Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
7

Jesus ja Kapernauma čuohtásaoaivámuš

71Go Jesus lei sárdnon álbmogii buot dán, de son vulggii Kapernaumii. 2Muhtun čuohtásaoaivámučča bálvaleaddji lei buohcamin ja lahka jámi. Čuohtásaoaivámuš anii bálvaleaddji stuorra árvvus, 37,3 juvddálaččaid vuorrasiid jáhkkimis báikkálaš gávpotráđi lahtut.ja go son gulai sága Jesusa birra, de son vuolggahii muhtun juvddálaččaid vuorrasiid bivdit ahte Jesus boađášii gádjut bálvaleaddji heakka. 4Sii bohte Jesusa lusa ja ánuhedje sus duođalaččat: “Dat olmmái ánssáša du veahki. 5Son ráhkista min álbmoga, ja son lea huksen midjiide synagoga.”

6Jesus vulggii sin fárrui. Muhto go son lei juo lahka viesu, de čuohtásaoaivámuš vuolggahii muhtumiid iežas ustibiin dadjat Jesusii: “Hearrá, ale váivvit iežat. Mun in leat dan veara ahte don boađát mu dáhki vuollái. 7Danne mun in arvange ieš boahtit du lusa. Muhto cealkke dušše sáni, de mu bálvaleaddji buorrána. 8Mun maiddái doahttalan earáid gohččumiid ja gohčun iežan soalddáhiid. Jos mun dajan soalddáhii: ‘Mana’, de son manná, dahje nubbái: ‘Boađe’, de son boahtá, dahje bálvaleaddjásan: ‘Daga dán’, de son dahká dan.” 9Jesus ovddošii dáid sániid, ja son jorggihii ja celkkii jovkui mii čuovui su: “Mun cealkkán didjiide: Ná stuorra oskku mun in leat gávdnan velá israellaččaid gaskkasge.” 10Ja go olbmát geat ledje vuolggahuvvon Jesusa ovddal, bohte ruoktot vissui, de sii gávdne bálvaleaddji dearvvašin.

Jesus boktá leaskka bártni Nainas

11Das maŋŋil Jesus vulggii muhtun gávpogii man namma lea Nain, ja eatnagat su máhttájeddjiin ja ollu olbmot vulge su mielde. 12Go son lahkanii gávpotportii, de doppe gudde olggos jábmi, leaskanissona áidna bártni, ja ollu gávpoga olbmot ledje etniin mieđušteamen su. 137,13 árkkášii su njuorrasit Earret veardádusaid dát sátni adnojuvvo dušše Jesusa birra. Vrd. Matt 9,36; Mark 1,41; Luk 10,33; 15,20.Go Hearrá oinnii leaskka, de son árkkášii su njuorrasit ja celkkii: “Ale čiero!” 14

7,14
Mark 5,41
Luk 8,54
Son manai dohko ja guoskkahii guoddinmuoraid. Guoddit orustedje, ja son celkkii: “Nuorra olmmái, mun cealkkán dutnje: Lihka!” 15
7,15
1 Gon 17,22č
Dalle jábmi čohkánii ja sárdnugođii, ja Jesus attii su su eadnái. 16
7,16
Matt 16,14
21,1146
Mark 6,15
Luk 1,68
19,44
24,19
Joh 4,19
9,17
Buohkat šadde ballui, rámidedje Ipmila ja dadje: “Stuorra profehta lea čuožžilan min gaskii. Ipmil lea oahppaladdan olbmuidis.” 177,17 Judea dás adnojuvvon mearkkašit olles provinssa.Ja Jesusa beaggin viidánii miehtá Judea ja oppa dan biraseatnamii.

Jesus vástida Johannes gásttašeaddjái

18Johannesa máhttájeaddjit muitaledje oahpaheaddjáseaset buot dáid ságaid. Dalle son rávkkai lusas guoktása sis 19

7,19
3,16
7,19 dat gii galgá boahtit Messias.ja vuolggahii sudno jearrat Hearrás: “Leatgo don dat gii galgá boahtit, vai šaddatgo mii vuordit muhtun eará?” 20Olbmá guovttos bođiiga Jesusa lusa ja dajaiga: “Johannes gásttašeaddji vuolggahii munno jearrat dus: ‘Leatgo don dat gii galgá boahtit, vai šaddatgo mii vuordit muhtun eará?’” 21Aiddo dalle Jesus lei buoridan olusiid buozalvasaid ja givssiid, ádján olggos bahás vuoiŋŋaid ja addán oainnu máŋgga čalmmeheapmái. 22
7,22
Jes 35,5č
61,1
Luk 4,18
Son vástidii sudnuide: “Manni muitalit Johannesii maid leahppi oaidnán ja gullan: Čalmmeheamit oidnet ja lápmásat vázzet, spihtálaččat buhtásmuvvet ja bealjeheamit gullet, jábmit čuožžilit bajás ja gefiide sárdniduvvo evangelium.

