Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
27

Jesus Pilatusa ovddas

271Iđedis buot bajimusbáhpat ja álbmoga vuorrasat mearridedje ahte Jesus galgá goddojuvvot. 2

27,2
Joh 18,28
27,2 eatnanhearrá Pilatus romalaš virgeolmmái gii ráđđii Judea provinssa 26–36 m.Kr. ▶ Roma riika.Sii čatne su, dolvo su eret ja adde su eatnanhearrá Pilatusa gihtii.

Judas sorbme iežas

3

27,3
26,14č
Go Judas, gii lei beahttán Jesusa, oinnii ahte Jesus lei dubmejuvvon, de son gáđai. Son doalvvui bajimusbáhpaide ja vuorrasiidda golbmalogi silbaruđa maid lei ožžon, 4ja dajai: “Mun suddudin go behtten vigihis vara.” Sii vástidedje: “Mii das guoská midjiide? Dat lea du iežat ášši.” 5Dalle Judas bálkestii ruđaid tempelii, vulggii doppe ja harcii iežas.

6Bajimusbáhpat válde ruđaid ja dadje: “Dát leat varraruđat, dáid ii leat lobálaš bidjat tempelbumbái.” 727,7 láirálihttedahkki bálseduodji.Ja sii mearridedje oastit daiguin láirálihttedahkki bealddu vierrásiid hávdebáikin. 827,8 Varrabealdu lei árbevieru mielde Hinnomleagi lulágeahčen. Gč. Jer 19,2.Dan dihte dat bealdu gohčoduvvo vel otná beaivvige Varrabealdun. 9

27,9
Jer 18,2č
19,1č
32,6eč
Sak 11,12č
Nu ollašuvai dat mii lea celkojuvvon profehta Jeremia bokte: Sii válde dan golbmalogi silbaruđa, hatti masa israellaččat árvvoštalle dán olbmá, 10ja adde daid máksun láirálihttedahkki bealddu ovddas, nugo Hearrá lei gohččon mu.

11Jesus dolvojuvvui eatnanhearrá ovdii. Eatnanhearrá jearai sus: “Leatgo don juvddálaččaid gonagas?” Jesus vástidii: “Don dajat dan ieš.” 12

27,12
Jes 53,7
Ja go bajimusbáhpat ja vuorrasat sivahalle su, de son ii vástidan maidege. 13Dalle Pilatus jearai sus: “Itgo don gula man garrasit sii sivahallet du?” 14Muhto Jesus ii vástidan sánige, ja eatnanhearrá imaštalai sakka.

15Basiid áigge eatnanhearrá lávii luoitit luovus ovtta fáŋgga gean olmmošjoavku dáhtui. 1627,16 Barabbas Muhtun giehtačállosiin “Jesus Barabbas”.Dan áigge lei giddagasas muhtun beakkálmas fáŋga gean namma lei Barabbas. 17Pilatus jearai dain geat ledje čoagganan: “Goappá dáhttubehtet mu luoitit luovus? Luoittángo mun Barabbasa vai Jesusa, gii gohčoduvvo Messiasin?” 18Dasgo son diđii ahte sii gáđašvuođas ledje addán Jesusa su gihtii.

19Go Pilatus lei čohkkámin duopmárstuolus, de su áhkká bijai sutnje sáni: “Ale daga maidege dán vuoiggalaš olbmái. Dasgo mus lei surgadis niehku mannan ija su dihte.”

20Muhto bajimusbáhpat ja vuorrasat sártnuhedje olbmuid gáibidit Barabbasa luovus ja jápminduomu Jesusii. 21

27,21
Apd 3,13č
Eatnanhearrá jearai: “Goappá dii dáhttubehtet mu luoitit luovus?” Sii vástidedje: “Barabbasa.” 2227,22 Russiinávle russiinávlejupmi lei earenoamáš hirpmus steavlidanvuohki maid romalaččat atne, dávjá šlávaid ja stuibmideddjiid heakkahuhttimii. ▶ russiinávlejupmi.Pilatus jearai: “Maid mun dalle dagan Jesusii, gii gohčoduvvo Messiasin?” Buohkat čurvo: “Russiinávle!” 23Pilatus jearai: “Maid baháid lea son dahkan?” Muhto sii čurvo ain jitnoseappot: “Russiinávle!” 24
27,24
5 Mos 21,6č
Go Pilatus oinnii ahte son ii sáhte dahkat maidege, ja ahte stuibmi ain vearránii, de son válddii čázi, basai gieđaid olbmuid oaidnut ja dajai: “Mun lean vigiheapme dán olbmá varrii. Dát lea din ášši.” 25
27,25
2 Sam 1,16
Apd 5,28
Buohkat čurvo ovtta jitnii: “Bohtos su varra min ja min mánáid badjelii!”

