Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
9

Apostalat vuolggahuvvojit

91Jesus rávkkai čoahkkái iežas guoktenuppelohkái máhttájeaddji ja attii sidjiide fámu ja válddi buoridit buozalvasaid ja ádjit olggos bahás vuoiŋŋaid. 2

9,2
Mark 1,15
9,2 vuolggahii sin Vrd. namahusa “apostal”, mii greikkagiela mielde lea “áirras”. ▶ apostal.Son vuolggahii sin sárdnidit Ipmila riikka ja buoridit buhcciid. 3
9,3
10,4č
22,35
Son celkkii sidjiide: “Allet váldde mielde mátkái maidege, allet soappi alletge lávkka, allet láibbi, ruđa alletge eambbo go ovtta báiddi. 4Go dii lehpet boahtán muhtun vissui, de das orrot ja das fas vulget. 5
9,5
10,11
9,5 savdnjilehket vel muolddage julggiin symbolalaš dahku mii čájeha ahte olmmoš botke oktavuođa daiguin geat hilgot evangeliuma. Vrd. Neh 5,13; Luk 10,11; Apd 13,51.Ja jos muhtin báikkis eai váldde din vuostá, de vulget dan gávpogis ja savdnjilehket vel muolddage julggiin, duođaštussan sin vuostá.”

6Nu máhttájeaddjit vulge. Sii manne gilis gillái, ja juohke báikkis sii sárdnidedje evangeliuma ja buoridedje buhcciid.

Herodes jearrá Jesusa birra

7

9,7
9,19č
9,7 Njealjádasráđđejeaddji Herodes Herodes Antipas. Gč. 3,1. ▶ Herodesa sohka.Njealjádasráđđejeaddji Herodes gulai buot dáid dáhpáhusaid iige diehtán maid galggai jurddašit. Muhtumat oainnat dadje ahte Johannes lei čuožžilan jábmiid luhtte, 89,8 Elia >1,17.muhtumat ahte Elia lei almmustuvvan, muhtumatgis ahte soames dološ profehta lei čuožžilan jábmiid luhtte. 9
9,9
23,8
9,9 Johannesa … steavliduvvot Vrd. Matt 14,3–12; Mark 6,14–29.Herodes dajai: “Johannesa mun lean diktán steavliduvvot. Gii de lea dát olmmái gean birra mun gulan buot dáid?” Ja son bivddii oažžut oaidnit Jesusa.

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

10Apostalat máhcce ja muitaledje Jesusii buot maid ledje dahkan. Jesus válddii sin mielddis ja vulggii Betsaida gávpoga lahkosiidda, vai beassá leat sierranassii. 11Muhto olbmot gulle gos son lei, ja čuvvo su maŋil. Jesus divttii sin boahtit lusas. Son sárdnidii sidjiide Ipmila riikka ja buoridii buohkaid geat dárbbašedje veahki.

12Go beaivi veaigánišgođii, de Jesusa guoktenuppelohkái máhttájeaddji bohte su lusa ja dadje: “Vuolggat olbmuid eret, vai sii besset mannat lagas giliide ja dáluide ja skáhppot idjasaji ja biepmu. Dáthan lea áibbas ávdin báiki.” 13Jesus vástidii: “Addet dii sidjiide borramuša.” Sii dadje: “Eai mis leat eambbo go vihtta láibbi ja guokte guoli, jos juo eat mana oastit borramuša buot dáidda olbmuide.” 14Das ledje lahka vihttaduhát olbmá. Jesus celkkii máhttájeddjiide: “Čohkánahttet sin eatnamii, guđege doahkkái vihttalogi.” 15Sii dahke nu ja čohkánahtte buohkaid. 16Son válddii dan vihtta láibbi ja guokte guoli, geahčai bajás albmái ja rohkadalai giittusrohkosa. De son doadjalii láibbiid ja attii bihtáid máhttájeddjiidasas, vai sii besset juogadit daid olbmuide. 17Buohkat borre ja gallánedje, ja báhcán bihtát čohkkejuvvojedje guoktenuppelohkái veaddelihti dievva.

