Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Jesusa váldi

201Go Jesus muhtun beaivvi fas lei oahpaheamen olbmuid tempelis ja sárdnideamen evangeliuma, de bohte bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat oktan vuorrasiiguin su lusa 2

20,2
Joh 2,18
Apd 4,7
ja jerre: “Muital midjiide mainna válddiin don dagat dáid daguid. Gii lea addán dutnje dása válddi?” 3Jesus vástidii sidjiide: “Mus maiddái lea gažaldat didjiide. Muitalehket munnje, 4bođiigo Johannesa gásta almmis vai olbmuin.” 5Sii árvaladde gaskaneaset ja dadje: “Jos mii vástidit: ‘Almmis’, de son jearrá: ‘Manne dalle ehpet oskon sutnje?’ 6
20,6
Matt 11,9
14,5
21,26
Luk 1,76č
Muhto jos mii dadjat: ‘Olbmuin’, de álbmot geađgáda min, danne go sii leat čavga dan oaivilis ahte Johannes lei profehta.” 7Ja sii vástidedje ahte eai diehtán dan. 8Dalle Jesus celkkii sidjiide: “Dalle in munge cealkke didjiide mainna válddiin mun dagan buot dáid daguid.”

Viidnegárddi láigoheaddjit

9

20,9
Jes 5,1eč
Jesus muitalii álbmogii dán veardádusa:

“Muhtin olmmái gilvvii viidnegárddi, láigohii dan láigoheddjiide ja fárrii olgoeatnamii guhkes áigái. 10

20,10
2 Muit 36,15č
Go áigi bođii, de son vuolggahii bálvaleaddji viidnegárddi láigoheddjiid lusa, vai sii addet sutnje oasi viidnegárddi šattus. Muhto láigoheaddjit cábme bálvaleaddji ja bidje su mannat guoros gieđaid. 11Dalle eaiggát vuolggahii nuppi bálvaleaddji, muhto láigoheaddjit cábme sunai, hiddjidedje su ja bidje su mannat guoros gieđaid. 12Olmmái vuolggahii vel goalmmát bálvaleaddji, muhto su sii hávváduhtte ja norddastedje olggos. 13Dalle viidnegárddi eaiggát jurddašii: ‘Maid mun dál dagan? Mun vuolggahan dohko iežan ráhkis bártni. Almma sii su goit gudnejahttet.’ 14
20,14
Hebr 1,2
Muhto go láigoheaddjit oidne bártni, de sii árvaledje guhtet guimmiineaset: ‘Diet lea árbbolaš! Goddot su, de mii oažžut su árbbi.’ 15
20,15
Hebr 13,12
Ja sii bálkestedje su viidnegárddis olggos ja godde.

Maid dalle viidnegárddi eaiggát dahká sidjiide? 16Son boahtá ja goddá láigoheddjiid ja addá viidnegárddi earáide.” Go olbmot dan gulle, de sii dadje: “Dat ii oaččo goassege šaddat!” 17

20,17
Sál 118,22
Jesus geahčai olbmuide ja celkkii: “Maid dalle mearkkaša dat mii lea čállojuvvon: Geađgi maid huksejeaddjit hilgo, lea šaddan čiehkageađgin. 18
20,18
Dan 2,3444
Juohkehaš gii jorrala dán geađgái, njuvdása, ja gean ala dat gahččá, dan dat cuvke.”

19

20,19
19,47
22,2
Čáloahppavaččat ja bajimusbáhpat livčče dáhtton dohppet su dallánaga, muhto sii balle olbmuin. Sii áddejedje ahte son muitalii dán veardádusa sin birra.

