Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
11

Álbmot váidala

111

11,1
3 Mos 10,2
4 Mos 11,33
2 Gon 1,10
Álbmot váidalii bahččagit, iige dat lean Hearrá miela mielde. Go Hearrá gulai álbmoga váidalusa, de son moaráhuvai, ja son buolláhii sin gaskii dola ja duššadii siidda ravdda. 2
11,2
Am 7,5
Dalle álbmot čuorvvui Mosesii. Moses rohkadalai Hearrá, ja dolla játtai. 3
11,3
5 Mos 9,22
11,3 Tabera Namma ipmirduvvo dás “buollinsadjin”.Dat báiki oaččui namman Tabera, dainna go Hearrá dolla lei doppe buolláhan sin.

4

11,4
2 Mos 12,38
16,3
Sál 106,14
1 Kor 10,10
11,4 Muhtumat … veagas hárvenaš hebreagiel dajaldat, soaitá geavahuvvot vierroolbmuid birra geat oktanaga israellaččaiguin vulge Egyptas.Muhtumat seahkálas veagas mii lei čuvvon israellaččaid, anistuvve sakka borramuššii, ja maiddái israellaččat váidališgohte fas: “Vare mis livččii biergu borrat! 5Almma muitibehtet mo mii boraimet Egyptas guoli nu ollu go dáhtuimet, ja mis ledje gurkkát, čáhcemelovnnat, boskalávkkit, rukseslávkkit ja vilgeslávkkit! 6Muhto dál mii vuoimmehuvvat, dáppe ii leat mihkkege. Mii eat oainne maidege eará go manna.” 711,7 koriandersiepmanat Gč. 2 Mos 16,31. suovasgáhčči njálggahájat muorragáhčči.Manna lei nugo koriandersiepmanat ja lei oaidnit dego suovasgáhčči. 8Álbmot lávii čoaggit dan ja mollet giehtamilluin dahje lihtis. Dasto dat vuššojuvvui ruhkus ja láibojuvvui asehis gáhkkun. Das lei seammá smáhkka go oljjuin láibojuvvon gáhkuin. 9
11,9
2 Mos 16,13č
Manna gahčai idjasuolnni mielde siidii.

10Moses gulai mo olbmot čirro gođiideaset ovddas. Hearrá moaráhuvai sakka, ja maiddái Moses anii dan bahán. 11Son dajai Hearrái: “Manne don meannudat nu bahás muinna, bálvaleddjiinat? Manne don leat munnje nu árpmuheapme ahte leat addán oppa dán álbmoga munnje noađđin? 12Leango mun dán álbmoga eadni, mungo lean dan riegádahttán? Donhan gohčut mu guoddit dan iežan salas nugo njamaheaddji guoddá njammimáná, gitta dan eatnamii maid don vuordnumiin lohpidit min áhčiide. 13Gos mus biergu addit álbmogii, go sii čirrot, áŧestit mu ja dadjet: ‘Atte midjiide bierggu borrat?’ 14Mun in veaje okto guoddit dán álbmoga, dat lea munnje beare lossat. 15Jos don áiggut dahkat ná mu vuostá, de gotte mu baicca dálán. Leage munnje árbmugas alege divtte mu šat oaidnit dán vártnuhisvuođa.”

Čiežalogi vuorrasa

16Dalle Hearrá sártnui Mosesii: “Čohkke Israela vuorrasiin čiežalogi olbmá geaid dieđát leat árvvus adnojuvvon álbmoga hoavddat, buvtte sin almmustusgoađi lusa ja divtte sin čuožžut das iežat bálddas. 17

11,17
11,14
Mun njiejan dasa sárdnut duinna ja sirddán dus sidjiide oasi dan vuoiŋŋas maid leat ožžon. Nu sii veahkehit du atnit fuola álbmogis, vai don it dárbbaš guoddit okto olles noađi.

