Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
7

Oaivámuččat nammaduvvojit

71Go dal muvra lei huksejuvvon ja mun ledjen bijahan uvssaid, de biddjojuvvojedje uksafávttat, lávlut ja levilaččat iežaset bargguide. 2Jerusalema hálddašeami mun adden vielljasan Hananii ja ladneoaivámuš Hananjai, gii lei luohtehahtti olmmái ja balai Ipmilis eambbo go eatnašat. 3Mun dadjen sudnuide: “Jerusalema poarttaid ii oaččo rabastit ovdal go beaivváš goardigoahtá, ja uvssaid galgá dahppat ja lohkkadit ovdal go beaivváš luoitáda. Biddji Jerusalema ássiid fáktet, muhtumiid fáktensajiide ja muhtumiid iežaset viesuid olggobeallái.”

Jerusalema ássit

4Gávpot lei viiddis ja stuoris, muhto das ledje unnán ássit, eaige ođđa viesut lean vuos huksejuvvon. 5Dalle Ipmil ávžžuhii mu rávkat čoahkkái hearráid ja oaivámuččaid ja álbmoga, vai sii sáhtášedje čállojuvvot sohkalogahallamii. Mun gávdnen sohkalogahallama masa ledje čállojuvvon dat geat ledje máhccan vuosttamužžan, ja dasa lei čállojuvvon ná:

6

7,6
Esra 2,1eč
Dát leat min provinssa olbmát geat máhcce fáŋgavuođas. Babylona gonagas Nebukadnesar lei dolvon sin eret, muhto dál sii máhcce Jerusalemii ja Judai, juohkehaš iežas gávpogii. 7Sii bohte ovttas Serubbabeliin, Ješuain, Nehemjain, Asarjain, Raamjain, Nahamaniin, Mordekajiin, Bilšaniin, Misperetiin, Bigvajiin, Nehumiin ja Baanain.

Israellaš olbmáid lohku: 8Paroša sogas guokteduhát čuođičiežalogiguokte, 9Šefatja sogas golbmačuođičiežalogiguokte, 10Araha sogas guhttačuođivihttalogiguokte, 11Pahat-Moaba sogas, dat lea Ješua ja Joaba sogas, guokteduhát gávccičuođigávccinuppelohkái, 12Elama sogas duhátguoktečuođivihttaloginjeallje, 13Sattu sogas gávccičuođinjealljelogivihtta, 14Sakkaja sogas čiežačuođiguhttalogi, 15Binnuja sogas guhttačuođinjealljelogigávcci, 16Bebaja sogas guhttačuođiguoktelogigávcci, 17Asgada sogas guokteduhát golbmačuođiguoktelogiguokte, 18Adonikama sogas guhttačuođiguhttalogičieža, 19Bigvaja sogas guokteduhát guhttalogičieža, 20Adina sogas guhttačuođivihttalogivihtta, 21Atera sogas, dat lea Hiskia sogas, ovccilogigávcci, 22Hašuma sogas golbmačuođiguoktelogigávcci, 23Besaja sogas golbmačuođiguokteloginjeallje, 24Harifa sogas čuođiguoktenuppelohkái. 25Gibeonis ovccilogivihtta, 26Betlehemis ja Netofas čuođigávccilogigávcci, 27Anatotis čuođiguoktelogigávcci, 28Bet-Asmavetis njealljelogiguokte, 29Kirjat-Jearimis, Kefiras ja Beerotis čiežačuođinjealljelogigolbma, 30Ramas ja Gebas guhttačuođiguoktelogiokta, 31Mikmasis čuođiguoktelogiguokte, 32Betelis ja Ajis čuođiguoktelogigolbma, 33Nebos vihttalogiguokte, 34nuppi Elama sogas duhátguoktečuođivihttaloginjeallje, 35Harima sogas golbmačuođiguoktelogi, 36Jerikos golbmačuođinjealljelogivihtta, 37Lodis, Hadidis ja Onos čiežačuođiguoktelogiokta 38ja Senaa sogas golbmaduhát ovccičuođigolbmalogi.

