Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
22

Gonagasbártni heajat

221Jesus sártnui ain veardádusaiguin ja celkkii sidjiide: 2

22,2
Alm 19,7
“Almmiriika lea veardideames gonagassan gii lágidii heajaid bárdnásis. 3Son vuolggahii bálvaleddjiidis bovdet headjagussiid, muhto bovdejuvvon olbmot eai dáhtton boahtit. 4De son vuolggahii eará bálvaleddjiid ja gohčui sin cealkit bovdejuvvon gussiide: ‘Mun lean lágidan headjamállásiid, vuovssát ja buoiddes gálbbit leat njuvvojuvvon, ja buot lea gárvvis. Bohtet heajaide!’ 5Muhtumat bovdejuvvon gussiin eai beroštan das ja manne eret, muhtun beldosis ja muhtun gávpásis. 6
22,6
21,35
Earrásatgis dohppejedje su bálvaleddjiid, illastedje sin ja časke sin jámas. 7Dalle gonagas moaráhuvai. Son vuolggahii soahteveagas, gottii sorbmejeddjiid ja buolláhii sin gávpoga. 8De gonagas dajai bálvaleddjiidasas: Buot lea gárvvis heajaid várás, muhto bovdejuvvon olbmot eai lean dohkálaččat daidda. 9Mannet dál luottaide ja luoddaearuide ja bovdejehket heajaide buohkaid geaid deaivabehtet. 10Bálvaleaddjit manne ja čohkkejedje buohkaid geaid deive, sihke baháid ja buriid, nu ahte guossit ledje headjalanja dievva.

11

22,11
Alm 19,8
Muhto go gonagas bođii sisa dearvvahit gussiid, de son oinnii muhtuma geas eai lean headjabiktasat. 12Son jearai: Ustiban, mo don sáhtát leat dáppe almmá headjabiktasiid haga? Muhto olmmái orui jávohaga. 13
22,13
8,12+
Dalle gonagas celkkii bálvaleddjiidasas: Čatnet su gieđaid ja julggiid ja bálkestehket su olggos seavdnjadassii. Doppe čirrot ja gižahit bániid. 14Eatnagat leat bovdejuvvon, muhto hárvásat leat válljejuvvon.”

Gažaldat vearu birra

15Dalle farisealaččat manne ráđđádallat mo giellat Jesusa sániiguin. 16

22,16
1 Mos 18,19
2 Sam 22,31
Sál 25,9
Apd 18,25č
22,16 Herodesa doarjaleddjiiguin olbmot geat dorjo dahje bálvaledje Herodesa gonagassoga. Oahpaheaddji namahus mii adnojuvvo juvddálaš láhkaoahpaheaddji birra. >23,7.9.Sii vuolggahedje su lusa máhttájeddjiideaset oktan Herodesa doarjaleddjiiguin, ja sii dadje: “Oahpaheaddji, mii diehtit ahte don leat vuoiggalaš ja oahpahat Ipmila geainnu duohtavuođa mielde. Don it beroš das maid olbmot oaivvildit itge geahča olbmo hápmái. 17Daja dasto midjiide maid don oaivvildat: Leago riekta máksit vearu keaisárii vai ii?” 18Muhto Jesus fuomášii sin bahás áigumuša ja celkkii: “Dii guoktilaččat! Manin dii geahččalehpet mu? 19Čájehehket munnje ruđa mainna vearru máksojuvvo.” Sii čájehedje denára, 20ja Jesus jearai: “Gean govva ja namma dies lea?” 21
22,21
Rom 13,7
Sii vástidedje: “Keaisára.” Dalle Jesus celkkii sidjiide: “Addet dalle keaisárii dan mii gullá keaisárii ja Ipmilii dan mii gullá Ipmilii.” 22Go sii dan gulle, de sii ovddošedje. Sii dikte su orrut ja manne eret.

