Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Jesusa riegádeapmi

21Daid beivviid keaisár Augustus attii gohččuma ahte oppa máilbmi galggai čálihuvvot olmmošlohkui. 22,2 Kvirinius romalaččaid alimus virgeolmmái Syria provinssas 6–9 m.Kr. Juvddálaš historjáčálli Josefus muitala ahte Kvirinius doalai álbmotlohkama 6 m.Kr. “Dat lei vuosttaš čáliheapmi” sáhttá čujuhit ráhkkaneaddji registreremii moadde jagi árat, ovdal go Herodes Stuoris jámii 4 o.Kr. Gč. Matt 2,1.Dat lei vuosttaš čáliheapmi ja dáhpáhuvai dalle go Kvirinius lei Syria eatnanhearrán. 3Buohkat vulge čálihit iežaset olmmošlohkui, iešguhtege gávpogasas.

4

2,4
1 Sam 16,1eč
2 Sam 7,12
Mi 5,1
Matt 2,4eč
Joh 7,42
2,4 Josef Josef.Josef maid vulggii Galileas, Nasareta gávpogis, ja manai čálihit iežas olmmošlohkui Judeai, Davida gávpogii Betlehemii, danne go son lei Davida viesu ja soga olmmoš. 52,5 lohpiduvvon sutnje áhkkán Juvddálaš vieru mielde lohpádallan lei almmolaš šiehtadus vánhemiid gaskkas, ja dan sáhtii loahpahit dušše earu bokte. ▶ Náittosdili ovttaseallin álggii easkka maŋŋil heajaid.Son vulggii dohko oktan Mariain gii lei lohpiduvvon sutnje áhkkán ja lei máná vuostá. 6Go soai leigga doppe, de dievai Maria riegádahttináigi, 72,7 ii lean sadji guosseviesus Greikkagiel sátni sáhttá mearkkašit priváhta viesu orrunlanja mii sáhtii leat seammá dásis dahje badjeleappos go omiid orrunsadji. Sátni sáhttá maid mearkkašit guosselatnja dahje mátkkálaččaid idjadansadji. Vrd. 2 Mos 4,24; Luk 22,11.ja son riegádahtii bártnis, vuosttašriegádeaddji. Son giesai máná ja bijai su krubbái, dasgo sudnuide ii lean sadji guosseviesus.

8Dan guovllus ledje oapmegeahččit guođoheamen ealuset ihkku. 9Fáhkkestaga sin ovddas čuoččui Hearrá eŋgel, ja Hearrá hearvásvuohta báittii sin birra, ja sii suorganedje sakka. 10Muhto eŋgel celkkii sidjiide: “Allet bala! Mun buvttán didjiide stuorra illusága, ilu oppa álbmogii. 112,11 Kristus Messiasa greikkagiel namahus; beastigonagas gean juvddálaččat vurde. ▶ Messias.Didjiide lea odne riegádan Beasti Davida gávpogis. Son lea Kristus, Hearrá. 12Dát lea didjiide mearkan: Dii gávdnabehtet máná gissojuvvon ja veallámin kruppás.” 13Ja dallánaga eŋgela luhtte lei almmálaš veaga eatnatvuohta mii máinnui Ipmila:

14

2,14
19,38
Ef 2,14eč
2,14 Gudni lehkos Ipmilii … Ođđaset giehtačállosiin máidnunlávlagis lea golmmaoasat hápmi: “Gudni lehkos Ipmilii allagasas ja ráfi eatnama alde, Ipmila illu olbmuid luhtte.”“Gudni lehkos Ipmilii allagasas

ja ráfi eatnama alde

olbmuide geaid Ipmil ráhkista.”