39Báhpat: Jedaja sogas, dat lea Ješua sogas, ovccičuođičiežalogigolbma, 40Immera sogas duhátvihttalogiguokte, 41Pašhura sogas duhátguoktečuođinjealljelogičieža, 42Harima sogas duhátčiežanuppelohkái.

43Levilaččat: Ješua ja Kadmiela sogas, dat lea Hodavja sogas, čiežaloginjeallje.

44Lávlut: Asafa sogas čuođinjealljelogigávcci.

45Uksafávttat: Šalluma sogas, Atera sogas, Talmona sogas, Akkuba sogas, Hatita sogas ja Šobai sogas čuođigolbmalogigávcci.

46Tempelbálvaleaddjit: Siha sohka, Hasufa sohka, Tabbaota sohka, 47Kerosa sohka, Sia sohka, Padona sohka, 48Lebana sohka, Hagaba sohka, Salmaja sohka, 49Hanana sohka, Giddela sohka, Gahara sohka, 50Reaja sohka, Resina sohka, Nekoda sohka, 51Gassama sohka, Ussa sohka, Paseaha sohka, 52Besaja sohka, meunlaččaid sohka, nefuslaččaid sohka, 53Bakbuka sohka, Hakufa sohka, Harhura sohka, 54Baslita sohka, Mekida sohka, Harša sohka, 55Barkosa sohka, Sisera sohka, Tamaha sohka, 56Nesiaha sohka ja Hatifa sohka.

57Salomo bálvaleddjiid mánát: Sotaja sohka, Sofereta sohka, Perida sohka, 58Jala sohka, Darkona sohka, Giddela sohka, 59Šefatja sohka, Hattila sohka, Pokeret Hassebajima sohka ja Amona sohka. 60Tempelbálvaleaddjit ja Salomo bálvaleddjiid mánát ledje oktiibuot golbmačuođiovccilogiguokte.

61Dát leat dat geat máhcce Tel Melahis, Tel Haršas, Kerubis, Addonis ja Immeris, muhto geat eai máhttán čájehit ahte sin bearaš ja sohka gulai Israelii: 62Delaja, Tobia ja Nekoda sogain guhttačuođinjealljelogiguokte.

63Báhpain: Hobaja sohka, Hakkosa sohka ja Barsillaja sohka. Barsillai lei váldán áhkkán gileadlaš Barsillaja nieidda, ja son gohčoduvvui áhkás soga namain. 64Sii ohce namaideaset sohkalogahallamiin, muhto go eai gávdnan, de sii eai lean dohkálaččat báhppavuhtii. 657,65 urim ja tummim bassi biergasat maid atne vuorbádeamis, go dáhtto diehtit Ipmila dáhtu. >2 Mos 28,30. ▶ urim ja tummim.Eatnanhearrá gilddii sin borramis allabassi borramuša, dassážii go boahtá báhppa geas lea urim ja tummim.

66Oppa searvegottis ledje oktiibuot njealljelogiguokteduhát golbmačuođiguhttalogi olbmo, 67earret šlávaid ja šlávvanissoniid geat ledje čiežaduhát golbmačuođigolbmalogičieža. Daidda lassin ledje guoktečuođinjealljelogivihtta lávlu, olbmát ja nissonat. 687,68 Dát vearsa váilu ▶ masorehtalaš teavsttas, muhto lea ▶ Septuagintas ja Esra 2,66.Sis ledje čiežačuođigolbmalogiguhtta heastta, guoktečuođinjealljelogivihtta mula, 69njeallječuođigolbmalogivihtta kamela ja guhttaduhát čiežačuođiguoktelogi ásena.

707,70 golledareikka minttat.Muhtun bearašoaivámuččat bukte attáldagaid tempelruhtarádjui. Eatnanhearrá attii duhát golledareikka, vihttalogi oaffarlihti ja golbmalogi báhpabiktasa. 717,71 silbamina minttat.Eará bearašoaivámuččat adde tempelruhtarádjui guoktelogiduhát golledareikka ja guokteduhát guoktečuođi silbamina. 72Earát álbmogis adde guoktelogiduhát golledareikka, guokteduhát silbamina ja guhttalogičieža báhpabiktasa.