Bajásčuožžileapmi

23

22,23
Apd 23,8
Seammá beaivvi bohte su lusa muhtun saddukealaččat geat dadjet ahte bajásčuožžileapmi ii leat. Sii jerre sus: 24
22,24
5 Mos 25,5
“Oahpaheaddji, Moses lea cealkán: Jos olmmái jápmá mánáheapmin, de su viellja galgá váldit leaskka áhkkán ja addit vielljasis náli. 25Min gaskkas ledje čieža vieljaža. Vuosttaš válddii áhká muhto jámii, ja go son lei mánáheapme, de leaska bázii su villjii. 26Seammá ládje geavai nuppi villjii ja maiddái goalmmádii ja gitta čihččeda rádjái. 27Sis maŋimužžan jámii nisson. 28Gean áhkká son lea bajásčuožžileamis? Sonhan lei leamaš sin buohkaid áhkká.”

29Jesus vástidii sidjiide: “Dii čádjidehpet danne go ehpet dovdda čállagiid ehpetge Ipmila fámu. 30Bajásčuožžileamis olbmot eai náital eaige náitojuvvo, muhto sii leat dego eŋgelat almmis. 31Muhto mii boahtá bajásčuožžileapmái – almma dii lehpet lohkan maid Ipmil lea cealkán didjiide: 32

22,32
2 Mos 3,6
Mun lean Abrahama Ipmil ja Isaka Ipmil ja Jakoba Ipmil. Ii son leat jábmiid, muhto ealli olbmuid Ipmil.” 33
22,33
7,28+
Go olbmot dan gulle, de sii ovddošedje su oahpahusa.

Lága stuorimus báhkkon

34Go farisealaččat gulle ahte Jesus lei buđđon saddukealaččain njálmmi, de sii čoahkkanedje. 35Dalle sis muhtun gii lei láhkadovdi, dáhtui geahččalit Jesusa ja jearai: 36“Oahpaheaddji, mii lea lága stuorimus báhkkon?” 37

22,37
5 Mos 6,5
Jesus vástidii: “Ráhkis Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus, oppa sielus ja oppa mielas. 38Dát lea stuorimus ja vuosttamuš báhkkon. 39
22,39
2 Mos 20,13eč
3 Mos 19,18
Matt 19,19
Rom 13,9
Nubbi seammalágáš lea dát: Ráhkis lagamuččat nugo iežat. 40
22,40
7,12
Dán guovtti báhkkomis orru olles láhka ja profehtat.”

Gii Messias lea

41Go farisealaččat ledje čoagganan, de Jesus jearai sis: 42

22,42
Joh 7,42
“Maid dii árvalehpet Messiasa birra? Gean bárdni son lea?” Sii vástidedje: “Davida.” 43
22,43
2 Sam 23,2
Dalle Jesus jearai: “Mo dalle David sáhttá vuoiŋŋas gohčodit su hearrán? Son dadjá: 44
22,44
Sál 110,1
Apd 2,34č
1 Kor 15,25
Hebr 1,13
Hearrá celkkii mu hearrái: Čohkán mu olgeš beallái, de mun bijan du vašálaččaid du julggiid vuollái.

45Jos dal David gohčoda Messiasa hearrán, de mo son dalle sáhttá leat su bárdni?” 46

22,46
Luk 14,6
Ii oktage sáhttán vástidit sutnje, ja dan beaivvi rájes ii oktage duostan šat jearrat sus maidege.

23

Jesus várre čáloahppavaččain ja farisealaččain

231De Jesus sártnui olbmuide ja iežas máhttájeddjiide:

2“Mosesa stuolus čohkkájit čálaoahppavaččat ja farisealaččat. 3

23,3
Rom 2,17eč
Dahket ja dollet dan dihte buot dan maid sii oahpahit didjiide. Muhto allet daga sin daguid mielde, dasgo sii eai daga iežaset sániid mielde. 4Sii gurpet lossa ja váivves nođiid ja bidjet olbmuid daid guoddit, muhto ieža sii eai dáhto lihkastahttit daid eai suorbmagežiinge. 5
23,5
4 Mos 15,38č
5 Mos 6,8
Matt 6,1eč
23,5 rohkosbuddestagaid guokte govda náhkkegarcca masa ledje darvvihuvvon smávva stobežat. Daid siste ledje pergamentabihtát maidda ledje čállojuvvon Boares Testamentta čálabáikkit. Dat geavahuvvojedje rohkadaladettiin. Gč. 5 Mos 6,8. bivttasdihpiid >4 Mos 15,38; Matt 9,20.Buot maid sii dahket, sii dahket dušše danne vai olbmot oidnet sin. Sii háhket alcceseaset govda rohkosbuddestagaid ja stuorra bivttasdihpiid. 6Sii liikojit čohkkát boaššumusas go leat guossis ja buoremus sajiin synagogain, 723,7 rabbi čáloahppavaččaid árvonamma. Vrd. 8,19; Joh 1,38.ja sii dáhttot ahte olbmot dearvvahit sin márkanšiljuin ja gohčodit sin rabbin.