Vearuid máksin keaisárii

20

20,20
11,54
Láhkadovdit ja bajimusbáhpat váruhedje Jesusa ja vuolggahedje su lusa sovččadeddjiid geat dahkaludde vanhurskkisin. Sii geahččaledje giellat su su iežas sániide, vai besset addit su eiseválddiid gihtii ja eatnanhearrá váldái. 21Olbmát dadje sutnje: “Oahpaheaddji, mii diehtit ahte don sártnut ja oahpahat riekta. Don it geahča olbmo hápmái, muhto oahpahat Ipmila geainnu duohtavuođas. 22Leago midjiide lobálaš máksit vearuid keaisárii vai ii?” 23Muhto Jesus fuopmášii sin gávvilvuođa ja dajai: 2420,24 denára romalaš silbaminta mii dahká ovtta beaivebálkká. ▶ minttat.“Čájehehket munnje denára. Gean govva ja namma das lea?” Sii vástidedje: “Keaisára.” 25
20,25
Rom 13,7
Dalle Jesus celkkii sidjiide: “Addet dalle keaisárii mii lea keaisára ja Ipmilii mii lea Ipmila.” 26Sii eai máhttán olbmuid gullut giellat Jesusa su iežas sániide; sii ovddošedje Jesusa vástádusa ja jávohuvve.

Jábmiid bajásčuožžileapmi

27

20,27
Apd 23,8
20,27 saddukealaččat saddukealaččat.Jesusa lusa bohte muhtun saddukealaččat, dat geat biehttalit bajásčuožžileami. Sii jerre sus: 28
20,28
5 Mos 25,5
“Oahpaheaddji, Moses lea mearridan ná: Jos olbmás lea náitalan viellja gii jápmá mánáheapmin, de olmmái galgá váldit vieljas áhká ja čuoččáldahttit náli vielljasis. 29De ledje čieža vieljaža. Boarráseamos sis válddii áhká ja jámii mánáheapmin. 30Dalle nubbi válddii su, 31de goalmmát, ja nu buot čiežas. Sii buohkat jápme mánáheapmin. 32Maŋimustá jámii nisson. 33Gean áhkká son lea bajásčuožžileamis? Sonhan lea leamaš buot čiehčasa áhkkán.”

34Jesus vástidii: “Dán máilmmi olbmot náitalit ja náitojuvvojit, 35muhto dat geat adnojuvvojit dohkálažžan oažžut oasi don máilmmis ja čuožžilit jábmiid luhtte, eai náital eaige náitojuvvo. 36

20,36
1 Kor 15,42eč
Sii eai sáhte šat jápmit, sii leat eŋgeliid láhkásaččat. Sii leat Ipmila mánát, dainna go sii leat čuožžilan jábmiid luhtte. 37
20,37
2 Mos 3,6
Ja dan ahte jábmit čuožžilit bajás, lea maiddái Moses čájehan bastilislátnjámuitalusas. Sonhan dadjá ahte Hearrá lea Abrahama Ipmil, Isaka Ipmil ja Jakoba Ipmil. 38
20,38
Rom 14,8
Ii son leat jábmiid, muhto ealli olbmuid Ipmil, dasgo sutnje buohkat ellet.” 3920,39 vástidit bures Čáloahppavaččat, geat ledje eanaš farisealaččat, osko bajásčuožžileapmái, muhto eai saddukealaččat. Gč. Apd 23,8.Muhtun čáloahppavaččat dadje: “Oahpaheaddji, don vástidit bures.” 40Dalle ii oktage šat duostan jearrat sus maidege.

Gii Messias lea

41Jesus jearai sis: “Mo olbmot sáhttet dadjat ahte Messias lea Davida bárdni? 42

20,42
Sál 110,1
Matt 22,44
Apd 2,34č
1 Kor 15,25
Hebr 1,13
David ieš cealká Sálmmaid girjjis: Hearrá celkkii mu hearrái: Čohkán mu olgeš beallái, 43de mun bijan du vašálaččaid du julggiid vuolušin. 44David nappo gohčoda Messiasa hearrán. Mo Messias dalle sáhttá leat su bárdni?”

Váruhehket čáloahppavaččain!

45Buot olbmuid gullut Jesus celkkii máhttájeddjiidasas: 46

20,46
Matt 23,1eč
Luk 11,43
“Váruhehket čáloahppavaččain! Sii liikojit váccašit guhkes biktasat gárvun ja leat buori mielas go olbmot dearvvahit sin márkanšiljus, sii váldet synagogas ovddemus sajiid ja čohkkájit boaššumusas go leat guossis, 47muhto loktet leaskkaid viesuid ja dušše hámi dihte lohket guhkes rohkosiid. Dađe garraseabbo lea sin duopmu.”

