Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
22

Judas beahttá Jesusa

221

22,1
2 Mos 12,1eč
22,1 Suvrutkeahtes láibbi basit Álggus lei eanandoalu ávvudeapmi mii bisttii ovtta vahku, ja dat álggahuvvui beassážiiguin. ▶ suvrutkeahtes láibbi basit.Suvrutkeahtes láibbi basit mat gohčoduvvojit maid beassážin, ledje juo lahka. 2
22,2
19,47č
20,19
Bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat smihtte mo sáhtášedje goddit Jesusa, danin go sii balle álbmogis.

3

22,3
Joh 13,227
22,3 Sáhtán >10,18. Iskariot >6,16.Dalle manai Sáhtán Judasii gii gohčoduvvui Iskariotin; son lei okta guoktenuppelohkái máhttájeaddjis. 422,4 tempelfávttaid Alla ráđi bálvaleaddjit geaid bajimusbáhppa jođihii. Vrd. 22,52; Apd 4,1; 5,24. ▶ fáktaveahka.Judas manai bajimusbáhpaid ja tempelfávttaid oaivámuččaid lusa ja sártnui singuin, mo son sáhtášii addit Jesusa sin gihtii. 5Sii illosedje ja fálle sutnje ruđa. 6Judas mieđai fálaldahkii ja ohcagođii vuogas áiggi go beassá addit Jesusa sin gihtii, go das eai livčče olbmot.

Beassášmállásat ráhkaduvvojit

722,7 beassášláppis njuvvojuvvui tempelšiljus ja bearaš borai dan ávvumálisin eahkedis. beassážat.De bođii dat suvrutkeahtes láibbi beaivi go beassášláppis galggai njuvvojuvvot. 8Jesus vuolggahii Petera ja Johannesa gávpogii ja celkkii: “Manni ráhkadit midjiide beassášmállásiid.” 9Soai jearaiga: “Gosa don dáhtut munno ráhkadit daid?” 1022,10 olmmái … čáhcelihti Dábálaččat nissonat vižže ja gudde čázi.Son vástidii: “Go boahtibeahtti gávpogii, de dudno ovddal boahtá olmmái gii guoddá čáhcelihti. Manni dan vissui gosa son manná, 11ja daddji viesu eaiggádii: ‘Oahpaheaddji jearrá dus, gos lea latnja gos son beassá borrat beassášmállásiid máhttájeddjiidisguin.’ 1222,12 badjegearddis stuorra lanja Dávjá ráhkaduvvui lassi latnja dábálaš viesu duolba dáhki ala.Son čájeha dudnuide badjegearddis stuorra lanja gos visot lea gárvvisin. Ráhkadeahkki mállásiid dohko.” 13

22,13
19,32
Soai vulggiiga, ja visot lei nugo son lei cealkán, ja soai ráhkadeigga beassášmállásiid.

Eahkedismállásat ásahuvvojit

14Go áigi dievai, de Jesus boradišgođii apostaliiguin. 15Son celkkii sidjiide: “Mun lean oppa váimmus dáhtton borrat dáid beassášmállásiid dinguin ovdal go gillán. 16Mun cealkkán didjiide: Mun in šat bora beassášmállásiid ovdal go dat ollašuvvet Ipmila riikkas.” 1722,17 giittii Juvddálaččat lávejedje rohkadallat giittusrohkosa mállásiid ovdal.Son válddii geara, giittii Ipmila ja celkkii: “Váldet dán ja juogadehket gaskaneattet. 18Mun cealkkán didjiide: Mun in šat máistte viidnemuora šaddosa, ovdal go Ipmila riika lea boahtán.” 19

22,19
1 Kor 11,23eč
De son válddii láibbi, giittii, doadjalii, attii dan máhttájeddjiidasas ja celkkii: “Dát lea mu rumaš mii addojuvvo din ovddas. Dahket dán mu muitun.” 20
22,20
Jes 53,12
Jer 31,31eč
Sak 9,11
Hebr 8,6+
22,20 ođđa lihttu … varas Jesusa varra veardiduvvo oaffarealli varran mii boares lihtus duođaštii soabahusa Ipmila ja olbmuid gaskkas. Gč. 2 Mos 24,8.Mállásiid maŋŋil son válddii seammá láhkái geara ja celkkii: “Dát gearra lea ođđa lihttu mu varas mii golggahuvvo din ovddas.

