Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Jesusa riegádeapmi

21Daid beivviid keaisár Augustus attii gohččuma ahte oppa máilbmi galggai čálihuvvot olmmošlohkui. 22,2 Kvirinius romalaččaid alimus virgeolmmái Syria provinssas 6–9 m.Kr. Juvddálaš historjáčálli Josefus muitala ahte Kvirinius doalai álbmotlohkama 6 m.Kr. “Dat lei vuosttaš čáliheapmi” sáhttá čujuhit ráhkkaneaddji registreremii moadde jagi árat, ovdal go Herodes Stuoris jámii 4 o.Kr. Gč. Matt 2,1.Dat lei vuosttaš čáliheapmi ja dáhpáhuvai dalle go Kvirinius lei Syria eatnanhearrán. 3Buohkat vulge čálihit iežaset olmmošlohkui, iešguhtege gávpogasas.

4

2,4
1 Sam 16,1eč
2 Sam 7,12
Mi 5,1
Matt 2,4eč
Joh 7,42
2,4 Josef Josef.Josef maid vulggii Galileas, Nasareta gávpogis, ja manai čálihit iežas olmmošlohkui Judeai, Davida gávpogii Betlehemii, danne go son lei Davida viesu ja soga olmmoš. 52,5 lohpiduvvon sutnje áhkkán Juvddálaš vieru mielde lohpádallan lei almmolaš šiehtadus vánhemiid gaskkas, ja dan sáhtii loahpahit dušše earu bokte. ▶ Náittosdili ovttaseallin álggii easkka maŋŋil heajaid.Son vulggii dohko oktan Mariain gii lei lohpiduvvon sutnje áhkkán ja lei máná vuostá. 6Go soai leigga doppe, de dievai Maria riegádahttináigi, 72,7 ii lean sadji guosseviesus Greikkagiel sátni sáhttá mearkkašit priváhta viesu orrunlanja mii sáhtii leat seammá dásis dahje badjeleappos go omiid orrunsadji. Sátni sáhttá maid mearkkašit guosselatnja dahje mátkkálaččaid idjadansadji. Vrd. 2 Mos 4,24; Luk 22,11.ja son riegádahtii bártnis, vuosttašriegádeaddji. Son giesai máná ja bijai su krubbái, dasgo sudnuide ii lean sadji guosseviesus.

8Dan guovllus ledje oapmegeahččit guođoheamen ealuset ihkku. 9Fáhkkestaga sin ovddas čuoččui Hearrá eŋgel, ja Hearrá hearvásvuohta báittii sin birra, ja sii suorganedje sakka. 10Muhto eŋgel celkkii sidjiide: “Allet bala! Mun buvttán didjiide stuorra illusága, ilu oppa álbmogii. 112,11 Kristus Messiasa greikkagiel namahus; beastigonagas gean juvddálaččat vurde. ▶ Messias.Didjiide lea odne riegádan Beasti Davida gávpogis. Son lea Kristus, Hearrá. 12Dát lea didjiide mearkan: Dii gávdnabehtet máná gissojuvvon ja veallámin kruppás.” 13Ja dallánaga eŋgela luhtte lei almmálaš veaga eatnatvuohta mii máinnui Ipmila:

14

2,14
19,38
Ef 2,14eč
2,14 Gudni lehkos Ipmilii … Ođđaset giehtačállosiin máidnunlávlagis lea golmmaoasat hápmi: “Gudni lehkos Ipmilii allagasas ja ráfi eatnama alde, Ipmila illu olbmuid luhtte.”“Gudni lehkos Ipmilii allagasas

ja ráfi eatnama alde

olbmuide geaid Ipmil ráhkista.”

15Go eŋgelat ledje mannan sin luhtte albmái, de oapmegeahččit dadje guhtet guoibmáseaset: “Vulgot Betlehemii geahččat dan mii lea dáhpáhuvvan ja maid Hearrá midjiide almmuhii.” 16Sii vulge hoahpus ja gávdne Maria ja Josefa ja mánáža mii veallái kruppás. 17Go sii oidne máná, de sii muitaledje buot mii lei celkojuvvon sidjiide máná birra. 18Buohkat geat dan gulle, ovddošedje dan maid oapmegeahččit muitaledje. 19

2,19
2,51
Muhto Maria vurkii váibmosis buot mii lei dáhpáhuvvan, ja guorahalai dan. 20Oapmegeahččit máhcce ruoktot ja máidno ja rámidedje Ipmila buot das maid ledje gullan ja oaidnán. Visot lei nugo sidjiide lei celkojuvvon.

Jesus buktojuvvo tempelii

21

2,21
1,31
2,21 birračuhppojuvvot >1,59. Jesus >1,31.Go gávcci beaivvi ledje dievvan ja mánná galggai birračuhppojuvvot, de son oaččui nama Jesus, dan nama maid eŋgel lei addán sutnje ovdal go son sahkanii eatnis heggii. 222,22 buhtástusbeaivvit Riegádahttima maŋŋil nisson lága mielde lei buhtismeahttun čieža beaivvi, vrd. 3 Mos 12. ▶ buhtisvuohta.Ja go sudno buhtástusbeaivvit Mosesa lága mielde ledje dievvan, de soai manaiga Jerusalemii, vai beassaba buktit máná Hearrá ovdii. 23
2,23
2 Mos 13,2
Dasgo Hearrá lágas lea čállojuvvon ahte juohke vuosttašriegádeaddji bárdnemánná galgá vihahuvvot Hearrái. 24
2,24
3 Mos 12,8
Soai galggaiga maiddái buktit oaffara maid Hearrá láhka gohčču, guokte turtelduvvá dahje guokte duvváčivgga.