21

Leaskka attáldat

211

21,1
2 Gon 12,9
Joh 8,20
21,1 tempelbumbbá sáhttá leat dávvirgámmir dahjege oaffargiisá. Okta tempela dávvirgámmiriin lei ásahuvvon váldit vuostá olbmuid attáldagaid ja divadiid, ja das ledje maid oaffargiissát iešguđege atnui.Jesus geahčastii tempelbumbbá guvlui ja oinnii, mo riggát bidje dasa attáldagaid. 221,2 guokte uhca šlántteža uhcimus minta maid juvddálaččat atne.Son oinnii maiddái mo geafes leaska bijai bumbái guokte uhca šlántteža. 3Son celkkii: “Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát geafes leaska attii eambbo go oktage eará. 4Earát adde das mii sis lea liiggás, muhto son attii geafivuođastis buot, oppa iežas eallámuša.”

Maŋimuš áiggiid mearkkat ja Jesusa máhccan

5Go muhtumat hervvošedje tempela, dan čáppa geđggiid ja attáldagaid, de Jesus celkkii: 6

21,6
19,43č
“Bohtet beaivvit go ii báze geađgi geađggi ala das maid dál geahčadehpet, muhto visot gaikojuvvo eatnamii.”

7Muhtumat jerre: “Oahpaheaddji, goas dát dáhpáhuvvá? Mii lea mearkan dasa ahte dat áigi lea boahtimin?” 8

21,8
2 Tim 3,5
21,8 Mun dat lean sáhttá maid jorgaluvvot “Mun lean”. ▶ Mun lean.Jesus celkkii:

“Váruhehket, amadet fillehallat. Eatnagat bohtet mu namas ja dadjet: Mun dat lean, ja: Áigi lea boahtán. Muhto allet vuolgge sin maŋŋái. 9Ja go gullabehtet sođiid ja stuimmiid birra, de allet suorgan. Dasgo dát ferte vuos dáhpáhuvvat, muhto dalle ii leat vuos loahppa.” 10Ja son celkkii sidjiide: “Álbmot čuožžila álbmoga vuostá ja riika riikka vuostá, 11ja juohke bealde leat stuorra eanandoarggástusat, nealgi ja rohttudávddat. Suorggatlaš dáhpáhusat šaddet, ja almmis oidnojit stuorra mearkkat.

12

21,12
Matt 10,17eč
Joh 15,18č
16,2č
Muhto ovdal go buot dát dáhpáhuvvá, de sii doarrádallet din ja váldet din gitta. Dii dolvojuvvobehtet synagogaide dubmejuvvot ja bálkestuvvobehtet giddagassii, ja dii šaddabehtet gonagasaid ja eatnanhearráid gihtii mu nama dihte. 13Dalle dii beassabehtet duođaštit. 14
21,14
12,11
Muitet ahte dii ehpet dárbbaš ovddalgihtii jurddašit mo bealuštehpet iežadet. 15
21,15
Apd 6,10
Dasgo mun attán didjiide sániid ja viisodaga man vuostá ii oktage din vuostálastiin sáhte nágget dahje cealkit. 16
21,16
Matt 10,21č
Velá din vánhemat, vieljat, fuolkkit ja ustibat behttet din, ja muhtumat dis goddojuvvojit. 17Buohkat vašuhit din mu nama dihte, 18
21,18
12,7
Apd 27,34
muhto ii vuoktačalbmige din oaivvis láhppo. 19Lehket gierdavaččat, de vuoitibehtet alcceseattet eallima.