15Go eŋgelat ledje mannan sin luhtte albmái, de oapmegeahččit dadje guhtet guoibmáseaset: “Vulgot Betlehemii geahččat dan mii lea dáhpáhuvvan ja maid Hearrá midjiide almmuhii.” 16Sii vulge hoahpus ja gávdne Maria ja Josefa ja mánáža mii veallái kruppás. 17Go sii oidne máná, de sii muitaledje buot mii lei celkojuvvon sidjiide máná birra. 18Buohkat geat dan gulle, ovddošedje dan maid oapmegeahččit muitaledje. 19

2,19
2,51
Muhto Maria vurkii váibmosis buot mii lei dáhpáhuvvan, ja guorahalai dan. 20Oapmegeahččit máhcce ruoktot ja máidno ja rámidedje Ipmila buot das maid ledje gullan ja oaidnán. Visot lei nugo sidjiide lei celkojuvvon.

Jesus buktojuvvo tempelii

21

2,21
1,31
2,21 birračuhppojuvvot >1,59. Jesus >1,31.Go gávcci beaivvi ledje dievvan ja mánná galggai birračuhppojuvvot, de son oaččui nama Jesus, dan nama maid eŋgel lei addán sutnje ovdal go son sahkanii eatnis heggii. 222,22 buhtástusbeaivvit Riegádahttima maŋŋil nisson lága mielde lei buhtismeahttun čieža beaivvi, vrd. 3 Mos 12. ▶ buhtisvuohta.Ja go sudno buhtástusbeaivvit Mosesa lága mielde ledje dievvan, de soai manaiga Jerusalemii, vai beassaba buktit máná Hearrá ovdii. 23
2,23
2 Mos 13,2
Dasgo Hearrá lágas lea čállojuvvon ahte juohke vuosttašriegádeaddji bárdnemánná galgá vihahuvvot Hearrái. 24
2,24
3 Mos 12,8
Soai galggaiga maiddái buktit oaffara maid Hearrá láhka gohčču, guokte turtelduvvá dahje guokte duvváčivgga.

Simeon ja Hanna beassaba oaidnit Jesusa

252,25 Israela jeđđehusa Simeon elii dan doaivvus ahte Messias boahtá gádjut álbmoga. Vrd. Jes 40,1; 49,13; 61,2.Jerusalemis lei vuoiggalaš ja ipmilbalolaš olmmái gean namma lei Simeon. Son vurddii Israela jeđđehusa, ja Bassi Vuoigŋa lei su badjelis. 262,26 gean Hearrá lea vuoidan Messias. Bassi Vuoigŋa lei almmuhan sutnje ahte son ii muosát jápmima ovdal go lea oaidnán su gean Hearrá lea vuoidan. 27Vuoigŋa doalvvui Simeona tempelii, ja go Jesusa vánhenguovttos buvttiiga dohko máná vai beassaba dahkat suinna maid lága mielde galggai dahkat, 28de son válddii máná sallii, máinnui Ipmila ja celkkii:

29“Hearrá, dál don divttát

iežat bálvaleaddji vuolgit ráfis,

nugo leat lohpidan.

30

2,30
Jes 52,10
Dasgo mu čalmmit leat oaidnán du bestojumi

31

2,31
Jes 52,10
maid don leat ráhkadan buot álbmogiidda,

32

2,32
Jes 42,6
46,13
49,6
čuovgga mas lea almmustus báhkiniidda

ja hearvásvuohta du álbmogii Israelii.”

33Jesusa áhčči ja eadni ovddošeigga dan mii daddjojuvvui su birra. 34

2,34
Jes 8,14
Rom 9,33
1 Kor 1,23
1 Pet 2,8
Simeon buressivdnidii sin ja dajai su eadnái, Mariai: “Dát mánná lea biddjojuvvon jorralussan ja čuoččáldahttojupmin eatnagiidda Israelis ja mearkan mii vuostálastojuvvo, 35
2,35
Joh 19,25
ja velá du iežat sielu čađa manná miehkki. Nu bohtet albma eatnagiid siskkimus jurdagat.”