21

22,21
Joh 13,21č
Muhto geahča, son gii beahttá mu, sus lea giehta beavddi alde muinna oktanaga. 22Dasgo Olbmobárdni manná dan geainnu mii lea mearriduvvon, muhto vuoi dan olbmo gii beahttá su!” 23Dalle máhttájeaddjit árvališgohte gaskaneaset guhtemuš sis lea dat gii dahká dan.

Dat gii bálvala, lea stuorimus

24

22,24
9,46
Sin gaskii šattai maid nággu das, guhtemuš sis galggašii adnojuvvot stuorimussan.

25

22,25
Matt 20,25eč
Mark 10,42eč
Dalle Jesus celkkii sidjiide:

“Gonagasat ráđđejit hearrán álbmogiiddiset, ja dat geain lea váldi, dáhttot gohčoduvvot buorredahkkin. 26Muhto nu ii oaččo leat din gaskkas. Gii din gaskkas lea stuorimus, dat lehkos dego nuoramus, ja gii lea alimus, dat lehkos dego bálvaleaddji. 27

22,27
Joh 13,4eč
Goabbá lea stuorit, dat gii lea boradeamen vai dat gii bálvala? Almma dat gii lea boradeamen? Muhto mun lean din gaskkas dego dat gii bálvala.

28Buot mu geahččalusain dii lehpet bisson mu luhtte, 29

22,29
12,32
ja mun attán didjiide seammá gonagaslaš válddi maid mu Áhčči lea addán munnje. 30
22,30
Matt 19,28
Alm 3,21
Dii beassabehtet mu riikkas borrat ja juhkat mu beavddis, ja dii čohkkábehtet truvnnuin ja dubmebehtet Israela guoktenuppelohkái čeardda.

31Simon, Simon! Sáhtán lea bivdán seavlut din dego nisuid. 32Muhto mun lean rohkadallan du ovddas ahte du osku ii nogaše. Ja go leat máhccan, de nanne vieljaidat.” 33Peter vástidii: “Hearrá, duinna mun lean gárvvis mannat vaikko giddagassii dahje jápmimii.” 34

22,34
Matt 26,34
Mark 14,30
Joh 13,38
22,34 Ovdal go … bišku Dábálaččat vuoncávaris biškkui vuosttaš geardde diibmu golbma iđđedis.Muhto Jesus vástidii: “Mun cealkkán dutnje, Peter: Ovdal go vuoncávaris bišku otná ija, de don leat golmma geardde biehttalan dovdamis mu.”

Guokte miehki

35

22,35
9,3
10,4
Jesus celkkii máhttájeddjiide: “Go mun vuolggahin din almma burssa, lávkka ja gápmagiid haga, de váilluigo dis dalle mihkkege?” Sii vástidedje: “Ii mihkkege.” 36Dalle Jesus celkkii: “Muhto dál dat geas lea bursa, galgá váldit dan mielde, nu maiddái lávkka; ja geas ii leat miehkki, dat galgá vuovdit iežas oalgebiktasa ja oastit miehki. 37
22,37
Jes 53,12
Mun cealkkán didjiide ahte dát čála ferte ollašuvvat mus: Son lohkkojuvvui vearredahkkiid searvái. Buot mii mu birra lea daddjojuvvon, ollašuvvá dál.” 38Máhttájeaddjit dadje: “Hearrá, dá leat guokte miehki.” Son vástidii: “Das lea galle.”

Jesus Getsemanes

39

22,39
21,37
Joh 18,1
Jesus vulggii gávpogis ja manai vierus mielde Oljovárrái, ja máhttájeaddjit čuvvo su. 4022,40 dohko Getsemane. >Matt 26,36.Go son bođii dohko, de son celkkii sidjiide: “Rohkadallet, amadet šaddat geahččalussii.” 41
22,41
Hebr 5,7č
Ieš son manai veaháš dobbelii, geađgebálkestaga duohkái, čippostii ja rohkadalai: 4222,42 Áhčážan Gč. 11,2. Dát vuohki álggahit rohkosa Ipmilii ii lean dábálaš juvddálaččaid rohkosgielas. Vrd. Rom 8,15; Gal 4,6.“Áhčážan, jos don dáhtut, de váldde mus eret dán geara. Allos dattetge šaddo mu dáhttu, muhto du.” 4322,43–44 Dát vearssat váilot muhtun giehtačállosiin.Dalle almmis almmustuvai sutnje eŋgel gii áhpásmahtii su. 44Jápminbalus Jesus rohkadalai vel áŋgireappot, ja su bivastat goaikkui eatnamii dego varragoaikkanasat. 45Go son lihkai rohkadallamis ja bođii máhttájeddjiid lusa, de son gávnnai sin oađđimin, danne go moraš lei losidahttán sin. 46Son celkkii sidjiide: “Oađđibehtetgo dii? Lihkket ja rohkadallet, amadet šaddat geahččalussii.”