Petera dovddasta Jesusa Messiasin. Jesus einnosta iežas gillámuša

18Oktii go Jesus lei mannan rohkadallat sierranassii ja máhttájeaddjit ledje suinna, de son jearai sis: “Geanin olbmot lohket mu?” 19

9,19
9,7č
Sii vástidedje: “Muhtumat Johannes gásttašeaddjin, muhtumat Elian, muhtumatgis dadjet ahte soames dološ profehta lea čuožžilan jábmiid luhtte.” 20
9,20
Matt 16,16Luk 2,1126
23,35
Apd 4,26
9,20 Messias >2,11.Jesus jearai: “Naba dii? Geanin dii lohkabehtet mu?” Peter vástidii: “Don leat Ipmila Messias.” 21Jesus gilddii sin garrasit muitaleames dan geasage 22
9,22
Hos 6,2
Matt 16,21Luk 9,44
18,31eč
9,22 vuorrasat … čáloahppavaččat joavkkut mat gulle ráđđái mii lei juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaččaid ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi. goalmmát beaivvi Dán lohkanvuogi mielde rehkenastojuvvojit sihke beaivi go Jesus jápmá ja beaivi go son bajásčuožžila.ja celkkii: “Olbmobárdni ferte gillát ollu. Álbmoga vuorrasat, bajimusbáhpat ja čáloahppavaččat hilgot su ja son goddojuvvo, muhto goalmmát beaivvi son čuožžila jábmiid luhtte.”

Jesusa čuovvun

23

9,23
14,27
9,23 váldit … ruossa čujuha virrui ahte olmmoš gii russiinávlejuvvui ieš guttii ruossa doaresmuora steavlidanbáikái. Gč. Joh 19,17.Jesus celkkii buohkaide: “Jos guhtege dáhttu boahtit mu maŋis, de son ferte biehttalit iežas, váldit juohke beaivvi iežas ruossa ja čuovvut mu. 24
9,24
Matt 10,38č
Luk 17,33
Joh 12,25
Danin go dat gii dáhttu gádjut iežas eallima, massá dan, muhto dat gii massá iežas eallima mu dihte, gádju dan. 25Mii ávkkiid das lea olbmui jos son vuoitá oppa máilmmi, muhto massá iežas eallima ja heavvana? 26
9,26
Matt 10,33Luk 12,9
2 Tim 1,8
Gii heahpana mu ja mu sániid dihte, dan dihte Olbmobárdnige heahpana go son boahtá iežas ja Áhčis ja bassi eŋgeliid hearvásvuođas. 27
9,27
21,32
Duođaid, mun cealkkán didjiide: Muhtumat dain geat leat čuožžumin dás, eai muosát jápmima ovdal go oidnet Ipmila riikka.”

Máhttájeaddjit oidnet Jesusa hearvásvuođa

28Sullii vahku geažes das go Jesus lei cealkán dán, de son válddii mielddis Petera, Johannesa ja Jakoba ja manai várrái rohkadallat. 29Rohkadaladettiin su ámadadju nuppástuvai, ja su biktasat šadde čeaskadin ja šearradin. 30Ja seammás das ledje guokte olbmá, Moses ja Elia, sárdnumin suinna. 31Soai almmustuvaiga almmálaš hearvásvuođas ja sártnuiga su eretvuolgimis mii ollašuvašii Jerusalemis. 32

9,32
Joh 1,14
2 Pet 1,16
Lossa nahkárat ledje rohtten Petera ja máhttájeaddji guoktá geat leigga suinna. Go sii morihedje, de sii oidne Jesusa su hearvásvuođas ja dan guokte olbmá geat leigga su luhtte. 33Go olbmát leigga earránaddamin Jesusa luhtte, de Peter dajai: “Oahpaheaddji, lea buorre ahte mii leat dáppe. Mii dahkat golbma goađi, ovtta dutnje, ovtta Mosesii ja ovtta Eliai.” Muhto ii son diehtán maid dajai. 34Go Peter lei ain sárdnumin, de bođii balva ja suoivvanasttii sin. Máhttájeaddjit suorganedje go oidne olbmáid jávkamin balvva sisa. 35
9,35
5 Mos 18,15
Matt 3,17Luk 3,22
Apd 3,22
Balvvas gullui jietna: “Dát lea mu Bárdni, su mun lean válljen. Gullet su!” 36Ja go jietna gullui, de sii oidne Jesusa leamen das okto. Máhttájeaddjit orro jávohaga eaige vel dalle muitalan geasage maid ledje oaidnán.

Jesus ádjá bártnis olggos bahás vuoiŋŋa

37Go sii maŋit beaivvi njidje váris, de ollu olbmot ledje vuordimin Jesusa. 38Muhtun olmmái čuorvvui olbmuid gaskkas: “Oahpaheaddji, mun ánuhan dus: Boađe geahččat mu bártni, iežan áidna máná! 39Vuoigŋa láve dohppet su, ja dallánaga son čuorvugoahtá, ja dat gaiku su nu ahte son soalssida. Go vuoigŋa viimmat guođđá su, de dat lea measta loahpahan su. 40Mun sihten du máhttájeddjiid ádjit dan olggos, muhto eai sii veadján dahkat dan.” 41Dalle Jesus celkkii: “Vuoi dán eahpeoskkolaš ja jorggu buolvva! Man guhká mun vel ferten leat din luhtte ja gierdat din? Buvtte bártnát deike.” 42Ovdal go bárdni joavddai Jesusa lusa, de bahás vuoigŋa bálkestii su veallut ja gaikkui su. Jesus šikkui buhtismeahttun vuoiŋŋa, buoridii bártni ja attii su fas áhččái. 43Buohkat hirpmástuvve go oidne Ipmila stuorisvuođa.