20Go oaidnibehtet soahteveagaid birastahttimin Jerusalema, de dihtet dalle ahte gávpot fargga duššaduvvo. 21

21,21
17,31
Dalle fertejit buohkat geat ásset Judeas, báhtarit váriide. Dat geat leat gávpogis, fertejit vuolgit doppe, ja dat geat leat eananguovllus, eai oaččo boahtit gávpogii. 22
21,22
Hos 9,7
Dat lea ráŋggáštusa áigi, ja buot mii lea čállojuvvon, ollašuvvá. 23
21,23
23,29
1 Kor 7,26
Vuoi áhpehemiid ja njamaheddjiid daid beivviid! Dán eatnamii šaddá stuorra heahti, ja moarri deaivida dán álbmoga. 24
21,24
Jes 63,18
Jer 21,7
Rom 11,25
Alm 11,2
Máŋgasat goddojuvvojit miehkkeávjjuin, earát dolvojuvvojit fáŋgan buot álbmogiid gaskii ja vieris álbmogat dulbmot Jerusalema, dassážii go daidda addojuvvon áigi dievvá.

25

21,25
Jes 13,10
Joel 3,420
Hag 2,621
Alm 6,12eč
Beaivvážis, mánus ja násttiin oidnojit mearkkat. Ábi bárut márret, ja eatnama álbmogat áŧestuvvet eaige dieđe maid dahkat. 26
21,26
Jes 34,4
Joel 2,10
Hag 2,621
Olbmot vuoimmehuvvet balus go vurdet dan mii deaivida máilmmi olbmuid, danne go almmifámut lihkahuvvojit. 27
21,27
Dan 7,13č
Sak 12,1014
Matt 16,27
26,64
Apd 1,11
Alm 1,7
Dalle sii oidnet Olbmobártni boahtimin balvva alde stuorra fámus ja hearvásvuođas. 28Go buot dát dáhpáhuvvagoahtá, de bajidehket roahkkadit oaivvi, dasgo din bestojupmi lahkana.”

Ohppet fiikonmuoras

2921,29 fiikonmuora Eanaš Israela muorat leat álo ruotnasat, muhto fiikonmuorra massá lasttaid čakčat ja šaddada ođđa iđuid maŋŋit giđđat.Son muitalii sidjiide veardádusa: “Geahčadehket fiikonmuora dahje man ihkinassii muora. 30Go dan urbbit luotkanišgohtet, de diehtibehtet ahte geassi lea juo lahka. 31Nu diigis, go oaidnibehtet dán dáhpáhuvvamin, de diehtibehtet ahte Ipmila riika lea lahka. 32

21,32
9,27
Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát buolva ii jávkka ovdal go buot dát dáhpáhuvvá. 33
21,33
Jes 40,8
51,6
Matt 5,18
Luk 16,17
Albmi ja eanan duššet, muhto mu sánit eai goassege dušša.

Gohcet!

34

21,34
17,27
1 Tess 5,2eč
Váruhehket, vai borešvuohta ja jugešvuohta dahje eallima váivvit eai losidahte din váimmu, nu ahte dat beaivi deaivida din fuomáškeahttá 35
21,35
Jes 24,17
dego giella. Ii oktage gii ássá eatnama alde, vealtta dan beaivvis. 36
21,36
12,40
Gohcet dan dihte juohke áigge ja átnot alcceseattet fámu, vai ceavzibehtet buot das mii boahtá, ja bissubehtet Olbmobártni ovddas.”

37

21,37
19,47
Beivviid Jesus oahpahii olbmuid tempelis, muhto juohke eahkeda son vulggii doppe ja idjadii váris mii gohčoduvvo Oljovárrin. 38Juo árrat iđedis olbmot bohte tempelii gullat su.

22

Judas beahttá Jesusa

221

22,1
2 Mos 12,1eč
22,1 Suvrutkeahtes láibbi basit Álggus lei eanandoalu ávvudeapmi mii bisttii ovtta vahku, ja dat álggahuvvui beassážiiguin. ▶ suvrutkeahtes láibbi basit.Suvrutkeahtes láibbi basit mat gohčoduvvojit maid beassážin, ledje juo lahka. 2
22,2
19,47č
20,19
Bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat smihtte mo sáhtášedje goddit Jesusa, danin go sii balle álbmogis.