23Ávdugas dat gii ii vearrán mus.”

24Go Johannesa áirasat leigga mannan, de Jesus sárdnugođii olbmuide Johannesa birra: “Maid dii vulggiidet meahccái oaidnit? Skáhčirago mii sojada biekkas? 25Vai maid dii vulggiidet oaidnit? Čábbát gárvodan olbmágo? Dat geat gárvodit hearvás biktasiid ja ellet badjelmearálašvuođas, ásset šloahtain. 26

7,26
1,76č
Maid dii vulggiidet oaidnit? Profehtago? Profehta fal, ja mun cealkkán didjiide: Son lea eambbo go profehta. 27
7,27
Mal 3,1
Mark 1,2
Son lea dat gean birra lea čállojuvvon: Mun vuolggahan áirasa du ovdal, son ráhkada dutnje geainnu. 28
7,28
1,15
Mun cealkkán didjiide: Ii oktage gii lea riegádan nissonis, leat stuorit go Johannes, muhto buot uhcimusge Ipmila riikkas lea stuorit go son.

29

7,29
Matt 21,31č
Luk 3,12
Buot olbmot geat guldaledje Johannesa, vel tuolláratge, atne Ipmila vuoigatlažžan ja gásttašuvvojedje Johannesa gásttain. 30Muhto farisealaččat ja láhkadovdit eai beroštan Ipmila dáhtus eaige diktán Johannesa gásttašit iežaset.

31Geanin mun veardidan dán buolvva olbmuid? Gean láhkásaččat sii leat? 32Sii leat dego mánát geat čohkkájit šiljus ja čurvot guhtet guoibmáseaset: ‘Mii čuojaheimmet didjiide njurgganasa, muhto dii ehpet dánson, mii lávlluimet didjiide morašlávlagiid, muhto dii ehpet čirron.’ 33Johannes gásttašeaddji lea boahtán, son ii bora láibbi iige juga viinni, ja dii dadjabehtet: ‘Sus lea bahás vuoigŋa.’ 34

7,34
15,1č
Olbmobárdni lea boahtán, son borrá ja juhká, ja dii dadjabehtet: ‘Vuoi man borešis ja juhkkis olmmái, tuolláriid ja suttolaččaid ustit!’ 357,35 Viisodaga Ipmila viisodat mii Boares Testamenttas govviduvvo olbmo láhkásažžan, dávjjimusat nissonin. Vrd. Job 28,23–27; Sát 8,12–36. mánát máhttájeaddji.Muhto Viisodaga dovddastit vuoigadin buot Viisodaga mánát.”

Farisealaš ja suttolaš nisson

36Muhtun farisealaš bovdii Jesusa iežas ruktui boradit, ja son bođii dohko ja manai beavdái. 37Dan gávpogis lei nisson gii elii suttolaš eallima. Go son gulai ahte Jesus lei farisealačča guossis, de son bođii dohko. Sus lei mielde alabasterbohtal mas lei fiinna vuoiddas. 38

7,38
Joh 12,3
Son manai Jesusa duohkái su julggiid gurrii ja čierui. Go su gatnjalat njuoskadedje Jesusa julggiid, de son sihkui daid vuovttaiguin, cummástalai daid ja vuoiddai daid vuoidasiin. 39Farisealaš gii lei bovden Jesusa, oinnii dan ja jurddašii: “Jos dát olmmái livččii profehta, de son dieđášii makkár nisson dat lea gii su guoskkahallá, ahte son lea suttolaš.”

40Dalle Jesus celkkii sutnje: “Simon, mus lea juoga dutnje dadjat.” Farisealaš vástidii: “Daja, oahpaheaddji.” 417,41 denára romalaš silbaminta mii vástida ovtta beaivebálkká. ▶ minttat.Jesus celkkii: “Ledje guokte olbmá. Soai leigga velggolaččat ruhtalonejeaddjái, nubbi vihttačuođi denára, nubbigis vihttalogi. 42Go sudnos ii lean mainna máksit, de ruhtalonejeaddji luittii vealggi sudnuide goappašagaide. Goabbá sudnos dál ráhkista su eambbo?” 43Simon vástidii: “Mu mielas dat geasa son luittii stuorit vealggi.” Jesus celkkii: “Rievttuid don dubmejit.” 44

