Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
24

Lámpájuolgi ja oaffarláibbit

241Hearrá sártnui Mosesii:

2

24,2
2 Mos 27,20č
Gohčo israellaččaid buktit alccesat lámpájuolggi várás buhtis oljju mii lea dekčojuvvon oliivvain, vai lámppáid sáhttá bidjat sadjáseaset juohke beaivvi. 324,3 lihtumearkka >16,13.Aron galgá atnit fuola das ahte lámppát bullet Hearrá muođuid ovddas eahkeda rájes iđida rádjái olggobealde ovdaloavdaga mii lea lihtumearkka ovddas almmustusgoađis. Dát galgá leat didjiide agálaš láhka buolvvas bulvii. 4Lámppát galget álo leat buollimin Hearrá muođuid ovddas lámpájuolggis mii lea čielga gollis duddjojuvvon.

5

24,5
2 Mos 25,30
Váldde sevlejuvvon jáffuid ja láibbo dain guoktenuppelohkái oaffarláibbi; ane guđege gáhkkui guokte efalogádasa sevlejuvvon jáffuid. 6Bija láibbiid guovtte látnii, guhtta láibbi goappáge látnii, beavddi ala čielga gollis mii lea Hearrá muođuid ovddas. 7Bija láibbiid ala buhtis suovvasa mii boldojuvvo Hearrái dollaoaffarin, oasseoaffarin láibbiid sajis. 8Juohke sabbatbeaivvi báhppa galgá bidjat láibbiid Hearrá muođuid ovdii. Dat lea israellaččaid agálaš geatnegasvuohta. 9Láibbit gullet Aronii ja su bártniide, geat galget borrat daid bassi sajis, danin go dat leat allabasit. Dat lea sin agálaš oassi Hearrá dollaoaffariin.

10Israellaččaid gaskkas lei muhtun olmmái geas lei israellaš eadni, muhto egyptalaš áhčči. Siiddas son riiddáskii israellaš olbmáin, 11

24,11
24,16
ja israellaš nissona bárdni garuhii ja bilkidii Hearrá nama, ja danin son dolvojuvvui Mosesa lusa. Olbmá eadni lei Šelomit, Dibri nieida, Dana čearddas. 12
24,12
4 Mos 15,34
Sii dolle olbmá fáŋgan dassá go Hearrá almmuhivččii maid sutnje galggai dahkat.

13Hearrá sártnui Mosesii:

1424,14 geađgádit geađgádeapmi.Doalvvo garuheaddji siidda olggobeallái, ja buohkat geat gulle su sániid, galget bidjat gieđa su oaivvi ala. De oppa searvegoddi galgá geađgádit su.

15Cealkke israellaččaide: Juohkehaš gii garuha Ipmilis, šaddá sivalažžan. 16

24,16
2 Mos 20,7
Dat gii bilkida Hearrá nama, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin, ja oppa searvegoddi galgá geađgádit su. Dat gii bilkida Hearrá nama, lehkos dal vieris dahje eatnamis riegádan, galgá goddojuvvot.

17

24,17
2 Mos 21,12
4 Mos 35,16č
Jos muhtun časká olbmo jámas, de son galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. 18Dat gii goddá oami, galgá buhttet dan, heakka heakkas. 19Jos muhtun dagaha lagamužžasis rumašlaš vigi, de sutnje galgá dahkat seammá láhkái: 20
24,20
2 Mos 21,23č
Matt 5,38č
doadjin doadjimis, čalbmi čalmmis, bátni bánis. Son galgá ieš oažžut seammá vigi maid son lea dagahan nubbái. 21
24,21
1 Mos 9,6
Dat gii goddá oami, galgá buhttet dan, muhto dat gii časká olbmo jámas, galgá ieš goddojuvvot. 22
24,22
2 Mos 12,49
Oktat láhka guoská buohkaide, sihke vierrásii ja eatnamis riegádan olbmui, dasgo mun lean Hearrá, din Ipmil.

23Dán Moses sártnui israellaččaide, ja sii dolvo garuheaddji siidda olggobeallái ja geađgádedje su jámas. Ná israellaččat ollašuhtte gohččuma maid Hearrá lei addán Mosesii.

