Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
12

Viidnegárddi láigoheaddjit ja árbbolaš

121

12,1
Jes 5,1eč
Jesus sárdnugođii sidjiide veardádusaiguin: “Olmmái gilvvii viidnegárddi, áiddui dan, čuolai báktái viidnebohčingári ja huksii fáktentoartna. Dasto son láigohii gárddi láigoheddjiide ja fárrii ieš eret eatnamis. 2Sohppojuvvon áigái son vuolggahii bálvaleaddjis láigoheddjiid lusa, vai oažžu sis iežas oasi viidnegárddi šattus. 3Muhto sii dohppejedje olbmá, cábme su ja bidje su mannat ruoktot guoros gieđaid. 4De eaiggát vuolggahii sin lusa nuppi bálvaleaddji, ja suge sii illastedje ja heahppášuhtte. 5Son vuolggahii dasto eará bálvaleaddji, ja su sii godde. Nu geavai earáidege; muhtumiid sii cábme, muhtumiidgis godde. 6
12,6
1 Mos 22,2
Mark 1,11+
Dál sus lei dušše okta, iežas ráhkis bárdni. Su son vuolggahii maŋimužžan láigoheddjiid lusa, danin go son jurddašii: ‘Mu bártni sii goittot gudnejahttet.’ 7Muhto láigoheaddjit dadje guhtet guoibmáseaset: ‘Diet lea árbbolaš. Goddot su, de árbi lea min.’ 8Sii dohppejedje su, godde su ja bálkestedje olggos viidnegárddis.

9Maid viidnegárddi eaiggát dál dahká? Son boahtá ja heavaha láigoheddjiid ja addá viidnegárddi earáide. 10

12,10
Sál 118,22č
Almma lehpet lohkan čállagiin dán báikki: Geađgi maid huksejeaddjit hilgo, lea šaddan čiehkageađgin. 11Dat lea Hearrá dahku, ja dat lea ovddolaš min čalmmiin.

12Sii dáhtto váldit su gitta, muhto balle olbmuin. Sii áddejedje ahte son muitalii dán veardádusa sin birra. De sii guđđe su ja manne eret.

Vearuid máksin keaisárii

1312,13 Herodesa doarjaleddjiid >3,6.Dasto sii vuolggahedje su lusa muhtun farisealaččaid ja Herodesa doarjaleddjiid giellat su sániiguin. 14Sii bohte ja dadje sutnje: “Oahpaheaddji, mii diehtit ahte don leat vuoiggalaš. Don it beroš das maid earát oaivvildit itge geahča olbmo hápmái, muhto oahpahat Ipmila geainnu duohtavuođas. Leago riekta máksit vearuid keaisárii vai ii? Galgatgo mii máksit vai eat?” 1512,15 denára romalaš silbaminta mii vástidii beaivebálkká. ▶ minttat.Muhto Jesus dovddai sin guoktilašvuođa ja celkkii sidjiide: “Manne dii geahččalehpet giellat mu? Čájehehket munnje denára.” 16Sii čájehedje ruđa, ja son jearai: “Gean govva ja namma das lea?” Sii vástidedje: “Keaisára.” 17

12,17
Rom 13,7
Dalle Jesus celkkii sidjiide: “Addet keaisárii dan mii gullá keaisárii, ja Ipmilii dan mii gullá Ipmilii.” Sii ovddošedje sakka su vástádusa.

Jábmiid bajásčuožžileapmi

18

12,18
Apd 23,8
De Jesusa lusa bohte muhtun saddukealaččat geat dadjet ahte ii leat bajásčuožžileapmi. Sii jerre sus: 19
12,19
5 Mos 25,5
“Oahpaheaddji, Moses lea mearridan ná: Jos muhtuma viellja jápmá ja sus báhcá áhkká muhto ii mánná, de dát olmmái galgá váldit vieljas áhká ja addit vielljasis náli. 20De ledje čieža vieljaža. Boarráseamos sis válddii áhká, muhto jámii mánáheapmin. 21Dalle nubbi válddii leaskka, muhto songe jámii mánáheapmin. Nu geavai goalmmádiige 22ja buot čiehččasii: Ii oktage sis ožžon máná. Buot maŋimužžan jámii nisson. 23Go sii bajásčuožžileami beaivvi čuožžilit jábmiid luhtte, de gean áhkká son dalle lea? Buot čiežashan leat atnán su áhkkán.”