Jesus einnosta fas iežas gillámuša

Go buohkat ovddošedje Jesusa daguid, de son celkkii máhttájeddjiidasas: 44

9,44
9,22
18,31eč
“Guldalehket dárkilit maid mun dál cealkkán: Olbmobárdni addojuvvo olbmuid gihtii.” 45Muhto sii eai ádden maid son oaivvildii. Dat lei čihkkojuvvon sidjiide vai sii eai ádde dan, eaige sii duostan jearrat sus maid dat mearkkašii.

Guhtemuš lea stuorimus?

46

9,46
22,24
Máhttájeddjiid millii badjánii jurdda, guhtemuš sis lei stuorimus. 47Muhto Jesus diđii maid sii jurddašedje. Son válddii máná iežas báldii 48
9,48
Matt 10,40
Joh 13,20
ja celkkii sidjiide: “Dat gii váldá vuostá dán máná mu nammii, váldá vuostá mu. Ja gii váldá vuostá mu, dat váldá vuostá su gii lea vuolggahan mu. Dasgo son gii lea unnimus din buohkaid gaskkas, lea stuoris.”

Oavdudagut Jesusa nammii

49

9,49
Apd 19,13
Johannes dajai dalle: “Oahpaheaddji, mii oinniimet muhtuma ádjimin olggos bahás vuoiŋŋaid du nammii. Mii gilddiimet su, go son juo ii leat min searvvis.” 50
9,50
11,23
Muhto Jesus vástidii: “Allet gieldde su. Gii ii leat din vuostá, dat lea din beale.”

Jesus ja samarialaččat

51

9,51
13,22
17,11
19,28
Go lahkanii áigi go Jesus galggai váldojuvvot albmái, de son vádjolišgođii Jerusalema guvlui 52ja vuolggahii áirasiid iežas ovdal. Sii vulge ja bohte muhtun Samaria gávpogii skáhppot sutnje idjasaji. 53
9,53
Joh 4,9
9,53 biehttaledje váldimis su vuostá Samarialaččain lei sierra bassibáiki Garisimváris. Sis lei erenoamáš vuosteháhku daid vuostá geat johte sin eatnama čađa go ledje mannamin Jerusalemii. ▶ samarialaš.Muhto giliolbmot biehttaledje váldimis su vuostá, danne go son lei vádjoleamen Jerusalemii. 549,54 dola … loahpahit sin Ođđaset giehtačállosat lasihit: “nugo Elia dagai”. Vrd. 2 Gon 1,10.12.Go su máhttájeaddjit Jakob ja Johannes dan gulaiga, de soai dajaiga: “Hearrá, dáhtutgo munno gohččut dola gahččat vuolás almmis ja loahpahit sin?” 559,55 Doai eahppi … muhto beastit Sánit leat mielde dušše ođđaset giehtačállosiin. Vrd. 19,10; Joh 3,17.Muhto son jorggihii ja cuiggodii sudno: “Doai eahppi dieđe mii vuoiŋŋaid dudnos lea. Olbmobárdni ii leat boahtán olbmuid heavahit, muhto beastit.” 56De sii manne nuppi gillái.

Jesus gáibida visot

57Go sii ledje vádjoleamen, de muhtun olmmái dajai Jesusii: “Mun čuovun du gosa ihkinassii don manažat.” 58Jesus celkkii sutnje: “Riebaniin leat biejut ja almmi lottiin beasit, muhto Olbmobártnis ii leat man vuostá doarjalit oaivvi.”

59Muhtun earrásii Jesus celkkii: “Čuovo mu!” Olmmái vástidii: “Hearrá, divtte mu vuos hávdádit iežan áhči.” 60

9,60
Ef 2,5
1 Tim 5,6
Alm 3,1
Muhto Jesus celkkii sutnje: “Divtte jábmiid hávdádit jábmiideaset, muhto vuolgge don ieš sárdnidit Ipmila riikka.”

61

9,61
1 Gon 19,20č
Muhtun eará dajai: “Hearrá, mun áiggun čuovvut du, muhto divtte mu vuos váldit earrodearvvuođaid iežan olbmuin.” 62
9,62
Fil 3,13
Sutnje Jesus vástidii: “Dat gii dohppe plogii ja geahččá maŋás, ii leat dohkálaš Ipmila riikii.”