26Dalle Pilatus luittii Barabbasa luovus, muhto Jesusa son spihččehii ja attii russiinávlejuvvot.

Soalddáhat bilkidit Jesusa

2727,27 ladnái eatnanhearrá váldobáiki go son lei Jerusalemis. >Mark 15,16. fáktaveaga Romalaččain lei sierra soahteveahka mii lei biddjojuvvon Jerusalemii sihkkarastit ráfi ja ortnega allabasiid áigge. ▶ fáktaveahka.Eatnanhearrá soalddáhat dolvo Jesusa sisa ladnái ja čohkkejedje oppa fáktaveaga su birra. 28

27,28
Luk 23,11
Sii nuolahedje Jesusa ja gárvvuhedje sutnje rukses oalgebiktasa, 2927,29 soappi Soabbi lei gonagasa fámu mearka, dás dat adnojuvvo bilkun.bárgidedje bastilislánjáin kruvnnu su oaivái ja bidje soappi su olgeš gihtii. Sii čippostedje su ovdii ja dadje sutnje bilkidemiin: “Dearvva, juvddálaččaid gonagas!” 30
27,30
Jes 50,6
Ja sii čolge su njeaiga, válde sus soappi ja časke dainna su oaivái. 31Go sii ledje bilkidan su oalle botta, de sii nulle sus oalgebiktasa, gárvvuhedje sutnje su iežas biktasiid ja vulge doalvut su russiinávlejuvvot.

Jesus russiinávlejuvvo

3227,32 guoddit Jesusa ruossa navdimis doaresmuorra maid olbmot geat ledje dubmejuvvon jápmimii, fertejedje guoddit. >10,38.Dohko manadettiin sii deive Simon-nammasaš kyrenelaš olbmá ja bággejedje su guoddit Jesusa ruossa. 33Go sii bohte báikái mii gohčoduvvo Golgatan, Oaiveskálžobáikin, 3427,34 viinni … sáhppi jámihanávnnas. Lei dábálaš addit jámiheaddji juhkamuša daidda geat ledje dubmejuvvon jápmimii. Gč. Sál 69,22.de sii fálle Jesusii viinni masa lei seaguhuvvon sáhppi. Go son máisttii dan, de son ii dáhtton juhkat. 35

27,35
Sál 22,19
Go sii ledje russiinávlen Jesusa, de sii juogadedje su biktasiid vuorbádemiin. 36De sii čohkánedje dasa fáktet su. 37Su oaivvi bajábeallái sii bidje čállosa mas bođii ovdan su duomu sivva: “Dát lea Jesus, juvddálaččaid gonagas.”

38

27,38
Jes 53,12
Oktanaga Jesusiin russiinávlejuvvojedje guokte rievvára, nubbi su olgeš ja nubbi su gurut beallái. 39
27,39
Sál 22,8
109,25
Dat geat vázze meaddel, bilkidedje su. Sii bárde oaivvi 40
27,40
4,3
26,61
ja dadje: “Don gii veaját gaikut vuolás tempela ja hukset dan fas golmma beaivvis – beastte dál iežat, jos leat Ipmila bárdni, ja njieja vuolás ruossas!” 41Seammá láhkái bajimusbáhpat oktan čáloahppavaččaiguin ja vuorrasiiguin bilkidedje su ja dadje: 42
27,42
Joh 1,49
12,13
“Earáid son lea beastán, muhto iežas ii máhte beastit. Son lea Israela gonagas, njidjos dál vuolás ruossas! Dalle mii oskut sutnje. 43
27,43
Sál 22,9
Son lea dorvvastan Ipmilii. Gádjos dál Ipmil su, jos su ráhkista. Sonhan lea dadjan ahte lea Ipmila bárdni.” 44Seammá láhkái hiddjideigga su maiddái rievvára guovttos geat leigga russiinávlejuvvon oktanaga suinna.

