Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

Velggiid luoitin

51Eatnat olbmát ja nissonat moite garrasit juvddálaš vieljaideaset. 2Muhtumat dadje: “Mii šaddat bidjat bártniideamet ja nieiddaideamet pántan vai oažžut láibegortni borrat ja bissut heakkas.” 3

5,3
1 Mos 47,19
Soapmásat dadje: “Mii leat bidjan iežamet eatnamiid, viidnegárddiid ja viesuid pántan, vai fidnet láibegortni eatge nealggo.” 4Earátgis dadje: “Mii leat ferten váldit loanas ruđa min bealdduid ja viidnegárddiid vuostá, vai beassat máksit vearu gonagassii. 5Mii leat seammá oažži ja varra go min vieljat, ja min mánát leat seammá buorit go sin mánát. Dattetge mii šaddat vuovdit bártniideamet ja nieiddaideamet šlávvan, ja muhtumat min nieiddain leat juo vuvdojuvvonge. Mii leat vuoimmeheamit, min bealddut ja viidnegárddit gullet earrásiidda.”

6Go mun gullen sin váidalusa, de mun moaráhuvven sakka. 7

5,7
2 Mos 22,25
5 Mos 15,1eč
Mun guorahallen ášši dárkilit, ja de mun cuiggodin hearráid ja oaivámuččaid. Mun jerren sis: “Bearrabehtetgo dii vealggi iežadet vieljain?” De mun rávken čoahkkái stuorra čoakkalmasa sin vuostá 8ja dadjen: “Mii leat oastán friddjan min juvddálaš vieljaideamet geat ledje vuvdojuvvon eará álbmogiidda, nu ollu go leat sáhttán. Vuovdibehtetgo dii iežadet vieljaid, nu ahte mii šaddat oastit sin fas friddjan?” Sii orro jávohaga eaige máhttán vástidit. 9Mun dadjen vel: “Ii leat buorre maid dii dahkabehtet. Dii galggašeiddet vádjolit Ipmila dáhtu mielde vai dat álbmogat mat leat min vašálaččat, eai beasa hiddjidit min. 10Mun ja mu vieljat ja mu olbmát leat maiddái lonen sidjiide ruđa ja láibegortni. Luitot sidjiide dan vealggi! 11Máhcahehket sidjiide odne sin iežaset bealdduid, viidnegárddiid, oliivagárddiid ja viesuid, alletge gáibit sis dan ruđa, gortni, viinni ja oljju maid sii leat didjiide velggolaččat.” 12Sii vástidedje: “Mii máhcahit visot eatge gáibit maidege. Mii dahkat nugo don dajat.” De mun bovdejin dasa báhpaid, ja sin gullut mun vuortnuhin sin dahkat nugo sii ledje lohpidan. 13Mun savdnjen velá eret dan mii mus lei ozas ja dadjen: “Ná Ipmil savdnjos juohkehačča eret iežas viesus ja opmodagas gii ii doala dán lohpádusa. Šaddos dakkár olmmoš nu savdnjojuvvon ja guorusin.” Oppa čoagganeapmi dajai “amen” ja máinnui Hearrá. Ja sii dolle lohpádusaset.

Nehemja eatnanhearrán

145,14 Artaxerxes >1,1.Dan beaivvi rájes go mun nammaduvvojin Juda eatnanhearrán, gonagas Artaxerxesa guoktelogát ráđđenjagi rájes gitta su golbmaloginuppi ráđđenjagi rádjái, oktiibuot guoktenuppelohkái jagi, de in mun eaige mu olbmát gáibidan dan eallámuša mii livččii gullan eatnanhearrái. 15Ovddit eatnanhearrát ledje bidjan álbmogii lossa nođiid ja váldán sis njealljelogi šekela silbba beaivvis láibbi ja viinni várás, ja sin bálvaleaddjit lávejedje vuortnuhit álbmoga. Muhto mun in dahkan nu, dasgo mun ballen Ipmilis.

165,16 ii lean eanan Dušše eananeaiggádat fertejedje searvat muvrra huksemii.Dasto mun ledjen vel huksemin muvrra, vaikko mus ii lean eanan, ja buot mu olbmátge ledje dan barggus. 17Mu beavddis borre čuođivihttalogi hearrá ja oaivámučča, ja mu beavddis borre maid guossit geat ledje boahtán min lusa birasálbmogiin. 18Juohke beaivvi ráhkaduvvui biebmun okta vuoksá, guhtta buoremusšlájat sávzza ja lottit, ja juohke logát beaivvi buktojuvvui ollu viidni. Buot dáid mun máksen ieš. Dattetge mun in gáibidan dan eallámuša mii gulašii eatnanhearrái, dasgo bargu lei lossa noađđi álbmogii.

