Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
19

Buhtistančáhci

191Hearrá sártnui Mosesii ja Aronii:

2

19,2
5 Mos 21,3
Hebr 9,13
Dát lea láhkamearrádus maid Hearrá ásahii: Gohčo israellaččaid buktit rukses guiggu mii lea almmá vigi ja máinni haga, ja man ala geasis ii leat vel biddjojuvvon. 3Doai galgabeahtti addit guiggu báhppa Elasarii, ja dan galgá dasto doalvut siidda olggobeallái ja njuovvat su oaidnut. 4
19,4
3 Mos 4,617
Báhppa Elasar galgá váldit dan vara surbmii ja riškkuhit dan čieža geardde almmustusgoađi ovddabeallái. 5
19,5
2 Mos 29,14
De guigu galgá boldojuvvot su oaidnut oktan náhkiin, biergguiguin, varain ja gubmuiguin. 6
19,6
3 Mos 14,4651
19,6 isopa isop.Báhppa galgá váldit sedera, isopa ja karmosinrukses ullu ja bálkestit daid dollii mas guigu buollá. 7Son galgá bassat biktasiiddis ja lávggodit, ja de son oažžu boahtit fas siidii, muhto son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 8Dat gii bolddii guiggu, galgá maid bassat biktasiiddis ja lávggodit, muhto sonnai lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 9Ja muhtun buhtis olmmái galgá čoaggit guiggu gunaid ja doalvut daid siidda olggobeallái buhtis báikái. Israellaččaid searvegoddi galgá atnit gunaid áimmuin ja atnit daid buhtistančáhcái. Dát lea suddooaffar. 10Dat gii čokkii guiggu gunaid, galgá bassat biktasiiddis, ja son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. Dát lea agálaš láhka israellaččaide ja vierrásiidda geat ásset sin gaskkas.

11

19,11
31,19
Dat gii guoská jábmi rupmašii, lea buhtismeahttun čieža beaivvi. 12Son galgá buhtistit iežas daiguin gunaiguin goalmmát ja čihččet beaivvi, ja de son lea buhtis. Jos son ii buhtis iežas goalmmát ja čihččet beaivvi, de son ii šatta buhtisin. 13Juohkehaš gii guoská jábmi rupmašii iige buhtis iežas, dahká Hearrá goađi buhtismeahttumin, ja son galgá jávkaduvvot Israelis. Danne go buhtistančáhci ii leat riškkuhuvvon su ala, de son báhcá buhtismeahttumin.

14Dát lea láhka: Go muhtun olmmoš jápmá goahtái, de juohkehaš gii manná goahtái ja juohkehaš gii lea goađis, lea buhtismeahttun čieža beaivvi. 15Juohke rabas lihtti mii ii leat gokčojuvvon, lea buhtismeahttun. 16Juohkehaš gii olgun guoská muhtumii gii lea goddojuvvon mihkiin dahje lea jápmán eará láhkái, dahje olbmo dávttiide dahje hávdái, lea buhtismeahttun čieža beaivvi. 17Buhtismeahttun olbmo buhtisteami várás galgá váldit boldojuvvon suddooaffara gunaid ja seaguhit daid ráinnas čáhcái lihtis. 18Dasto muhtin buhtis olmmái galgá váldit isopa, buonjostit dan čázis ja riškkuhit čázi goađi ja buot lihtiid ala ja daid olbmuid ala geat ledje goađis ja su ala gii lea guoskan dávttiide, goddojuvvon olbmui dahje olbmui gii lea jápmán eará láhkái, dahje hávdái. 19Buhtis olmmái galgá riškkuhit buhtistančázi buhtismeahttun olbmo ala goalmmát ja čihččet beaivvi. Čihččet beaivvi son dahká su buhtisin. Dalle buhtistuvvon olmmoš galgá bassat biktasiiddis ja lávggodit čázis, ja eahkedis son lea buhtis. 20Muhto dat gii šaddá buhtismeahttumin iige buhtis iežas, galgá jávkaduvvot searvegottis, danne go son lea dahkan Hearrá bassibáikki buhtismeahttumin. Buhtistančáhci ii leat riškkuhuvvon su ala, son lea buhtismeahttun. 21Dát lea álbmogii agálaš láhka.

Dat gii riškkuhii buhtistančázi, galgá bassat biktasiiddis, ja juohkehaš gii guoská buhtistančáhcái, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 22Buot masa buhtismeahttun olmmoš guoská, šaddá buhtismeahttumin, ja dat gii guoská sutnje, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái.