8Allet dii suova gohčodit iežadet rabbin, danne go dis lea dušše okta oahpaheaddji ja dii lehpet buohkat vieljažat. 9

23,9
Mal 2,10
23,9 áhččin “áhčči” lei gudnenamahus mii adnojuvvui čujuhit čáloahppavaččaide.Alletge gohčot áhččin ovttage dáppe eatnama alde, danne go dušše okta lea din Áhčči, son gii lea almmis. 10Alletge suova gohčodit iežadet oahpaheaddjin, danne go dis lea dušše okta oahpaheaddji, Kristus. 11
23,11
20,26č+
Dat gii din gaskkas lea stuorimus, galgá leat earáid bálvaleaddji. 12
23,12
Esek 21,31
Luk 14,11
18,14
1 Pet 5,5č
Gii alida iežas, dat vuoliduvvo, ja gii vuolida iežas, dat aliduvvo.

Vuoi din!

13Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii dahppabehtet almmi riikka uvssaid olbmuid ovddas. Ieža dii ehpet mana sisa ehpetge luoitte velá daidge geat dáhtošedje mannat. 1423,14 Dát vearsa váilu boarráseamos giehtačállosiin. loaktibehtet leaskkaid dáluid Čáloahppavaččat ožžo moaitaga danne go muhtumin sii ávkkástalle gefiid árvvasvuođa.Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii loaktibehtet leaskkaid dáluid ja lohkabehtet guhkes rohkosiid dušše hámi dihte. Dađe garraseabbo lea din duopmu.

1523,15 proselyhta báhkin gii lei jorgalan juvddálaš oskui.Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii johtibehtet eatnamiid ja čáziid mielde vai oažžubehtet ovtta áidna proselyhta, ja go son lea čuovvulan din, de dii dahkabehtet su helveha mánnán, guovtte geardái bahábun go dii ieža.

16

23,16
15,14+
Vuoi din, dii čuovggahis oahpisteaddjit! Dii dadjabehtet: Jos guhtege vuordnu tempela bokte, de dat ii leat mihkkege, muhto jos guhtege vuordnu tempela golliid bokte, de son lea geatnegas doallat vális. 17Dii čalmmehis doavkkit! Goabbá lea stuorit, golli vai tempel mii basuha golli? 18Dii dadjabehtet: Jos guhtege vuordnu áltára bokte, de dat ii leat mihkkege, muhto jos guhtege vuordnu attáldaga bokte mii lea áltára alde, de son lea geatnegas doallat vális. 19
23,19
2 Mos 29,37
Dii čalmmeheamit! Goabbá lea stuorit, attáldat vai áltár mii dan attáldaga basuha? 20Dat gii vuordnu áltára bokte, vuordnu sihke áltára bokte ja buot dan bokte mii lea áltára alde. 21
23,21
1 Gon 8,13
Matt 5,34č+
Dat gii vuordnu tempela bokte, vuordnu sihke tempela ja su bokte gean ássansadji dat lea. 22Ja dat gii vuordnu almmi bokte, vuordnu Ipmila truvnnu bokte ja su bokte gii das čohkká.

23

23,23
3 Mos 27,30
Mi 6,8
23,23 logádasaid lei geatnegasvuohta addit Hearrái logádasaid šattus ja eará dietnasis. ▶ logádas.Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii addibehtet logádasaid minttas, dillas ja kumminis, muhto ehpet daga dan mii lágas lea deaŧaleamos: vuoigatvuođa, váibmoláđisvuođa ja oskkáldasvuođa. Dáid dii galggašeiddet dahkat ehpetge vajáldahttit daid earáidge. 24
23,24
15,14+
Dii čalmmehis oahpisteaddjit! Dii sillebehtet eret čuoikka, muhto njiellabehtet kamela!

