Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

Behtolaš dállodoalli

161Jesus sártnui máhttájeddjiidasas: “De lei rikkis olmmái. Sus lei dállodoalli gii guoddaluvvui skihtardit su opmodaga. 2Son rávkkai dállodoalli lusas ja dajai: ‘Makkár ságaid mun gulan dutnje! Daga logu dállodoalustat, don it šat oaččo leat mu dállodoallin.’ 3Dállodoalli jurddašii: ‘Maid mun dál dagan, go mu hearrá váldá mus dállodoallama eret? In mun nagot goaivut, ja mun heahpanattan gearjideames. 4Dál mun dieđán! Ná mun dagan, vai olbmot váldet mu vissoseaset go mun biddjojuvvon eret iežan barggus.’ 5Son rávkkai lusas hearrás velggolaččaid ovttaid ovttaid. Vuosttažis son jearai: ‘Man ollu don leat velggolaš mu hearrái?’ 616,6 Čuohte lihti oljju 3600 lihttera ▶ mihttu ja deaddu.Son vástidii: ‘Čuohte lihti oljju.’ Dállodoalli dajai: ‘Dá lea du vealgegirji, čohkán dállán ja čále vihttalogi.’ 716,7 Čuohte fárpala nisuid 36 000 lihttera ▶ mihttu ja deaddu.De son jearai nuppis: ‘Naba don, man ollu don leat velggolaš?’ Son vástidii: ‘Čuohte fárpala nisuid.’ Dállodoalli dajai: ‘Dá lea du vealgegirji, čále gávccilogi.’”

8

16,8
Joh 8,12
12,36
Ef 5,8+
Ja Hearrá rámidii behtolaš dállodoalli viisodaga. Son dajai: “Dán máilmmi mánát meannudit viisábut guhtet guimmiineaset go čuovgasa mánát. 916,9 mammon arameagiela mielde “ruđat” dahje “opmodat”, dás govviduvvon persovnnalaš fápmun. Gč. Matt 6,24. gođiide Eallin Ipmila luhtte veardiduvvo lastagoahtebassin. Gč. Matt 17,4.Mun cealkkán didjiide: Dahket vuoigatmeahttun mammoniin alcceseattet ustibiid geat váldet din agálaš gođiide, go mammon ii leat šat.

10

16,10
19,17
Gii lea oskkáldas uhccánaččas, dat lea oskkáldas maid eatnatvuođas, ja gii lea behtolaš uhccánaččas, dat lea behtolaš maid eatnatvuođas. 11Jos dii ehpet divššo oskkáldasat vuoigatmeahttun mammona, de gii dalle oskkilda didjiide dan mas lea duohta árvu? 12Ja jos dii ehpet divššo oskkáldasat nuppi opmodaga, de gii dalle addá didjiide maidege din iežadet opmodahkan? 13Ii oktage bálvaleaddji sáhte bálvalit guokte hearrá. Jos son vašuha nuppi, de son ráhkista nuppi; jos son atná árvvus nuppi, de son badjelgeahččá nuppi. Dii ehpet sáhte bálvalit sihke Ipmila ja mammona.”

Láhka ja Ipmila riika

14Farisealaččat gulle buot dáid. Sii ledje ruhtaváibmilat, ja danin sii bilkidedje Jesusa.

15

16,15
Matt 23,28
Luk 18,9eč
Jesus celkkii sidjiide:

“Dii jáhkihehpet olbmuide ahte lehpet vuoigatlaččat, muhto Ipmil dovdá din váimmu. Dat mii olbmuid čalmmiin lea allat, lea Ipmila čalmmiin fasti.

16Lága ja profehtaid áigi lei Johannesa rádjái. Dan áiggi rájes lea sárdniduvvon Ipmila riikka evangelium, ja juohkehaš bahkke dohko veagal. 17

16,17
Matt 5,18
Luk 21,33
16,17 sárgášge čujuha unna dilkkožii dahje sárgážii mii adnojuvvui sirret hui ovttalágán hebreagiel bustávaid.Muhto ovdal albmi ja eanan jávket go sárgášge gahččá eret lágas.

18

16,18
5 Mos 24,1
Matt 5,31č
19,3eč
Juohkehaš gii hilgu áhkás ja náitala nuppiin, rihkku náittosdili, ja náitosdili rihkku maiddái dat gii náitala nissoniin gean su boadnji lea hilgon.

Rikkis olmmái ja Lasarus

19De lei rikkis olmmái. Son gárvodii purpura ja fiinna liidnebiktasiid, ja beaivvis beaivái son elii hearvásit ja ilus. 2016,20 Lasarus namma mearkkaša “Ipmil veahkeha”.Muhto su uvssa guoras njaŋgái geafes Lasarus, ollásit buogunaga. 21Son livččii dáhtton gallehuvvot moaluin mat gahčadedje rikkis olbmá beavddis. Beatnagat maid bohte dasa ja njollo su buhkkuid.

22De geafes olmmái jámii, ja eŋgelat dolvo su Abrahama askái. Maiddái rikkis olmmái jámii, ja son hávdáduvvui. 2316,23 jábmiidáimmus báiki gos jábmit ledje eatnama vuolde. Vrd. Sárd 9,4–10; Esek 31,14–18. ▶ jábmiidáibmu.Go son jábmiidáimmus lei givssis ja bajidii geahčastaga, de son oinnii Abrahama guhkkin ja Lasarusa su bálddas. 2416,24 árpmit greikkagillii eleison. >Matt 17,15. Vrd. Matt 9,27; 15,22; 20,30č; Mark 10,47; Luk 17,13; 18,38č.Dalle son čuorvvui: ‘Áhččán Abraham, árpmit mu! Vuolggat Lasarusa deike, vai son buonjosta suorbmageažis čáhcái ja láktada mu njuokčama, dasgo mun biidnašuvan dán dolas.’ 25

16,25
Matt 5,4
Luk 6,24č
Muhto Abraham vástidii: ‘Bártnážan, muitte ahte don ealedettiinat ožžot buriid, Lasarusgis baháid. Dál son oažžu jeđđehusa, muhto don giksašuvat. 26Ja dasa lassin min gaskkas lea čiekŋalis njiellu, vai ii oktage beasa dáppe diehko din lusa vaikko vel dáhtošiige, iige oktage beasa dieppe deike min lusa.’ 27Rikkis olmmái dajai: ‘Áhčážan, mun ánun du vuolggahit su áhččán vissui. 28Mus leat vihtta vielja – son galggašii várret sin boahtimis dán givssi báikái.’ 29Abraham dajai: ‘Sis leat Moses ja profehtat, gulloset sin.’ 30Olmmái vástidii: ‘Eai sii gula, áhččán Abraham! Muhto jos muhtin jábmiid luhtte boađášii sin lusa, de sii jorgalivčče.’ 31
16,31
Joh 5,46č
Muhto Abraham dajai: ‘Jos sii eai gula Mosesa ja profehtaid, de eai sii oskko vaikko muhtin čuožžilivččii jábmiid luhtte.’”