7,44
1 Mos 18,4
Son jorggihii nissona guvlui ja celkkii Simonii: “Oainnátgo dán nissona? Go mun bohten du vissui, de don it addán munnje čázi mainna bassat julggiid, muhto son njuoskadii gatnjaliiddisguin mu julggiid ja sihkui daid vuovttaiguin. 45
7,45
Rom 16,16
1 Kor 16,20
2 Kor 13,12
1 Tess 5,26
1 Pet 5,14
Don it addán munnje cummá go mun bohten, muhto son ii leat heaitán cummástallamis mu julggiid dan rájes go bohten. 467,46 vuoidan Vuoidat oliivaoljjuin lei Gaskanuortti goike dálkkádagas dábálaš vuohki dikšut goruda ja buktit buori dovddu.Don it vuoidan mu oaivvi oljjuin, muhto son vuoiddai mu julggiid fiinna vuoidasiin. 477,47 Vearssa vuosttaš oassi sáhttá maid jorgaluvvot: “Sutnje leat ándagassii addojuvvon buot su ollu suttut, danne go son lea čájehan ollu ráhkisvuođa”.Danin mun cealkkán dutnje: Son oaččui ándagassii eatnat suttuidis, danin son čájehii stuorra ráhkisvuođa. Muhto gii oažžu ándagassii uhccán, dat maid ráhkista uhccán.” 48
7,48
5,20
Ja son celkkii nissonii: “Du suttut leat addojuvvon ándagassii.” 49Eará guossit imaštallagohte: “Gii dát lea, gii addá velá suttuidge ándagassii?” 50
7,50
Matt 9,22
Mark 5,34
10,52
Luk 8,48
17,19
Apd 3,16
16,31
Muhto Jesus celkkii nissonii: “Du osku lea beastán du. Mana ráfái.”

8

Nissonat geat čuvvo Jesusa

81

8,1
4,43
Das maŋŋil Jesus vádjolii gávpogis gávpogii ja gilis gillái ja sárdnidii Ipmila riikka illusága. Su mielde ledje su guoktenuppelohkái máhttájeaddji 2
8,2
23,4955
8,2 Maria Magdalena Maria.ja muhtun nissonat geaid buozalvasaid son lei buoridan ja geain son lei ádján olggos bahás vuoiŋŋaid. Sii ledje Maria Magdalena, geas son lei ádján olggos čieža bahás vuoiŋŋa, 3Johanna gean boadnji Kusas lei Herodesa virgeolmmái, ja Susanna. De ledje vel máŋga eará nissona, ja sii buohkat veahkehedje sin iežaset opmodagain.

Gilvi

4Eatnat olbmot birasgávpogiin bohte Jesusa lusa. Go sii ledje čoahkkanan su birra, de son muitalii sidjiide veardádusa: 5“Gilvi vulggii gilvit gilvagiiddis. Go son gilvvii, de muhtun gilvagat gahčče geaidnogurrii. Das gilvagat duolmmahalle, ja almmi lottit borre daid. 6Muhtun gilvagat gahčče geađgás eatnamii, ja go dat ledje ihtán, de dat goldne, danne go dat eai ožžon eatnamis lávttadasa. 7Muhtun gilvagat gahčče bastilislánjáid gaskii, ja bastilislánját šadde oktanaga daiguin ja hávkadedje daid. 8

8,8
Matt 11,15
13,943
Mark 4,23
Luk 14,35
Alm 2,7
13,9
Muhto muhtun gilvagat gahčče buori eatnamii, ja dat šadde ja šaddadedje čuođigeardásaš šattu.” Go son lei cealkán dán, de son čuorvvui: “Geas leat bealjit, dat gullos!”

Jesus čilge gilviveardádusa

98,9 veardádus Jesus lávii atnit giellagovaid go oahpahii. ▶ veardádus.Máhttájeaddjit jerre sus maid dát veardádus mearkkašii. 10

8,10
Jes 6,9
Matt 11,25
13,11
Rom 16,25
1 Kor 2,7
4,1
Ef 1,9
3,3č
Kol 1,26
Son vástidii: “Didjiide lea addojuvvon diehtit Ipmila riikka čiegusvuođaid, muhto earrásat ožžot daid veardádussan, vai sii eai oainne vaikko oidnet eaige gula vaikko gullet. 11
8,11
1 Pet 1,23
Veardádus mearkkaša dán: Gilvva lea Ipmila sátni. 12Gilvva mii gahčai geaidnogurrii, mearkkaša olbmuid geat gullet sáni, muhto geaid váimmus beargalat dallánaga boahtá váldit sáni eret, vai sii eai oskko eaige bestojuvvo. 13Gilvva mii gahčai geađgás eatnamii, mearkkaša daid geat váldet iluin sáni vuostá go gullet dan, muhto geain ii leat ruohtas. Sii oskot oanehis bottoža, muhto go geahččalus boahtá, de sii jorralit. 14Dat oassi mii gahčai bastilislánjáid gaskii, mearkkaša daid geat gal gullet sáni, muhto eallima váivvit, riggodat ja návddašeapmi hávkadit daid. Sii eai šaddat láddan šattu. 15Muhto gilvva mii gahčai buori eatnamii, mearkkaša daid geat gullet sáni, vurkejit dan buhtis ja buori váibmui ja šaddadit šattu gierdavašvuođas.