Jesus jápmá

4527,45 guđát diimmus sullii diibmu 12. ovccát diimmu sullii diibmu 15.Guđát diimmus šattai seavdnjat miehtá oppa eatnama, ja dat bisttii gitta ovccát diimmu rádjái. 46

27,46
Sál 22,2
27,46 Eli … sabaktani Sitáhta lea čállojuvvon arameagillii.Ovccát diimmus Jesus čuorvvui alla jienain: “Eli, Eli, lema sabaktani?” Dat lea: “Ipmilan, Ipmilan, manne don leat mu guođđán?” 47Go muhtumat dain geat čužžo das, gulle dan, de sii dadje: “Son čuorvu Elia.” 48
27,48
Sál 69,22
27,48 suvrra viinniin juhkamuš seaguhuvvon čáziin; dan soalddáhat ja bargit juhke goikui. Gč. Rut 2,14.Dalán muhtun sis doamai viežžat guobbarasa, láktadii dan suvrra viinniin ja coggalii soabbegeahčái, vai beassá addit sutnje juhkat. 49Earát dadje: “Ale vuos! Gehččot, boahtágo Elia gádjut su.” 50Muhto Jesus čuorvvui fas alla jienain ja attii vuoiŋŋas.

51

27,51
2 Mos 26,31eč
Esek 37,12č
Hebr 10,20
27,51 tempela ovdaloavdda navdimis loavdda mii earuhii tempela bassi boaššu ja basimus boaššu. Vrd. 2 Mos 26,31eč; Hebr 9,3.Dalle tempela ovdaloavdda gaikánii guovdat, badjeravddas gitta vuolleravdii. Eanan doarggistii, bávttit luoddanadde, 52hávddit rahpasedje, ja eatnat jápmimii oađđán bassi olbmuid rupmašat čuožžiledje bajás. 53Sii vulge hávddiineaset, ja Jesusa bajásčuožžileami maŋŋil sii bohte bassi gávpogii ja almmustuvve eatnagiidda.

54

27,54
16,16
Go čuohtásaoaivámuš ja olbmát geat suinna ledje fáktemin Jesusa, oidne eatnama doarggisteamen ja buot mii dáhpáhuvai, de sii suorganedje sakka ja dadje: “Dát olmmái fertii leat Ipmila bárdni!”

55

27,55
Luk 8,2č
Maiddái máŋga nissona ledje dobbelaččas geahčadeamen dán. Sii ledje vádjolan Galilea rájes Jesusa mielde ja bálvalan su. 56
27,56
Joh 19,25
27,56 Maria Magdalena Maria.Sin searvvis ledje Maria Magdalena, Jakoba ja Josefa eadni Maria ja Sebedeusa bártniid eadni.

Jesus hávdáduvvo

57Go eahket lei šaddan, de dohko bođii Josef, rikkis arimatealaš, gii maiddái lei Jesusa máhttájeaddji. 58Son manai Pilatusa lusa ja ánuhii oažžut Jesusa rupmaša. Pilatus gohčui addit dan sutnje. 59Josef válddii rupmaša, giesai dan buhtis liidnái 60

27,60
Jes 53,9
ja bijai ođđa hávdái maid son lei čuolahan alccesis báktái. Son fierahii stuorra geađggi hávddi uksaráiggi ovdii ja vulggii eret. 61
27,61
27,56
Maria Magdalena ja nubbi Maria leigga maid das; soai čohkkáiga hávddi buohta.

6227,62 beaivvi maŋŋil ráhkkananbeaivvi sabbat mii lea lávvordat. Ráhkkananbeaivi lei bearjadat, go juvddálaččat ráhkkanedje sabbahii. Gč. Mark 15,42.Maŋit beaivvi, beaivvi maŋŋil ráhkkananbeaivvi, bajimusbáhpat ja farisealaččat manne searválagaid Pilatusa lusa. 63

27,63
16,21+
27,63 Golmma beaivvi geažes >16,21.Sii dadje: “Hearrá, mii muitit maid dát fillejeaddji dajai dalle go ain lei eallimin: ‘Golmma beaivvi geažes mun čuožžilan jábmiid luhtte’. 64Gohčo dan dihte fáktet hávddi goalmmát beaivvi rádjái, vai su máhttájeaddjit eai beasa suoládit su ja dadjat álbmogii: ‘Son lea čuožžilan jábmiid luhtte.’ Dalle maŋit fillehus šattašii bahábun go ovddit.” 65Pilatus vástidii: “Dás leat didjiide fávttat. Mannet ja gáhttejehket hávddi nu bures go máhttibehtet.” 66Sii vulge ja gáhttejedje hávddi nu ahte seailidedje geađggi ja bidje fávttaid.