18

11,18
2 Mos 19,10
Cealkke álbmogii: Basuhehket iežaideattet ihttážii, de oažžubehtet borrat bierggu. Dii lehpet Hearrá gullut váidalan ja dadjan: ‘Vare mis livččii biergu borrat! Egyptas mis lei buorre dilli!’ Dál Hearrá addá didjiide bierggu borrat. 19Dii ehpet bora dan dušše ovtta dahje guokte beaivvi dahje vihtta dahje logi dahje guoktelogi beaivvi, 20muhto olles mánu, dassážii go dat boahtá olggos din njunneráiggiid ja dan hádja gákkaha váimmu. Ná dáhpáhuvvá dan dihte go dii lehpet hilgon Hearrá guhte lea din gaskkas, ja luoibman: ‘Manne mii galggaimet vuolgit Egyptas!’”

21Moses dajai: “Dán álbmogis man gaskkas mun ásan, leat guhttačuođiduhát olbmá, ja don logat addit sidjiide bierggu nu ollu ahte sii besset borrat dan olles mánu. 22Vaikko mii njuovašeimmet sidjiide buot smávva ja stuorra omiid, de sáhtášiigo dat ollit sidjiide? Dahje vaikko buot ábi guolit bivdojuvvošedje, de sáhtášiigo datge ollit sidjiide?” 23

11,23
Jes 50,2
59,1
Hearrá vástidii Mosesii: “Leago Hearrái mihkkege veadjemeahttun? Dál don beasat oaidnit ollašuvvágo mu sátni.”

24Moses manai olggos ja muitalii álbmogii maid Hearrá lei cealkán. De son čohkkii álbmoga vuorrasiin čiežalogi olbmá ja doalvvui sin čuožžut goađi birra. 25

11,25
12,5
14,10
1 Sam 10,5č
Joel 3,1
Apd 2,11
Hearrá njiejai balvva siste ja sártnui Mosesiin. De son sirddii dan čiežalohkásii oasi dan vuoiŋŋas mii Mosesis lei, ja sii šadde profehtalaš lihkahusaide; muhto maŋŋil nu ii šat dáhpáhuvvan sidjiide.

26Siidii ledje báhcán guokte olbmá; nuppi namma lei Eldad ja nuppigis Medad. Maiddái sudnuide luoitádii vuoigŋa, dasgo soai gulaiga válljejuvvon olbmáid jovkui, vaikko soai eaba leange mannan goahtái, ja soai profehtastalaiga siiddas. 27

11,27
Mark 9,38č
Muhtun bártnáš viegai muitalit Mosesii: “Eldad ja Medad profehtastallaba siiddas.” 28Josua, Nuna bárdni, gii lei bálvalan Mosesa nuorravuođa rájes, dajai: “Moses, mu hearrá, gieldde sudno!” 29
11,29
1 Kor 14,5
Dalle Moses dajai sutnje: “Leatgo don eddon mu beales? Vare oppa Hearrá álbmot livčče profehtat ja oččošedje Hearrá vuoiŋŋa!” 30De Moses ja Israela vuorrasat máhcce siidii.

Váktillottit

3111,31 váktillottiid uhca bárbmolottážat mat girdet stuorra moahtin. guovtti állana sullii 1 mehter.De Hearrá vuolggahii garra biekka mii buvttii meara bealde váktillottiid ja biđgii daid siidii dakkár hivvodaga ahte dat ledje eatnamis guovtti állana assosaš geardin ovtta beaivása veardde juohke beallái siiddas. 3211,32 logi homermihtu sullii 3640 lihttera.Israellaččat čoaggigohte váktillottiid ja čogge daid geažos beaivvi ja ija ja vel nuppi beaivvige, ja gii lei čoaggán uhcimusat, lei čoaggán logi homermihtu. Sii lebbo lottiid siidda birra goikat.

33

11,33
Sál 78,30č
Muhto go biergu lei ain sin bániid gaskkas ja sii ledje suoskamin dan, de cahkiidii Hearrá moarri álbmoga vuostá, ja son časkkii sin garrasit, nu ahte máŋgasat jápme. 3411,34 Kibrot Hattaava hebreagiel namma mii mearkkaša “vuovdáivuođa hávddit”.Dat báiki gohčoduvvui Kibrot Hattaavan, dasgo dohko hávdáduvvojedje álbmogis dat geat ledje leamaš anistuhkkásat.

35

11,35
33,16č
Kibrot Hattaavas álbmot sirdái Haserotii ja orui doppe muhtun áiggi.