Lámpá

16

8,16
Matt 5,15
Luk 11,33
Ii oktage cahkket lámppá ja govčča dan lihtiin dahje bija dan seaŋgga vuollái muhto lámpájuolgái, vai sii geat bohtet sisa, oidnet čuovgga. 17
8,17
Jer 1,8
Matt 10,26
Mark 4,22
Luk 12,2
Dasgo ii leat mihkkege čihkosis mii ii almmustuva, iige mihkkege leat čihkkojuvvon mii ii boađe albmosii ja čuovgga ovdii. 18
8,18
Matt 13,12
25,29
Mark 4,25
Luk 19,26
Váruhehket dan dihte mo gullabehtet. Geas lea, dasa addojuvvo, muhto geas ii leat, das váldojuvvo eret velá datge maid son ieš gáddá alddis leat.”

Jesusa bearaš

19Jesusa eadni ja vieljat bohte dohko, muhto eai beassan Jesusa ságaide ollu olbmuid dihte. 20Muhtumat dadje Jesusii: “Du eadni ja vieljat čužžot olgun ja dáhttot oaidnit du.” 21

8,21
11,28
8,21 vieljat vieljat ja oappát.Muhto son vástidii sidjiide: “Mu eadni ja vieljat leat dát geat gullet Ipmila sáni ja dahket dan mielde.”

Jesus šiggu biekka

22Muhtun beaivvi Jesus máhttájeddjiidisguin lávkii fatnasii ja dajai sidjiide: “Vulgot don beallái jávrri.” Sii vulge, 23ja mátkkis Jesus nohkai. Muhto jávrái bosui jorribiegga, ja fanas devdogođii ja sii ledje heađis. 24

8,24
Sál 65,8
89,10
107,29
Dalle máhttájeaddjit bokte Jesusa ja dadje: “Oahpaheaddji, oahpaheaddji, mii heavvanit!” Muhto son lihkai ja šikkui biekka ja jávrri báruid. Dat lotkkodedje, ja šattai áibbas goalki. 25Jesus jearai: “Gos din osku lea?” Máhttájeaddjit šadde ballui ja dadje ovddošemiin guhtet guoibmáseaset: “Mii olbmáid dát lea? Son šiggu velá biekka ja báruid, ja dat jeagadit su.”

Bosttahuvvon olmmái ja spiidneeallu

268,26 Gerasa guvlui guovlu Gennesaretjávrri nuortalulábealde. Giehtačállosiid iešguđetlágan čállinvuogit čatnet guovllu máŋgga gávpogii: Gerasa, Gadara, Gergesa.Sii bohte Gerasa guvlui mii lea Galilea buohta. 27Go Jesus bođii gáddái, de su ovddal bođii gávpogis olmmái gean váivvidedje bahás vuoiŋŋat. Olmmái lei juo guhká leamaš almmá biktasiid haga, iige son orron makkárge viesus muhto hávderáiggiin. 28

8,28
1 Gon 17,18
Mark 1,24
8,28 Alimus Ipmil Ipmila namma mii adnojuvvo sihke Boares ja Ođđa testamenttas. Vrd. 1 Mos 14,18–22; Sál 78,35.56; Mark 5,7; Apd 16,17; Hebr 7,1.Go son oinnii Jesusa, de son bárggádii, luoitádii su ovdii ja čuorvvui alla jienain: “Mii mus lea duinna dahkamuššan, Jesus, alimus Ipmila bárdni? Mun ánun: Ale givssit mu!” 29Jesus lei oainnat gohččon buhtismeahttun vuoiŋŋa vuolgit olbmás olggos. Dat lei juo guhkes áiggi gaikon olbmá. Dávjá olbmot ledje čatnan su láhkkiiguin ja juolgeruvddiiguin vai livčče nagodan áittardit su, muhto son lei biđgen láhkkiid, ja bahás vuoigŋa lei ádján su meahccái. 308,30 Legiona stuorra soahteveagaossodat, sullii 6000 olbmá. Dás adnojuvvon stuorra logu birra.Jesus jearai: “Mii du namma lea?” Olmmái vástidii: “Legiona,” danin go olbmái ledje mannan ollu bahás vuoiŋŋat. 318,31 čiekŋalassii Ođđa testamenttas sátni ovddasta vuolit máilmmi ja jábmiidáimmu. Dohko bahás vuoiŋŋat šadde mannat maŋimuš áiggi. ▶ mearračiekŋalas.Dat ánuhedje ahte Jesus ii gohčoše sin mannat gáđohusa čiekŋalassii.