73Báhpat, levilaččat ja muhtumat álbmogis ásse Jerusalemii. Uksafávttat, lávlut, tempelbálvaleaddjit ja buot eará israellaččat ásse iežaset gávpogiidda.

Go čihččet mánnu bođii, de buot israellaččat ledje ássan iežaset gávpogiidda.

8

Esra lohká lága

81Oppa álbmot čoagganii Čáhcepoartta šilljui. Sii dáhtto čáloahppavačča Esra viežžat girjegearu mas lei Mosesa láhka, man Hearrá lei addán Israelii. 2Báhppa Esra buvttii lága searvegotti ovdii. Das ledje olbmát ja nissonat, buohkat geat nagadedje ipmirdit maid gulle. Dalle lei čihččet mánu vuosttaš beaivi. 3Esra čuoččui Čáhcepoartta šiljus árra iđida rájes gitta gaskabeaivvi rádjái ja logai lága olbmáide ja nissoniidda ja buohkaide geat nagadedje áddet, ja buohkat guldaledje dárkilit mii láhkagirjjis daddjojuvvui. 4Esra, čáloahppavaš, čuoččui muorraaládasa alde mii lei ráhkaduvvon aiddo dán várás. Su olgeš bealde čužžo Mattitja, Šema, Anaja, Uria, Hilkia ja Maaseja ja su gurut bealdegis Pedaja, Mišael, Malkia, Hašum, Hašbaddana, Sakarja ja Mešullam. 5Esra rabastii girjegearu buohkaid oaidnut – son čuoččui badjeleappos go earát – ja go son rabastii dan, de oppa álbmot čuožžilii. 6Esra máinnui Hearrá, stuorra Ipmila, ja oppa álbmot bajidii gieđaid ja čuorvvui: “Amen, amen!” Sii čippostedje ja rohkadalle Hearrá eatnamii muođuid. 7Go álbmot fas lei čuožžilan, de levilaččat Ješua, Bani, Šerebja, Jamin, Akkub, Šabbetai, Hodia, Maaseja, Kelita, Asarja, Josabad, Hanan ja Pelaja čilgejedje dasa lága. 8Sii lohke Ipmila láhkagirjji, dulkojedje ja čilgejedje dan, nu ahte olbmot áddejedje dan mii lohkkojuvvui.

9Eatnanhearrá Nehemja, báhppa Esra, čáloahppavaš, ja levilaččat geat oahpahedje álbmoga, dadje sidjiide: “Dát beaivi lea basuhuvvon Hearrái, din Ipmilii. Allet moraš alletge čiero!” Dasgo buohkat čirro go gulle mii láhkii lei čállojuvvon. 10

8,10
Fil 4,4
De Esra dajai sidjiide: “Mannet dál ruoktot, borret ávvubiepmu ja juhket njálgga viinni, ja addet daiddage geain ii leat mihkkege. Dát beaivihan lea basuhuvvon min Hearrái. Allet leage morrašis, dasgo illu man Hearrá addá lea din fápmu.” 11Levilaččat oadjudedje álbmoga ja dadje: “Lehket muosis, dát beaivi lea bassi. Allet moraš!” 12De buohkat vulge ruoktot borrat ja juhkat, ja sii adde attáldagaid ja dolle stuorra ávvudeami, dasgo sii ledje ádden dan mii sidjiide lei oahpahuvvon.

Israel doallá lastagoahtebasiid

13Mánu nuppi beaivvi čoahkkanedje buot álbmoga sohkaoaivámuččat, báhpat ja levilaččat Esra, čáloahppavačča, lusa guorahallat lága. 14

8,14
3 Mos 23,34eč+
Sii fuobmájedje ahte lei čállojuvvon láhkii ahte Hearrá lei gohččon Mosesa bokte israellaččaid ássat lastagođiin čihččet mánu basiid áiggi. 15Dalle sii gulahedje buot gávpogiin ja Jerusalemis: “Mannet váriide viežžat oliivamuoraid, meahcceoliivamuoraid, myrtamuoraid, pálmmaid ja eará suhkkes muoraid lastaovssiid, ja ráhkadehket dain gođiid, nugo lea čállojuvvon.”

