Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
4

Gilvi

41

4,1
3,9
De Jesus oahpahii fas jávregáttis. Su birra čoahkkanedje nu ollu olbmot ahte son fertii mannat čohkkát fatnasii. Son čohkkái jávrri alde fatnasis, ja olbmot čužžo gáttis. 2Son oahpahii sidjiide eatnat áššiid veardádusaiguin. Ná son oahpahii: 3“Gullet! Gilvi vulggii gilvit. 4Ja go son lei gilvimin, de muhtun gilvagat gahčče geaidnogurrii, ja lottit bohte ja borre daid. 5Muhtun gilvagat gahčče geađgás eatnamii mas ii lean ollu muolda, ja dat ihte johtilit, danin go eanan ii lean assái. 6Muhto go beaivváš badjánii, de dat bulle ja goldne, danne go dain ii lean ruohtas. 7Muhtun gilvagat gahčče bastilislánjáid gaskii, ja bastilislánját šadde ja hávkadedje daid, iige šaddu šaddan. 8Muhto muhtun gilvagat gahčče buori eatnamii. Dat ihte, šadde ja adde šattu, muhtumat golbmalogigeardásaš, muhtumat guhttalogigeardásaš, muhtumatgis čuođigeardásaš šattu.” 9
4,9
Matt 11,15
13,943
Mark 4,23
Luk 14,35
Alm 2,7
13,9
Ja son celkkii: “Geas leat bealjit, dat gullos!”

Veardádusaid mearkkašupmi

10Go Jesus de lei báhcán okto dainna guoktenuppelohkásiin ja daiguin earáiguin geat ledje das, de sii jerre sus veardádusaid mearkkašumi. 11

4,11
Matt 11,25
Rom 16,25
1 Kor 2,7
4,1
Ef 1,9
3,3č
Kol 1,26
Son celkkii sidjiide: “Didjiide lea oskkilduvvon Ipmila riikka čiegusvuohta, muhto dat geat leat olggobealde, gullet visot dušše veardádussan, 12
4,12
Jes 6,9č
Joh 12,40
Apd 28,26č
Rom 11,8
4,12 vai sii … eaige fuobmáše Teaksta čuovvu Jesaja girjji arameagiel jorgalusa Jes 6,9č. Matt 13,14č lea váldán sitáhta ▶ Septuagintas.vai sii oainnedettiinge eai oainnáše eaige fuobmáše, vai sii guladettiinge eai gulaše eaige áddeše, eai jorgalivčče eaige oččoše ándagassii.”

13De Jesus celkkii sidjiide: “Jos dii ehpet ipmir dán veardádusa, mo dalle sáhttibehtet ipmirdit eará veardádusaid? 14Dat maid gilvi gilvá, lea sátni. 15Gilvva mii lea gilvojuvvon geaidnogurrii, lea olbmot geat gullet sáni, muhto dalán go dat lea sidjiide gilvojuvvon, de boahtá Sáhtán váldit dan eret. 16Dat geat ožžot gilvagiid geađgás eatnamii leat dat geat váldet vuostá sáni iluin go gullet dan, 17muhto sii bissot dušše muhtun áiggi, danin go sis eai leat ruohttasat. Go boahtá áŧestus ja doarrádallojupmi sáni dihte, de sii vearránit dallánaga. 18De lea gilvva mii gilvojuvvui bastilislánjáid seahká. Dat lea dat geat gullet sáni, 19

4,19
10,23
muhto dán máilmmi morrašat, riggodaga fillehus ja eará anistumit bohtet ja hávkadit sáni, iige dat atte šattu. 20Muhto gilvva mii lea gilvojuvvon buori eatnamii, lea olbmot geat gullet sáni, váldet dan vuostá ja addet šattu golbmalogigeardásaččat, guhttalogigeardásaččat dahje čuođigeardásaččat.”