10

Jesus vuolggaha čiežalogiguokte máhttájeaddji

101

10,1
4 Mos 11,16
10,1 čiežalogiguokte Muhtun boarráseamos giehtačállosiin lea “čiežalogi” sihke dás ja v. 17. Juvddálaš árbevieruid mielde máilmmis ledje čiežalogiguokte giela. Vrd.1 Mos 10.Das maŋŋil Hearrá válljii velá čiežalogiguokte máhttájeaddji ja vuolggahii sin guoktásiid guoktásiid iežas ovdal juohke gávpogii ja gillái gosa ieš áiggui mannat.

2

10,2
Joh 4,35
Son celkkii sidjiide:

“Ládju lea stuoris, muhto bargit uhccán. Rohkadallet dan dihte láju hearrá vuolggahit bargiid ládjosis.

3Vulget, mun vuolggahan din dego lábbáid gumppiid gaskii. 4

10,4
9,3eč
22,35
Allet váldde mielde burssa, lávkka alletge gápmagiid, alletge buorástahte ovttage mátkkis. 5Go boahtibehtet muhtun vissui, de celket ovddemustá: ‘Ráfi dán vissui.’ 6Jos das lea muhtun ráfi olmmoš, de din ráfi bissu su luhtte, muhto jos ii leat, de dat máhccá didjiide. 7
10,7
1 Kor 9,4eč
1 Tim 5,18
Orrot dan viesus ja borret ja juhket maid das fállet didjiide, dasgo bargi ánssáša bálkkás. Allet mana viesus vissui.

8Go boahtibehtet muhtun gávpogii ja dan olbmot váldet din vuostá, de borret mii din ovdii biddjojuvvo, 9

10,9
Jes 52,7
Jer 3,1222
Dan 2,44
7,14
Hos 14,2
Matt 3,2
4,17
10,7
10,9 Ipmila riika.buoridehket buhcciid geat leat das ja muitalehket buohkaide: Ipmila riika lea boahtán din lahka. 10Muhto jos muhtun gávpogis gosa boahtibehtet, olbmot eai váldde din vuostá, de mannet dan gáhtaide ja dadjet: 11
10,11
9,5
Apd 13,51
10,11 muolddage >9,5; Matt 10,12.‘Mii savdnjilit eret velá muolddage mii lea darvánan min julggiide din gávpogis. Muhto dihtet ahte Ipmila riika lea boahtán lahka!’ 12
10,12
1 Mos 19,1eč
Mun cealkkán didjiide: Sodomai geavvá duopmobeaivvi geahppadeappot go dán gávpogii.

13

10,13
Jes 23,1eč
Esek 26–28
Am 1,9č
Sak 9,2eč
10,13 Tyrosis ja Sidonis >6,17. jorgalan horstta ja gunaid siste Bivttas lei ráhkaduvvon horsttas, ja olbmot botkkuhedje gunaid oaivái morraša mearkan. Vrd. Est 4,3; Job 2,12.Vuoi du, Korasin! Vuoi du, Betsaida! Jos dat oavddut mat leat dahkkojuvvon dudno gáhtain, livčče dahkkojuvvon Tyrosis ja Sidonis, de dat livččiiga áigá juo jorgalan horstta ja gunaid siste. 14Duopmobeaivvi Tyrosii ja Sidonii geavvá geahppadeappot go dudnuide. 15
10,15
Jes 14,13eč
Ja don, Kapernaum, jogo don aliduvvot albmái? Vuolás jábmiidáibmui don norddastuvvot!

16

10,16
Matt 10,40
Mark 9,37
Joh 5,23
13,20
15,23
Gii gullá din, dat gullá mu, ja gii hilgu din, dat hilgu mu. Muhto gii hilgu mu, dat hilgu su gii mu lea vuolggahan.”

Máhttájeaddjit máhccet

17Dat čiežalogiguokte máhttájeaddji máhcce ilus ja dadje: “Hearrá, velá bahás vuoiŋŋatge jeagadit min, go mii gohččut daid du nammii.” 18

10,18
Joh 12,31
Alm 12,9
10,18 Sáhtán beargalaga hebreagiel namma.Jesus celkkii sidjiide: “Mun oidnen mo Sáhtán gahčai vuolás almmis dego álddagas. 19
10,19
Sál 91,13
Mark 16,18
Duođaid, mun lean addán didjiide fámu duolbmat gearbmašiid ja skorpiovnnaid ja bihtit buot vašálačča fámus. Ii mihkkege vahágahte din. 20
10,20
2 Mos 32,32č
Sál 69,29
Dan 12,1
Fil 4,3
Hebr 12,23
Alm 3,5+
Allet almmatge illut dan dihte go vuoiŋŋat jeagadit din, muhto illudehket dan dihte go din namat leat čállojuvvon albmái.”