36Das lei maiddái profehtanisson Hanna, Fanuela nieida Ašera čearddas. Son lei hui boaris. Nuorran son lei leamaš náitosis čieža jagi, 37

2,37
1 Tim 5,5
muhto lei de eallán leaskan ja lei dál gávcciloginjealjejahkásaš. Son ii goassege vuolgán tempelis, muhto bálvalii Ipmila ijatbeaivái fástudemiin ja rohkadallamiin. 38
2,38
Jes 52,9
2,38 lonástusa sáhttá maid jorgaluvvot “friddjandahkan”, “beassan” (gč. 1,68) dahje “bestojupmi” (gč. Hebr 9,12).Aiddo dalle son bođii dasa, ja son máinnui Ipmila ja sártnui máná birra buohkaide geat vurde Jerusalema lonástusa.

39Go soai leigga dahkan buot maid Hearrá láhka mearridii, de soai máhcaiga Galileai iežaska ruovttugávpogii Nasaretii. 40

2,40
2,52
Bárdni stuorui, gievrrui ja devdojuvvui viissisvuođain, ja Ipmila árbmu lei suinna.

Jesus guoktenuppelotjahkásažžan tempelis

41

2,41
2 Mos 12,24eč
23,17
Juohke jagi Jesusa vánhenguovttos láviiga mannat Jerusalemii beassášbasiide. 42Go Jesus lei guoktenuppelotjahkásaš, de sii vieru mielde manne fas dohko doallat basiid. 43Go bassebeaivvit ledje vássán ja olbmot vulge fas ruoktot, de bártnáš bázii Jerusalemii, eabage su áhčči ja eadni dan diehtán. 44Soai gáttiiga ahte bártnáš lei mátkeguimmiid fárus ja jođiiga olles beaivása, ovdal go ohcagođiiga su fulkkiid ja oahppásiid gaskkas. 45Go soai eaba gávdnan su, de soai máhcaiga Jerusalemii ohcat su doppe. 46Golmma beaivvi geažes soai gávnnaiga su tempelis. Son lei čohkkámin oahpaheddjiid gaskkas, guldalii sin ja gažadii sis. 47
2,47
Joh 7,15
Buohkat geat gulle maid son sártnui, ovddošedje su ipmárdusa ja su vástádusaid. 48Go su vánhenguovttos oinniiga su, de soai hirpmástuvaiga sakka, ja su eadni dajai: “Bártnážan, manin don dahket munnuide ná? Moai du áhčiin letne ohcan du, ja moai leimme balus.” 49
2,49
Joh 2,16
Jesus vástidii: “Manne doai ozaide mu? Eahppigo doai diehtán ahte mun ferten leat mu Áhči viesus?” 50Muhto soai eaba ipmirdan maid son dainna oaivvildii.

51

2,51
2,19
De Jesus vulggii sudnuin Nasaretii ja lei sudnuide jegolaš. Su eadni vurkii váibmosis buot mii lei dáhpáhuvvan. 52
2,52
1 Sam 2,26
Luk 2,40
Jesus šattai boarráseabbon ja viisábun ja lei illun Ipmilii ja olbmuide.

3

Johannes gásttašeaddji

313,1 Tiberius Roma keaisár 14–37 m.Kr. Pontius Pilatus romalaš virgeolmmái gii ráđđii Judea provinssa 26–36 m.Kr. ▶ Pilatus. Herodes Herodes Antipas, Herodes Stuorrá bárdni, eatnanhearrá gii ráđđii Galilea ja Perea 4 o.Kr.–39 m.Kr. Filip eatnanhearrá gii ráđđii Iturea, Trakonitisa ja Bassi eatnama davvinuortaosiid, 4 o.Kr.–34 m.Kr. Lysanias eatnanhearrá gii ráđđii Abilene mii lea guovlu Damaskusa davvioarjjabealde.Keaisár Tiberiusa vihttanuppelogát ráđđenjagi, dan áigge go Pontius Pilatus lei Judea eatnanhearrán, go tetrárkan ráđđejedje Galileas Herodes, Itureas ja Trakonitisa eatnamis su viellja Filip ja Abilenes Lysanias 2