Jesus váldojuvvo gitta

47Go Jesus lei ain sárdnumin, de dasa bohte ollu olbmot. Sin oahpisteaddjin lei Judas, okta guoktenuppelohkái máhttájeaddjis. Judas lahkanii Jesusii vai beassá cummistit su, 48muhto Jesus celkkii sutnje: “Judas, cummáingo don beahtát Olbmobártni?” 49Go dat geat ledje Jesusiin, oidne mii šaddagođii, de sii jerre: “Hearrá, časkitgo mii mihkiin?” 50Ja okta sis časkkii bajimusbáhpa bálvaleaddji ja čuohpai sus olgeš bealji. 51Muhto Jesus celkkii: “Diktet dán dáhpáhuvvat.” Son guoskkahii bálvaleaddji bealji ja buoridii su. 52Dasto Jesus celkkii bajimusbáhpaide, tempelfávttaid oaivámuččaide ja álbmoga vuorrasiidda geat ledje boahtán váldit su gitta: “Dii lehpet boahtán mihkiiguin ja soppiiguin dego mun livččen rievvár. 53

22,53
19,47
21,37
Juohke beaivvi mun ledjen din gaskkas tempelis, ehpetge dii lokten gieđa mu vuostá. Muhto dál lea din boddu, dál seavdnjadasas lea váldi.”

Peter biehttala Jesusa

54

22,54
Matt 26,57č
Mark 14,53č
Sii dohppejedje Jesusa ja dolvo su bajimusbáhpa vissui. Peter čuovui su maŋŋeleappos. 55Gasku šilju cahkkehuvvui dolla, ja go olbmot čohkánadde dan birra, de Peter čohkánii dasa oktan earáiguin. 56Muhtun bálvánieida oinnii Petera čohkkámin dollagáttis, ja son gávkkai sutnje ja dajai: “Dát lei maiddái dainna olbmáin.” 57Peter biehttalii: “Mun in oppa dovddage su.” 58Maŋŋelaš muhtin olmmái áiccai su ja dajai: “Don leat maiddái okta sis.” Muhto Peter dajai: “In leat.” 59Diimmu maŋŋil vel eará olmmái nannii: “Dát olmmái lei vissásit suinna, son lea maiddái galilealaš.” 60Muhto Peter dajai: “Mun in ádde du ságaid.” Ja dallánaga, go son lei ain sárdnumin, de vuoncávaris biškkádii. 61
22,61
22,34
Dalle Hearrá jorggihii ja geahčai Peterii, ja Peter muitái maid Hearrá lei cealkán sutnje: “Ovdal go vuoncávaris biškkáda otná ija, de don biehttalat mu golmma geardde.” 62Ja son manai olggos ja čierui bahččagit.

63Olbmát geat fáktejedje Jesusa, bilkidedje ja cábme su. 64Sii gokče su čalmmiid ja dadje: “Profehtastala dál! Gii cápmii du?” 65Sii hiddjidedje su máŋgga eará ládjege.

Jesus Stuorra ráđi ovddas

6622,66 vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat joavkkut mat gulle ráđđái mii lei juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaččaid ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi.Go beaivi šattai, de čoahkkanedje álbmoga vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat. Jesus buktojuvvui sin ovdii, 67ja sii dadje sutnje: “Jos don leat Messias, de muital dan midjiide.” Son vástidii: “Jos mun dan muitalan didjiide, de dii ehpet jáhke, 68ja jos mun jearan dis juoidá, de dii ehpet vástit. 69

22,69
Sál 110,1
Dan 7,13
Luk 21,27+
Muhto dás maŋás Olbmobárdni čohkká veagalaš Ipmila olgeš bealde.” 70Dalle sii buohkat jerre: “Leatgo don dalle Ipmila bárdni?” Jesus vástidii: “Dii iežahan nu dadjabehtet.” 71Sii dadje: “Maid mii dárbbašit velá eambbo duođaštusaid! Mii leat gullan dan su iežas njálmmis.”