Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Ráŋggáštusmearrádusat

201Hearrá sártnui Mosesii:

2

20,2
18,21+
20,2 geađgádit geađgádeapmi.Cealkke israellaččaide: Jos muhtin israellaš dahje vieris gii ássá Israelis, oaffaruššá mánás Molokii, de son galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin; dan guovllu olbmot galget geađgádit su. 3Ná mun jorgalan dan olbmá vuostá ja jávkadan su álbmogisttis. Sonhan lea oaffaruššan mánás Molokii, dahkan mu bassibáikki buhtismeahttumin ja heahppášuhttán mu bassi nama. 4Muhto jos dan guovllu olbmot eai daga oaidnin ahte dat olmmái lea oaffaruššan mánás Molokii eaige gotte su, 5de mun ieš jorgalan su ja su soga vuostá ja jávkadan su su álbmogis ja buohkaid geat su maŋis furrošit Molokiin. 6
20,6
19,31+
Jos soamis jorgala jábmiid vuoiŋŋaid ja einnostusvuoiŋŋaid beallái ja furroša daiguin, de mun jorgalan dan olbmo vuostá ja jávkadan su su álbmogis.

7

20,7
11,44+
Dii galgabehtet basuhit iežadet ja leat basit, danin go mun lean Hearrá, din Ipmil. 8Dii galgabehtet doallat mu lágaid ja doallat daid. Mun, Hearrá, lean basuhan din.

Suddu ja ráŋggáštus

9

20,9
2 Mos 21,17
5 Mos 27,16
Sát 20,20
Juohkehaš gii garuha áhčis ja eatnis, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. Son lea garuhan áhčis ja eatnis, son lea sivalaš iežas jápmimii.

10

20,10
18,6–23
Jos olmmái furroša lagamuččas áhkáin, de goappašagat, olmmái ja nisson, galgaba ráŋggáštuvvot jápmimiin. 11Jos olmmái veallá áhčis áhkáin, de son heahppášuhttá áhčis. Soai goappašagat galgaba ráŋggáštuvvot jápmimiin, soai leaba sivalaččat iežaska jápmimii. 12Jos olmmái veallá manjiinis, de soai goappašagat galgaba ráŋggáštuvvot jápmimiin. Soai leaba dahkan fastivuođa, soai leaba sivalaččat iežaska jápmimii. 13Jos olmmái veallá olbmáin nugo olmmái veallá nissoniin, de soai goappašagat leaba dahkan fastivuođa ja galgaba ráŋggáštuvvot jápmimiin. Soai leaba sivalaččat iežaska jápmimii. 14Jos olmmái váldá áhkkán nissona ja su eatni, de dat lea heahpatlaš dahku, ja danin olbmá ja nissonguoktá galgá boaldit. Din gaskkas ii oaččo leat mihkkege heahpatlašvuođaid.

15Jos olmmái seahkanaddá omiin, de son galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin, ja maiddái oami galgá njuovvat. 16Jos nisson lahkana oapmái vai beassá seahkanaddat dainna, de sihke nisson ja oapmi galget ráŋggáštuvvot jápmimiin. Nisson lea sivalaš iežas jápmimii ja nu maiddái oapmi.

17Jos olmmái váldá áhkkán iežas oappá, áhčis dahje eatnis nieidda, ja soai oaidniba goabbat guoimmiska álásvuođa, de dat lea heahpatlaš dahku. Soai galgaba jávkaduvvot iežaska álbmogis buohkaid oaidnut. Olmmái lea veallán oappáinis ja lea danin šaddan sivalažžan. 18Jos olmmái veallá nissoniin go nissonis leat mánodávddat, de soai leaba rahpan nissona vara ádjaga ja galgaba jávkaduvvot iežaska álbmogis. 19It oaččo veallát eatnát oappáin itge áhčát oappáin, danin go dat gii dahká nu, heahppášuhttá iežas oačči ja vara, ja guktot šaddaba sivalažžan. 20Dat gii veallá áhčis vielja áhkáin, heahppášuhttá áhčis vielja. Soai šaddaba sivalažžan ja jápmiba mánáheapmin. 21Jos soamis váldá áhkkán vieljas áhká, de dat lea fastivuohta. Go son lea heahppášuhttán vieljas, de soai šaddaba mánáheapmin.