32Das lahkosiin váris lei guohtumin stuorra spiidneeallu. Bahás vuoiŋŋat átno Jesusis lobi mannat spiinniide, ja son suovai dan. 33Dalle vuoiŋŋat vulge olbmás ja manne spiinniide, ja oppa eallu hurgalii báktedardda badjel vuolás jávrái ja heavvanii.

34Go guođoheaddjit dan oidne, de sii báhtaredje ja muitaledje buot gávpogis ja lagas eatnamis. 35Olbmot vulge geahččat mii lei dáhpáhuvvan. Sii bohte Jesusa lusa ja gávdne olbmá geas bahás vuoiŋŋat ledje vuolgán, čohkkámin Jesusa julggiid guoras gárvvuhuvvon ja olles jierpmis, ja sii suorganedje. 36Muhto dat geat ledje oaidnán visot, muitaledje mo bosttahuvvan olmmái lei buorránan. 37Dalle buot Gerasa guovllu olbmot átno Jesusa vuolgit doppe eret, dasgo sii ledje sakka suorganan. Jesus manai dalle fatnasii ja máhcai ruoktot. 38Olmmái geas bahás vuoiŋŋat ledje vuolgán, ánui beassat leat su luhtte, muhto Jesus vuolggahii su eret ja celkkii: 39“Máhca ruktosat ja muital maid Ipmil lea dahkan dutnje.” Olmmái vulggii ja muitalii oppa gávpogis visot maid Jesus lei dahkan sutnje.

Jairosa nieida. Nisson gii guoskkahii Jesusa biktasa

40Go Jesus bođii ruoktot, de ollu olbmot ledje vuordimin su. 41Dalle Jesusa ovdii bođii Jairos, synagoga ovdaolmmoš. Son luoitádii Jesusa julggiid ovdii ja ánui su boahtit iežas vissui. 42Su áidna mánná, guoktenuppelotjahkásaš nieida, lei jápmimin.

Mátkkis Jairosa vissui olbmot bahkkejedje Jesusii juohke bealde. 438,43 vardimat dahke nissonolbmo seremonialaččat buhtismeahttumin. Vrd. 3 Mos 15,25–30. Son lei … dálkkasteddjiide Sánit váilot muhtun giehtačállosiin.Doppe lei maid nisson gii lei gillán vardimiid guoktenuppelohkái jagi. Son lei golahan buot opmodagas dálkkasteddjiide, muhto ii oktage lean sáhttán buoridit su. 448,44 bivttasdiehpi Diehpit njealji bivttasčiegas galge muittuhit eallit Hearrá báhkkomiid mielde. Vrd. 4 Mos 15,37–41; 5 Mos 22,12.Son lahkanii Jesusii maŋil ja guoskkahii su bivttasdiehpi, ja dallánaga vardin bisánii. 45Jesus jearai: “Gii munnje guoskkai?” Buohkat šiite, ja Peter dajai: “Oahpaheaddji, olbmothan hoiget ja bahkkejit du ala juohke bealde.” 46

8,46
6,19
Muhto Jesus celkkii: “Muhtun gal guoskkai munnje. Mun dovden ahte mus vulggii fápmu.” 47Go nisson oinnii ahte ii bisson čihkosis, de son bođii ovdan doarggistemiin ja luoitádii eatnamii Jesusa ovdii. Buohkaid gullut son muitalii manne lei guoskan Jesusii ja mo son dallánaga lei dearvvašmuvvan. 48
8,48
7,50+
Jesus celkkii sutnje: “Nieiddažan, du osku lea buoridan du. Mana ráfái.”

49Go son lei ain sárdnumin, de muhtun buvttii synagoga ovdaolbmui sága su viesus: “Du nieida jámii. Ale šat vuorjja oahpaheaddji.” 50Jesus gulai dan ja celkkii áhččái: “Ale bala, duššefal oskko, de son gáddjojuvvo.” 51Go son bođii viesu lusa, de son ii suovvan boahtit sisa ovttage earret Petera, Johannesa ja Jakoba ja vel nieidda áhči ja eatni. 528,52 Buohkat čirro ja luibme Go muhtun jámii, de lei vierru čájehit morraša alla čuorvasiiguin ja váidalanlávlagiiguin. ▶ moraštanvierut.Buohkat čirro ja luibme nieidda jápmima geažil, muhto Jesus celkkii: “Allet čiero! Ii son leat jápmán, son oađđá.” 53Sii boagustedje su, danin go sii dihte ahte nieida lei jápmán. 54

8,54
7,14
Muhto Jesus válddii nieidda gihtii ja celkkii jitnosii: “Nieida, lihka!” 55Dalle nieida oaččui fas heakka, ja son lihkai dallánaga. Jesus gohčui addit niidii borrat. 56Nieidda vánhemat hirpmástuvaiga. Jesus gilddii sudno muitaleames geasage, mii lei dáhpáhuvvan.