25

23,25
Mark 7,4
Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii buhtistehpet geara ja gári olggobeale, muhto siskkobealde daid dievva lea rievádus ja mearihisvuohta. 26Don čalmmehis farisealaš, buhtis vuos geara siskkobeale, de maiddái dan olggobealle šaddá buhtisin.

27

23,27
Apd 23,3
23,27 hávddit Jus olmmoš duolmmai hávddi, de son šattai buhtismeahttumin ja fertii buhtistuvvot ovdal go beasai searvat ipmilbálvalussii. Vrd. 4 Mos 19,16–20.Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii lehpet dego vielgadin kálkejuvvon hávddit. Olggul dat gal orrot čáppisin, muhto siskkil daid dievva leat jábmiid dávttit ja juohkelágán buhtismeahttunvuohta. 28
23,28
Luk 16,15
Nu maiddái dii orrubehtet vanhurskkisin olgguldasat, olbmuid čalmmiin, muhto siskkil din dievva lea guoktiluššan ja verrodat.

29Vuoi din, čáloahppavaččat ja farisealaččat, dii guoktilaččat! Dii huksebehtet muitomearkkaid profehtaid hávddiid ala, čiŋahehpet vanhurskásiid hávdegeđggiid 30

23,30
5,12+
23,30 áhčiideamet áhčči.ja dadjabehtet: Jos mii livččiimet eallán áhčiideamet áigge, de mii eat livčče leamaš oasálaččat singuin profehtaid varrii. 31
23,31
Apd 7,52
Nu dii duođaštehpet ieža ahte lehpet daid mánát geat godde profehtaid. 32Dahket áinnas áhčiideattet láhkái, dassá go mihttu lea dievvan. 33
23,33
3,7
12,34
Dii gearbmašat, dii gearbmaščivggat! Mo dii sáhttibehtet vealtat dubmejuvvomis helvehii?

34

23,34
Apd 5,40
2 Kor 11,24č
1 Tess 2,14eč
Dan dihte mun vuolggahan din lusa profehtaid, viisáid ja čáloahppavaččaid. Muhtumiid sis dii goddibehtet ja russiinávlebehtet, earáidgis dii spihččebehtet synagogaineattet ja doarridehpet gávpogis gávpogii. 35
23,35
1 Mos 4,8
2 Muit 24,20č
23,35 Abela … vara rádjái Boares Testamenttas Abel ja Sakarja leaba vuosttaš ja maŋimuš geat goddojuvvuiga sivaheapmin. Vrd. 1 Mos 4,8 ja 2 Muit 24,20č.Nu dii šaddabehtet sivalažžan visot vigihis varrii mii lea golggahuvvon eatnama alde vanhurskkis Abela vara rájes gitta Sakarja, Berekja bártni, vara rádjái, gean dii gottiidet tempela ja áltára gaskii. 36Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát buolva gártá vástidit buot dáid ovddas.

Vuoi du, Jerusalem!

37

23,37
Sál 91,4
Jes 65,2
Jer 7,13č
22,5
Jerusalem, Jerusalem! Don gottát profehtaid ja geađgádat daid geat leat vuolggahuvvon du lusa. Man dávjá mun lean dáhtton čohkket du mánáid dego vuonccis čohkke čivggaidis soajáidis vuollái, muhto dii ehpet leat dáhtton boahtit. 38
23,38
1 Gon 9,7č
Jer 12,7
Gullet nappo: Din tempel hilgojuvvo ja báhcá ávdimin. 39
23,39
Sál 118,26
Matt 21,9
Dasgo mun cealkkán didjiide: Dii ehpet šat oainne mu ovdal go dadjabehtet: Buressivdniduvvon lehkos son guhte boahtá Hearrá nammii!”

24

Maŋimuš áiggiid mearkkat ja Jesusa boahtin

241Go Jesus lei boahtán olggos tempelis ja lei vuolgaleamen, de su máhttájeaddjit bohte su lusa ja čujuhedje tempela viesuide. 2

24,2
Mi 3,12
Luk 19,44
Muhto Jesus celkkii sidjiide: “Oaidnibehtetgo buot dán? Duođaid, mun cealkkán didjiide: Buot gaikojuvvo eatnamii, dása ii báze geađgi geađggi ala.”

3Go Jesus de lei čohkkámin Oljováris eaige das lean earát, de máhttájeaddjit bohte su lusa ja dadje: “Muital midjiide goas dat dáhpáhuvvá. Ja mii lea du boahtima ja dán máilmmi loahpa mearka?”

