Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
23

231Bileam dajai Balakii: “Ráhkat mu várás dása čieža áltára ja hága munnje čieža vuovssá ja čieža viercca.” 2Balak dagai nugo Bileam lei sihtan, ja Balak ja Bileam oaffarušaiga vuovssá ja viercca iešguđege áltára alde. 3De Bileam dajai Balakii: “Báze dása čuožžut iežat boaldinoaffara gurrii, mun manan duobbelii. Hearrá sáhttá boahtit mu ovddal. De mun muitalan dutnje maid son almmuha munnje.” Ja Bileam manai muhtun báljes alážii.

4Doppe Ipmil almmustuvai sutnje, ja Bileam dajai: “Mun lean ráhkadan čieža áltára ja oaffaruššan iešguđege áltára alde vuovssá ja viercca.” 5Hearrá bijai sániid Bileama njálbmái ja celkkii: “Máhca Balaka lusa ja daja sutnje maid mun lean dutnje sárdnon.” 6Bileam máhcai Balaka lusa gii čuoččui boaldinoaffaris guoras ovttas buot Moaba oaivámuččaiguin. 7

23,7
5 Mos 23,4
23,7 Jakob Namma adnojuvvo sihke máttarádjá ja álbmoga Israela birra. ▶ Jakob.Dalle Bileam sártnui dáid sániid:

Aramis, nuortaváriin, vieččahii mu

Balak, Moaba gonagas, ja celkkii:

“Boađe ja garut munnje Jakoba álbmoga,

boađe ja gohčo moari deaividit Israela.”

8Sáhtášingo garuhit dan

maid Ipmil ii garut,

sáhtášingo gohččut moari deaividit dan

masa Hearrá ii leat moaris?

9Bávttiid hárjjis mun oainnán sin,

dieváid alde mun sin geahčadan.

Sii leat álbmot mii orru sierranassii,

sii eai loga iežaset eará álbmogiid searvái.

10

23,10
1 Mos 13,16
28,14
Gii sáhttá lohkat

Jakoba sáttočalmmiid,

gii dovdá

Israela gavjačalmmiid logu?

Vare mun jámášin vuoigatlaččaid láhkái,

lehkos mu loahppa dego sin loahppa!

11Dalle Balak dajai Bileamii: “Manin don dahket munnje ná? Mun vieččahin du garuhit iežan vašálaččaid, ja don leat buressivdnidan sin!” 12

23,12
22,38
Bileam vástidii: “Mun sártnun dušše dan maid Hearrá gohčču.” 13De Balak dajai Bileamii: “Boađe muinna vel nuppi báikái gos sáhtát oaidnit israellaččaid. Dás don oainnát sis dušše oasáža, muhto it buohkaid. Garut sin doppe.”

14

23,14
21,20
Balak doalvvui Bileama Pisga čohkkii várdájeddjiid alážii. Dohko son ráhkadii čieža áltára ja oaffarušai vuovssá ja viercca iešguđege áltára alde. 15
23,15
23,3č
Bileam dajai Balakii: “Báze čuožžut iežat boaldinoaffara lusa, de mun manan duobbelii vuordit, jos Ipmil almmustuvvá munnje.” 16Hearrá almmustuvai Bileamii, bijai sániid su njálbmái ja celkkii: “Máhca Balaka lusa ja sártno sutnje maid mun gohččon.” 17Bileam manai Balaka lusa gii čuoččui iežas áltára guoras ovttas moablaččaid oaivámuččaiguin. Balak jearai Bileamis: “Maid Hearrá sártnui?” 18Dalle Bileam sártnui dáid sániid:

Čuožžil, Balak, ja gula,

guldal dárkilit, Sippora bárdni!

19

23,19
1 Sam 15,29
Sál 33,4
Jes 45,23
Tit 1,2
Ipmil ii leat olmmoš: Son ii gielis,

son ii leat jámolaš guhte gáhtá.

Maid son lea cealkán, son dahká.

Maid son lea lohpidan, son doallá.

20Mu bargu lea buressivdnidit,

su buressivdnádusa

mun in sáhte nuppástuhttit.

21Ii leat lihkohisvuohta Jakoba várás,

ii bahá Israela oassin.

Hearrá, sin Ipmil, lea singuin,

ávvučuorvvas čuodjá gonagassii.

22

23,22
24,8
23,22 givrodaga hebreagiela mielde “čoarvvit”, dábálaš fápmomearka.Ipmil doalvvui sin olggos Egyptas,

son attii sidjiide meahcivuovssá givrodaga.

23

23,23
5 Mos 18,14eč
Ii leat noaidevuohta Jakobis,

iige diiddastallan Israelis.

Vuogas áigái celkojuvvo Jakobii ja Israelii

maid Ipmil dahká.

24

23,24
1 Mos 49,9
Israel čuožžila dego ledjon,

dego beahtu, gárvvisin fallehit.