24Jesus vástidii: “Dii čádjidehpet, danne go ehpet dovdda čállagiid ehpetge Ipmila fámu. 25Go jábmit čuožžilit, de sii eai náital eaige náitojuvvo, muhto sii leat dego eŋgelat almmis. 26

12,26
2 Mos 3,6
Muhto mii boahtá dasa ahte jábmit čuožžilit, de ehpetgo leat lohkan Mosesa girjjis muitalusa buolli bastilislátnjámiestagis? Das Ipmil cealká Mosesii: Mun lean Abrahama Ipmil, Isaka Ipmil ja Jakoba Ipmil. 27Ii son leat jábmiid, muhto ealli olbmuid Ipmil. Dii lehpet oalát čádjidan.”

Lága deháleamos báhkkon

28Muhtun čáloahppavaš lei guldalan sin ságastallama ja fuomášan man bures Jesus vástidii saddukealaččaide. Son bođii Jesusa lusa ja jearai: “Guhtemuš báhkkon lea buot deháleamos?” 29

12,29
5 Mos 6,4č
Jesus vástidii: “Deháleamos báhkkon lea dát: Gula, Israel! Hearrá, min Ipmil, Hearrá lea okta. 30Ráhkis Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus, oppa sielus, oppa mielas ja oppa fámus. 31
12,31
2 Mos 20,13eč
3 Mos 19,18
Matt 19,19
22,37eč
Rom 13,9
Nubbi lea dát: Ráhkis lagamuččat nugo iežat. Ii mihkkege báhkkomiid leat stuorit go dát guokte.” 32
12,32
5 Mos 4,35
Čáloahppavaš dajai sutnje: “Oahpaheaddji, don leat vuoigadis. Don dadjet duođa go celket ahte Hearrá lea áidna Ipmil, earret su ii leat oktage. 33
12,33
1 Sam 15,22
Hos 6,6
Ja go olmmoš ráhkista su oppa váimmus ja oppa jierpmis ja oppa fámus ja ráhkista lagamuččas nugo iežas, de dat lea eambbo go boaldinoaffarat ja buot eará oaffarat.” 34Go Jesus gulai ahte son vástidii jierpmálaččat, de son celkkii sutnje: “Don it leat guhkkin eret Ipmila riikkas.” Iige oktage duostan šat jearrat Jesusis maidege.

Leago Messias Davida bárdni?

35Go Jesus oahpahii tempelis, de son jearai: “Mo čáloahppavaččat sáhttet dadjat ahte Messias lea Davida bárdni? 36

12,36
Sál 110,1
Matt 22,44
Apd 2,34č
1 Kor 15,25
Hebr 1,13
David ieš lea cealkán Bassi Vuoiŋŋa bokte: Hearrá celkkii mu hearrái: Čohkán mu olgeš beallái, dassážii go mun bijan du vašálaččaid du julggiid vuollái. 37David ieš gohčoda Messiasa hearrán. Mo Messias dalle sáhttá leat Davida bárdni?”

Váruhehket čáloahppavaččain!

Ollu olbmot guldaledje mielasteaset Jesusa. 38

12,38
Matt 23,1eč
Luk 11,43
Go son oahpahii sin, de son celkkii: “Váruhehket čáloahppavaččain! Sii liikojit vázzit guhkes biktasat gárvun ja dáhttot olbmuid dearvvahit sin márkanšiljus, 39sii čohkánit ovddimus stuoluide synagogas ja gudnesajiide go leat guossis, 4012,40 loktet leaskkaid viesuid čáloahppavaččat moitojuvvojedje danne go muhtumin ávkkástalle geafes olbmuid badjelmearálaččat go ledje guossis.muhto loktet leaskkaid viesuid ja atnet guhkes rohkosiid dušše hámi dihte. Dađe garraseabbon šaddá sin duopmu.”

Leaskka attáldat

41

12,41
2 Gon 12,9
Joh 8,20
12,41 tempelbumbbá sáhttá leat dávvirgámmir dahjege oaffargiisá. Okta tempela dávvirgámmiriin lei biddjojuvvon olbmuid attáldagaid ja divadiid váldimii, ja doppe ledje maid oaffargiissát iešguđege atnui.Jesus čohkánii tempelbumbbá báldii ja geahčadii mo olbmot bidje dasa ruđaid. Eatnat riggát adde ollu. 4212,42 guokte šlántte ovddasta dás uhcimus mintta maid juvddálaččat atne. moatti evrre Greikkagiel teavsttas lea sátni mii vástida unna romalaš mintaovttadaga.De bođii geafes leaskanisson ja bijai bumbái guokte šlántte, moatti evrre veara. 43
12,43
2 Kor 8,12
Jesus rávkkai máhttájeddjiid lusas ja celkkii: “Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát geafes leaska bijai bumbái eambbo go buohkat earát. 44Buohkat earát adde valljivuođasteaset, muhto son attii geafivuođastis buot mii sus lei, oppa eallámušas.”