3

22,3
Joh 13,227
22,3 Sáhtán >10,18. Iskariot >6,16.Dalle manai Sáhtán Judasii gii gohčoduvvui Iskariotin; son lei okta guoktenuppelohkái máhttájeaddjis. 422,4 tempelfávttaid Alla ráđi bálvaleaddjit geaid bajimusbáhppa jođihii. Vrd. 22,52; Apd 4,1; 5,24. ▶ fáktaveahka.Judas manai bajimusbáhpaid ja tempelfávttaid oaivámuččaid lusa ja sártnui singuin, mo son sáhtášii addit Jesusa sin gihtii. 5Sii illosedje ja fálle sutnje ruđa. 6Judas mieđai fálaldahkii ja ohcagođii vuogas áiggi go beassá addit Jesusa sin gihtii, go das eai livčče olbmot.

Beassášmállásat ráhkaduvvojit

722,7 beassášláppis njuvvojuvvui tempelšiljus ja bearaš borai dan ávvumálisin eahkedis. beassážat.De bođii dat suvrutkeahtes láibbi beaivi go beassášláppis galggai njuvvojuvvot. 8Jesus vuolggahii Petera ja Johannesa gávpogii ja celkkii: “Manni ráhkadit midjiide beassášmállásiid.” 9Soai jearaiga: “Gosa don dáhtut munno ráhkadit daid?” 1022,10 olmmái … čáhcelihti Dábálaččat nissonat vižže ja gudde čázi.Son vástidii: “Go boahtibeahtti gávpogii, de dudno ovddal boahtá olmmái gii guoddá čáhcelihti. Manni dan vissui gosa son manná, 11ja daddji viesu eaiggádii: ‘Oahpaheaddji jearrá dus, gos lea latnja gos son beassá borrat beassášmállásiid máhttájeddjiidisguin.’ 1222,12 badjegearddis stuorra lanja Dávjá ráhkaduvvui lassi latnja dábálaš viesu duolba dáhki ala.Son čájeha dudnuide badjegearddis stuorra lanja gos visot lea gárvvisin. Ráhkadeahkki mállásiid dohko.” 13

22,13
19,32
Soai vulggiiga, ja visot lei nugo son lei cealkán, ja soai ráhkadeigga beassášmállásiid.

Eahkedismállásat ásahuvvojit

14Go áigi dievai, de Jesus boradišgođii apostaliiguin. 15Son celkkii sidjiide: “Mun lean oppa váimmus dáhtton borrat dáid beassášmállásiid dinguin ovdal go gillán. 16Mun cealkkán didjiide: Mun in šat bora beassášmállásiid ovdal go dat ollašuvvet Ipmila riikkas.” 1722,17 giittii Juvddálaččat lávejedje rohkadallat giittusrohkosa mállásiid ovdal.Son válddii geara, giittii Ipmila ja celkkii: “Váldet dán ja juogadehket gaskaneattet. 18Mun cealkkán didjiide: Mun in šat máistte viidnemuora šaddosa, ovdal go Ipmila riika lea boahtán.” 19

22,19
1 Kor 11,23eč
De son válddii láibbi, giittii, doadjalii, attii dan máhttájeddjiidasas ja celkkii: “Dát lea mu rumaš mii addojuvvo din ovddas. Dahket dán mu muitun.” 20
22,20
Jes 53,12
Jer 31,31eč
Sak 9,11
Hebr 8,6+
22,20 ođđa lihttu … varas Jesusa varra veardiduvvo oaffarealli varran mii boares lihtus duođaštii soabahusa Ipmila ja olbmuid gaskkas. Gč. 2 Mos 24,8.Mállásiid maŋŋil son válddii seammá láhkái geara ja celkkii: “Dát gearra lea ođđa lihttu mu varas mii golggahuvvo din ovddas.

21

22,21
Joh 13,21č
Muhto geahča, son gii beahttá mu, sus lea giehta beavddi alde muinna oktanaga. 22Dasgo Olbmobárdni manná dan geainnu mii lea mearriduvvon, muhto vuoi dan olbmo gii beahttá su!” 23Dalle máhttájeaddjit árvališgohte gaskaneaset guhtemuš sis lea dat gii dahká dan.

Dat gii bálvala, lea stuorimus

24

22,24
9,46
Sin gaskii šattai maid nággu das, guhtemuš sis galggašii adnojuvvot stuorimussan.