Ii dat goarjjo ovdal go

lea borran stajádusa,

juhkan goddojuvvon olbmuid vara.

25Balak dajai Bileamii: “Jos don it sáhte garuhit sin, de ale goit sin buressivdnit!” 26

23,26
22,38
Bileam vástidii: “Munhan dadjen dutnje ahte sártnun dušše dan maid Hearrá gohčču.” 27Balak dajai Bileamii: “Boađe, mun doalvvun du eará báikái. Dáidá leat riekta Ipmila čalmmiin ahte don doppe garuhat álbmoga mu beales.”

28Balak doalvvui Bileama Peora čohkkii gos lea várddus Ješimonmeahci guvlui. 29Bileam dajai Balakii: “Ráhkat dása mu várás čieža áltára ja hága munnje čieža vuovssá ja čieža viercca.” 30Balak dagai nugo Bileam gohčui, ja Bileam oaffarušai vuovssá ja viercca iešguđege áltára alde.

24

241

24,1
23,315
Bileam ipmirdii dál ahte lei Hearrá dáhtu mielde buressivdnidit Israela. Son ii mannan šat ohcat mearkkaid nugo ovdal, muhto jorgalii muođuid meahci guvlui. 2Go son geahčái dohko, de son oinnii israellaččaid geat ledje luoitalan čearddaid mielde. Dalle Ipmila vuoigŋa bođii sutnje, 3ja son sártnui dáid sániid:

Ná sárdnu Bileam, Beora bárdni,

ná sárdnu olmmái gii oaidná čielgasit,

4ná olmmái gii gullá Ipmila sárdnuma,

gii Alimusa dieđuin, eatnamii luoitádan

oažžu rabas čalmmiid geahčadit

Buotveagalačča oainnáhusaid:

5Man čábbát leat du goađit, Jakob,

du orrunsajit, Israel!

624,6 aloemuorat muorrašládja mii šaddá Nuorttalulli-Asias. Muoras lea njálgga hádja ja dat adnojuvvo suovasin. Gč. Sál 45,9. ▶ aloemuorraDat leabbanit nugo ruonas leagit,

dat leat nugo šaddogárddit eatnogáttis,

nugo aloemuorat maid Hearrá lea gilván,

nugo sedermuorat čáhcegáttis.

7

24,7
Jes 58,11
24,7 Agag amaleklaččaid gonagas. Vrd. 1 Sam 15,8eč.Čáhci stilču sin eabbáriin,

ja sin gilvin láktaduvvo valjis.

Sin gonagas šaddá stuoribun go Agag,

su gonagasvuohta lea veagalaš.

8

24,8
23,22
5 Mos 33,17
Ipmil buvttii sin Egyptas;

sin fápmu lea dego meahcivuovssá givrodat.

Sii loahpahit vašuheaddji álbmogiid,

dodjet sin dávttiid, cuvkejit sordiid.

9

24,9
1 Mos 12,3
27,29
49,9
4 Mos 23,24
Go sii vuoiŋŋastit,

de sii leat gorjon dego ledjon,

dego njiŋŋelas ledjon –

gii duostá sin muosehuhttit?

Buressivdniduvvon lehkos dat

geat du buressivdnidit,

garuhuvvon dat geat du garuhit.

10Dalle Balak moaráskii Bileamii, spežžii gieđaidis oktii ja dajai: “Mun rávken du deike garuhit iežan vašálaččaid, muhto dál don leat juo golbmii buressivdnidan sin! 11Mana geidnosat! Mun áigon bálkkašit du valjit, muhto Hearrá lea biehttalan dus bálkká.” 12Bileam dajai Balakii: “Munhan dadjen du áirasiidda geaid vuolggahit mu lusa: 13

24,13
22,1838
Vaikko Balak attášii munnje buot golli ja silbba šloahtastis, de mun in almmatge sáhtáše rihkkut Hearrá báhkkoma inge dahkat maidege iežan dáhtu mielde, in buori inge bahá. Maid Hearrá sárdnu, dan munge ferten sárdnut. 14Mun máhcan dál iežan álbmoga lusa, muhto dál mun várren du das maid dát álbmot dahká du álbmogii boahtti beivviid.” 15Ja son sártnui dáid sániid:

Ná sárdnu Bileam, Beora bárdni,

ná sárdnu olmmái gii oaidná čielgasit,

16ná olmmái gii gullá Ipmila sárdnuma,

gii Alimusa dieđuin, eatnamii luoitádan

oažžu rabas čalmmiid geahčadit

Buotveagalačča oainnáhusaid:

17

24,17
2 Sam 8,2
Sál 110,5č
Matt 2,2
Mun oainnán su, in dattetge dál,

mun geahčadan su, in dattetge lahka.

Násti badjána Jakoba gasku,

ráđđejeaddji soabbi Israelis.

Son cuvke Moaba geađđaša,

buot Seta bártniid oaivečohka.