22

20,22
18,28
19,37
Dii galgabehtet doallat buot mu lágaid ja báhkkomiid ja eallit daid mielde, vai eanan gosa mun doalvvun din ássat, ii vuovsse din olggos. 23Dii ehpet oaččo vádjolit daid álbmoga vieruid mielde maid mun áján eret din ovddas. Dat álbmogat leat dahkan buot dakkár fasttiid, ja mun lean fasttášišgoahtán daid. 24
20,24
2 Mos 3,8
1 Gon 8,53
Danin mun celken didjiide: Dii galgabehtet váldit sin eatnama oapmineattet, danin go mun attán dan didjiide opmodahkan, dan eatnama mas golgá mielki ja honnet. Mun, Hearrá, din Ipmil, lean sirren din eará álbmogiin. 25
20,25
11,2eč
Dii galgabehtet dahkat erohusa buhtis ja buhtismeahttun elliid ja buhtis ja buhtismeahttun lottiid gaskkas. Allet daga iežadet fastin nu ahte borrabehtet njealjejuolggat elliid, lottiid dahje njoammuid maid mun lean sirren buhtismeahttumin. 26
20,26
2 Mos 19,5
3 Mos 11,44č
Dii galgabehtet álo leat basuhuvvon munnje, dasgo mun, Hearrá, lean bassi, ja mun lean dahkan erohusa din ja eará álbmogiid gaskkas ja váldán din iežan álbmogin.

27

20,27
19,31
Dakkár olmmái dahje nisson geas lea jábmiid vuoigŋa dahje einnostusvuoigŋa, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. Son galgá geađgáduvvot, son lea sivalaš iežas jápmimii.

21

Báhpaid bassivuođamearrádusat

211

21,1
10,5č
Esek 44,25
Hearrá sártnui Mosesii:

Cealkke báhpaide, Arona bártniide: Báhppa ii oaččo dahkat iežas buhtismeahttumin nu ahte guoská iežas soga olbmui gii lea jápmán, 2muđui go dalle go jábmi lea su lagaš fuolki: eadni, áhčči, bárdni, nieida, viellja 3dahje oabbá gii ii lean leamaš náitalan ja gii lea ássan su luhtte. 4Muhto son ii oaččo dahkat iežas buhtismeahttumin náitalan nissona dihte gii lea su fuolki.

5

21,5
19,27č
Esek 44,20
21,5 ráhket iežaset … rupmašii moraštanvierut. Gč. 19,27.Báhpat eai oaččo ráhket iežaset oaivvi gokkoge, eai čuohppat skávžžáid eaige nádjat mearkkaid iežaset rupmašii. 6Sii galget leat basuhuvvon Ipmilasaset, eaige sii oaččo dahkat Ipmila nama eahpebassin, dasgo sii guddet ovdan Hearrá dollaoaffariid, Ipmileaset biepmu, ja galget dan dihte leat basit.

7

21,7
Esek 44,22
Báhppa ii oaččo váldit áhkkán fuorránissona iige heahppášuhttojuvvon nissona iige nissona gean boadnjá lea hilgon, dasgo báhppa lea basuhuvvon Ipmilasas. 8
21,8
19,2
Dii galgabehtet atnit báhpa bassin, danin go son oaffaruššá biepmu din Ipmilii. Son galgá leat dutnje bassi, dasgo mun, Hearrá, guhte basuhan din, lean bassi. 9Jos báhpa nieida dahká iežas eahpebassin furrošemiin, de son dahká áhčis eahpebassin. Son galgá boldojuvvot.

10

21,10
2 Mos 28,41
3 Mos 8,12
10,6
Dat báhppa gii lea bajimuš vieljaidis gaskkas, gean oaivvi ala lea golggahuvvon vuoidanolju ja gii lea vihahuvvon báhppan ja oažžu gárvodit bassi biktasiid, ii oaččo diktit vuovttaid heaŋgát luovusin iige oaččo gaikkodit biktasiiddis. 11Son ii oaččo mannat jábmi lusa. Son ii oaččo šaddat buhtismeahttumin ii velá áhčis iige eatnis dihtege. 12Son ii oaččo vuolgit bassibáikkis iige dahkat Ipmilis bassibáikki eahpebassin, dasgo son lea vihahuvvon Ipmilis vuoidanoljjuin. Mun lean Hearrá.