20

Čáhci Meribabávttis

201Go israellaččat jagi vuosttaš mánus bohte Sinmeahccái, de sii ásse muhtun áigái Kadešii. Dohko Mirjam jámii, ja son hávdáduvvui dohko.

2

20,2
2 Mos 17,1–7
Muhto israellaččain ii lean čáhci, ja sii vuosttildišgohte Mosesa ja Arona. 3
20,3
16,33eč
Sii sivahalle Mosesa ja dadje: “Vare mii livččiimet jápmán dalle go min vieljat jápme Hearrá muođuid ovddas. 4Manne doai buvttiide Hearrá searvegotti dán meahccái? Deike mii jápmit oktan omiideametguin. 5Manne doai buvttiide min Egyptas dákkár báikái gos ii šatta gordni iige fiikon, eai viidnemuorat eaige granáhtaehpelmuorat? Ii dáppe leat čáhcige maid juhkat!” 6
20,6
12,5
Moses ja Aron manaiga searvegotti luhtte almmustusgoađi uksanjálbmái ja luoitádeigga eatnamii muđolassii. Dalle Hearrá hearvásvuohta almmustuvai sudnuide.

7Hearrá sártnui Mosesii: 8“Váldde soappi ja rávkka vieljainat Aroniin buot israellaččaid čoahkkái. Doai galgabeahtti sárdnut báktái álbmoga oaidnut ja gohččut dan addit čázi. Nu don rábidat sidjiide čázi bávttis ja attát sihke searvegoddái ja omiide juhkat.” 9Moses válddii soappi mii lei Hearrá muođuid ovddas, nugo Hearrá lei gohččon. 10

20,10
Sál 106,33
De Moses ja Aron čohkkiiga álbmoga bávtti ovdii. Moses dajai álbmogii: “Gullet dál, stuibmideaddjit! Sáhttego moai rábidit didjiide čázi dán bávttis?” 11
20,11
2 Mos 17,6eč
Sál 78,15č
105,41
Jes 48,21
Moses bajidii soappi ja časkkii báktái guktii. Bávttis borššui čáhci, ja searvegoddi ja sin oamit ožžo juhkat.

12

20,12
27,13č
5 Mos 1,37
3,26
4,21
32,49č
34,4
Sál 106,32
Muhto Hearrá celkkii Mosesii ja Aronii: “Doai eahppi luohttán munnje eahppige atnán mu bassin israellaččaid ovddas. Danin doai eahppi beasa doalvut dán searvegotti dan eatnamii maid mun attán dasa.”

13

20,13
2 Mos 17,7
20,13 Meriba hebreagiela mielde “nággu” dahjege “riidu”. Gč. 27,14.Dán čáhcebáikki namma lei Meriba, gos israellaččat sivahalle Hearrá, muhto son čájehii iežas bassivuođa sin gaskkas.

Israel ii beasa mannat Edoma čađa

14

20,14
1 Mos 25,25č
Duop 11,17
Moses vuolggahii Kadešis áirasiid cealkit Edoma gonagassii: “Ná cealká du viellja Israel: Don dieđát buot dan váivvi maid mii leat šaddan gierdat, 15
20,15
2 Mos 1,13č
20,15 áhčit áhčči.mo min áhčit fárrejedje Egyptii, mo mii oruimet doppe guhkes áiggi ja mo egyptalaččat sorde min ja min áhčiid. 16
20,16
2 Mos 14,19
23,2023
Dalle mii čuorvvuimet Hearrái, ja son gulai min jiena ja vuolggahii eŋgela buktit min eret Egyptas. Ja dál mii leat Kadešis, du eatnama rájis, 17ja mii dáhtošeimmet mannat du eatnama čađa. Mii eat áiggo mannat bealdduid dahje viidnegárddiid čađa eatge juhkat čázi din gáivvuin. Mii vádjolit Gonagasa váldogeainnu eatge earrán das olgeš eatge gurut beallái, ovdal go leat mannan du eatnama čađa.”

1820,18 edomlaččat edomlaččat.Muhto edomlaččat vástidedje: “Dii ehpet oaččo johtit min eatnama čađa. Jos dii boahtibehtet min eatnamii, de mii boahtit din vuostá miehkki gieđas.” 19Israellaččat dadje: “Mii áiggošeimmet dušše johtit váldogeainnu, ja jos mii juhkat dahje min oamit juhket din čázi, de mii máksit dan. Mii eat siđa eará go oažžut johtit njuolga din eatnama čađa.” 20Muhto edomlaččat dadje: “Dii ehpet oaččo johtit min eatnama čađa.” Ja sii vuolggahedje israellaččaid vuostá stuorra ja gievrras soahteveaga. 21

20,21
Duop 11,18
Go edomlaččat eai suovvan johtit iežaset eatnama čađa, de israellaččat jorgaledje nuppos.