19Ipmilan, ale vajálduhte maid mun lean dahkan dán álbmoga ávkin!

6

Muvra gárvána

61

6,1
2,19
Go Sanballat, Tobia, arabalaš Gešem ja min eará vašálaččat gulle ahte mun ledjen geargan huksemis muvrra ođđasis, ja ahte das eai lean šat luoddaneamit – mun in gal lean velá bidjan uvssaid poarttaide – 26,2 Onoleahki Jerusalema ja Jaffa gaskkas; dát guovlu lei bealátkeahttái Nehemja ja Sanballata giččus.de Sanballat ja Gešem bijaiga munnje sáni: “Deaivvadehkot Kefirimis Onoleagis.” Muhto soai áigguiga dahkat munnje baháid. 3Mun vuolggahin áirasiid sudno lusa ja cealkkihin: “Mus lea stuorra bargu gaskan, inge mun sáhte boahtit. Bargu gaskkalduvvá jos mun guođán dan ja vuolggán dudno lusa.” 4Njealji geardde sii vuolggahedje munnje seammá sáni, ja juohke háve mun vástidin seammá láhkái. 5Viđát geardde Sanballat vuolggahii munnje sullasaš sáni, muhto dál su bálvaleaddjis lei mielde rabas reive 6masa lei čállojuvvon: “Álbmogiid gaskkas beaggá, ja maiddái Gešem dadjá dan, ahte don ovttas juvddálaččaiguin áiggut stuimmáskit. Danin don leat huksemin muvrra. Beaggá maid ahte don leat viggamin sin gonagassan 7ja ahte leat bidjan muhtun profehtaid čuorvut iežat Jerusalemis Juda gonagassan. Dákkár beaggin gullo vissásit gonagasa beljiide. Boađe dan dihte ráđđádallat minguin!”

8Muhto mun vuolggahin Sanballatii sáni: “Dát du čuoččuhusat eai leat duođat. Don leat ieš hutkan daid.” 9Buohkat oainnat geahččaledje baldalit min. Sii navde min heaittihit barggu ja guođđit dan gaskan, muhto mun baicce ožžon ođđa návccaid.

10Mun mannen deaivvadit Šemajain, Delaja bártniin, Mehetabela áddjubiin, gii bisui iežas dálu siste. Son dajai: “Mannu ovttas Ipmila vissui, tempela sisa, ja dahppu dan uvssaid. Muđui sii bohtet ihkku goddit du.”

11Muhto mun dadjen: “Báhtarivččiigo mu lágán olmmái? Ja mo sáhtášii mu lágán olmmái mannat tempelii ja dattetge bissut heakkas? Mun in mana.” 12Mun árvidin ahte Ipmil ii lean vuolggahan su. Son dajai dán profehtasáni mu birra danne go Tobia ja Sanballat leigga bálkáhan su. 13Son lei bálkáhuvvon baldit mu, vai mun suorganivččen ja dagašin nu ja suddudivččen. Nu mun livččen ožžon bahás beaggima, ja sii livčče beassan bilkidit mu.

14

6,14
Sál 74,22č
Ipmilan, muitte maid Tobia ja Sanballat leaba dahkan, ja maiddái profehtanisson Noadja ja eará profehtat geat vigge baldalit mu.

156,15 elulmánu guđát mánnu juvddálaččaid kaleanddaris, čakčageassi. borgemánnu-čakčamánnu. mánut.Muvra šattai gárvvisin vihttalogiguokte beaivvi maŋŋil go leimmet álggahan barggu, elulmánu guoktelogiviđát beaivvi. 16Go buot min vašálaččat gulle dan, ja buot min birasálbmogat oidne dan, de dat orui sin mielas leamen oavdudahku. Sii ipmirdedje ahte dát bargu lei dahkkojuvvon min Ipmila vehkiin.

17Daid áiggiid Juda hearrát sáddejedje ollu reivviid Tobiai, ja Tobia fas sidjiide. 18Válli čanai eatnat Juda olbmáid sutnje, son lei oainnat Šekanja, Araha bártni, vivva, ja su bártni Johanana áhkká lei Mešullama, Berekja bártni, nieida. 19Sii máidno Tobia munnje ja muitaledje dasto sutnje maid mun ledjen dadjan. Tobia sáddii munnje reivviid main son vikkai baldalit mu.