25

22,25
Matt 20,25eč
Mark 10,42eč
Dalle Jesus celkkii sidjiide:

“Gonagasat ráđđejit hearrán álbmogiiddiset, ja dat geain lea váldi, dáhttot gohčoduvvot buorredahkkin. 26Muhto nu ii oaččo leat din gaskkas. Gii din gaskkas lea stuorimus, dat lehkos dego nuoramus, ja gii lea alimus, dat lehkos dego bálvaleaddji. 27

22,27
Joh 13,4eč
Goabbá lea stuorit, dat gii lea boradeamen vai dat gii bálvala? Almma dat gii lea boradeamen? Muhto mun lean din gaskkas dego dat gii bálvala.

28Buot mu geahččalusain dii lehpet bisson mu luhtte, 29

22,29
12,32
ja mun attán didjiide seammá gonagaslaš válddi maid mu Áhčči lea addán munnje. 30
22,30
Matt 19,28
Alm 3,21
Dii beassabehtet mu riikkas borrat ja juhkat mu beavddis, ja dii čohkkábehtet truvnnuin ja dubmebehtet Israela guoktenuppelohkái čeardda.

31Simon, Simon! Sáhtán lea bivdán seavlut din dego nisuid. 32Muhto mun lean rohkadallan du ovddas ahte du osku ii nogaše. Ja go leat máhccan, de nanne vieljaidat.” 33Peter vástidii: “Hearrá, duinna mun lean gárvvis mannat vaikko giddagassii dahje jápmimii.” 34

22,34
Matt 26,34
Mark 14,30
Joh 13,38
22,34 Ovdal go … bišku Dábálaččat vuoncávaris biškkui vuosttaš geardde diibmu golbma iđđedis.Muhto Jesus vástidii: “Mun cealkkán dutnje, Peter: Ovdal go vuoncávaris bišku otná ija, de don leat golmma geardde biehttalan dovdamis mu.”

Guokte miehki

35

22,35
9,3
10,4
Jesus celkkii máhttájeddjiide: “Go mun vuolggahin din almma burssa, lávkka ja gápmagiid haga, de váilluigo dis dalle mihkkege?” Sii vástidedje: “Ii mihkkege.” 36Dalle Jesus celkkii: “Muhto dál dat geas lea bursa, galgá váldit dan mielde, nu maiddái lávkka; ja geas ii leat miehkki, dat galgá vuovdit iežas oalgebiktasa ja oastit miehki. 37
22,37
Jes 53,12
Mun cealkkán didjiide ahte dát čála ferte ollašuvvat mus: Son lohkkojuvvui vearredahkkiid searvái. Buot mii mu birra lea daddjojuvvon, ollašuvvá dál.” 38Máhttájeaddjit dadje: “Hearrá, dá leat guokte miehki.” Son vástidii: “Das lea galle.”

Jesus Getsemanes

39

22,39
21,37
Joh 18,1
Jesus vulggii gávpogis ja manai vierus mielde Oljovárrái, ja máhttájeaddjit čuvvo su. 4022,40 dohko Getsemane. >Matt 26,36.Go son bođii dohko, de son celkkii sidjiide: “Rohkadallet, amadet šaddat geahččalussii.” 41
22,41
Hebr 5,7č
Ieš son manai veaháš dobbelii, geađgebálkestaga duohkái, čippostii ja rohkadalai: 4222,42 Áhčážan Gč. 11,2. Dát vuohki álggahit rohkosa Ipmilii ii lean dábálaš juvddálaččaid rohkosgielas. Vrd. Rom 8,15; Gal 4,6.“Áhčážan, jos don dáhtut, de váldde mus eret dán geara. Allos dattetge šaddo mu dáhttu, muhto du.” 4322,43–44 Dát vearssat váilot muhtun giehtačállosiin.Dalle almmis almmustuvai sutnje eŋgel gii áhpásmahtii su. 44Jápminbalus Jesus rohkadalai vel áŋgireappot, ja su bivastat goaikkui eatnamii dego varragoaikkanasat. 45Go son lihkai rohkadallamis ja bođii máhttájeddjiid lusa, de son gávnnai sin oađđimin, danne go moraš lei losidahttán sin. 46Son celkkii sidjiide: “Oađđibehtetgo dii? Lihkket ja rohkadallet, amadet šaddat geahččalussii.”