25

Sabbatjahki ja ávvujahki

251Hearrá sártnui Mosesii Sinaiváris:

2Cealkke israellaččaide: Go dii boahtibehtet eatnamii maid mun attán didjiide, de juohke čihččet jagi eanan galgá oažžut sabbatvuoiŋŋastusa Hearrá gudnin. 3

25,3
2 Mos 23,10č
Guhtta jagi sáhtát gilvit iežat bealddu, čuohppat viidnemuoraidat ovssiid ja rádjat šattu, 4muhto čihččet jahki lea eatnama vuoiŋŋastanjahki, Hearrái basuhuvvon sabbat. Dalle it oaččo gilvit iežat bealddu itge čuohppat viidnemuoraidat ovssiid. 5It oaččo rádjat gortni mii šaddá iešalddes čuohppama maŋŋil, itge čoaggit viidnemurjjiid mat šaddet du čuohpakeahtes viidnemuorain. Dalle lea eatnama sabbatjahki. 6Dat maid eanan iešalddes šaddada sabbatjagi, lea borramuššan dutnje, du bálvaleaddjái ja bálvaleaddjinissonii, du beaivebálkkolažžii ja vierrásii gii lea ássamin muhtun áiggi du luhtte. 7Maiddái du oamit ja iežá eallit ožžot borrat visot maid eanan šaddada.

8Loga čieža jahkevahku dahjege čieža geardde čieža jagi. Go jahkevahkut leat čoggon čieža dahjege jagit leat gollan njealljelogiovcci, 9

25,9
23,27
de divtte dalle čihččet mánu logát beaivvi dorvviid čuodjat; Soabahusbeaivvi dii galgabehtet bossut dorvve miehtá iežadet eatnama. 10
25,10
2 Mos 21,1eč
3 Mos 27,24
5 Mos 15,1č
25,10 ávvujahki álggii go sii bosso viercadorvve (hebreagiel sátni jobel, mearkkaša “dorve”). ▶ dorvvet ja čoarvvit.Dii galgabehtet basuhit vihttalogát jagi ja gulahit friddjavuođa buot eatnama ássiide. Dat jahki lea ávvujahki. Dalle juohkehaš gii lea massán iežas opmodaga, oažžu dan fas alccesis ja beassá máhccat iežas soga lusa. 11Dollet ávvujagi juohke vihttalogát jagi. Allet dalle gilvve alletge rája maidege mii iešalddes lea šaddan beldui, alletge čoakke viidnemurjjiid čuohpakeahtes viidnemuorain, 12danin go dat lea ávvujahki maid galgabehtet atnit bassin. Dii oažžubehtet borrat dan maid eanan addá.

13Ávvujagi juohkehaš oažžu máhccat iežas opmodahkii. 14Jos vuovddát eatnama lagamužžasat dahje oasttát sus juoidá, de it oaččo verrošit. 15Galggat máksit lagamužžasat dan mielde man galle jagi leat gollan ávvujagi rájes, ja son galgá bidjat hatti daid jagiid logu mielde, goas sáhtát rádjat šattu. 16Mađe eambbo leat jagit, dađe alit lea haddi, ja mađe unnit leat jagit, dađe vuolit lea haddi, dasgo son vuovdá dutnje vissis jahkešaddomeari. 17

25,17
1 Tess 4,6
Dii ehpet oaččo dahkat vearrut guhtet guimmiidasadet, muhto ballet Ipmilis. Mun lean Hearrá, din Ipmil. 18
25,18
26,3–6
Doahttalehket mu báhkkomiid ja dollet mu lágaid, de oažžubehtet ássat oadjebassan iežadet eatnamis. 19
25,19
Jes 1,19
Eanan addá šaddosiiddis, ja dii beassabehtet borrat gallás ja ássat das oadjebassan. 20Dii veadjibehtet jearrat: “Maid mii borrat čihččet jagi, jos eat oaččo gilvit eatge rádjat šattu?” 21Dihtet dalle ahte mun vuolggahan didjiide buressivdnádusa guđát jagi, nu ahte eanan addá šattuid golmma jahkái. 22Go dii dasto gávccát jagi gilvibehtet, de dis lea vel boares šaddu maid borrat, ja dat lea didjiide galle dassážii go ovccát jagi šaddu lea ráddjojuvvon.