3,2
Joh 18,13
Apd 4,6
3,2 Hannas ja Kaifas bajimusbáhpat geat jođiheigga Jerusalema báhpaid ja Alla ráđi. Álbmoga ovddimus áirasat romalaččaid ráđđejumi áigge. 18-36 m.Kr. Kaifas doaimmai bajimusbáhppan, muhto su vuohppa Hannas bisuhii iežas árvonama ja váikkuhusa.ja go bajimusbáhppan leigga Hannas ja Kaifas, de Ipmila sátni bođii Johannesii, Sakariasa bárdnái, gii orui meahcis. 3
3,3
Matt 3,2Apd 13,24
19,4
3,3 Jordana guovlluide aláš lullin Jordanleagis. Vrd. 1 Mos 13,10–12.Son vulggii Jordana guovlluide ja sárdnidii juohke báikkis jorgaleami gástta suttuid ándagassii addojupmin, 4
3,4
Jes 40,3eč
nugo lea čállojuvvon profehta Jesaja girjái:

Jietna čuorvu meahcis:

Ráhkadehket Hearrái geainnu,

njulgejehket su bálgáid!

5Juohke leahki devdojuvvo,

buot várit ja dievát vuoliduvvojit.

Moalkás bálgát šaddet njuolgadin,

ráhpes geainnut jalgadin.

6

3,6
2,30č
Tit 2,11
Ja buot olbmot oidnet Ipmila bestojumi.

7Go ollu olbmot bohte Johannesa lusa gásttašuvvot, de son dajai sidjiide: “Gearbmaščivggat! Gii lea dadjan didjiide ahte sáhttibehtet báhtarit boahtti moaris? 8
3,8
Joh 8,39
Šaddadehket šaddosiid mat gullet jorgalussii! Allet riema jurddašit: ‘Miihan leat Abrahama mánát.’ Mun cealkkán didjiide: Ipmil sáhttá čuoččáldahttit dáin geđggiin mánáid Abrahamii. 9
3,9
Matt 7,19
Joh 15,6
Ákšu lea juo biddjojuvvon muorramáddagii. Juohke muorra mii ii šaddat buriid šaddosiid, njeidojuvvo ja bálkestuvvo dollii.”

10

3,10
10,25+
Olbmot jerre sus: “Maid mii de galgat dahkat?” 11
3,11
Jak 2,15č
Son vástidii: “Geas leat guokte báiddi, dat galgá addit nuppi dasa geas ii leat oktage. Geas lea láibi, dat galgá dahkat seammá ládje.” 12
3,12
7,29
Maiddái tuollárat bohte gásttašuvvot, ja sii jerre Johannesis: “Oahpaheaddji, maid mii galgat dahkat?” 13Son vástidii: “Allet gáibit eambbo go lea mearriduvvon.” 14Go soalddáhat jerre sus: “Naba mii, maid mii galgat dahkat?” de son vástidii sidjiide: “Allet váldde geasge ruđa veahkaválddiin dahje áitimiin, muhto duhtet bálkáseattet.”

15

3,15
Joh 1,19eč
Olbmot ledje vuordevaččat. Buohkat jurddašedje ahte Johannes sáhttá leat Messias. 16
3,16
Apd 1,5
2,4
13,25
Muhto son vástidii sidjiide buohkaide: “Mun gásttašan din čáziin, muhto maŋŋil mu boahtá son gii lea gievrrat go mun. Mun in leat dohkálaš čoavdit su gámagarccaidge. Son gásttaša din Bassi Vuoiŋŋain ja dolain. 173,17 goaivu muorragáffal mas leat govda bánit ja guhkes nađđa. Dáinna bargoneavvuin bálkestedje dulbmojuvvon gortniid bajás biggii: Sáđut manne biekka fárus, muhto gortnit, mat ledje losibut, gahčče eatnamii.Sus lea gieđas goaivu mainna son ráidne luvvejuvvon gortniid. Nisuid son čohkke áitásis, muhto sáđuid son boaldá dolas mii ii čáskka goassege.”