18

24,18
2 Sam 8,14
Am 9,11č
Ob 18eč
Edom šaddá su opmodahkan,

Seir gahččá su gihtii.

Israel čájeha iežas fámu.

1924,19 Ráđđejeaddji … duššada masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Ráđđejeaddji boahtá Jakobis,

son duššada gávpogiin daid

geat ain leat báhcán.

20

24,20
2 Mos 17,14
5 Mos 25,19
Go Bileam oinnii amaleklaččaid, de son sártnui dáid sániid:

Amalek lea álbmogiin vuosttamuš,

muhto su nálli duššaduvvo agálaččat.

2124,21 beassi hebreagillii ken, čujuha kenlaččaid nammii.Go Bileam oinnii kenlaččaid, de son sártnui dáid sániid:

Nanus lea du ássansadji,

bávtti ala du beassi lea huksejuvvon.

22Muhto almmatge Kain heavahuvvo;

Man guhká lea dasa go Assur

doalvu du fáŋgavuhtii?

23Bileam sártnui vel dáid sániid:

Sulluid álbmogat čoahkkanit davvin,

24skiippat bohtet kittelaččaid rittuin.

Dat vuolidit Assura, vuolidit Ebera,

muhto maiddái sii duššaduvvojit agibeaivái.

25De Bileam vulggii ja máhcai ruoktot báikásis, ja maiddái Balak manai geidnosis.

25

Israel jorrala bálvalit Baal-Peora

25125,1 Šittim Abel-Šittim, “Akasiajogaš”, guolbaniin Jápmameara nuortadavábealde. Gč. 33,49.Go israellaččat ledje orron Šittimii, de Israela olbmát furrošišgohte moablaš nissoniiguin. 2

25,2
31,16
Nissonat bovdejedje sin ipmileaset oaffarmállásiidda, ja olbmát borre oaffarbierggu ja rohkadalle sin ipmila. 3
25,3
23,28
5 Mos 3,29
4,3
Jos 22,17
Sál 106,28
Hos 9,10
25,3 Baal-Peor moablaš ipmil.Nu israellaččat serve Baal-Peorii, ja danin Hearrá moaráhuvai sidjiide. 4
25,4
5 Mos 21,22č
Hearrá celkkii Mosesii: “Váldde álbmoga oaivámuččaid ja harce sin Hearrá muođuid ovddas beaivváža čuovgasis, vai mu buolli moarri jorgalivččii eret Israelis.” 5Moses dajai Israela duopmáriidda: “Goddet čearddaineattet buot olbmáid geat leat searvan Baal-Peorii.”

625,6 midjanlaš nissoniin Midjanlaččain lei dan áiggi lihttu moablaččaiguin ja sii sohte Israela vuostá. Vrd. 22,4.7.Muhtun israellaš olmmái bođii midjanlaš nissoniin čearddas gaskii Mosesa ja oppa israellaččaid searvegotti oaidnut, go sii ledje čierrumin almmustusgoađi uksanjálmmis. 7

25,7
Sál 106,30
Go Pinehas gii lei báhppa Arona bártni Elasara bárdni, oinnii sudno, de son loaiddastii ovdan olbmuid gaskkas. Son válddii sáitti gihtii, 8manai olbmá maŋis goahteboššui ja rehttii sáittiin goappašagaid, israellaš olbmá ja midjanlaš nissona. Dalle israellaččaid giksi nogai, 9
25,9
1 Kor 10,8
muhto dasa ledje juo jápmán guokteloginjealljeduhát olbmo.

10Hearrá sártnui Mosesii:

11Pinehas, báhppa Arona bártni Elasara bárdni, lea soažžudan mu moari. Son lea áŋgirvuođain bealuštan mu gudni, ja danin mun in áŋgirvuođastan loahpahan israellaččaid. 12Cealkke sutnje ahte mun dagan suinna ráfilihtu 13

25,13
Sál 106,31
ja attán sutnje ja su nállái vuoigatvuođa leat báhppan agálaččat, danin go son áŋgirušai Ipmila beales ja doaimmahii soabahusa israellaččaide.

14Israellaš olmmái gii goddojuvvui oktan midjanlaš nissoniin, lei Simri, Salu bárdni, Simeona čeardda bearašoaivámuš. 15

25,15
31,8
Dan goddojuvvon midjanlaš nissona namma lei Kosbi. Su áhčči lei midjanlaš čeardaoaivámuš Sur.

16Hearrá sártnui Mosesii:

17

25,17
31,2
Fallehehket midjanlaččaid ja časket sin, 18dasgo sii leat iskan gávvilvuođain vahágahttit din. Sii fillejedje din bálvalit Baal-Peora ja atne das ávkin Kosbi, midjanlaš oaivámučča nieidda, gii goddojuvvui go giksi deaividii álbmoga Peora bálvaleami dihte.

Ođđa olmmošlohkan

19Go giksi lei vássán,