12

Hearrá moaráhuvvá Mirjamii ja Aronii

121Mirjam ja Aron moittiiga Mosesa dan nubialaš nissona dihte gean son lei váldán áhkkán. Son lei oainnat váldán áhkkánis nubialaš nissona. 2

12,2
2 Mos 15,20
Mi 6,4
Soai dajaiga: “Leago Hearrá sárdnon duššefal Mosesii? Iigo son leat sárdnon maiddái munnuide?” Ja Hearrá gulai dan. 3Muhto Moses lei hui vuollegaš olmmoš, vuollegeabbo go oktage eará olmmoš eatnama alde.

4Fáhkkestaga Hearrá celkkii Mosesii, Aronii ja Mirjamii: “Mannet buot golmmas almmustusgoađi lusa!” Go sii manne dohko, 5

12,5
11,25
de Hearrá njiejai balvabácci siste, čuoččastii goahteuksanjálbmái ja rávkkai Arona ja Mirjama, ja soai loaiddasteigga ovdan. 6Hearrá celkkii:

Gulli mu sániid!

Jos din gaskkas lea profehta,

de mun almmustuvan

sutnje oainnáhusas,

sártnun sutnje niegus.

7

12,7
Hebr 3,2
Nu in sártno Mosesiin, bálvaleddjiinan,

mun lean oskkildan sutnje

oppa iežan viesu.

8

12,8
2 Mos 33,11
5 Mos 34,10
1 Kor 13,12
Suinna mun sártnun muođus muhtui,

njuolga, in árvádusaiguin.

Son oažžu oaidnit Hearrá hámi.

Manne doai eahppi dalle ballan láitimis

Mosesa, mu bálvaleaddji?

9Hearrá moarri cahkiidii sudno vuostá, ja son manai eret. 10
12,10
5 Mos 24,9
Go balva lei gáidan eret goađis, de spihtáldávda lei dahkan Mirjama vielgadin dego muohta. Aron jorgalii Mirjama guvlui, ja go son oinnii ahte Mirjamis lei spihtáldávda, 11de son dajai Mosesii: “Hearrán, atte ándagassii, ale ráŋggáš munno dan suttu dihte maid dagaime jallavuođas. 12Ale goit divtte Mirjama leat dego jápma ohki man oažži lea belohahkii guohcagan go dat boahtá eatnis goaŧus.” 13Moses čuorvvui Hearrá: “Vuoi, mu Ipmil! Dearvvašmahte datte su!” 14
12,14
3 Mos 13,46
Hearrá celkkii Mosesii: “Jos su áhčči livččii čolgadan su muođuid njeaiga, iigo son dalle galggaše heahpanaddat čieža beaivvi? Son galgá biddjojuvvot siidda olggobeallái čieža beaivái, ovdal go son luitojuvvo siidii.”

15De Mirjam biddjojuvvui siidda olggobeallái čieža beaivái, iige álbmot vuolgán johtui ovdal go Mirjam lei luitojuvvon siidii. 16

12,16
10,12
Dasto álbmot vulggii Haserotis ja luoitalii Paranmeahccái.

13

Israellaččat iskkadit Kanaana

131Hearrá sártnui Mosesii: 2

13,2
5 Mos 1,22
“Vuolggat olbmáid iskkadit Kanaana, dan eatnama maid mun attán israellaččaide. Vuolggahehket dohko ovtta olbmá guđege čearddas; juohkehaš sis galgá leat oaivámuš.”

3Moses vuolggahii iskkadeddjiid Paranmeahcis, nugo Hearrá lei rávven. Sii buohkat ledje israellaččaid oaivámuččat. 4Dát ledje sin namat: Rubena čearddas Šammua, Sakkura bárdni, 5Simeona čearddas Šafat, Hori bárdni, 6

13,6
Jos 14,6č
Juda čearddas Kaleb, Jefunne bárdni, 7Isaskara čearddas Jigal, Josefa bárdni, 8Efraima čearddas Hosea, Nuna bárdni, 9Benjamina čearddas Palti, Rafu bárdni, 10Sebulona čearddas Gaddiel, Sodi bárdni, 11Josefa bártni Manasse čearddas Gaddi, Susi bárdni, 12Dana čearddas Ammiel, Gemalli bárdni, 13Ašera čearddas Setur, Mikaela bárdni, 14Naftali čearddas Nahbi, Vofsi bárdni, 15ja Gada čearddas Geuel, Maki bárdni. 16
13,16
Matt 1,21
Dát ledje dat olbmát geaid Moses vuolggahii iskkadit eatnama. Moses gohčui Hosea, Nuna bártni, Josuan.