28

Jesusa bajásčuožžileapmi

281Go sabbat lei vássán ja vahku vuosttaš beaivi čuvggodišgođii, de bođiiga Maria Magdalena ja dat nubbi Maria geahččat hávddi. 2Fáhkka šattai garra eanandoarggástus, dasgo Hearrá eŋgel njiejai almmis. Son bođii hávddi lusa, fierahii geađggi eret ja čohkánii dan ala. 3Son lei oaidnit dego álddagas, ja su biktasat ledje vielgadat dego muohta. 4Fávttat ballájedje sus nu ahte doarggistišgohte ja šadde dego livčče jápmán. 5Muhto eŋgel celkkii nissoniidda: “Alli bala! Mun dieđán ahte doai ohcabeahtti Jesusa, guhte russiinávlejuvvui. 6

28,6
12,40
16,21+
Ii son leat dás, son lea čuožžilan jábmiid luhtte nugo son ieš dajai. Boahtti geahččat, dá lea sadji gokko son veallái. 7
28,7
26,32
Vuolgi hoahpus muitalit su máhttájeddjiide: ‘Son lea bajásčuožžilan jábmiid luhtte. Son manná din ovdal Galileai, doppe dii oaidnibehtet su.’ Dál mun lean cealkán dán dudnuide.”

8Nissonat vulggiiga hoahpus hávddi luhtte ja viehkaleigga balus ja stuorra ilus muitalit sága Jesusa máhttájeddjiide. 9Dalle Jesus bođii sudno ovddal ja dearvvahii sudno. Soai manaiga su lusa, fátmmasteigga su julggiid ja rohkadalaiga su. 10

28,10
28,16č
Jesus celkkii sudnuide: “Alli bala! Manni muitalit mu vieljaide ahte sii galget vuolgit Galileai. Doppe sii oidnet mu.”

11Go nissonat leigga mannamin, de muhtumat fávttain bohte gávpogii ja muitaledje bajimusbáhpaide buot mii lei dáhpáhuvvan. 12Bajimusbáhpat čoagganedje ráđđádallat vuorrasiiguin, ja sii mearridedje addit soalddáhiidda ollu ruđa. 13

28,13
27,64
Sii dadje soalddáhiidda: “Dadjet ahte su máhttájeaddjit bohte ihkku go dii leiddet oađđimin, ja suoládedje su. 14Jos eatnanhearrá beassá dán gullat, de mii soažžudit su, nu ahte oažžubehtet leat oadjebasat.” 15Soalddáhat válde ruđaid ja dahke nugo sidjiide lei daddjojuvvon. Ja dát sáhka lea viidánan juvddálaččaid gaskkas gitta otná beaivvi rádjái.

Jesus vuolggaha máhttájeddjiidis

16

28,16
26,32
Buot oktanuppelohkái máhttájeaddji vulge Galileai ja manne várrái gosa Jesus lei gohččon sin mannat. 17Go sii oidne su, de sii čippostedje ja gudnejahtte su, muhto muhtumat eahpidedje. 18
28,18
11,27Ef 1,20eč
Dalle Jesus loaiddastii sin ovdii ja sártnui sidjiide: “Munnje lea addojuvvon buot fápmu almmis ja eatnama alde. 19
28,19
Apd 1,8
Vulget dan dihte ja dahket buot álbmogiid mu máhttájeaddjin: Gásttašehket sin Áhči ja Bártni ja Bassi Vuoiŋŋa nammii 20
28,20
2 Mos 3,12
Jos 1,59
Jes 41,10
43,5
Matt 1,23
18,20
Apd 18,10
ja oahpahehket sin doallat buot maid mun lean gohččon din doallat. Ja mun lean dinguin buot beivviid gitta máilmmi loahpa rádjái.”