Simeon ja Hanna beassaba oaidnit Jesusa

252,25 Israela jeđđehusa Simeon elii dan doaivvus ahte Messias boahtá gádjut álbmoga. Vrd. Jes 40,1; 49,13; 61,2.Jerusalemis lei vuoiggalaš ja ipmilbalolaš olmmái gean namma lei Simeon. Son vurddii Israela jeđđehusa, ja Bassi Vuoigŋa lei su badjelis. 262,26 gean Hearrá lea vuoidan Messias. Bassi Vuoigŋa lei almmuhan sutnje ahte son ii muosát jápmima ovdal go lea oaidnán su gean Hearrá lea vuoidan. 27Vuoigŋa doalvvui Simeona tempelii, ja go Jesusa vánhenguovttos buvttiiga dohko máná vai beassaba dahkat suinna maid lága mielde galggai dahkat, 28de son válddii máná sallii, máinnui Ipmila ja celkkii:

29“Hearrá, dál don divttát

iežat bálvaleaddji vuolgit ráfis,

nugo leat lohpidan.

30

2,30
Jes 52,10
Dasgo mu čalmmit leat oaidnán du bestojumi

31

2,31
Jes 52,10
maid don leat ráhkadan buot álbmogiidda,

32

2,32
Jes 42,6
46,13
49,6
čuovgga mas lea almmustus báhkiniidda

ja hearvásvuohta du álbmogii Israelii.”

33Jesusa áhčči ja eadni ovddošeigga dan mii daddjojuvvui su birra. 34

2,34
Jes 8,14
Rom 9,33
1 Kor 1,23
1 Pet 2,8
Simeon buressivdnidii sin ja dajai su eadnái, Mariai: “Dát mánná lea biddjojuvvon jorralussan ja čuoččáldahttojupmin eatnagiidda Israelis ja mearkan mii vuostálastojuvvo, 35
2,35
Joh 19,25
ja velá du iežat sielu čađa manná miehkki. Nu bohtet albma eatnagiid siskkimus jurdagat.”

36Das lei maiddái profehtanisson Hanna, Fanuela nieida Ašera čearddas. Son lei hui boaris. Nuorran son lei leamaš náitosis čieža jagi, 37

2,37
1 Tim 5,5
muhto lei de eallán leaskan ja lei dál gávcciloginjealjejahkásaš. Son ii goassege vuolgán tempelis, muhto bálvalii Ipmila ijatbeaivái fástudemiin ja rohkadallamiin. 38
2,38
Jes 52,9
2,38 lonástusa sáhttá maid jorgaluvvot “friddjandahkan”, “beassan” (gč. 1,68) dahje “bestojupmi” (gč. Hebr 9,12).Aiddo dalle son bođii dasa, ja son máinnui Ipmila ja sártnui máná birra buohkaide geat vurde Jerusalema lonástusa.

39Go soai leigga dahkan buot maid Hearrá láhka mearridii, de soai máhcaiga Galileai iežaska ruovttugávpogii Nasaretii. 40

2,40
2,52
Bárdni stuorui, gievrrui ja devdojuvvui viissisvuođain, ja Ipmila árbmu lei suinna.

Jesus guoktenuppelotjahkásažžan tempelis

41

2,41
2 Mos 12,24eč
23,17
Juohke jagi Jesusa vánhenguovttos láviiga mannat Jerusalemii beassášbasiide. 42Go Jesus lei guoktenuppelotjahkásaš, de sii vieru mielde manne fas dohko doallat basiid. 43Go bassebeaivvit ledje vássán ja olbmot vulge fas ruoktot, de bártnáš bázii Jerusalemii, eabage su áhčči ja eadni dan diehtán. 44Soai gáttiiga ahte bártnáš lei mátkeguimmiid fárus ja jođiiga olles beaivása, ovdal go ohcagođiiga su fulkkiid ja oahppásiid gaskkas. 45Go soai eaba gávdnan su, de soai máhcaiga Jerusalemii ohcat su doppe. 46Golmma beaivvi geažes soai gávnnaiga su tempelis. Son lei čohkkámin oahpaheddjiid gaskkas, guldalii sin ja gažadii sis. 47
2,47
Joh 7,15
Buohkat geat gulle maid son sártnui, ovddošedje su ipmárdusa ja su vástádusaid. 48Go su vánhenguovttos oinniiga su, de soai hirpmástuvaiga sakka, ja su eadni dajai: “Bártnážan, manin don dahket munnuide ná? Moai du áhčiin letne ohcan du, ja moai leimme balus.” 49
2,49
Joh 2,16
Jesus vástidii: “Manne doai ozaide mu? Eahppigo doai diehtán ahte mun ferten leat mu Áhči viesus?” 50Muhto soai eaba ipmirdan maid son dainna oaivvildii.

51

2,51
2,19
De Jesus vulggii sudnuin Nasaretii ja lei sudnuide jegolaš. Su eadni vurkii váibmosis buot mii lei dáhpáhuvvan. 52
2,52
1 Sam 2,26
Luk 2,40
Jesus šattai boarráseabbon ja viisábun ja lei illun Ipmilii ja olbmuide.