Lámpá

21

4,21
Matt 5,15
Jesus celkkii: “Buktojuvvogo lámpá latnjii vai dat biddjojuvvo gári dahje seaŋgga vuollái? Almma dat biddjojuvvo lámpájuolgái? 22
4,22
Jer 1,8
Matt 10,26
Luk 8,17
Ii mihkkege leat čihkkojuvvon muđui go ahte dat boahtá oidnosii, ii leat mihkkege suollemasaid mii ii dahkkojuvvoše almmusin. 23
4,23
4,9+
Geas leat bealjit, dat gullos!”

24

4,24
Matt 7,2
Ja son celkkii sidjiide: “Váldet vuhtii maid gullabehtet. Nugo dii mihtidehpet, nu didjiidegis mihtiduvvo, ja velá eambboge. 25
4,25
Matt 13,12
25,29
Luk 8,18
19,26
Geas lea, sutnje addojuvvo, muhto geas ii leat, sus váldojuvvo eret vel datge mii sus lea.”

26Jesus celkkii: “Ipmila riika lea dákkár. Olmmái gilvá gilvagiid eatnamii. 27

4,27
Jak 5,7
Son oađđá ja lihkká ain ođđa beaivái, gilvagat ihtet ja šaddet iige son dieđe mo. 28Eanan šaddada šattu iešalddis, vuos rási, de gordneoaivvi, de dievas gortniid gordneoivviide. 29
4,29
Joel 3,18
Alm 14,15
4,29 láddjenáigi govvida maŋimuš duomu go áigi nohká. Gč. Matt 13,39.Muhto go šaddu lea ollis, de son vuolggaha sirppe, dainna go láddjenáigi lea boahtán.”

Sennetsiepman

30Jesus celkkii vel: “Manin mii veardidivččiimet Ipmila riikka? Makkár veardádusa geavahivččiimet? 314,31–32 sennetsiepman hui uhca siepmanaš; ovtta grámmas sáhttet leat 760 siepmana. Šaddu sáhttá leat badjel guovtti mehtera alu.Dat lea dego sennetsiepman mii lea uhcimus buot máilmmi siepmaniin, 32

4,32
Esek 17,23
muhto go dat lea gilvojuvvon, de dat bohciida eatnamis ja šaddá stuoribun go buot eará gilvvašattut. Dat šaddada nu stuorra ovssiid ahte almmi lottit sáhttet dahkat beasi dan suoivanii.” 33
4,33
Matt 13,34
Eatnat dákkár veardádusaiguin son sártnui sidjiide sáni, dađe mielde go sii vedje ipmirdit. 34Almmá veardádusaid haga son ii sárdnon sidjiide, muhto go son lei sierranassii máhttájeddjiidisguin, de son čilgii sidjiide buot.

Jesus šiggu biekka

35

4,35
Matt 8,18
Go dan seammá beaivvi eahket lei šaddan, de Jesus celkkii máhttájeddjiidasas: “Vulgot don beallái jávrri.” 36Máhttájeaddjit luite olbmuid vuolgit ja manne fatnasii mas Jesus lei juo čohkkámin. Eará fatnasatge čuovvuledje. 37De bođii garra jorribiegga, ja bárut leiko fatnasii nu ahte dat juo devdogođii. 38Muhto Jesus lei fatnasa maŋágeahčen oađđimin guottá vuostá. Máhttájeaddjit bokte su ja dadje: “Oahpaheaddji, itgo don beroš das ahte mii heavvanit?” 39
4,39
Sál 65,8
89,10
107,29
Mark 6,51
De son morránii, šikkui biekka ja gohčui jávrri: “Jávohuva! Oro jaska!” De váhččii, ja šattai áibbas goalki. 40Jesus celkkii sidjiide: “Manne dii lehpet nu balus? Iigo dis veláge leat osku?” 41Dalle sii balle sakka ja dadje guhtet guoibmáseaset: “Mii olbmáid dát lea? Velá biegga ja jávrige jeagadit su.”