Jesus váldojuvvo gitta

47Go Jesus lei ain sárdnumin, de dasa bohte ollu olbmot. Sin oahpisteaddjin lei Judas, okta guoktenuppelohkái máhttájeaddjis. Judas lahkanii Jesusii vai beassá cummistit su, 48muhto Jesus celkkii sutnje: “Judas, cummáingo don beahtát Olbmobártni?” 49Go dat geat ledje Jesusiin, oidne mii šaddagođii, de sii jerre: “Hearrá, časkitgo mii mihkiin?” 50Ja okta sis časkkii bajimusbáhpa bálvaleaddji ja čuohpai sus olgeš bealji. 51Muhto Jesus celkkii: “Diktet dán dáhpáhuvvat.” Son guoskkahii bálvaleaddji bealji ja buoridii su. 52Dasto Jesus celkkii bajimusbáhpaide, tempelfávttaid oaivámuččaide ja álbmoga vuorrasiidda geat ledje boahtán váldit su gitta: “Dii lehpet boahtán mihkiiguin ja soppiiguin dego mun livččen rievvár. 53

22,53
19,47
21,37
Juohke beaivvi mun ledjen din gaskkas tempelis, ehpetge dii lokten gieđa mu vuostá. Muhto dál lea din boddu, dál seavdnjadasas lea váldi.”

Peter biehttala Jesusa

54

22,54
Matt 26,57č
Mark 14,53č
Sii dohppejedje Jesusa ja dolvo su bajimusbáhpa vissui. Peter čuovui su maŋŋeleappos. 55Gasku šilju cahkkehuvvui dolla, ja go olbmot čohkánadde dan birra, de Peter čohkánii dasa oktan earáiguin. 56Muhtun bálvánieida oinnii Petera čohkkámin dollagáttis, ja son gávkkai sutnje ja dajai: “Dát lei maiddái dainna olbmáin.” 57Peter biehttalii: “Mun in oppa dovddage su.” 58Maŋŋelaš muhtin olmmái áiccai su ja dajai: “Don leat maiddái okta sis.” Muhto Peter dajai: “In leat.” 59Diimmu maŋŋil vel eará olmmái nannii: “Dát olmmái lei vissásit suinna, son lea maiddái galilealaš.” 60Muhto Peter dajai: “Mun in ádde du ságaid.” Ja dallánaga, go son lei ain sárdnumin, de vuoncávaris biškkádii. 61
22,61
22,34
Dalle Hearrá jorggihii ja geahčai Peterii, ja Peter muitái maid Hearrá lei cealkán sutnje: “Ovdal go vuoncávaris biškkáda otná ija, de don biehttalat mu golmma geardde.” 62Ja son manai olggos ja čierui bahččagit.

63Olbmát geat fáktejedje Jesusa, bilkidedje ja cábme su. 64Sii gokče su čalmmiid ja dadje: “Profehtastala dál! Gii cápmii du?” 65Sii hiddjidedje su máŋgga eará ládjege.

Jesus Stuorra ráđi ovddas

6622,66 vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat joavkkut mat gulle ráđđái mii lei juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaččaid ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi.Go beaivi šattai, de čoahkkanedje álbmoga vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat. Jesus buktojuvvui sin ovdii, 67ja sii dadje sutnje: “Jos don leat Messias, de muital dan midjiide.” Son vástidii: “Jos mun dan muitalan didjiide, de dii ehpet jáhke, 68ja jos mun jearan dis juoidá, de dii ehpet vástit. 69

22,69
Sál 110,1
Dan 7,13
Luk 21,27+
Muhto dás maŋás Olbmobárdni čohkká veagalaš Ipmila olgeš bealde.” 70Dalle sii buohkat jerre: “Leatgo don dalle Ipmila bárdni?” Jesus vástidii: “Dii iežahan nu dadjabehtet.” 71Sii dadje: “Maid mii dárbbašit velá eambbo duođaštusaid! Mii leat gullan dan su iežas njálmmis.”