Jesus rámida Ipmila

21

10,21
1 Kor 1,26eč
Dan bottus son ávvudii Bassi Vuoiŋŋas ja celkkii:

“Mun rámidan du, Áhčážan, almmi ja eatnama Hearrá, ahte leat čiehkan dán viisáin ja jierpmálaččain, muhto leat almmuhan dan mánáid láhkásaččaide. Duođaid, Áhčážan, nu lei du buorre dáhttu. 22

10,22
Matt 28,18
Joh 1,18
3,35
10,15
13,3
17,26č25č
Fil 2,9
Buot mu Áhčči lea oskkildan mu háldui. Dušše Áhčči diehtá gii Bárdni lea, ja dan gii Áhčči lea, diehtá dušše Bárdni ja dat geasa Bárdni dáhttu su almmuhit.”

23De Jesus jorgalii máhttájeddjiid beallái ja celkkii sidjiide sierra: “Ávdugasat dat čalmmit mat oidnet maid dii oaidnibehtet! 24

10,24
1 Pet 1,10
Mun cealkkán didjiide: Ollu profehtat ja gonagasat leat dáhtton oaidnit maid dii oaidnibehtet, eaige leat beassan oaidnit, ja gullat maid dii gullabehtet, eaige leat beassan gullat.”

Váibmoláđis samarialaš

25

10,25
3,10
18,18
Apd 2,37
16,30
22,10
Muhtun láhkadovdi dáhtui geahččalit Jesusa. Son dajai: “Oahpaheaddji, maid mun galggan dahkat vai árben agálaš eallima?” 26Jesus jearai: “Mii lea čállojuvvon láhkii? Maid don ieš das logat?” 27
10,27
3 Mos 19,18
5 Mos 6,5
Matt 22,37
Olmmái vástidii: “Ráhkis Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus ja oppa sielus ja oppa fámus ja oppa mielas, ja lagamuččat nugo iežat.28
10,28
3 Mos 18,5
Matt 19,17
Rom 10,5
Gal 3,12
Jesus celkkii: “Don vástidit riekta. Daga nie, de oaččut eallit.” 29Muhto olmmái vikkai čájehit iežas vuoigatlažžan ja jearai: “Gii dalle lea mu lagamuš?” 3010,30 Jerusalemis Jerikoi Geaidnu Jerusalemis (su. 800 mmb.) Jerikoi (su. 400 mmb.) lei ávdin, ja oassi das manai baskkes ávžži čađa gos dávjá ledje rievvárat. Jesus vástidii su gažaldahkii ná:

“Muhtun olmmái lei mannamin Jerusalemis Jerikoi, go rievvárat fallehedje su. Rievvárat nuolahedje su ja illastedje su. De sii vulge ja guđđe su dasa beallejábmin. 31Dan geainnu deaivvai vádjolit báhppa, muhto go son oinnii olbmá, de son garvvii ja manai meaddel. 3210,32 levilaš olmmái gii bálvalii tempelis. ▶ levilaččat.Nu dagai maiddái levilaš gii deaivvai boahtit dasa: Go son oinnii olbmá, de songe garvvii ja manai meaddel. 3310,33 samarialaš Juvddálaččat atne samarialaččaid buhtismeahttumin. ▶ samarialaš. árkkášii su njuorrasit >7,13.Muhto muhtun samarialaš bođii mátkkoštettiin olbmá guovdu, oinnii su ja árkkášii su njuorrasit. 34Son manai su lusa, golggahii oljju ja viinni su háviide ja čanai daid. De son bajidii olbmá iežas ásena sealgái, doalvvui su guossevissui ja divššui su. 3510,35 guokte denára denára lei romalaš silbaminta mii dahká ovtta beaivebálkká. ▶ mintta dahjege ruhta.Maŋit iđida son válddii burssas guokte denára, attii daid guosseviesu isidii ja dajai: ‘Divššo su, ja maid don velá eambbo golaheaččat, dan mun mávssán go boađán ruoktot.’

36Guhtemuš dán golbmasis orru du mielas leamaš dan olbmá lagamuš gii lei šaddan rievváriid gihtii?” 37Láhkadovdi vástidii: “Dat gii čájehii sutnje váibmoláđisvuođa.” Jesus celkkii: “Mana ja daga seammá láhkái.”