7

Oaivámuččat nammaduvvojit

71Go dal muvra lei huksejuvvon ja mun ledjen bijahan uvssaid, de biddjojuvvojedje uksafávttat, lávlut ja levilaččat iežaset bargguide. 2Jerusalema hálddašeami mun adden vielljasan Hananii ja ladneoaivámuš Hananjai, gii lei luohtehahtti olmmái ja balai Ipmilis eambbo go eatnašat. 3Mun dadjen sudnuide: “Jerusalema poarttaid ii oaččo rabastit ovdal go beaivváš goardigoahtá, ja uvssaid galgá dahppat ja lohkkadit ovdal go beaivváš luoitáda. Biddji Jerusalema ássiid fáktet, muhtumiid fáktensajiide ja muhtumiid iežaset viesuid olggobeallái.”

Jerusalema ássit

4Gávpot lei viiddis ja stuoris, muhto das ledje unnán ássit, eaige ođđa viesut lean vuos huksejuvvon. 5Dalle Ipmil ávžžuhii mu rávkat čoahkkái hearráid ja oaivámuččaid ja álbmoga, vai sii sáhtášedje čállojuvvot sohkalogahallamii. Mun gávdnen sohkalogahallama masa ledje čállojuvvon dat geat ledje máhccan vuosttamužžan, ja dasa lei čállojuvvon ná:

6

7,6
Esra 2,1eč
Dát leat min provinssa olbmát geat máhcce fáŋgavuođas. Babylona gonagas Nebukadnesar lei dolvon sin eret, muhto dál sii máhcce Jerusalemii ja Judai, juohkehaš iežas gávpogii. 7Sii bohte ovttas Serubbabeliin, Ješuain, Nehemjain, Asarjain, Raamjain, Nahamaniin, Mordekajiin, Bilšaniin, Misperetiin, Bigvajiin, Nehumiin ja Baanain.

Israellaš olbmáid lohku: 8Paroša sogas guokteduhát čuođičiežalogiguokte, 9Šefatja sogas golbmačuođičiežalogiguokte, 10Araha sogas guhttačuođivihttalogiguokte, 11Pahat-Moaba sogas, dat lea Ješua ja Joaba sogas, guokteduhát gávccičuođigávccinuppelohkái, 12Elama sogas duhátguoktečuođivihttaloginjeallje, 13Sattu sogas gávccičuođinjealljelogivihtta, 14Sakkaja sogas čiežačuođiguhttalogi, 15Binnuja sogas guhttačuođinjealljelogigávcci, 16Bebaja sogas guhttačuođiguoktelogigávcci, 17Asgada sogas guokteduhát golbmačuođiguoktelogiguokte, 18Adonikama sogas guhttačuođiguhttalogičieža, 19Bigvaja sogas guokteduhát guhttalogičieža, 20Adina sogas guhttačuođivihttalogivihtta, 21Atera sogas, dat lea Hiskia sogas, ovccilogigávcci, 22Hašuma sogas golbmačuođiguoktelogigávcci, 23Besaja sogas golbmačuođiguokteloginjeallje, 24Harifa sogas čuođiguoktenuppelohkái. 25Gibeonis ovccilogivihtta, 26Betlehemis ja Netofas čuođigávccilogigávcci, 27Anatotis čuođiguoktelogigávcci, 28Bet-Asmavetis njealljelogiguokte, 29Kirjat-Jearimis, Kefiras ja Beerotis čiežačuođinjealljelogigolbma, 30Ramas ja Gebas guhttačuođiguoktelogiokta, 31Mikmasis čuođiguoktelogiguokte, 32Betelis ja Ajis čuođiguoktelogigolbma, 33Nebos vihttalogiguokte, 34nuppi Elama sogas duhátguoktečuođivihttaloginjeallje, 35Harima sogas golbmačuođiguoktelogi, 36Jerikos golbmačuođinjealljelogivihtta, 37Lodis, Hadidis ja Onos čiežačuođiguoktelogiokta 38ja Senaa sogas golbmaduhát ovccičuođigolbmalogi.

