot távvalii,

4

3,4
Luk 2,52
de Ipmil ja olbmot atnet du árvvus

du viissisvuođa dihte.

5

3,5
Sál 37,5
Sát 28,26
Dorvvas Hearrái oppa váimmus,

alege luohte iežat jierbmái.

6Jurddaš su gos dal vádjoleaččat,

de son dahká du bálgáid njuolgadin.

7

3,7
Jes 5,21
Rom 12,16
Ale leage jierbmái iežat čalmmiin;

bala Hearrás ja gáidda bahás.

8Dat šaddá dearvvasvuohtan

du rupmašii,

fápmun buot dan dávttiide.

9

3,9
2 Mos 23,19
Gudnejahte Hearrá

buot dainna mii dus lea,

buot dan álgošattuin maid leat šaddadan.

10

3,10
5 Mos 28,8
Dalle gortnit devdet du áittiid,

ja viidni golgá

du bohčingáriid badjel.

11

3,11
Job 5,17
Hebr 12,5
Bártnážan, ale hilggo

Hearrá bagadusa,

ale nuonddahala

go son cuiggoda du,

12

3,12
5 Mos 8,5
Sát 13,24
19,18
Alm 3,19
danne go Hearrá ráŋgu dan

gean son ráhkista,

son bagada dan bártni

gean son atná ráhkisin.

Lihkolaš dat gii lea gávdnan viisodaga

13

3,13
Sál 1,1
3,13 viisodaga >1,20.Lihkolaš dat olmmoš

gii lea gávdnan viisodaga,

dat gii lea joksan dieđu.

14

3,14
Job 28,15eč
Sát 8,1019
Buoret go silba lea viisodat,

dat addá buoret vuoittu go golli.

15

3,15
Job 28,18
Sát 8,11
Viisodat lea mávssoleabbo

go bearralat,

ii mihkkege buot dávviriin

leat dan veardásaš.

16Dan olgeš gieđas lea guhkes eallin,

dan gurut gieđas riggodat ja gudni.

17Viisodaga geainnuid

lea hávski vádjolit,

buot dan bálgát dolvot ráfái.

183,18 eallima muorra Vrd. 1 Mos 2,9; 3,22.Dat lea eallima muorra

buohkaide geat fáhtejit dan,

lihkolaš dat gii doallá das gitta.

19

3,19
1 Mos 1,1eč
Job 26,7eč
Sál 33,6eč
Sát 8,22eč
Hearrá vuođđudii eatnama

viisodagain,

son lebbii almmi ipmárdusain.

20Su diehtu rabai

čiekŋalasaid rávnnji

ja divttii balvvaid suolnni goaikut.

21Bártnážan, ane áimmuin

jierpmálašvuođa ja fuolalašvuođa,

ale luoitte daid gáidat

čalmmiidat ovddas,

22

3,22
1,9
danin go dat addet dutnje eallima,

dat leat čikŋa du čeabeha birra.

23

3,23
Sál 91,12
Sát 4,12
Dalle don vádjolat oadjebasat,

it nordda juolggát,

24

3,24
Sál 3,6
4,9
ja go leat veallánan, de oađát njálgát,

it bala mastege.

25

3,25
Sál 91,5
Ale bala fáhkkes suorggahusas,

ale garra dálkkis

mii deaivida ipmilmeahttumiid,

26dasgo Hearrá lea du dorvu,

son várjala du juolggi darváneames gillii.

Daga buori lagamužžasat!

27

3,27
Matt 5,42
Ale biehttal veahkeheames,

jos nubbi olmmoš dárbbaša veahki

ja don sáhtát dahkat sutnje buori.

28

3,28
3 Mos 19,18
Jos dus lea mihkkege maid addit,

de ale daja lagamužžasat:

“Mana dál ja boađe ihttin,

de mun attán dutnje!”

29Ale hutkka baháid lagamuččat vuostá

gii atná oadjebassan ássat du siidaguoibmin.

30Ale bealkke nuppiin almmá siva haga,

go son ii leat dahkan dutnje

maidege baháid.

31

3,31
23,17
24,1
Ale gáđaš veahkaválddálaš olbmá,

ale čuovvul su luottaid.

32

3,32
Sál 25,14
Hearrá fasttáša vearálaš olbmo,

muhto vuoigatlačča son atná ustibin.

33Hearrá garuha

ipmilmeahttumiid viesu,

muhto vanhurskásiid ruovttu

son buressivdnida.

34

3,34
Jak 4,6
1 Pet 5,5
Bilkideddjiid son bilkida,

muhto vuollegaččaide son addá árpmu.

35Viisát ožžot gudni,

jierpmeheamit guddet iežaset heahpada.