Marta ja Maria

38

10,38
Joh 11,1
12,2č
10,38 vissosis Sátni váilu boarráseamos giehtačállosiin.Jesus vádjolii ovddos oktan máhttájeddjiidisguin ja bođii muhtun gillái. Doppe muhtun nisson gean namma lei Marta, válddii su vissosis. 39Martas lei oabbá, Maria. Son čohkánii Hearrá julggiid ovdii ja guldalii su sániid. 40Marta váivvidii iežas ollu ráhkademiin, ja danin son bođii dadjat: “Hearrá, itgo don beroš das ahte mu oabbá lea guođđán buot bargguid munnje? Gohčo su veahkehit mu.” 41Muhto Hearrá vástidii: “Marta, Marta, don moraštat ja muosehuvat eatnat áššiin. 42
10,42
1 Gon 3,11eč
Sál 37,25
Matt 6,33
19,29
Kol 3,1č
10,42 Dušše okta lea dárbbašlaš Muhtun giehtačállosiin lea: “uhccán lea dárbbašlaš” dahje “uhccán áššit leat dárbbašlaččat”.Dušše okta lea dárbbašlaš. Maria lea válljen buori oasi, iige dat váldojuvvo sus eret.”

11

Jesus oahpaha máhttájeddjiid rohkadallat

111Oktii go Jesus lei leamaš rohkadallamin, de muhtun su máhttájeddjiin dajai sutnje: “Hearrá, oahpat min rohkadallat, nugo Johannes oahpahii iežas máhttájeddjiid.” 2

11,2–4
Matt 6,9–13
11,2–4 Hearrá rohkos. Áhčči Ođđaset giehtačállosat álget nu go Matt 6,9.Dalle Jesus celkkii sidjiide: “Go rohkadallabehtet, de dadjet ná:

Áhčči, basuhuvvos du namma.

Bohtos du riika. 11,2 Bohtos du riika Ođđaset giehtačállosat lasihit: “Šaddos du dáhttu mo almmis nu maiddái eatnama alde”.

3Atte midjiide juohke beaivvi

min beaivválaš láibbi.

4

11,4
Mark 14,38
1 Kor 10,13
2 Tess 3,3
Jak 1,13eč
Atte midjiide min suttuid ándagassii,

dasgo miige addit ándagassii juohkehažžii

gii lea midjiide velggolaš.

Ja ale doalvvo min geahččalussii.” 11,4 Ođđaset giehtačállosat lasihit: “muhto beastte min bahás eret”.

5Jesus celkkii vel: “Josmat muhtun dis manná ustibis lusa gaskaija áigge ja dadjá: ‘Ustiban, lone munnje golbma láibbi. 6Mu ustit lea boahtán mu lusa mátkkistis, iige mus leat maid guossohit sutnje.’ 7Nubbi vástida viesu siste: ‘Ale váivvit mu. Uksa lea juo dahppojuvvon, ja mun lean oađđimin mánáidanguin. In mun sáhte lihkkat addit maidege.’ 8

11,8
18,5
Muhto mun cealkkán didjiide: Vaikko son ii lihkage addit sutnje maidege ustitvuođa dihte, de son lihkká danin go nubbi ii vuollán átnumis, ja addá nubbái buot maid dárbbaša.

9

11,9
Jer 29,12č
Matt 21,22
Mark 11,24
Joh 14,13Jak 1,5
1 Joh 3,22
5,19č
Dan dihte mun cealkkán didjiide: Átnot, de oažžubehtet. Ohcet, de gávdnabehtet. Goalkkuhehket, de didjiide rabastuvvo. 10Dasgo dat gii átnu, oažžu, ja dat gii ohcá, gávdná, ja dat gii goalkkuha, rabastuvvo.

1111,11–12 Máŋgga giehtačállosis lea dás: “Gii din gaskkas lea dat áhčči gii addá bárdnásis geađggi go dat sihtá sus láibbi, dahje addá sutnje gearbmaša go dat sihtá sus guoli?” Gč. Matt 7,9.Almma ii oktage dis leat áhčči gii addá bárdnásis gearbmaša go bárdni sihtá sus guoli, 12dahje skorpiovnna go son sihtá moni? 13Go vel diige geat lehpet bahát, máhttibehtet addit mánáidasadet buriid attáldagaid, de man sakka eambbo din Áhčči addá almmis Bassi Vuoiŋŋa daidda geat sus dan átnot!”

Jesus ja Beelsebul

14Jesus ájii gielahis olbmás olggos bahás vuoiŋŋa. Go vuoigŋa lei vuolgán, de gielahis olmmái sárdnugođii, ja olbmot ovddošedje. 15

11,15
2 Gon 1,2
Matt 9,34
10,25
Mark 3,22
11,15 Beelsebul beargalaga nubbi namma.Muhto muhtumat dadje: “Son ádjá bahás vuoiŋŋaid olggos Beelsebula, bahás vuoiŋŋaid oaivámučča, fámuin.” 16
11,16
Matt 16,1
Luk 11,29
Earrásat dáhtto geahččalit su ja gáibidedje sus mearkka almmis.