5

Bosttahuvvon olmmái

515,1 Gerasa eatnamii guovlu Gennesaretjávrri nuortalulábealde. Giehtačállosiid sierra čállinvuogit čatnet dán guovllu máŋgga gávpogii: Gerasa, Gadara, Gergesa.Sii bohte Gerasa eatnamii nuppi beallái jávrri. 2Dalán go Jesus lávkii fatnasis, de su ovddal bođii hávddiin olmmái geas lei buhtismeahttun vuoigŋa. 3Olmmái orui hávddiin, iige oktage nagodan šat čatnat su, ii velá láhkkiiguinge. 4Máŋgii su gieđat ja juolggit ledje čadnojuvvon, muhto son lei cuvken láhkkiid ja botken báttiid. Ii oktage máhttán lodjudit su. 5Ijatbeaivái son orui hávddiin ja váriin, huikkii ja nájai iežas geđggiiguin.

6Go son dal áiccai Jesusa guhkkin, de son bođii viega, luoitádii su ovdii 7

5,7
1,24
5,7 Alimus Ipmil Ipmila namma mii adnojuvvo soames háve Boares Testamenttas: 1 Mos 14,18–22; Sál 78,35.56 ja Ođđa Testamenttas: Luk 8,28; Apd 16,17; Hebr 7,1.ja čuorvvui alla jienain: “Jesus, Alimus Ipmila Bárdni, mii dus lea muinna dahkamuššan? Mun vuortnuhan du Ipmila bokte, ale givssit mu!” 8Dasgo Jesus lei cealkán sutnje: “Don buhtismeahttun vuoigŋa, vuolgge olbmás!” 95,9 Mii du namma lea Jos diđii soapmása nama, de jurddašuvvui ahte dalle sáhtii ráđđet olbmo. Legiona latiinnagiel sátni mii mearkkaša romalaččaid stuorimus soahteveagaossodaga, sullii 6000 olbmo. Dás geavahuvvon mearkkašit stuorra logu. “Mii du namma lea?” Jesus jearai, ja oaččui vástádussan: “Legiona, danne go mii leat eatnagat.” 10Vuoiŋŋat ánuhedje ahte Jesus ii ájáše sin eret dan guovllus. 11Das lahkosiin lei várrevielttis guohtumin stuorra spiidneeallu. 12Buhtismeahttun vuoiŋŋat ánuhedje Jesusis: “Vuolggat min spiidneellui, divtte min mannat spiinniide!” 13Jesus mieđihii dan daidda. Dalle buhtismeahttun vuoiŋŋat vulge olbmás ja manne spiinniide, ja oppa eallu, sullii guokteduhát spiinni, hurgalii báktedardda badjel vuolás jávrái, ja buot spiinnit heavvanedje.

14Guođoheaddjit viehkaledje doppe ja muitaledje dán visot gávpogis ja lagas báikkiin. Olbmot bohte geahččat mii lei dáhpáhuvvan. 15Sii bohte Jesusa lusa ja oidne bosttahuvvon olbmá čohkkámin das. Olmmái geas ledje leamaš buot dat vuoiŋŋat, čohkkái gárvvuhuvvon ja olles jierpmis. Dat suorggahii sin. 16Dat geat ledje oaidnán visot, muitaledje mo lei geavvan bosttahuvvon olbmái ja spiinniide. 17Dalle buohkat ánuhišgohte Jesusa vuolgit eret sin eatnamis.

18Go Jesus manai fatnasii, de dat gii lei leamaš bosttahuvvon, siđai beassat su fárrui. 19Jesus ii suovvan dan, muhto celkkii sutnje: “Mana ruoktot iežat olbmuid lusa ja muital sidjiide buot maid Hearrá lea dahkan dutnje, ja mo son lea árpmihan du.” 205,20 Dekapolis greikkagiela mielde “logi gávpoga”; logi gávpoga lihttu; gávpogat ledje Gennesaretjávrri nuortta- ja nuortalulábealde. Gč. Matt 4,25.Olmmái vulggii ja muitalii Dekapolisa guovllus buohkaide maid Jesus lei dahkan sutnje, ja buohkat ovddošedje.