23

25,23
1 Mos 23,4
1 Muit 29,15
Sál 39,13
Eatnama ii oaččo vuovdit agibeaivái, dasgo eanan gullá munnje, ja dii lehpet vierrásat ja mátkkálaččat mu ovddas. 24Danin dii galgabehtet eatnamis mii šaddá din opmodahkan, addit vuoigatvuođa lonistit eatnama. 25
25,25
Rut 4,1eč
25,25 lonisteaddji olmmái gii oastá lagaš fuolkki luovus geatnegasvuođas. Vrd. Rut 4,3–6; Jer 32,6–15. ▶ lonisteaddji.Jos dis muhtun gefo ja šaddá vuovdit oasi opmodagastis, de su lagamus lonisteaddji galgá lonistit dan mii lea vuvdojuvvon. 26Jos soapmásis ii leat lonisteaddji, muhto son ieš suitá lonistit dan mii lea vuvdojuvvon, 27de son galgá lohkat galle jagi leat gollan dan vuovdimis. Go son lea máksán oastái lonistanhatti, de son oažžu máhccat opmodahkasis. 28Muhto jos son ii suitte dan dahkat, de vuvdojuvvon eanan báhcá oasti háldui maŋit ávvujagi rádjái. Ávvujagi oasti galgá addit dan friddjan ja ovddeš eaiggát oažžu opmodagas ruoktot.

29Jos muhtin vuovdá viesu gávpogis man birra lea muvra, de sus lea vuoigatvuohta lonistit dan alccesis jagi siste; dušše dan áiggi sus lea lonistanvuoigatvuohta. 30Muhto jos viessu ii lonistuvvo ovdal go olles jahki lea gollan, de dat šaddá oasti ja su náli opmodahkan agibeaivái iige dan dárbbaš addit friddjan ávvujagi.

31Muhto viesuid mat leat muvrrahis giliin, galgá lohkat bealdoeanamin; daid sáhttá lonistit ruoktot, ja ávvujagi dat galget addojuvvot friddja. 32

25,32
4 Mos 35,1–8
Jos 21,1–42
Levilaččain lea goittotge agálaš vuoigatvuohta lonistit viesuid mat leat sin iežaset gávpogiin. 33Jos levilaš ii lonis viesu maid lea vuovdán iežas gávpogis, de dakkár viessu galgá addojuvvot friddja ávvujagi, danin go levilaččain ii leat eará opmodat Israelis. 34Sin gávpogiid guohtuneatnamiid ii oaččo vuovdit, danin go dat leat sin agálaš opmodat.

35

25,35
5 Mos 15,7č
Jos muhtin israellaš, du viellja, gefo iige nagat šat ealihit iežas, de galggat veahkehit su seammá láhkái go olmmoš veahkeha vierrása ja mátkkálačča, ja diktit su ássat iežadet gaskkas. 36
25,36
2 Mos 22,25
5 Mos 23,19č
Sál 15,5
Sát 28,8
It oaččo váldit sus reanttu itge gáibidit sus ruoktot eambbo. Bala Ipmilisttát ja ane fuola das ahte du viellja sáhttá ássat din gaskkas. 37It oaččo váldit reanttu ruđas maid leat lonen sutnje, ja jos lonet sutnje borramušgálvvuid, de it oaččo gáibidit ruoktot eambbo go maid addet. 38Mun lean Hearrá, din Ipmil. Mun bukten din Egyptas vai attášin didjiide Kanaana ja livččen din Ipmil.