17Muhto Jesus diđii sin jurdagiid ja celkkii sidjiide:

“Juohke riika mii juohkása ja lea soahpameahttun iežainis, duššá, ja viessu gahččá viesu ala. 18Jos dal Sáhtán soahtá iežainis, de dan riika dalle sáhttá bissut? Dii dadjabehtet ahte mun áján olbmuin olggos bahás vuoiŋŋaid Beelsebula vehkiin. 19Muhto jos mun áján olbmuin olggos bahás vuoiŋŋaid Beelsebula vehkiin, de gean vehkiin din olbmot dalle ádjet daid olggos? Dan dihte sii šaddet din duopmárin. 20Muhto jos mun áján olbmuin olggos bahás vuoiŋŋaid Ipmila suorpmain, de dallehan Ipmila riika lea boahtán din lusa.

21

11,21
Jes 49,24č
Go gievrras olmmái fákte iežas viesu vearju gieđas, de su opmodat orru ráfis. 22
11,22
Kol 2,15
Muhto jos muhtun boahtá gii lea velá gievrrat ja vuoitá su, de dalle dat gievrrat váldá sus buot vearjjuid maidda son luhtii, ja juogada sállaša. 23
11,23
9,50
Dat gii ii leat mu beale, dat lea mu vuostá, ja gii ii muinna čohkke, dat biđge.

24Go buhtismeahttun vuoigŋa vuolgá olggos olbmos, de dat vádjola ávdin guovllus ja ohcá vuoiŋŋastanbáikki, muhto ii gávnna. Dalle dat dadjá: ‘Mun máhcan vissosan mas vulgen.’ 25Go dat de boahtá ja gávdná viesu suohpalastojuvvon ja čiŋahuvvon, 26

11,26
2 Pet 2,20
de dat viežžá vel čieža vuoiŋŋa, bahábuid go dat ieš, ja dat bohtet sisa ja ásset dohko. Nu dan olbmo dilli šaddá loahpas bahábun go dat lei ovdal.”

27

11,27
1,284248
11,27 Ávdugas >6,20.Go Jesus lei dáid sárdnumin, de muhtun nisson olbmuid gaskkas čuorvvui: “Ávdugas dat goaŧŧu mii du guttii, ja ávdugasat dat čiččit maid don njammet!” 28
11,28
8,21
Muhto Jesus celkkii: “Daja baicce: Ávdugasat dat geat gullet Ipmila sáni ja vurkejit dan.”

Jona mearka

29Go eatnat olbmot čoagganedje, de Jesus sárdnugođii sidjiide:

“Dát buolva lea bahás buolva. Dat gáibida mearkka, muhto áidna mearka mii dasa addojuvvo, lea Jona mearka. 30Nugo Jona lei mearkan Ninive olbmuide, nu Olbmobárdnige šaddá mearkan dán bulvii. 3111,31 Lullieatnama dronnet Saba dronnet. Vrd. 1 Gon 10,1–13.Lullieatnama dronnet čuožžila dupmui oktan dán buolvva olbmuiguin ja dubme sin. Dasgo son bođii eatnama gežiin gullat Salomo viissisvuođa, ja dás lea eambbo go Salomo! 32

11,32
Jona 3,5
Ninive olbmot čuožžilit dupmui oktan dán buolvvain ja dubmejit dan. Dasgo Jona sártni geažil sii jorgaledje, ja dás lea eambbo go Jona!

Čalbmi lea rupmaša lámpá

33

11,33
Mark 4,21
Luk 8,16
Ii oktage cahkket lámppá ja bija dan čihkosii iige gári vuollái, muhto lámpájuolgái, vai dat geat bohtet sisa, oidnet dan báitima. 3411,34 rupmaša lámpá Antihkas olbmot govahalle ahte čalbmi lei dego garra čuovga mii čuvge birrasa. Čuovga boahtá rupmaša siskkobealde. Vrd. Dan 10,6; Alm 1,14.Du čalbmi lea du rupmaša lámpá. Go du čalbmi lea dearvvaš, de oppa du rumaš lea čuovgat, muhto jos du čalbmi lea vigis, de du rumaš lea seavdnjat. 35Várut dasto vai dat čuovga mii du siste lea, ii leat seavdnjadas. 36Jos oppa du rumaš lea čuovgat iige mihkkege osiid das leat seavdnjat, de buot šaddá čuovgadin nugo dalle go lámpá báitimiinnis du čuvge.”