Aron jápmá

22

20,22
33,37
Go israellaččat vulge johtui Kadešis, de sii bohte Horvárrái.

23Horváris, Edoma ráji lahka, Hearrá sártnui Mosesii ja Aronii: 24“Aron váldojuvvo fargga olbmuidis lusa. Son ii beasa dan eatnamii maid mun attán israellaččaide, danin go doai leidde vuostehágolaččat mu gohččumii Meribačáhcebáikkis. 25Doalvvo Arona ja su bártni Elasara Horvárrái. 26

20,26
2 Mos 28,2eč
29,5eč
Nuola dasto Aronis su báhpabiktasiid ja gárvvut daid Elasarii. Dohko Aron jápmá, ja son váldojuvvo olbmuidis lusa.”

27Moses dagai nugo Hearrá lei gohččon, ja sii manne Horvárrái oppa searvegotti oaidnut. 28

20,28
33,38
5 Mos 10,6
Moses nuolai Aronis su báhpabiktasiid ja gárvvuhii daid su bárdnái Elasarii. Dohko várrečohkkii Aron jámii. Moses ja Elasar njiejaiga váris. 29
20,29
5 Mos 34,8
Go israellaččat gulle ahte Aron lei jápmán, de sii čirro su golbmalogi beaivvi.

21

Veaikegearpmaš

211

21,1
33,40
Go kanaanlaš gonagas gii ásai Aradis Negevis gulai ahte israellaččat ledje boahtimin Atarima geainnu, de son fallehii israellaččaid ja válddii muhtumiid sis fáŋgan. 2
21,2
3 Mos 27,28č
21,2 vihahit … duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Dalle israellaččat dahke Hearrái dán lohpádusa: “Jos don attát dan álbmoga min gihtii, de mii vihahit sin gávpogiid duššadeapmái.” 3
21,3
Duop 1,17
21,3 Horma >14,45.Hearrá gulai israellaččaid rohkadusa ja attii kanaanlaččaid sin gihtii, ja sii vihahedje sin ja sin gávpogiid duššadeapmái. Danin báiki gohčoduvvui Horman.

4

21,4
20,21
21,4 Ruksesmearra >14,25.Israellaččat vulge Horváris dan geainnu mii doalvu Ruksesmeara guvlui, vai besset garvit Edoma. Muhto mátkkis álbmot šattai gierdameahttumin 5
21,5
2 Mos 16,3
4 Mos 14,2č
ja sárdnugođii Ipmila ja Mosesa vuostá: “Manne lehpet buktán min Egyptas deike meahccái jápmit? Dáppe ii leat láibi iige čáhci. Mii leat dolkan dán heajos borramušas!”

6

21,6
5 Mos 8,15
1 Kor 10,9
21,6 mirkogearbmašiid hebreagiel sátni saraf mearkkaša ahte juoga buollá. Sátni soaitá čujuhit gearbmaša mirkui.Dalle Hearrá vuolggahii mirkogearbmašiid álbmoga gaskii, ja dat gáske olbmuid nu ahte eatnat israellaččat jápme. 7Álbmot bođii Mosesa lusa ja dajai: “Mii suddudeimmet go sártnuimet Hearrá ja du vuostá. Rohkadala Hearrá váldit gearbmašiid áŧesteames min.”

Moses rohkadalai álbmoga ovddas, 8ja Hearrá celkkii Mosesii: “Daga alccesat gearbmaša ja bija dan stággogeahčái. Juohkehaš gii lea gáskkáhallan ja geahččá dasa, beassá eallit.” 9

21,9
2 Gon 18,4
Joh 3,14č
Moses dagai veaikkis gearbmaša ja bijai dan stággogeahčái. Go dat geat ledje gáskkáhallan gearbmašiidda, gehčče veaikegearbmašii, de sii besse eallit.

Mátki Moaba birra

10

21,10
33,43č
Israellaččat vulge johtui ja luoitaledje Obotii, 11manne doppe meahccái ja luoitaledje Ije Abarimii Moaba nuorttabeallái. 12
21,12
5 Mos 2,13
21,12 Seredleahki Jápmameara nuorttalulábealde, Edoma ja Moaba rájá alde.De sii vulge ja luoitaledje Seredleahkái. 13Go sii ledje vuolgán doppe, de sii luoitaledje Arnona nuppe beallái, meahccái mii ollá amorlaččaid eatnamiid rádjái. Arnon lea moablaččaid ja amorlaččaid rádjejohka. 1421,14 Hearrá sođiid girjjis dovdameahttun teakstačoakkáldat.Dan dihte daddjojuvvo Hearrá sođiid girjjis:

– Vaheb mii lea Sufas, gorssat,

Arnon

1521,15 Ar guovddáš moablaš guovlu, Arnona lulábealde. Gč. “Ar” Moabis, v. 28. ▶ moablaččat.ja gorssaid vielttit

mat ollet gitta Ara eatnama rádjái

ja állanit Moaba ráji guvlui.