4Jesus vástidii: “Váruhehket, vai ii oktage čádjit din. 5

24,5
24,23č
1 Joh 2,18
Eatnagat bohtet mu namas ja dadjet: ‘Mun lean Messias’, ja sii čádjidahttet olusiid. 6Dii gullabehtet soahtešláma ja soahteságaid, muhto allet dain suorgan. Nu ferte dáhpáhuvvat, muhto loahppa ii leat velá. 7
24,7
Jes 19,2
Álbmot čuožžila álbmoga vuostá ja riika riikka vuostá, ja ollu báikkiin lea nealgi ja eanandoarggástusat. 8Buot dát leat ávttaid álgu.

9

24,9
10,17eč
Joh 15,18č
16,2č
De sii áŧestit din ja goddet din, ja buot álbmogat vašuhit din mu nama dihte. 10
24,10
2 Tess 2,3
Dalle eatnagat vearránit, ja sii behttet ja vašuhit guhtet guimmiideaset. 11Ollu vearreprofehtat čuožžilit, ja sii fillejit eatnagiid. 12
24,12
2 Tim 3,1eč
Ja go lágahisvuohta lassána, de čoasku eatnagiid ráhkisvuohta. 13
24,13
10,22
Muhto gii bissu nanusin gitta loahpa rádjái, dat bestojuvvo. 14
24,14
28,19
Dán riikka evangelium sárdniduvvo miehtá oppa máilmmi duođaštussan buot álbmogiidda, ja de boahtá loahppa.

1524,15 bilideaddji fastivuođa Vrd. Dan 11,31; 12,11. Makkabealaččaid girjjiin (▶ kanon) dajaldat adnojuvvo báhkinlaš áltára birra maid Syria gonagas Antiokos 4. Epifanes ceggii Jerusalema tempela ovdii 168 o.Kr.Go dii oaidnibehtet bassi sajis čuožžumin bilideaddji fastivuođa man birra profehta Daniel lea sárdnon – váldos lohkki dán vuhtii! – 16de dalle fertejit buohkat geat leat Judeas, báhtarit váriide. 17

24,17
Luk 17,31
24,17 dáhki alde Dáhkki lei duolbbas, gč. Mark 2,4, ja doppe sáhtii golahit áiggi, gč. Apd 10,9.Dat gii lea dáhki alde, ii oaččo mannat viežžat maidege viesustis, 18iige dat gii lea bealddus, oaččo máhccat viežžat iežas oalgebiktasa. 19Vuoi áhpehemiid ja njamaheddjiid daid beivviid! 20Rohkadallet, amadet šaddat báhtarit dálvet dahje sabbahin. 21
24,21
Dan 12,1
Alm 7,14
Dalle áŧestus lea nu stuoris ahte dakkár ii leat leamaš máilmmi álggu rájes gitta otnáža rádjái iige šatta šat goassege. 22Jos dat áigi ii oaniduvvoše, de ii oktage olmmoš bestojuvvo. Muhto válljejuvvon olbmuid dihte diet áigi oaniduvvo.

23

24,23
24,5
Jos dalle muhtin dadjá didjiide: Dáppe lea Messias, dahje: Messias lea duoppe, de allet jáhke. 24
24,24
5 Mos 13,1eč
2 Tess 2,9č
1 Joh 2,18
Alm 13,13
Vearremessiasat ja vearreprofehtat čuožžilit, ja sii dahket stuorra mearkkaid ja oavdudaguid, nu ahte sii čádjidahttet velá válljejuvvon olbmuidge, juos vejolaš. 25Dál mun lean cealkán dan didjiide juo ovdal. 26Jos nappo didjiide daddjojuvvo: ‘Son lea meahcis’, de allet vuolgge dohko, dahje: ‘Son lea gámmáris’, de allet jáhke. 27Nugo álddagas šleađggáda nuortan ja čuvge almmi gitta oarjji rádjái, nu lea dalle go Olbmobárdni boahtá. 28
24,28
Luk 17,37
Gos rábbi lea, dasa čoagganit ráhtogoaskimat.