18Máŋgga eará láhkáige Johannes neavvui olbmuid go son sárdnidii sidjiide evangeliuma. 193,19 Herodes Herodes Antipas. >3,1. ▶ Herodesa sohka. Vrd. Matt 14,1–12; Mark 6,14–29.Muhto go son cuiggodii njealjádasráđđejeaddji Herodesa su vielja áhká Herodiasa dihte ja buot baháid dihte maid son dagai, 20de Herodes dagai vel dange ahte bijai Johannesa giddagassii.

Jesusa gásta

21Ollu olbmot gásttašahtte iežaset. Go maiddái Jesus lei gásttašuvvon, de albmi rahpasii go son lei rohkadallamin, 22

3,22
1 Mos 22,2
Sál 2,7
Jes 42,1
Matt 12,18
17,5
2 Pet 1,17
ja Bassi Vuoigŋa bođii su badjelii duvvá hámis. Ja almmis gullui jietna: “Don leat mu ráhkis Bárdni, du mun lean válljen.”

Jesusa sohkalogahallan

23

3,23
4,22
Jesus lei sullii golbmalogijahkásaš go álggahii doaimmas. Son lei, nugo olbmot gádde, Josefa bárdni. Josefa áhčči lei Eli, 24su áhčči Mattat, su Levi, su Melki, su Jannai, su Josef, 25su Mattitja, su Amos, su Nahum, su Hesli, su Naggai, 26su Mahat, su Mattitja, su Šimi, su Josek, su Joda, 27su Johanan, su Resa, su Serubbabel, su Šealtiel, su Ner, 28su Melki, su Addi, su Kosam, su Elmadam, su Er, 29su Josua, su Elieser, su Jorim, su Mattat, su Levi, 30su Simeon, su Juda, su Josef, su Jonam, su Eljakim, 31
3,31
2 Sam 5,14
su Melea, su Menna, su Mattat, su Natan, su David, 32
3,32
1 Sam 16,1eč
su Isai, su Obed, su Boas, su Salma, su Nahšon, 33su Amminadab, su Admin, su Arni, su Hesron, su Peres, su Juda, 34
3,34
1 Mos 11,27
su Jakob, su Isak, su Abraham, su Terah, su Nahor, 35su Serug, su Reu, su Peleg, su Eber, su Šelah, 36su Kenan, su Arpakšad, su Sema, su Noa, su Lamek, 37
3,37
1 Mos 5,24eč
su Metušelah, su Henok, su Jered, su Mahalalel, su Kenan, 38
3,38
1 Mos 4,25č
su Enoš, su Set, su Adam, su Ipmil.

4

Jesus geahččaluvvo

41Go Jesus vulggii Jordanis, de su dievva lei Bassi Vuoigŋa. Vuoigŋa jođihii su meahcis njealljelogi beaivvi, 2

4,2
Hebr 2,8
4,15
ja beargalat geahččalii su. Daid beivviid son ii borran maidege, ja go dat ledje vássán, de son nealggui. 3Dalle beargalat dajai sutnje: “Jos don leat Ipmila bárdni, de gohčo dán geađggi šaddat láibin.” 4
4,4
5 Mos 8,3
4,4 dušše láibbis Moadde giehtačállosa lasihit: “muhto juohke Ipmila sánis”. Gč. Matt 4,4.Jesus vástidii: “Lea čállojuvvon: Olmmoš ii eale dušše láibbis.

5Beargalat doalvvui Jesusa alla báikái, čájehii sutnje čalbmeravkaleames buot máilmmi riikkaid 6ja dajai sutnje: “Buot dán válddi ja hearvásvuođa mun attán dutnje, danne go dat lea addojuvvon mu háldui, ja mun sáhtán addit dan geasa dáhtun. 7Jos don rohkadalat mu, de buot dát lea du.” 8

4,8
5 Mos 6,13
Jesus vástidii: “Lea čállojuvvon: Rohkadala Hearrá, Ipmilat, ja bálval aivvestassii su.