39

25,39
2 Mos 21,2č
5 Mos 15,12č
Jos muhtin israellaš, du viellja, gefo ja šaddá vuovdit iežas dutnje, de it oaččo bidjat su bargat šlávvan, 40muhto divtte su ássat iežat luhtte dego son livččii beaivebálkkolaš dahje mátkkálaš. Son galgá bargat du luhtte ávvujagi rádjái, 4125,41 áhčiidis áhčči.ja dalle son oažžu vuolgit du luhtte, son ieš ja su mánát oktan suinna, ja máhccat sogas lusa ja áhčiidis opmodahkii. 42Buot israellaččat leat mu šlávat geaid mun bukten Egyptas, ja danin sin ii oaččo vuovdit nugo šlávat vuvdojuvvojit. 43
25,43
Ef 6,9
It oaččo meannudit vieljainat garrasit, muhto bala Ipmilisttát. 44Jos siđat alccesat šláva dahje šlávvanissona, de sáhtát oastit daid álbmogiin mat leat din birra. 45Dii oažžubehtet maid oastit mánáid vierrásiin geat leat muhtin áigge din luhtte, ja earrásiid sin bearrašiin, vaikko sii livčče riegádan din eatnamis. Sii leat din opmodat, 46ja dii oažžubehtet guođđit sin árbin ja opmodahkan mánáidasadet. Sin dii oažžubehtet atnit šlávvan agibeaivái, muhto nuppiideattet, eará israellaččaid, dii ehpet oaččo bidjat bargat šlávvan.

47Jos vieris dahje mátkkálaš gii ássá du luhtte, riggu, muhto du viellja gefo ja šaddá vuovdit iežas vierrásii dahje mátkkálažžii gii ássá du luhtte, dahje muhtumii gii surggiida vierrásis, 48de israellačča sáhttá lonistit maŋŋil go son lea vuovdán iežas. Muhtin su vieljain galgá lonistit su; 49maiddái su áhči viellja, áhči vielja bárdni dahje soames eará lagaš fuolki sáhttá lonistit su, ja jos son ieš suitá, de son ieš sáhttá lonistit iežas friddjan. 50De son ja dat gii lonistii su, galgaba rehkenastit áiggi dan jagi rájes go son vuvddii iežas, gitta ávvujagi rádjái. Hatti galgá heivehit jagiid lohkui ja rehkenastit beaivebálkkolačča barggu mielde. 51Jos velá ain báhcet ollu jagit, de son galgá heivehit supmi jagiid lohkui ja lonistit iežas friddjan dainna hattiin, 52ja jos báhcet dušše unnán jagit ávvujahkái, de son galgá máksit dan supmi mii lea heivehuvvon jagiid lohkui. 53Son galgá oažžut leat isidis luhtte dego son livččii beaivebálkkolaš gii lea barggus jagi ain hávális, iige isit oaččo meannudit suinna garrasit. 54Muhto jos son ii lonistuvvo friddjan dáinna lágiin, de son šaddá friddja ávvujagi, son ieš ja su mánát oktan suinna. 55Dasgo israellaččat leat mu šlávat ja gullet munnje, sii leat mu šlávat geaid mun lean buktán Egyptas. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

26

Lohpádusat ja várrehusat

261

26,1
2 Mos 20,3č
Sál 81,10
Dii ehpet oaččo dahkat alcceseattet eahpeipmiliid. Allet čuohpa eatnamisttádet ipmilgovaid geađgebácciide alletge rohkadala daid, dasgo mun lean Hearrá, din Ipmil. 2
26,2
2 Mos 20,8
3 Mos 19,30
Dii galgabehtet doallat mu sabbahiid ja gudnejahttit mu bassibáikki. Mun lean Hearrá.

3

26,3
25,18č
5 Mos 11,13eč
28,1eč
Jos dii eallibehtet mu lágaid mielde, doahttalehpet mu báhkkomiid ja doallabehtet daid, 4
26,4
Jer 5,24+
de mun attán didjiide arvvi rivttes áigái, ja eanan addá šattuidis ja eatnama muorat šaddosiiddiset nu ollu 5
26,5
Am 9,13
ahte gordneráidnenáigi bistá viidnemuorjerádjama rádjái ja viidnemuorjerádjan bistá gordnegilvima rádjái. Dis lea borramuš ildi galle, ja dii oažžubehtet eallit oadjebassan iežadet eatnamis.