39Báhpat: Jedaja sogas, dat lea Ješua sogas, ovccičuođičiežalogigolbma, 40Immera sogas duhátvihttalogiguokte, 41Pašhura sogas duhátguoktečuođinjealljelogičieža, 42Harima sogas duhátčiežanuppelohkái.

43Levilaččat: Ješua ja Kadmiela sogas, dat lea Hodavja sogas, čiežaloginjeallje.

44Lávlut: Asafa sogas čuođinjealljelogigávcci.

45Uksafávttat: Šalluma sogas, Atera sogas, Talmona sogas, Akkuba sogas, Hatita sogas ja Šobai sogas čuođigolbmalogigávcci.

46Tempelbálvaleaddjit: Siha sohka, Hasufa sohka, Tabbaota sohka, 47Kerosa sohka, Sia sohka, Padona sohka, 48Lebana sohka, Hagaba sohka, Salmaja sohka, 49Hanana sohka, Giddela sohka, Gahara sohka, 50Reaja sohka, Resina sohka, Nekoda sohka, 51Gassama sohka, Ussa sohka, Paseaha sohka, 52Besaja sohka, meunlaččaid sohka, nefuslaččaid sohka, 53Bakbuka sohka, Hakufa sohka, Harhura sohka, 54Baslita sohka, Mekida sohka, Harša sohka, 55Barkosa sohka, Sisera sohka, Tamaha sohka, 56Nesiaha sohka ja Hatifa sohka.

57Salomo bálvaleddjiid mánát: Sotaja sohka, Sofereta sohka, Perida sohka, 58Jala sohka, Darkona sohka, Giddela sohka, 59Šefatja sohka, Hattila sohka, Pokeret Hassebajima sohka ja Amona sohka. 60Tempelbálvaleaddjit ja Salomo bálvaleddjiid mánát ledje oktiibuot golbmačuođiovccilogiguokte.

61Dát leat dat geat máhcce Tel Melahis, Tel Haršas, Kerubis, Addonis ja Immeris, muhto geat eai máhttán čájehit ahte sin bearaš ja sohka gulai Israelii: 62Delaja, Tobia ja Nekoda sogain guhttačuođinjealljelogiguokte.

63Báhpain: Hobaja sohka, Hakkosa sohka ja Barsillaja sohka. Barsillai lei váldán áhkkán gileadlaš Barsillaja nieidda, ja son gohčoduvvui áhkás soga namain. 64Sii ohce namaideaset sohkalogahallamiin, muhto go eai gávdnan, de sii eai lean dohkálaččat báhppavuhtii. 657,65 urim ja tummim bassi biergasat maid atne vuorbádeamis, go dáhtto diehtit Ipmila dáhtu. >2 Mos 28,30. ▶ urim ja tummim.Eatnanhearrá gilddii sin borramis allabassi borramuša, dassážii go boahtá báhppa geas lea urim ja tummim.

66Oppa searvegottis ledje oktiibuot njealljelogiguokteduhát golbmačuođiguhttalogi olbmo, 67earret šlávaid ja šlávvanissoniid geat ledje čiežaduhát golbmačuođigolbmalogičieža. Daidda lassin ledje guoktečuođinjealljelogivihtta lávlu, olbmát ja nissonat. 687,68 Dát vearsa váilu ▶ masorehtalaš teavsttas, muhto lea ▶ Septuagintas ja Esra 2,66.Sis ledje čiežačuođigolbmalogiguhtta heastta, guoktečuođinjealljelogivihtta mula, 69njeallječuođigolbmalogivihtta kamela ja guhttaduhát čiežačuođiguoktelogi ásena.

707,70 golledareikka minttat.Muhtun bearašoaivámuččat bukte attáldagaid tempelruhtarádjui. Eatnanhearrá attii duhát golledareikka, vihttalogi oaffarlihti ja golbmalogi báhpabiktasa. 717,71 silbamina minttat.Eará bearašoaivámuččat adde tempelruhtarádjui guoktelogiduhát golledareikka ja guokteduhát guoktečuođi silbamina. 72Earát álbmogis adde guoktelogiduhát golledareikka, guokteduhát silbamina ja guhttalogičieža báhpabiktasa.

73Báhpat, levilaččat ja muhtumat álbmogis ásse Jerusalemii. Uksafávttat, lávlut, tempelbálvaleaddjit ja buot eará israellaččat ásse iežaset gávpogiidda.

Go čihččet mánnu bođii, de buot israellaččat ledje ássan iežaset gávpogiidda.