9

Apostalat vuolggahuvvojit

91Jesus rávkkai čoahkkái iežas guoktenuppelohkái máhttájeaddji ja attii sidjiide fámu ja válddi buoridit buozalvasaid ja ádjit olggos bahás vuoiŋŋaid. 2

9,2
Mark 1,15
9,2 vuolggahii sin Vrd. namahusa “apostal”, mii greikkagiela mielde lea “áirras”. ▶ apostal.Son vuolggahii sin sárdnidit Ipmila riikka ja buoridit buhcciid. 3
9,3
10,4č
22,35
Son celkkii sidjiide: “Allet váldde mielde mátkái maidege, allet soappi alletge lávkka, allet láibbi, ruđa alletge eambbo go ovtta báiddi. 4Go dii lehpet boahtán muhtun vissui, de das orrot ja das fas vulget. 5
9,5
10,11
9,5 savdnjilehket vel muolddage julggiin symbolalaš dahku mii čájeha ahte olmmoš botke oktavuođa daiguin geat hilgot evangeliuma. Vrd. Neh 5,13; Luk 10,11; Apd 13,51.Ja jos muhtin báikkis eai váldde din vuostá, de vulget dan gávpogis ja savdnjilehket vel muolddage julggiin, duođaštussan sin vuostá.”

6Nu máhttájeaddjit vulge. Sii manne gilis gillái, ja juohke báikkis sii sárdnidedje evangeliuma ja buoridedje buhcciid.

Herodes jearrá Jesusa birra

7

9,7
9,19č
9,7 Njealjádasráđđejeaddji Herodes Herodes Antipas. Gč. 3,1. ▶ Herodesa sohka.Njealjádasráđđejeaddji Herodes gulai buot dáid dáhpáhusaid iige diehtán maid galggai jurddašit. Muhtumat oainnat dadje ahte Johannes lei čuožžilan jábmiid luhtte, 89,8 Elia >1,17.muhtumat ahte Elia lei almmustuvvan, muhtumatgis ahte soames dološ profehta lei čuožžilan jábmiid luhtte. 9
9,9
23,8
9,9 Johannesa … steavliduvvot Vrd. Matt 14,3–12; Mark 6,14–29.Herodes dajai: “Johannesa mun lean diktán steavliduvvot. Gii de lea dát olmmái gean birra mun gulan buot dáid?” Ja son bivddii oažžut oaidnit Jesusa.

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

10Apostalat máhcce ja muitaledje Jesusii buot maid ledje dahkan. Jesus válddii sin mielddis ja vulggii Betsaida gávpoga lahkosiidda, vai beassá leat sierranassii. 11Muhto olbmot gulle gos son lei, ja čuvvo su maŋil. Jesus divttii sin boahtit lusas. Son sárdnidii sidjiide Ipmila riikka ja buoridii buohkaid geat dárbbašedje veahki.

12Go beaivi veaigánišgođii, de Jesusa guoktenuppelohkái máhttájeaddji bohte su lusa ja dadje: “Vuolggat olbmuid eret, vai sii besset mannat lagas giliide ja dáluide ja skáhppot idjasaji ja biepmu. Dáthan lea áibbas ávdin báiki.” 13Jesus vástidii: “Addet dii sidjiide borramuša.” Sii dadje: “Eai mis leat eambbo go vihtta láibbi ja guokte guoli, jos juo eat mana oastit borramuša buot dáidda olbmuide.” 14Das ledje lahka vihttaduhát olbmá. Jesus celkkii máhttájeddjiide: “Čohkánahttet sin eatnamii, guđege doahkkái vihttalogi.” 15Sii dahke nu ja čohkánahtte buohkaid. 16Son válddii dan vihtta láibbi ja guokte guoli, geahčai bajás albmái ja rohkadalai giittusrohkosa. De son doadjalii láibbiid ja attii bihtáid máhttájeddjiidasas, vai sii besset juogadit daid olbmuide. 17Buohkat borre ja gallánedje, ja báhcán bihtát čohkkejuvvojedje guoktenuppelohkái veaddelihti dievva.