Jairosa nieida ja nisson gii guoskkahii Jesusa biktasiid

21Go Jesus lei fas mannan fatnasiin jávrri nuppe beallái, de ollu olbmot čoahkkanedje su lusa. Go son lei ain jávregáttis, 22de dasa bođii muhtin synagoga ovdaolmmoš gean namma lei Jairos. Go olmmái oinnii Jesusa, de son luoitádii su julggiid ovdii 23

5,23
6,5
7,32
8,23
Luk 4,40
13,13
Apd 9,12
28,8
ja ánuhii: “Boađe, mu uhca nieiddaš lea jápmimin. Bija gieđaid su ala, de son dearvvašmuvvá iige jáme.” 24Jesus vulggii su mielde, ja ollu olbmot čuvvo su ja bahkkejedje sutnje.

25

5,25
3 Mos 15,25
5,25 vardima dagai nissonolbmo seremonialaččat buhtismeahttumin. Vrd. 3 Mos 15,25–30.Das lei maid nisson gii lei gillán vardima guoktenuppelohkái jagi. 26Son lei leamaš máŋgga dálkkasteaddji divššus ja lei gillán olu. Son lei golahan buot mii sus lei, iige lean ožžon maidege vehkiid, muhto lei baicca hedjonan. 27
5,27
6,56
Son lei gullan mii muitaluvvui Jesusa birra, ja dál son bođii olbmuid gaskka Jesusa duohkái ja guoskkahii su biktasiid maŋil, 28dasgo son jurddašii: “Jos beasašin guoskkahit su biktasiid, de mun dearvvašmuvan.” 29Dallánaga vardin bisánii, ja son dovddai rupmašis ahte lei buorránan givssistis. 30
5,30
Luk 6,19
Jesus dovddai dalán ahte sus lei vuolgán fápmu. Son jorggihii olbmuid siste ja jearai: “Gii guoskkahii mu biktasiid?” 31Máhttájeaddjit dadje sutnje: “Don oainnát ahte olbmot bahkkejit du ala, ja jearat: Gii guoskkahii mu?” 32Muhto Jesus geahčai iežas birra vai beassá oaidnit gii dan lei dahkan. 33Nisson doarggistii balus, danin go son diđii mii lei dáhpáhuvvan sutnje. Son bođii Jesusa ovdii, luoitádii eatnamii ja muitalii buot mii lei dáhpáhuvvan. 34
5,34
Matt 9,22
Mark 10,52
Luk 7,50
8,48
17,19
Apd 3,16
16,31
5,34 Mana ráfis dábálaš earrudearvvuohta Boares testamenttas. Vrd. 2 Mos 4,18; Duop 18,6; 1 Sam 1,17. Sávaldat ii leat dušše formálalaš, muhto fámolaš buressivdnádussátni.Jesus celkkii sutnje: “Nieiddažan, du osku lea buoridan du. Mana ráfis, don leat buorránan givssistat.”

35Go Jesus lei ain sárdnumin, de muhtumat synagoga ovdaolbmo ruovttus bohte ja dadje: “Du nieida jámii. Ale šat vuorjja oahpaheaddji.” 36Go Jesus gulai sin sániid, de son celkkii synagoga ovdaolbmui: “Ale bala, duššefal oskko.” 37

5,37
1,29
3,16č
9,2
13,3
14,33
Son ii suovvan ovttage boahtit mielde earret Petera, Jakoba ja Johannesa, Jakoba vielja. 385,38 čierrumin ja fuoikumin Juvddálaččat čájehedje iežaset morraša jitnosit. ▶ moraštanvierut.Sii bohte synagoga ovdaolbmo vissui, ja Jesus oinnii šláma ja olbmuid geat čirro ja fuiko. 39Son manai sisa ja celkkii sidjiide: “Manne dii šlápmabehtet ja čierrubehtet? Ii mánná leat jápmán, son oađđá.” 40Olbmot boagustedje su. Muhto son ájii buohkaid olggos, válddii mielddis máná áhči ja eatni ja daid geat ledje suinna, ja manai latnjii gos mánná lei. 41
5,41
Luk 7,14
5,41 Talita kum arameagiel sánit, Jesusa eatnigiella.De son válddii máná gihtii ja celkkii: “Talita kum!” Dat mearkkaša: “Nieida, mun cealkkán dutnje: Lihka!” 42Ja dallánaga nieida čuožžilii ja váccašii; son lei guoktenuppelotjahkásaš. Buohkat hirpmástuvve sakka. 43
5,43
1,44+
Muhto Jesus gilddii sin garrasit muitaleames geasage mii lei dáhpáhuvvan. Son gohčui sin addit niidii borrat.