16Dalle buohkat manne viežžat lastaovssiid, ja juohkehaš ráhkadii goađi dáhkis ala dahje šilljosis. Sii dahke gođiid maiddái Ipmila viesu šiljuide ja Čáhcepoartta ja Efraima poartta šiljuide. 17Oppa searvegoddi, dat geat ledje máhccan fáŋgavuođas, ráhkadedje lastagođiid ja orro dain. Israellaččat eai lean dahkan nu Josua, Nuna bártni, beivviid rájes dán beaivvi rádjái, ja sii ávvudedje ja illudedje. 18

8,18
5 Mos 31,10č
Beaivvis beaivái Esra logai Ipmila láhkagirjji, vuosttaš beaivvis gitta maŋimuš beaivái. Čieža beaivvi olbmot dolle basiid, ja gávccát beaivvi lei bassi čoagganeapmi, nugo lei mearriduvvon.

9

Álbmot dovddasta suttuidis

919,1 horsta … oaivvi alde morraša dahje gáhtamuša mearkan. ▶ moraštanvierut.Seammá mánu guokteloginjealját beaivvi israellaččat čoagganedje fástudit, horsta gárvun ja muolda oaivvi alde. 2Dat geat gulle Israela álbmogii, čulde iežaset buot vierrásiin, ja de sii dovddastedje iežaset suttuid ja áhčiideaset vearredaguid. 3Beaivvi njealjádasa sii čužžo iešguhtege sajistis ja lohke girjjis Hearrá, Ipmileaset, lága. Nuppi njealjádasa sii dovddastedje suttuideaset ja rohkadalle Hearrá, Ipmileaset. 4Ješua, Bani, Kadmiel, Šebanja, Bunni, Šerebja, Bani ja Kenani manne levilaččaid aládassii ja čurvo alla jienain Hearrá, Ipmileaset. 5De dadje levilaččat Ješua, Kadmiel, Bani, Hašabneja, Šerebja, Hodia, Šebanja ja Petahja: “Čuožžilehket máidnut Hearrá, Ipmileattet, guhte lea agálašvuođas agálašvuhtii!”

Máidnojuvvon lehkos

du hearvás namma,

dat lea aliduvvon buot máidnuma

ja rámádusa badjel.

6

9,6
Sál 103,21č
Jes 37,16
Apd 14,15
9,6 almmiveahka almmi veahka.Aivve don leat Hearrá.

Don leat sivdnidan almmi,

almmiid almmi ja buot dan veaga,

eatnama ja buot mii das lea,

mearaid ja buot mii dain lea.

Don ealihat buot,

ja almmiveahka rohkadallá du.

7

9,7
1 Mos 11,31
12,1eč
17,5
Don leat Hearrá Ipmil.

Don válljejit Abrama,

buktet su Uras Kaldeas

ja addet sutnje nama Abraham.

8

9,8
1 Mos 12,7+
Don oidnet ahte son lei dutnje oskkáldas.

Don dahket suinna lihtu,

lohpidit addit su nállái

eatnama mii gulai kanaanlaččaide,

hetlaččaide, amorlaččaide, perisselaččaide,

jebuslaččaide ja girgašlaččaide.

Ja don dollet iežat lohpádusa,

dasgo don leat oskkáldas.

9

9,9
2 Mos 3,7eč
14,9eč
Don oidnet min áhčiid

vártnuhisvuođa Egyptas,

don gullet sin čuorvasa Ruksesmeara gáttis.

10Don dahket mearkkaid

ja oavdudaguid faraoi,

su bálvaleddjiide ja su eatnama álbmogii,

dasgo don oidnet sin čeavlás meanuid

min áhčiid vuostá.