9Beargalat doalvvui su Jerusalemii, bijai su tempelmuvrra hárjji ala ja dajai: “Jos don leat Ipmila bárdni, de bálkestahte dás vuolás. 10

4,10
Sál 91,11č
Dasgo lea čállojuvvon: Son gohčču eŋgeliiddis várjalit du. 11Sii guddet du gieđaideasetguin, amat norddastit juolggi geađgái.” 12
4,12
5 Mos 6,16
1 Kor 10,9
Jesus vástidii: “Lea maiddái celkojuvvon: Ale geahččal Hearrá, Ipmilat.13
4,13
Hebr 4,15
Go beargalat lei geargan geahččaleames Jesusa juohke láhkái, de son gáiddai su luhtte muhtun áigái.

Jesus Nasareta synagogas

14

4,14
Apd 10,37č
Vuoiŋŋa fámus Jesus máhcai Galileai, ja su beaggin viidánii miehtá dan guovllu. 154,15 synagogain juvddálaččaid čoahkkananbáiki. ▶ synagoga.Son oahpahii olbmuid synagogain, ja buohkat rámidedje su.

164,16 sabbahin juvddálaččaid vuoiŋŋastanbeaivi. sabbat. Son čuožžilii lohkat Juohke dievdu sáhtii čoakkalmasas čuožžilit lohkat ja sárdnidit Čállagis. ▶ synagoga.Son bođii Nasaretii gos lei šaddan ollesolmmožin, ja manai sabbahin synagogai nugo lávii. Son čuožžilii lohkat, 17ja sutnje geigejuvvui profehta Jesaja girji. Son rabastii girjegearu ja gávnnai dan báikki masa lea čállojuvvon: 18

4,18
Jes 61,1č
4,18 Son lea vuolggahan mu Moadde giehtačállosa lasihit: “buoridit daid geaid váibmu lea cuovkanan”. Gč. Jes 61,1. friddjan … olbmuid sáhttá maid jorgaluvvot “addit … olbmuide suttuid ándagassii”. Vrd. Jes 58,6; Matt 26,28; Mark 1,4.Hearrá Vuoigŋa lea mu badjelis, dasgo son lea vuoidan mu sárdnidit illusága váivvášiidda. Son lea vuolggahan mu gulahit friddjavuođa fáŋggaide ja oainnu čalmmehemiide, friddjan dahkat sordojuvvon olbmuid 19ja sárdnidit Hearrá árpmu jagi. 20Son giesai girjegearu, geigii dan bálvaleaddjái ja čohkánii. Buohkat geat ledje synagogas, gehčče sutnje. 21Son sárdnugođii sidjiide ná: “Odne, din gullut, dát čálabáiki lea ollašuvvan.” 22
4,22
Matt 12,46
Mark 6,3
Luk 3,23
Joh 2,12
6,42
7,5
Apd 1,14
Buohkat rámidedje su ja ovddošedje daid árpmusániid mat bohte su njálmmis.

Sii goit dadje: “Almma dát lea Josefa bárdni?” 23Jesus celkkii sidjiide: “Dii áigubehtet vissásit cealkit munnje sátnevádjasa ‘Dálkkasteaddji, dálkkot iežat!’ ja dadjat: ‘Daga dáppenai, iežat ruovttugávpogis, buot dan maid beakkát dahkan Kapernaumis.’” 24

4,24
Joh 4,44
4,24 Duođaid hebreagiel sátni amen, “dat lea vissis ja duohta”. ▶ amen.Ja son celkkii: “Duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii oktage adnojuvvo profehtan iežas ruovttugávpogis. 25
4,25
1 Gon 17,19
Jak 5,17
Mun cealkkán didjiide duođa: Israelis ledje Elia áigge ollu leaskkat dalle go albmi ii addán arvvi golmma jahkái ja guđa mánnui ja garra nealgi šattai oppa eatnamii. 26Dattetge Elia ii vuolggahuvvon sin lusa, muhto muhtin leaskka lusa Sidona eatnama Sareptai. 27
4,27
2 Gon 5,1eč
Ja ollu spihtálaččat ledje Israelis profehta Eliša áigge, dattetge ii oktage sis buhtistuvvon, muhto dušše syrialaš Naaman.” 28Buohkat geat ledje synagogas, moaráhuvve go gulle dan. 29Sii čuožžiledje, ádje Jesusa olggos gávpogis ja dolvo su ceakkobávtti ravdii, vai besset hoigadit su das vuolás; gávpot lei oainnat huksejuvvon várrái. 30Muhto Jesus manai gaskal sin ja vulggii.