6

26,6
Sál 4,9
Esek 34,25
Mun attán ráfi din eatnamii, ja dii oažžubehtet vuoiŋŋastit iige oktage suorggat din. Mun duššadan eatnamis boraspiriid, eaige vašálaččat beasa hearjidit din eatnama, 7muhto dii ádjibehtet sin báhtui ja vuoitibehtet sin. 8
26,8
5 Mos 32,30
Viđas dis ádjet báhtui čuohtása ja čuođis dis ádjet báhtui logiduháha, ja sii gahččet din miehkkái.

9Mun jorgalan din beallái ja dagan din šattolažžan ja eatnagin; mun bisuhan lihtton dinguin. 10Dis lea ovddit jagi šaddu borramuššan ođđa šattu láddama rádjái, ja dii šaddabehtet vel bálkestit ovddit jagi šattu ođđasa ovddas.

11Mun ceggen iežan goađi din gaskii inge goassege fasttáš din. 12

26,12
2 Mos 6,7
Jer 7,23
30,22
2 Kor 6,16
Mun vádjolan din gaskkas ja lean din Ipmil, ja dii lehpet mu álbmot. 13
26,13
Esek 34,27
Mun lean Hearrá, din Ipmil, guhte bukten din Egyptas, vai dii ehpet šat livčče sin šlávvan. Mun dodjen din niskkis geassá ja dikten din vázzit njuolggočilggiid.

14

26,14
5 Mos 28,15eč
Am 4,6eč
Muhto jos dii ehpet guldal mu ehpetge doala buot dáid báhkkomiid, 15jos hilgubehtet mu mearrádusaid ja fasttášehpet mu gohččumiid nu ahte ehpet doala mu báhkkomiid muhto rihkkubehtet mu lihtu, 16de mun ráŋggáštan din. Mun ozahalan din baldosiiguin, suohtain ja báhkkadávddain mii čáskada din geahčastaga ja vuoimmehuhttá din sielu. Dii gilvibehtet gilvagiiddádet duššás, dasgo din vašálaččat borret daid. 17Mun jorgalan muođuid din vuostá, ja din vašálaččat časket din. Din vašuheaddjit ráđđejit din nu ahte dii báhtarehpet dallege go ii oktage leat doarrideamen din.

18Jos dii ehpet veláge guldal mu, de mun ráŋggáštan din čiežageardásaččat din suttuid dihte. 19

26,19
5 Mos 11,17
Mun doaján din stuorra čeavlli, dagan din almmi garasin dego ruovdi ja din eatnama bronssa láhkásažžan. 20Dii rahčabehtet duššás, go eanan ii atte šattuidis eaige eatnama muorat šaddosiiddiset.

21Jos dii ain vuostálastibehtet mu ehpetge guldal mu, de mun časkkán din čieža geardde garraseappot din suttuid dihte. 22

26,22
Esek 14,15
Mun vuolggahan meahcispiriid fallehit din, ja dat dahket din mánáheapmin, duššadit din omiid ja uhcidit din logu, nu ahte geainnut šaddet olbmoheapmin.

23Jos dii ehpet oahpa dán ráŋggáštusasge muhto vuostálastibehtet mu, 24de mun ieš jorgalan din vuostá ja časkkán din čieža geardde garraseappot din suttuid dihte. 25Mun divttán vašálačča fallehit din ja mávssahit dan ahte rihkuidet lihtu, ja jos dii geassádehpet gávpogiiddáseattet, de mun vuolggahan din gaskii rohttudávdda, ja dii addojuvvobehtet vašálaččaid gihtii. 26

26,26
Esek 14,13
26,26 duššadan din láiberáju govvida nealggi. Vrd. Sál 105,16; Esek 4,16; 14,13.Mun duššadan din láiberáju, nu ahte logi nissonii okta uvdna lea galle sin vátna láibbiid goikadeapmái. Sii fertejit juohkit láibbiid vihkkemiin, iige oktage gallán dain.