Nu don dahket alccesat nama

mii beaggá ain odnege.

11

9,11
2 Mos 14,21eč
15,4č
Sál 106,9
136,13č
Don luddejit ábi sin ovddas,

ja sii rasttildedje meara goikása mielde.

Muhto daid geat doarrádalle sin,

don suhppejit čiekŋalassii

dego geađggi veagalaš čáziide.

12

9,12
2 Mos 13,21čSál 105,39
Don láidejit sin balvabáccis beaivet,

ihkku don diktet dollabácci čuvget

geainnu man sii johte.

13

9,13
2 Mos 19,18eč
20,1eč
Sál 19,8č
Don njidjet Sinaivárrái,

don sárdnot singuin almmis,

addet sidjiide rivttes njuolggadusaid

ja luohtehahtti lágaid,

buriid gohččumiid ja báhkkomiid.

14Don almmuhit sidjiide

iežat bassi sabbaha,

ja don addet sidjiide báhkkomiid,

njuolggadusaid ja lágaid

du bálvaleaddji Mosesa bokte.

15

9,15
2 Mos 16,4+
Don addet sidjiide láibbi almmis,

go sii nelgo,

don diktet čázi golgat bávttis,

go sii goike.

Don gohččot sin mannat váldit oapmineaset

eatnama maid ledjet vurdnon

addit sidjiide.

16Muhto min áhčit ledje

čeavlát ja nággárat,

eai sii guldalan du báhkkomiid.

17

9,17
4 Mos 14,4
Sál 103,8
Joel 2,13
Sii biehttaledje jeagadeames eaige muitán

oavdduid maid don ledjet dahkan sidjiide.

Sii nággárušše ja mearridedje

máhccat Egypta šlávvavuhtii.

Muhto don attát ándagassii,

don leat árbmugas ja váibmoláđis Ipmil,

don leat guhkesmielalaš

ja du buorrevuohta lea stuoris,

don it hilgon sin.

18

9,18
2 Mos 32,4
Sii leikejedje gálbbi alcceseaset

ja dadje: “Dát lea du Ipmil

guhte doalvvui du eret Egyptas.”

Sii bilkidedje du sakka.

19

9,19
2 Mos 13,22
Muhto stuorra váibmoláđisvuođastat

don it dattetge guođđán sin meahccái.

Balvabázzi ii gáidan sis beaivet,

muhto čájehii sidjiide geainnu,

iige dollabázzi gáidan sis ihkku,

muhto čuvgii sidjiide geainnu man johtit.

20

9,20
5 Mos 8,16
Don addet iežat buori vuoiŋŋa máhttáhit sin,

don addet sidjiide manna borrat

ja čázi, go sii goike.

21

9,21
5 Mos 8,4
Don atnet sis fuola

njealljelogi jagi meahcis,

ii sis váilon mihkkege.

Sin biktasat eai nohkan

eaige juolggit bohtanan.

22

9,22
4 Mos 21,21eč33eč
Don addet sin oapmin

álbmogiid ja riikkaid

ja dahket daid sin rádjeeanamin.

Sii válde eatnamiid

mat gulle Sihonii, Hešbona gonagassii,

ja Ogii, Bašana gonagassii.

23

9,23
1 Mos 13,16+
Don addet sidjiide mánáid

nu ollu go almmis leat násttit.

Don buktet sin eatnamii

maid ledjet lohpidan

sin áhčiide.

24Ja mánát válde eatnama oapmineaset.

Don vuolidit sin ovddas kanaanlaččaid,

eatnama ássiid,

ja addet sin gihtii

gonagasaid ja eatnama olbmuid,

sii besse dahkat sidjiide maid dáhtto.

25

9,25
5 Mos 6,10č
Sii válde ladnegávpogiid

ja šattolaš eatnamiid.

Sii válde viesuid maid dievva ledje

buorit gálvvut,

čullojuvvon arvegáivvuid ja viidnegárddiid,

oliivagárddiid ja šattosmuoraid eatnatvuođa.