Jesus Kapernauma synagogas

31

4,31
Matt 4,13
Jesus manai dasto Kapernauma gávpogii mii lea Galileas. Doppe son oahpahii olbmuid sabbahin. 32
4,32
5 Mos 32,45
Matt 7,28č
11,1
13,53č
19,1
23,33
26,1
Su oahpahus hirpmástuhtii olbmuid, danne go su sániin lei váldi.

33Synagogas lei olmmái geas lei buhtismeahttun vuoigŋa. Dat čuorvvui alla jienain: 34

4,34
Joh 6,69
4,34 Ipmila Bassi govvida Jesusa Ipmila Bárdnin. ▶ bassi.“Mii dus lea minguin dahkamuššan, nasaretlaš Jesus? Leatgo don boahtán duššadit min? Mun dieđán gii don leat, Ipmila bassi!” 35Muhto Jesus šikkui vuoiŋŋa ja celkkii: “Jávohuva! Vuolgge sus olggos.” Dalle bahás vuoigŋa bálkestii olbmá sin gaskii ja vulggii sus olggos iige dahkan sutnje maidege vahágiid. 36Buohkat suorganedje ja sárdno guhtet guimmiineaset: “Miison dát lea? Son gohčču buhtismeahttun vuoiŋŋaid válddiin ja fámuin, ja dat vulget olggos.” 37Ja Jesusa beaggin viidánii miehtá dan guovllu.

Jesus buorida Simona vuotnáma ja eará buhcciid

38Jesus vulggii synagogas ja manai Simona vissui. Simona vuoni lei garra čoaskindávddas, ja sii átno Jesusa veahkehit su. 39Jesus manai su lusa ja šikkui dávdda, ja dat luittii su. Dallánaga nisson čuožžilii ja bálvališgođii sin.

40

4,40
Mark 5,23
6,5
7,32
8,23
Luk 6,18
13,13
Apd 9,12
28,8
4,40 Go beaivváš lei luoitádeamen Juvddálaččaid jándor bisttii beaivvášluoitádeamis beaivvášluoitádeapmái. Sabbat (v. 21) bisttii bearjadateahkedis gitta lávvordateahkedii. Gč. 3 Mos 23,32. idja ja beaivi.Go beaivváš lei luoitádeamen, de Jesusa lusa buktojuvvojedje buohccit geat buhce máŋggalágán dávddaid. Son bijai gieđaid iešguđege ala ja buoridii sin. 41
4,41
3 Mos 14,2eč
Matt 8,29
9,30
Mark 1,44
3,12
7,36
8,30
9,9
Eatnagiin vulge olggos maiddái bahás vuoiŋŋat mat čurvo: “Don leat Ipmila Bárdni!” Muhto Jesus šikkui daid iige suovvan daid sárdnut, danne go dat dihte ahte son lei Messias.

Vuolgga Kapernaumis

42

4,42
Matt 14,23
Mark 1,35
6,46
Luk 5,16
6,12
Go beaivi lei šaddan, de Jesus vulggii ja manai báikái gos sáhtii leat okto. Olbmot ohcagohte su, ja go sii gávdne su, de sii geahččaledje hehttet su vuolgimis iežaset luhtte. 43
4,43
8,1
Muhto Jesus celkkii: “Mun ferten sárdnidit Ipmila riikka illusága maiddái eará gávpogiin. Dan várás mun lean vuolggahuvvon.” 44
4,44
Matt 4,23
4,44 Judea dás adnojuvvon mearkkašit olles provinssa. ▶ Roma riika.Ja son sárdnidii Judea synagogain.