Jesus soaibmá čáloahppavaččaid ja farisealaččaid

37Go Jesus lei sárdnumin, de muhtun farisealaš bovdii su iežas vissui boradit. Son manai dohko ja válddii saji beavddis. 3811,38 bassan juvddálaš buhtistanvierru mii gulai sin oskui. Vrd. Mark 7,2č; Joh 2,6. ▶ buhtisvuohta.Farisealaš imaštalai go oinnii ahte Jesus ii bassan gieđaid mállásiid ovdal. 39Muhto Hearrá celkkii sutnje:

“Dii farisealaččat buhtistehpet gal lihtiideattet ja gáriideattet olggobeale, muhto din siskkildasa dievva lea rievádus ja bahávuohta. 40Dii jierpmeheamit! Almma dat seammá gii lea dahkan olggobeale, lea dahkan maiddái dan mii lea siskkobealde? 41

11,41
12,33
11,41 Addet … gefiide greikkagiel sánis lea seammá vuođđu go sánis “váibmoláđisvuohta”. Rohkadallat ja addit váibmoláđisvuođa attáldagaid gulle juvddálaččaid oskkuvieruide. Vrd. Apd 3,1č; 10,2; 24,17; Rom 15,26.Addet dalle gefiide dan mii lea gári siste. Dalle buot šaddá didjiide buhtisin.

42

11,42
3 Mos 27,30
Mi 6,8
11,42 logádasaid geatnegasvuohta addit Hearrái logádasaid šattus ja eará dietnasis. ▶ logádas.Vuoi din, farisealaččat! Dii addibehtet logádasaid minttain, urttasšattuin ja buot ruttain, muhto vajálduhttibehtet vuoigatvuođa ja Ipmila ráhkisvuođa. Dáid dii galggašeiddet doallat, muhto ii dan dihte vajáldahttit daid eará báhkkomiidge.

43

11,43
Mark 12,38č
Luk 20,46
Vuoi din, farisealaččat! Dii dáhttubehtet čohkkát synagogas ovddemus sajiin ja liikobehtet go olbmot dearvvahit din márkanšiljus. 4411,44 hávddit Dat gii duolmmastii hávddi ala, šattai buhtismeahttumin ja fertii buhtistuvvot ovdal go sáhtii leat mielde ipmilbálvalusas. Vrd. 4 Mos 19,16–20.Vuoi din! Dii lehpet dego merkekeahtes hávddit, eaige olbmot dieđe go sii dulbmet daid.”

45Dalle muhtun láhkadovdi dajai: “Oahpaheaddji, dakkár sániiguin don hiddjidat maiddái min.”

46Jesus vástidii: “Vuoi dinge, láhkadovdit! Dii bidjabehtet olbmuide lossa nođiid maid sii illá nagodit guoddit, muhto ieža dii ehpet guoskka daidda suorpmainge. 47Vuoi din! Dii ceggebehtet hávdegeđggiid profehtaide geaid din áhčit godde. 48Ná dii dovddastehpet ja dohkkehehpet dan maid din áhčit dahke: Sii godde profehtaid ja dii ceggebehtet profehtaide hávdegeđggiid. 49

11,49
2 Muit 36,16
Matt 5,12
23,30eč
Apd 5,41
7,52
Jak 5,10
Dan dihte Ipmila Viissisvuohta lea cealkán: ‘Mun vuolggahan sin lusa profehtaid ja apostaliid; muhtumiid sis sii goddet ja earrásiid doarrádallet.’ 11,49 Ipmila Viissisvuohta >7,35; Matt 11,19. 50Danne dát buolva šaddá vástidit buot daid profehtaid varas mii máilmmi vuođđudeami rájes lea golggahuvvon, 5111,51 Abel, Sakarja Hebrealaš biibbalis soai leaigga vuosttaš ja maŋimuš olbmot geat goddojuvvuiga sivaheapmin. Vrd. 1 Mos 4,8; 2 Muit 24,20–22.Abela vara rájes gitta Sakarja vara rádjái, su gii goddojuvvui áltára ja tempela gaskii. Duođaid, mun cealkkán didjiide: Dát buolva šaddá das vástidit.

52Vuoi din, láhkadovdit, go dii lehpet váldán dieđu čoavdaga. Dii ieža ehpet leat mannan sisa, ja daid geat dáhtto mannat, dii lehpet caggan mannamis.”

53Go Jesus vulggii das, de čáloahppavaččat ja farisealaččat vurje su buotlágán gažaldagaiguin. 54

11,54
20,20
Sii geahččaledje su oažžut dadjat juoidá mainna beasašedje giellat su.