Sii borre, gallánedje ja buido,

sii návddašedje du stuorra attáldagaid.

26

9,26
5 Mos 32,15č
Muhto de sii ripme nággáruššat

ja vuostálastigohte du,

sii jorgaledje du láhkii selggiid.

Sii godde du profehtaid

geat nuktaledje sin

jorgalit fas du lusa,

sii bilkidedje du sakka.

27

9,27
Duop 3,915
Sál 106,40eč
Don addet sin vašálaččaid gihtii,

ja sii sorde sin.

Dalle sii čurvo du heađis

ja áŧestusas,

ja don gullet sin albmái.

Stuorra váibmoláđisvuođastat

don vuolggahit sidjiide bestiid

geat beste sin vašálaččaid gieđas.

28Muhto go sii ledje ožžon ráfi,

de sii ohpit dahke

dan maid don atnet bahán.

Don addet sin vašálaččaid gihtii

geat ráđđejedje sin.

Muhto go sii fas čurvo du,

de don gullet dan albmái,

ja stuorra váibmoláđisvuođastat

don gádjot sin eatnat gerddiid.

29

9,29
3 Mos 18,5
2 Gon 17,13eč
2 Muit 36,15eč
Esek 20,11
Don nuktalit álbmoga

jorgalit doallat du lága,

muhto sii ledje čeavlát

eaige guldalan du báhkkomiid.

Sii suddudedje du lágaid vuostá

mat addet eallima daidda geat dollet daid.

Vuosteháguin sii jorgaledje selggiid,

sii ledje nággárat eaige dáhtton guldalit.

30Don gierddahallet sin eatnat jagiid,

vuoiŋŋainat don várrejit sin

ja diktet iežat profehtaid nuktalit sin,

muhto sii eai dáhtton guldalit.

De don addet sin vierroálbmogiid gihtii,

31

9,31
Jer 30,11
Váid 3,22
Mal 3,6
muhto stuorra váibmoláđisvuođastat

don it duššadan sin áibbas

itge guođđán sin,

dasgo don leat árbmugas ja váibmoláđis Ipmil.

32Ja dál, min Ipmil, don stuorra,

veagalaš ja hirbmatlaš Ipmil

guhte doalat lihtu ja bisuhat árpmu,

ale loga smávisin

buot dan áŧestusa mii lea deaividan min

– min gonagasaid ja oaivámuččaid,

min báhpaid ja profehtaid,

min áhčiid ja oppa du álbmoga –

Assyria gonagasaid beivviid rájes

gitta dán beaivvi rádjái.

33

9,33
Dan 9,714
Don leat leamaš vuoigatlaš

juohke áššis mii lea deaividan min,

don leat leamaš oskkáldas

vaikko mii leat eallán ipmilmeahttumit.

34

9,34
Dan 9,68
Min gonagasat ja oaivámuččat,

min báhpat ja áhčit

eai doallan du lága,

sii eai guldalan du báhkkomiid

eaige várrehusaid

maid don addet sidjiide.

35Vaikko sii ásse iežaset riikkas

ja sis ledje buot buorit

maid don ledjet addán sidjiide,

viiddis ja šattolaš eatnamis

maid don ledjet addán sidjiide oapmin,

de sii eai bálvalan du

eaige jorgalan bahás vádjolusasteaset.

36Dál mii leat šlávat.

Eatnamis maid don addet min áhčiide

vai sii beasašedje návddašit dan šaddosiid

ja buriid attáldagaid,

das mii leat dál šlávvan.

37Eatnama valljugas šaddu

manná dál gonagasaide

geaid gihtii don leat addán min

min suttuid dihte.

Sii ráđđejit min rupmaša ja min omiid

aiddo nugo dáhttot.

Mii leat stuorra heađis.

Álbmot lohpida doallat lága

38Buot dán dihte mii dahkat duođalaš lohpádusa, ja min oaivámuččat, levilaččat ja báhpat seailidit dan iežaset seaillain.