6

Profehta iežas ruovttugávpogis

61Jesus vulggii doppe ja bođii iežas ruovttugávpogii, ja su máhttájeaddjit ledje su mielde. 2Go bođii sabbat, de son oahpahišgođii synagogas, ja máŋgasat geat gulle su, ovddošedje ja dadje: “Gos son lea ožžon buot dáid? Mii viisodagaid lea addojuvvon sutnje go sáhttá dahkat dakkár oavdudaguid gieđaidisguin? 3

6,3
Matt 12,46
Joh 2,12
6,42
7,5
Apd 1,14
6,3 snihkkár muorrabargu.Iigo son leat dat snihkkár, Maria bárdni, Jakoba, Josesa, Judasa ja Simona viellja? Dáppehan su oappátge ásset, min gaskkas.” Nu sii vearránedje sus. 4
6,4
Joh 4,44
Jesus celkkii sidjiide: “Ii profehta badjelgehččojuvvo gostege nugo iežas ruovttugávpogis, olbmuidis gaskkas ja iežas ruovttus.” 5
6,5
5,23+
Iige son sáhttán dahkat doppe maidege veagalaš daguid, earret dan ahte bijai gieđaid muhtun buhcciid ala ja buoridii sin. 6Ja son imaštii olbmuid eahpeoskku. Son vádjolii dasto gilis gillái ja oahpahii.

Máhttájeaddjit vuolggahuvvojit

7

6,7
Luk 10,1
Jesus rávkkai lusas dan guoktenuppelohkása ja vuolggahii sin mátkái guoktásiid guoktásiid, ja son attii sidjiide fámu ádjit olbmuin olggos buhtismeahttun vuoiŋŋaid. 8Son gilddii sin váldimis mielde maidege earret soappi: Ii láibbi, ii lávkka iige ruđa boahkánii. 9Gápmagiid sii ožžo váldit, muhto eai gárvodit guokte báiddi. 10Ja son celkkii sidjiide: “Go dii lehpet orron muhtun vissui, de galgabehtet orrut das dassážii go fas vuolgibehtet. 11
6,11
Apd 13,51
6,11 savdnjilehket gavjja julggiineattet symbolalaš dahku, mearkan das ahte áigu botket searvevuođa nuppiin. Vrd. Neh 5,13; Luk 10,11; Apd 13,51.Jos muhtun báikkis eai váldde din vuostá eaige dáhto guldalit din, de vulget doppe eret ja savdnjilehket gavjja julggiineattet. Dat lea duođaštus sin vuostá.”

12Máhttájeaddjit vulge ja gulahedje ahte buohkat galge jorgalit. 136,13 vuide oljjuin máŋga buohcci dát lea áidna teaksta evangeliumiin mas muitaluvvo ahte buohccit vuidojuvvojit. Oliivaolju adnojuvvui sihke dálkkasin go dikšo háviid (Jes 1,6; Luk 10,34) ja symbolan fámuide mat adde eallima, omd. rohkadaladettiin buhcciid ovddas. Vrd. Jak 5,14č.Sii ádje olggos máŋga bahás vuoiŋŋa, vuide oljjuin máŋga buohcci ja buoridedje sin.