29

24,29
Jes 13,10
Joel 3,420
Hag 2,621
Alm 6,12eč
Muhto dallánaga daid beivviid áŧestusaid maŋŋil beaivváš sevnnjoda iige mánnu báitte. Násttit gahččet vuolás almmis ja almmi veagat lihkahuvvojit. 30
24,30
Dan 7,13č
Sak 12,1014
Matt 16,27
26,64
Apd 1,11
Alm 1,7
Dalle Olbmobártni mearka ihtá albmái. Buot máilmmi čearddat luibmet go oidnet Olbmobártni boahtimin almmi balvvaid siste stuorra fámuin ja hearvásvuođain. 31
24,31
5 Mos 30,4
Jes 27,13
Matt 13,41
1 Kor 15,52
1 Tess 4,16
Go stuorra báson čuodjá, de son vuolggaha eŋgeliiddis njealji almmiguvlui čohkket daid geaid son lea válljen, nuppi almmiravddas gitta nuppi almmiravdii.

3224,32 fiikonmuoras Eanaš Israela muorain leat álo lasttat, muhto fiikonmuorra massá lasttaid čakčat, ja de dasa šaddet ođđa iđut maŋŋit giđđat.Ohppet veardádusa fiikonmuoras: Go dan oavssit máihlot ja lasttat ihtigohtet, de dii diehtibehtet ahte geassi lea lahka. 33Nu maiddái dii, go oaidnibehtet buot dáid dáhpáhuvvamin, de diehtibehtet ahte son lea lahka, uvssas čuožžumin. 34

24,34
16,28
Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát buolva ii jávkka ovdal go buot dát dáhpáhuvvet. 35
24,35
Jes 40,8
51,6
Matt 5,18
Albmi ja eanan duššet, muhto mu sánit eai goassege dušša. 36
24,36
Apd 1,7
1 Tess 5,1č
Muhto dan beaivvi ja bottu ii dieđe oktage, eai almmi eŋgelat iige Bárdni, muhto duššefal Áhčči. 37
24,37
1 Mos 6–8
Nugo lei Noa beivviid, nu lea maiddái dalle go Olbmobárdni boahtá. 38Ovdal dulvvi olbmot borre ja juhke, náitaladde ja náite nieiddaideaset gitta dan beaivvi rádjái go Noa manai árkii. 39
24,39
2 Pet 3,6
Ii oktage váldán das vára, ovdal go dulvi bođii ja doalvvui sin buohkaid. Nu lea maiddái dalle go Olbmobárdni boahtá. 40Dalle leat guokte olbmá bealddus: Nubbi váldojuvvo, nubbi guđđojuvvo. 41Guokte nissona leat málemin milluin gortni: Nubbi váldojuvvo, nubbi guđđojuvvo. 42
24,42
25,13
Mark 13,35
Gohcet dan dihte, danne go dii ehpet dieđe guđe beaivvi din Hearrá boahtá. 43
24,43
1 Tess 5,2eč
2 Pet 3,10
Alm 3,3
16,15
Diihan áddebehtet ahte jos dáluisit dieđášii guđe idjagohcinvuorus suola boahtá, de son gozášii iige divttáše su gaikut vissosis. 44Lehket nappo diige gárvásat, danne go Olbmobárdni boahtá dakkár bottus go dii uhcimusat lehpet vuordimin.

Buorre ja bahás bálvaleaddji

45Gii dalle lea oskkáldas ja jierpmálaš bálvaleaddji gean su hearrá lea bidjan bálvaleddjiid ovdaolmmožin geahččat bearrái ahte buohkat ožžot borramuša rivttes áigái? 46Ávdugas dat bálvaleaddji gean su hearrá gávdná dahkamin nie go máhccá! 47

24,47
25,2123
Duođaid, mun cealkkán didjiide: Su háldui hearrá oskkilda oppa opmodagas. 48Muhto jos bálvaleaddji lea bahá, de son jurddaša: ‘Mu hearrá ádjána boahtimis’, 49ja riepmá cábmit bálvalanguimmiidis ja borrat ja juhkat juhkkiid searvvis, 50de dan bálvaleaddji hearrá boahtá dan beaivvi maid son ii árvit ja dan bottu maid son ii dieđe, 51
24,51
8,12+
časká su jámas ja bidjá su seammá báikái go guoktilaččaid. Doppe čirrot ja gižahit bániid.