27Jos dii ehpet veláge mieđa guldalit muhto vuostálastibehtet mu, 28de munge jorgalan din vuostá moaris ja ráŋggáštan din čiežageardásaččat din suttuid dihte. 29

26,29
5 Mos 28,53
Jer 19,9
Dii šaddabehtet borrat bártniideattet ja nieiddaideattet oačči. 30
26,30
Esek 6,4č
Mun duššadan din oaffarbáikkiid, njeaiddán din suovasáltáriid ja bálkestan din jápma gorudiid mieska eahpeipmilčuolddaideattet ala. Mun fasttášišgoađán din 31ja dagan din gávpogiid čievračopman, duššadan din bassibáikkiid inge beroš din oaffariid soažžudeaddji hájas. 32
26,32
Jer 25,9
Mun dagan din eatnama nu ávdimin ahte din vašálaččat geat ásset dohko, hirpmástuvvet. 33
26,33
5 Mos 28,64eč
Jer 9,16
Mun biđgen din álbmogiid gaskii ja doarridan din miehkki gieđas. Din eanan šaddá ávdimin ja din gávpogat čievračopman. 34
26,34
25,4
26,34 sabbatjagiin Vrd. 25,2eč.Dalle eanan oažžu ávdimin vuoiŋŋastettiin buhtadusa sabbatjagiin maid dii ehpet addán dasa, dan botta go dii ieža lehpet vašálaččaideattet eatnamis. Dalle din iežadet eanan vuoiŋŋasta ja oažžu buhtadusa sabbatjagiinnis. 35
26,35
2 Muit 36,21
Oppa dan áiggi go eanan lea ávdimin, de dat oažžu doallat sabbaha maid dat ii ožžon doallat dalle go dii ásaidet doppe. 36Daid geat báhcet dis ja ásset vašálaččaid eatnamis, mun dagan nu balešin ahte girdi lastta skoabiheapmige vuodjela sin báhtui. Sii báhtarit dego miehkis ja gahččet, vaikko ii oktage doarrit sin. 37
26,37
5 Mos 32,30
Jes 30,17
Dego miehkis báhtarettiin sii guosadit guhtet guoimmiset njeaiga, vaikko ii oktage doarrit sin. Dii ehpet biđe vašálaččaineattet, 38muhto jávkabehtet vieris álbmogiid seahká, ja din vašálaččaid eanan njielasta din. 39Dat geat báhcet dis, goarránit vearredaguideaset dihte vašálaččaid eatnamii, ja maiddái áhčiideaset vearredaguid dihte sii goarránit.

40

26,40
5 Mos 4,30
30,1eč
Dan 9,4eč
De sii dovddastit iežaset vearredaguid ja áhčiideaset vearredaguid, dan ahte ledje oskkáldasmeahttumat ja nággárat. 4126,41 sin birračuohpakeahtes váibmu Birračuohpahus, mii lei Ipmila lihtu olgguldas mearka (1 Mos 17,10), govvida muhtumin maid váimmu jorgalusa. Vrd. 5 Mos 10,16; 30,6; Jer 4,4.Danin munge vuostálasten sin ja dolvon sin sin vašálaččaid eatnamii. Doppe sin birračuohpakeahtes váibmu vuollána, ja sii soabahit vearredaguideaset, 42
26,42
2 Mos 2,24
2 Gon 13,23Luk 1,72
ja mun muitán lihtton Jakobiin, Isakiin ja Abrahamiin, ja mun muitán maiddái sin eatnama. 43Muhto eanan ferte vuos guorranit ja leat ávdimin buhtadussan doalakeahtes sabbahiin. Sii ieža šaddet soabahit suttuideaset, danin go sii leat hilgon mu lágaid ja fasttášan mu gohččumiid. 44Muhto vaikko sii leat vašálaččaideaset eatnamis, de mun in dattetge hilggo sin inge fasttáš sin, nu ahte duššadivččen sin ja rihkošin lihtton singuin, dasgo mun lean Hearrá, sin Ipmil. 45Sin dihte mun muitán lihtton sin máddariiguin geaid mun bukten Egyptas álbmogiid oaidnut, vai mun livččen sin Ipmil. Mun lean Hearrá.

46Dát leat dat lihtu mearrádusat, báhkkomat ja lágat maid Hearrá Mosesa bokte ásahii iežas ja israellaččaid gaskii Sinaiváris.