13Áhkkán son galgá váldit eadneviđá nieidda. 14

21,14
21,7
Esek 44,22
Son ii oaččo váldit áhkkán leaskka, hilgojuvvon ja heahppášuhttojuvvon nissona iige fuorránissona; son oažžu váldit áhkkán dušše eadneviđá nieidda iežas álbmogis, 15amas eahpebasuhit iežas náli álbmogis gaskkas. Mun lean Hearrá guhte basuhan su.

16Hearrá sártnui Mosesii:

17

21,17
1 Tim 3,2
Tit 1,6č
Cealkke Aronii: Du nális ii oktage geas lea liitu, oaččo goassege loaiddastit oaffaruššat biepmu Ipmilii. 18Ii oktage geas lea liitu, oaččo loaiddastit ovdan oaffaruššat, ii oktage čalmmeheapme iige skierbmá, ii oktage gean muođuin lea vihki dahje gean rupmašis lea váili, 19ii oktage gean juolgi dahje giehta lea doddjon, 20ii oktage geas lea guvrečielgi dahje gii lea deagga šattus, ii oktage geas lea dieigi čalmmis dahje durvát dahje ribon dahje vigáiduvvan guolat. 21Báhppa Arona nális ii oktage geas lea liitu, oaččo loaiddastit oaffaruššat Hearrá dollaoaffariid. Jos sus lea liitu, de son ii oaččo loaiddastit oaffaruššat biepmu Ipmilii. 22Son oažžu gal borrat Ipmila biepmu, sihke dan mii lea allabassi ja dan mii lea bassi, 23muhto go sus lea liitu, de son ii oaččo boahtit ovdaloavdaga lusa iige loaiddastit áltára ovdii; muđui son eahpebasuha mu bassibáikki. Mun lean Hearrá guhte basuhan sin.

24Moses sártnui dán Aronii, su bártniide ja buot israellaččaide.

22

Bassi attáldagat ja oaffarat

221Hearrá sártnui Mosesii:

2Gohčo Arona ja su bártniid gieđahallat várrugasat bassi attáldagaid maid israellaččat basuhit munnje. Báhpat eai oaččo eahpebasuhit mu bassi nama. Mun lean Hearrá. 3Cealkke sidjiide: Jos soamis din nális muhtumin lahkana buhtismeahttumin bassi attáldagaide maid israellaččat leat basuhan Hearrái, de son galgá jávkaduvvot mu čalmmiid ovddas. Mun lean Hearrá.

4Arona nális ii oktage geas lea spihtáldávda dahje golgamat, oaččo borrat bassi attáldagaid, ovdal go lea šaddan buhtisin. Dát guoská juohkehažžii gii lea guoskkahan man beare mii lea šaddan buhtismeahttumin jábmi dihte, dahje dasa geas lea mannan siepman, 5ja maiddái dasa gii lea guoskan dakkár smávvaeallái mas šaddá buhtismeahttumin dahje olbmui geas šaddá buhtismeahttumin, lehkos dat dal mii ihkinassii buhtismeahttunvuođaid. 6Dat gii guoská masage dakkárii, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái, iige son oaččo borrat bassi attáldagaid ovdal go lea basadan. 7Muhto go beaivváš lea luoitádan, de son lea buhtis, ja de son oažžu borrat bassi attáldagaid, dasgo dat lea su borramuš. 8

22,8
11,39č
17,15
Esek 44,31
Ieš jápmán dahje jámas gaikkoduvvon ealli son ii oaččo borrat, amas šaddat buhtismeahttumin. Mun lean Hearrá. 9Sii galget doallat dan maid mun lean mearridan, amaset šaddat sivalažžan ja jápmit dan dihte go dahket eahpebassin dan mii lea bassi. Mun lean Hearrá guhte basuhan sin.