Herodes ja Johannes gásttašeaddji

146,14 gonagas Herodes Herodes Antipas, Herodesa Stuorrá bárdni. Son ráđđii Galilea ja Perea 4 o.Kr.–39 m.Kr. ▶ Herodesa sohka.Jesusa namma lei gulustuvvan viidát, ja gonagas Herodes gulai olbmuid dadjamin: “Johannes gásttašeaddji lea čuožžilan jábmiid luhtte, danne sus leat dákkár fámut.” 15

6,15
Matt 16,14
21,11
Luk 7,16
24,19
Joh 4,19
9,17
6,15 Elia Mal 4,5 mielde Elia almmustuvvá áiggiid loahpas addit olbmuide vejolašvuođa jorgalit Ipmila beallái.Muhtumat dadje ahte son lei Elia, earrásatgis ahte son lei profehta, dakkár go profehtat ledje leamaš. 16Go Herodes dan gulai, de son dajai: “Johannes, dat olmmái gean mun dikten steavliduvvot, lea čuožžilan jábmiid luhtte.” 17Dasgo Herodes lei vuolggahan olbmuid váldit Johannesa gitta ja bidjat su giddagassii vieljas Filipa áhká Herodiasa dihte. Herodes lei váldán áhkkán Herodiasa, 18
6,18
3 Mos 18,16
20,21
muhto Johannes lei dadjan sutnje: “Dus ii leat lohpi eallit vieljat áhkáin.” 19Herodias ii gierdan Johannesa ja hálidii goddit su, muhto ii sáhttán, 20danin go Herodes balai Johannesis. Herodes diđii Johannesa vuoiggalaš ja bassi olmmájin ja várjalii su. Go son lei guldalan Johannesa, de son lei muosehuvvan sakka, muhto livččii áinnas dáhtton gullat lasi.

21Muhto de Herodias oaččui liibba go Herodes doalai riegádanbeaivvi ja fálai guossemállásiid hoavvahearráidasas, soahteveaga oaivámuččaide ja Galilea njunušolbmáide. 22Herodiasa nieida bođii dalle sisa ja dánssui, ja Herodes ja su guossit liikojedje dasa sakka. Gonagas dajai niidii: “Siđa mus maid ihkinassii dáhtut, de mun attán dan dutnje.” 23

6,23
Est 5,3
Ja son lohpidii ja vuortnui: “Maid ihkinassii mus dáhtut, de mun attán dan dutnje, vaikko beali iežan riikkas.” 24Nieida manai olggos ja jearai eatnistis: “Maid mun siđan?” Eadni vástidii: “Siđa Johannes gásttašeaddji oaivvi.” 25Nieida manai hoahpus ruoktot gonagasa lusa ja dajai: “Mun dáhtun du addit munnje dállánaga Johannes gásttašeaddji oaivvi gári siste.” 26Gonagas šlunddui, muhto go son lei vurdnon váli gussiid gullut, de son ii sáhttán biehttalit nieiddas dan. 27Son gohčui bievvala viežžat Johannesa oaivvi. Bievval manai giddagassii ja steavlidii doppe Johannesa. 28De son buvttii oaivvi gári siste ja attii dan niidii, ja nieida attii oaivvi eadnásis. 29Go Johannesa máhttájeaddjit gulle dan, de sii bohte viežžat rupmaša ja hávdádedje dan.

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

30Apostalat čoahkkanedje fas Jesusa lusa ja muitaledje sutnje buot maid ledje dahkan ja maid oahpahan. 31

6,31
3,20
Son celkkii sidjiide: “Vulget muinna ávdin báikái gos beassat leat sierranassii, vai oažžubehtet vuoiŋŋastit uhccánaš.” Olbmot oainnat bohte ja manne geažos áigge, eaige máhttájeaddjit bállen oppa boraditge. 32De sii vulge fatnasiin ávdin báikái gos sáhtte leat sierranassii. 33Muhto olbmot oidne sin vuolgimin ja máŋgasat ožžo diehtit dan. Olbmot bohte viega buot gávpogiin ja jovde dohko ovdal sin. 346,34 árkkášii sin njuorrasit >1,41.Go Jesus manai fatnasis gáddái, de son oinnii buot daid olbmuid ja árkkášii sin njuorrasit, danne go sii ledje dego sávzzat main ii lean geahčči. Son oahpahišgođii sin ja sártnui sidjiide guhká.