17Go Moses vuolggahii olbmáid iskkadit Kanaana, de son dajai sidjiide: “Mannet Negevii ja doppe de várreeatnamii. 18Geahčadehket makkár eanan dat lea, leago álbmot doppe gievra vai rašši, leatgo olbmot uhccán vai ollu. 19Gehččet leago eanan buorre vai heittot ja ássetgo dan olbmot siiddain vai ladnegávpogiin? 20Gehččet leago eanan šattolaš vai guorbbas ja šaddetgo doppe muorat vai eai? Lehket roahkkadat ja buktet mielddádet dan eatnama šaddosiid.” Lei oainnat dat áigi jagis go vuosttaš viidnemuorjjit láddet.

2113,21 Sinmeahcci Kanaana rájá alde, Negeva lulábealde. Nubbi Sinmeahcci lea namuhuvvon 2 Mos 16,1č. Lebo-Hamat Aramealaš riika Hamata lullerájá lahka. aramealaččat.Olbmát manne iskkadit eatnama ja vádjoledje Sinmeahcis Lebo-Hamata guvlui Rehoba rádjái. 22

13,22
1 Mos 13,18
5 Mos 1,28
9,2
13,22 Soan gávpot Niletnonjálmmis (Tanis), dovddus čáppa visttiidis dihte.Sii manne Negeva rastá ja bohte Hebronii, gos ásse anaklaččat Ahiman, Šešai ja Talmai. Hebron lei huksejuvvon čieža jagi ovdal go Soan Egyptas.

2313,23 Eškolleahki hebreagillii eškol mearkkaša “viidnemuorjegihppu”.Dasto sii bohte Eškolleahkái ja čuhppe doppe viidnemuorraoavssi mas lei okta áidna muorjegihppu. Dat lei nu lossat ahte guokte olbmá fertiiga guoddit dan guoddinholgga veagas. Sii válde mielddiset maiddái granáhtaehpeliid ja fiikoniid. 24Dat báiki gohčoduvvui Eškolleahkin dan viidnemuorjegihpu mielde maid israellaččat doppe čuhppe.

25Go olbmát ledje iskkadan eatnama njealljelogi beaivvi, de sii vulge ruoktot 26ja bohte Mosesa, Arona ja Israela searvegotti lusa Kadešii Paranmeahccái. Sii čilgejedje sudnuide ja oppa searvegoddái iežaset mátkki ja čájehedje sidjiide dan eatnama šaddosiid. 27

13,27
2 Mos 3,8
Sii muitaledje Mosesii: “Mii manaimet dan eatnamis gosa don min vuolggahit, ja dan eatnamis golgá mielki ja honnet. Geahča dan šaddosiid! 28Muhto álbmot mii ássá doppe, lea gievra, ja gávpogat leat stuorra ladnegávpogat. Mii oinniimet doppe maiddái anaklaččaid. 29Negevis ásset amaleklaččat, várreeatnamis hetlaččat, jebuslaččat ja amorlaččat ja áhpegáttis ja Jordana siste kanaanlaččat.”

30

13,30
14,6č
Álbmot nimmorišgođii Mosesa vuostá, muhto Kaleb geahččalii lotkkodahttit sin ja dajai: “Vulgot dohko ja váldot eatnama oapmineamet, mii vissásit vuoitit.” 31Muhto olbmát geat ledje fitnan doppe suinna, dadje: “Eat mii sáhte fallehit dan álbmoga, sii leat gievrrabut go mii.” 32Sii gilve bahás ságaid israellaččaid gaskii dan eatnama birra maid ledje iskkadan. Sii dadje: “Dat eanan man čađa mii manaimet ja maid iskkadeimmet, loaktá iežas ássiid. Buot olbmot geaid doppe oinniimet, ledje stuorrát ja gievrrat. 33
13,33
5 Mos 9,2
Mii oinniimet doppe maiddái jiehtanasaid, jiehtanasmahtosaš anaklaččaid. Iežamet mielas mii leimmet sin ektui dego rásselohkut, ja dakkárat mii leimmet várra sin mielasge.”