Petera dovddasta Jesusa Messiasin. Jesus einnosta iežas gillámuša

18Oktii go Jesus lei mannan rohkadallat sierranassii ja máhttájeaddjit ledje suinna, de son jearai sis: “Geanin olbmot lohket mu?” 19

9,19
9,7č
Sii vástidedje: “Muhtumat Johannes gásttašeaddjin, muhtumat Elian, muhtumatgis dadjet ahte soames dološ profehta lea čuožžilan jábmiid luhtte.” 20
9,20
Matt 16,16Luk 2,1126
23,35
Apd 4,26
9,20 Messias >2,11.Jesus jearai: “Naba dii? Geanin dii lohkabehtet mu?” Peter vástidii: “Don leat Ipmila Messias.” 21Jesus gilddii sin garrasit muitaleames dan geasage 22
9,22
Hos 6,2
Matt 16,21Luk 9,44
18,31eč
9,22 vuorrasat … čáloahppavaččat joavkkut mat gulle ráđđái mii lei juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaččaid ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi. goalmmát beaivvi Dán lohkanvuogi mielde rehkenastojuvvojit sihke beaivi go Jesus jápmá ja beaivi go son bajásčuožžila.ja celkkii: “Olbmobárdni ferte gillát ollu. Álbmoga vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat hilgot su ja son goddojuvvo, muhto goalmmát beaivvi son čuožžila jábmiid luhtte.”

Jesusa čuovvun

23

9,23
14,27
9,23 váldit … ruossa čujuha virrui ahte olmmoš gii russiinávlejuvvui ieš guttii ruossa doaresmuora steavlidanbáikái. Gč. Joh 19,17.Jesus celkkii buohkaide: “Jos guhtege dáhttu boahtit mu maŋis, de son ferte biehttalit iežas, váldit juohke beaivvi iežas ruossa ja čuovvut mu. 24
9,24
Matt 10,38č
Luk 17,33
Joh 12,25
Danin go dat gii dáhttu gádjut iežas eallima, massá dan, muhto dat gii massá iežas eallima mu dihte, gádju dan. 25Mii ávkkiid das lea olbmui jos son vuoitá oppa máilmmi, muhto massá iežas eallima ja heavvana? 26
9,26
Matt 10,33Luk 12,9
2 Tim 1,8
Gii heahpana mu ja mu sániid dihte, dan dihte Olbmobárdnige heahpana go son boahtá iežas ja Áhčis ja bassi eŋgeliid hearvásvuođas. 27
9,27
21,32
Duođaid, mun cealkkán didjiide: Muhtumat dain geat leat čuožžumin dás, eai muosát jápmima ovdal go oidnet Ipmila riikka.”

Máhttájeaddjit oidnet Jesusa hearvásvuođa

28Sullii vahku geažes das go Jesus lei cealkán dán, de son válddii mielddis Petera, Johannesa ja Jakoba ja manai várrái rohkadallat. 29Rohkadaladettiin su ámadadju nuppástuvai, ja su biktasat šadde čeaskadin ja šearradin. 30Ja seammás das ledje guokte olbmá, Moses ja Elia, sárdnumin suinna. 31Soai almmustuvaiga almmálaš hearvásvuođas ja sártnuiga su eretvuolgimis mii ollašuvašii Jerusalemis. 32

9,32
Joh 1,14
2 Pet 1,16
Lossa nahkárat ledje rohtten Petera ja máhttájeaddji guoktá geat leigga suinna. Go sii morihedje, de sii oidne Jesusa su hearvásvuođas ja dan guokte olbmá geat leigga su luhtte. 33Go olbmát leigga earránaddamin Jesusa luhtte, de Peter dajai: “Oahpaheaddji, lea buorre ahte mii leat dáppe. Mii dahkat golbma goađi, ovtta dutnje, ovtta Mosesii ja ovtta Eliai.” Muhto ii son diehtán maid dajai. 34Go Peter lei ain sárdnumin, de bođii balva ja suoivvanasttii sin. Máhttájeaddjit suorganedje go oidne olbmáid jávkamin balvva sisa. 35
9,35
5 Mos 18,15
Matt 3,17Luk 3,22
Apd 3,22
Balvvas gullui jietna: “Dát lea mu Bárdni, su mun lean válljen. Gullet su!” 36Ja go jietna gullui, de sii oidne Jesusa leamen das okto. Máhttájeaddjit orro jávohaga eaige vel dalle muitalan geasage maid ledje oaidnán.

Jesus ádjá bártnis olggos bahás vuoiŋŋa

37Go sii maŋit beaivvi njidje váris, de ollu olbmot ledje vuordimin Jesusa. 38Muhtun olmmái čuorvvui olbmuid gaskkas: “Oahpaheaddji, mun ánuhan dus: Boađe geahččat mu bártni, iežan áidna máná! 39Vuoigŋa láve dohppet su, ja dallánaga son čuorvugoahtá, ja dat gaiku su nu ahte son soalssida. Go vuoigŋa viimmat guođđá su, de dat lea measta loahpahan su. 40Mun sihten du máhttájeddjiid ádjit dan olggos, muhto eai sii veadján dahkat dan.” 41Dalle Jesus celkkii: “Vuoi dán eahpeoskkolaš ja jorggu buolvva! Man guhká mun vel ferten leat din luhtte ja gierdat din? Buvtte bártnát deike.” 42Ovdal go bárdni joavddai Jesusa lusa, de bahás vuoigŋa bálkestii su veallut ja gaikkui su. Jesus šikkui buhtismeahttun vuoiŋŋa, buoridii bártni ja attii su fas áhččái. 43Buohkat hirpmástuvve go oidne Ipmila stuorisvuođa.