10Ii oktage olggobealolmmoš oaččo borrat bassi attáldagaid. Mátkkálaš gii orru báhpa luhtte, dahje báhpa beaivebálkkolaš ii oaččo borrat dan mii lea bassi. 11Muhto jos báhppa lea oastán šláva, de šlávva oažžu dan borrat, ja seammá láhkái šlávva gii lea riegádan su viesus; sii ožžot borrat seammá borramuša go báhppa ieš. 12Jos báhpa nieida náitala olggobealolbmáin, de son ii oaččo šat borrat bassi oaffarattáldagaid. 13Muhto jos báhpa nieida šaddá leaskan dahje hilgojuvvo eaige sus leat mánát, ja son máhccá áhčis vissui, de son oažžu borrat áhčis borramušaid nugo dalle go lei nuorra. Muhto olggobealolmmoš ii oaččo borrat daid. 14

22,14
5,16
Jos soamis meaddá borrat dan mii lea bassi, de son galgá buhtadit dan báhppii ja lasihit dasa vel viđádasa. 15Báhpat eai oaččo dahkat eahpebassin bassi attáldagaid maid israellaččat oaffaruššet Hearrái 16ja nu dagahit sidjiide siva ja ráŋggáštusa, go diktet sin borrat bassi attáldagaid. Dasgo mun lean Hearrá guhte basuhan daid.

17Hearrá sártnui Mosesii:

18Cealkke Aronii ja su bártniide ja buot israellaččaide: Jos soames israellaš dahje soames vieris gii ássá Israelis, buktá Hearrái oaffarin oami, leaččai dat dal lohpádusoaffar dahje eaktodáhtolaš oaffar maid son áigu oaffaruššat Hearrái boaldinoaffarin, 19de dat galgá leat varis almmá vigi haga: vuoksá, sávza dahje gáica. Ná dat lea Hearrá miela mielde. 20

22,20
Kap.
Ehpet oaččo oaffaruššat ealli mas lea vihki, dasgo dat ii leat Hearrá miela mielde.

21Jos soamis buktá vuovssá, sávzza dahje gáicca searvevuođaoaffarin Hearrái juogo danin go áigu deavdit lohpádusa dahje danin go áigu addit eaktodáhtolaš oaffara, de ealli galgá leat almmá vigi haga, vai dat livččii dohkálaš Hearrái. Das ii oaččo leat makkárge vihki. 22Ehpet oaččo oaffaruššat Hearrái ealli mii lea čalmmeheapme, mas lea doddjon juolgi dahje mii lea lápmašuvvan, dahje mas leat spárttut, durvát dahje ribon. Dakkáriid ehpet oaččo bidjat áltára ala dollaoaffarin Hearrái. 23Dakkár vuovssá dahje sávzza mas lea okta lahttu ilá stuoris dahje ilá uhcci, don oaččut oaffaruššat eaktodáhtolaš oaffarin, muhto dat ii dohkke Hearrái lohpádusoaffarin. 24Dakkár ealli man guolat leat čárvojuvvon, cuvkejuvvon, gaikkoduvvon dahje čuhppojuvvon, ii oaččo oaffaruššat Hearrái. Ehpet oaččo dahkat dakkára iežadet eatnamis 25ehpetge oastit vierroeatnama olbmos dakkár elliid ja buktit daid biebmun Ipmilasadet. Dat leat billašuvvan, dain lea vihki, iige din attáldat leat Hearrá miela mielde.

26Hearrá sártnui Mosesii:

27

22,27
2 Mos 22,30
Go gálbi, láppis dahje gihcci lea riegádan, de dan galgá diktit leat eatnis luhtte čieža beaivvi, muhto gávccát beaivvi rájes dat dohkke dollaoaffarattáldahkan Hearrái. 28Ehpet oaččo njuovvat gusa ja dan gálbbi dahje sávzza ja dan lábbá seammá beaivvi. 29Go oaffaruššabehtet Hearrái giittusoaffara, de galgabehtet oaffaruššat dan nu ahte dat lea Hearrá miela mielde. 30
22,30
7,15
19,6
Dan galgá borrat seammá beaivvi; ehpet oaččo guođđit das maidege maŋit iđidii. Mun lean Hearrá.

31Dii galgabehtet doallat mu báhkkomiid ja eallit daid mielde. Mun lean Hearrá. 32Ehpet oaččo dahkat eahpebassin mu bassi nama, dasgo israellaččat galget atnit mu bassin. Mun lean Hearrá guhte basuhan din. 33Mun bukten din Egyptas vai livččen din Ipmil. Mun lean Hearrá.