1621,16 Beer namma mearkkaša “gáivo”.Doppe israellaččat manne Beera gáivvo lusa. Dan luhtte Hearrá celkkii Mosesii: “Čohkke álbmoga deike, de mun attán dasa čázi.” 17Dalle israellaččat lávlo dán lávlaga:

Golggiid, gáivo! Lávlot dasa!

1821,18 Mattana namma mearkkaša “attáldat”.Lávlot gáivui maid oaivámuččat rogge,

maid álbmoga njunnošat goivo

soppiideasetguin, ráđđejeaddji soppiiguin.

Beeris israellaččat manne Mattanai, 19Mattanas Nahalielii, Nahalielis Bamotii 20

21,20
5 Mos 34,1
21,20 Pisga várri mii lea Jápmameara nuortadavábealde.ja Bamotis dan leahkái mii lea Moaba eatnamis lahka Pisga, dan vári man čohkas lea várddus Ješimonmeahci guvlui.

Israel vuoitá Sihona ja Oga

21

21,21
5 Mos 2,26eč
Duop 11,19eč
Israellaččat vuolggahedje áirasiid amorlaččaid gonagasa Sihona lusa dadjat: 22“Divtte min mannat iežat eatnama čađa. Mii eat spiehkas bealdduide ja viidnegárddiide eatge juga čázi din gáivvuin. Mii dušše mannat njuolga Gonagasa geainnu du eatnama čađa.”

23Sihon ii goit suovvan Israela mannat iežas eatnama čađa, muhto čohkkii oppa soahteveagas ja vulggii Israela vuostá meahccái. Go son bođii Jahasii, de son soahttái israellaččaiguin, 24

21,24
5 Mos 29,7eč
Sál 135,11č
muhto sii časke su mihkiin ja válde su eatnama Arnona rájes Jabboka rádjái, gitta ammonlaččaid eatnama rádjái. Ammonlaččaid rádji lei sakka nannejuvvon. 25Israellaččat válde oppa amorlaččaid eatnama ja ásse Hešbonii ja buot eará amorlaččaid gávpogiidda.

26Hešbon lei amorlaččaid gonagasa Sihona ráđđehusgávpot. Sihon lei soahtan Moaba ovddit gonagasain ja váldán buot su eatnamiid gitta Arnonjoga rádjái. 27Dan dihte diktačállit leat lávlon:

Bohtet Hešbonii, Sihona gávpogii!

Huksejehket ja nannejehket dan fas!

28

21,28
4 Mos 21,19č
Dolla vulggii Hešbonis,

dollanjuovčča Sihona gávpogis.

Dat bolddii Ar-Moaba,

dat lovttii Bamota Arnona gáttis.

29

21,29
1 Gon 11,7
Jer 48,45č
Vuoi du, Moab!

Don duššat, Kemoša álbmot!

Du bártnit báhtaredje,

du nieiddaid doalvvui fáŋgan Sihon,

amorlaččaid gonagas.

30Muhto mii njeiddiimet sin

njuolaideametguin,

Hešbon lea ávdin gitta Dibona rádjái.

Mii leat speadjan Nofaha rádjái,

boaldán dan gitta Medeba rádjái.

31Nu israellaččat ásse amorlaččaid eatnamii. 32Moses vuolggahii iskkadeddjiid Jaserii, ja israellaččat válde dan birasgávpogiid ja ádje eret amorlaččaid geat ásse doppe.

33

21,33
5 Mos 3,1eč
Go israellaččat de dollejedje davás dan geainnu mii doalvvui Bašanii, de Bašana gonagas Og vulggii oppa soahteveagainis sin vuostá ja soahttái singuin Edreis. 34Hearrá sártnui Mosesii: “Ale bala sus. Mun attán su ja oppa su álbmoga ja eatnama du gihtii. Daga sutnje nugo dahket amorlaččaid gonagassii Sihonii gii ráđđii Hešbonis.” 35Israellaččat godde Oga ja su bártniid ja oppa su soahteveaga. Ii oktage sis beassan báhtui. De sii válde su eatnama oapmineaset.