Jesus einnosta fas iežas gillámuša

Go buohkat ovddošedje Jesusa daguid, de son celkkii máhttájeddjiidasas: 44

9,44
9,22
18,31eč
“Guldalehket dárkilit maid mun dál cealkkán: Olbmobárdni addojuvvo olbmuid gihtii.” 45Muhto sii eai ádden maid son oaivvildii. Dat lei čihkkojuvvon sidjiide vai sii eai ádde dan, eaige sii duostan jearrat sus maid dat mearkkašii.

Guhtemuš lea stuorimus?

46

9,46
22,24
Máhttájeddjiid millii badjánii jurdda, guhtemuš sis lei stuorimus. 47Muhto Jesus diđii maid sii jurddašedje. Son válddii máná iežas báldii 48
9,48
Matt 10,40
Joh 13,20
ja celkkii sidjiide: “Dat gii váldá vuostá dán máná mu nammii, váldá vuostá mu. Ja gii váldá vuostá mu, dat váldá vuostá su gii lea vuolggahan mu. Dasgo son gii lea unnimus din buohkaid gaskkas, lea stuoris.”

Oavdudagut Jesusa nammii

49

9,49
Apd 19,13
Johannes dajai dalle: “Oahpaheaddji, mii oinniimet muhtuma ádjimin olggos bahás vuoiŋŋaid du nammii. Mii gilddiimet su, go son juo ii leat min searvvis.” 50
9,50
11,23
Muhto Jesus vástidii: “Allet gieldde su. Gii ii leat din vuostá, dat lea din beale.”

Jesus ja samarialaččat

51

9,51
13,22
17,11
19,28
Go lahkanii áigi go Jesus galggai váldojuvvot albmái, de son vádjolišgođii Jerusalema guvlui 52ja vuolggahii áirasiid iežas ovdal. Sii vulge ja bohte muhtun Samaria gávpogii skáhppot sutnje idjasaji. 53
9,53
Joh 4,9
9,53 biehttaledje váldimis su vuostá Samarialaččain lei sierra bassibáiki Garisimváris. Sis lei erenoamáš vuosteháhku daid vuostá geat johte sin eatnama čađa go ledje mannamin Jerusalemii. ▶ samarialaš.Muhto giliolbmot biehttaledje váldimis su vuostá, danne go son lei vádjoleamen Jerusalemii. 549,54 dola … loahpahit sin Ođđaset giehtačállosat lasihit: “nugo Elia dagai”. Vrd. 2 Gon 1,10.12.Go su máhttájeaddjit Jakob ja Johannes dan gulaiga, de soai dajaiga: “Hearrá, dáhtutgo munno gohččut dola gahččat vuolás almmis ja loahpahit sin?” 559,55 Doai eahppi … muhto beastit Sánit leat mielde dušše ođđaset giehtačállosiin. Vrd. 19,10; Joh 3,17.Muhto son jorggihii ja cuiggodii sudno: “Doai eahppi dieđe mii vuoiŋŋaid dudnos lea. Olbmobárdni ii leat boahtán olbmuid heavahit, muhto beastit.” 56De sii manne nuppi gillái.

Jesus gáibida visot

57Go sii ledje vádjoleamen, de muhtun olmmái dajai Jesusii: “Mun čuovun du gosa ihkinassii don manažat.” 58Jesus celkkii sutnje: “Riebaniin leat biejut ja almmi lottiin beasit, muhto Olbmobártnis ii leat man vuostá doarjalit oaivvi.”

59Muhtun earrásii Jesus celkkii: “Čuovo mu!” Olmmái vástidii: “Hearrá, divtte mu vuos hávdádit iežan áhči.” 60

9,60
Ef 2,5
1 Tim 5,6
Alm 3,1
Muhto Jesus celkkii sutnje: “Divtte jábmiid hávdádit jábmiideaset, muhto vuolgge don ieš sárdnidit Ipmila riikka.”

61

9,61
1 Gon 19,20č
Muhtun eará dajai: “Hearrá, mun áiggun čuovvut du, muhto divtte mu vuos váldit earrodearvvuođaid iežan olbmuin.” 62
9,62
Fil 3,13
Sutnje Jesus vástidii: “Dat gii dohppe plogii ja geahččá maŋás, ii leat dohkálaš Ipmila riikii.”