35Go beaivi lei juo nohkamin, de máhttájeaddjit bohte su lusa ja dadje: “Dát báiki lea ávdin, ja lea juo maŋŋit. 36Vuolggat olbmuid dáppe eret, vai sii besset mannat lagaš báikkiid dáluide oastit alcceseaset borramuša.” 376,37 denárain denára lei romalaš silbaminta, ovtta beaivebálkká vearrasaš. ▶ minttat.Muhto Jesus vástidii sidjiide: “Addet dii ieža sidjiide borramuša.” Sii dadje sutnje: “Galggašeimmetgo mii vuolgit oastit láibbiid guvttiinčuđiin denárain ja addit daid sidjiide borrat?” 38Son jearai: “Galle láibbi dis leat? Mannet geahččat!” Sii dahke nu ja de dadje: “Vihtta, ja guokte guoli.” 39Jesus gohčui sin bidjat olbmuid čohkkát dohkiid dohkiid ruonas rássegieddái. 40

6,40
2 Mos 18,2124
Olbmot čohkánadde eatnamii dohkiid dohkiid, muhtun dohkiide čuođi ja muhtun dohkiide vihttalogi. 41De son válddii dan vihtta láibbi ja guokte guoli, geahčai bajás albmái ja buressivdnidii daid. De son doadjalii láibbiid ja attii bihtáid máhttájeddjiidasas, ja sii juogadedje daid olbmuide. Dan guokte guolige son juogadii buohkaide. 42Buohkat borre ja gallánedje. 43Maŋŋil čohkkejedje láibebihtáid ja guliid, guoktenuppelohkái veaddelihti dievva. 44Vihttaduhát olbmá ledje leamaš boradeamen.

Jesus vádjola čáhcegierragis

45De Jesus gohčui máhttájeddjiidis mannat fatnasii ja vuolgit jávrri nuppi beallái Betsaidai, dan botta go son ieš vuolggaha olbmuid eret. 46

6,46
1,35+
Go son lei váldán sis earu, de son manai várrái rohkadallat.

47Go eahket lei šaddan, de fanas lei gasku jávrri ja Jesus lei okto gáttis. 486,48 Njealját idjagohcinvuorus golbma maŋimus diimmu ovdal go beaivváš badjána. idja ja beaivi.Son oinnii ahte máhttájeaddjit rahče suhkat vuostebiggii. Njealját idjagohcinvuorus son bođii sin guvlui vádjolemiin čáhcegierragis ja áiggui mannat sin meattá. 49Go sii oidne su vádjoleamen čáhcegierragis, de sii doivo su gobmin ja huikigohte. 506,50 mun dat lean sáhttá maid jorgaluvvot “Mun lean”. ▶ Mun lean.Sii buohkat oidne su ja suorganedje. Muhto seammás Jesus sártnui sidjiide: “Lehket roahkkadat, mun dat lean. Allet bala!” 51

6,51
4,39
Son lávkii fatnasii sin lusa, ja biegga ložžii. Máhttájeaddjit hirpmástuvve sakka ja ovddošedje. 52
6,52
8,17
Sii eai lean jierbman dasge mii dáhpáhuvai láibbiide. Sin váibmu lei nu buššon.

Buohccit buorránit

53Go sii ledje ollen jávrri rastá, de sii bohte gáddái Gennesaretis. 54Seammás go sii lávkejedje fatnasis, de olbmot fuobmájedje gii lei boahtán. 55Sii vulge hoahpus doalvut sáni oppa dan guvlui. Olbmot guoddigohte buhcciid guoddinseaŋggain dohko gos sii gulle Jesusa leamen. 56

6,56
3,10
5,27č
6,56 bivttasdiehpi Biktasa njealji čiegas lei diehppi; dat muittuhedje ahte olmmoš galgá eallit Hearrá báhkkomiid mielde. Vrd. 4 Mos 15,37–41; 5 Mos 22,12.Ja gosa ihkinassii son bođii giliide, gávpogiidda dahje dáluide, de olbmot bukte buhcciid šiljuide ja ánuhedje beassat guoskkahit su bivttasdiehpi. Ja buohkat geat guoskkahedje su, buorránedje.