Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

Rivttes oaffarbáiki

171Hearrá sártnui Mosesii:

2Cealkke Aronii, su bártniide ja buot israellaččaide: Ná Hearrá lea gohččon:

3Jos soames israellaš goddá vuovssá, lábbá dahje gáicca siiddas dahje siidda olggobealde 4iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa, vai beassá addit dan oaffarattáldahkan Hearrái su goađi ovddas, de dat lohkkojuvvo sutnje varravealgin. Son lea golggahan vara, ja son galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 5Dan dihte israellaččat eai šat oaččo njuovvat oaffarelliideaset gos fal olgun, muhto sii galget buktit daid báhppii Hearrá ovdii almmustusgoađi uvssa lusa ja njuovvat daid doppe searvevuođaoaffarin Hearrái. 6Báhppa galgá riškkuhit vara Hearrá áltára ala almmustusgoađi uvssa guoras. Son galgá boaldit buoiddi hádjan mii lea Hearrá miela mielde. 7

17,7
2 Mos 34,15
17,7 bohkkávuoiŋŋaide Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi soaitá leat bahás vuoiŋŋat dahje ipmilat bohká hámis. ▶ Septuagintas lea “bahás vuoigŋa”. Vrd. 2 Muit 11,15; Jes 13,21; 34,14.Israellaččat eai oaččo šat oaffaruššat njuovvanoaffariid bohkkávuoiŋŋaide maiguin sii furrošit. Dát lea sidjiide agálaš láhka buolvvas bulvii.

8Cealkke sidjiide: Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaffaruššá boaldinoaffara dahje njuovvanoaffara 9

17,9
5 Mos 12,5č13č
iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa vai beassá addit dan Hearrái, de dat olmmái galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

Varraborrangielddus

10

17,10
3,17
Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, borrá maidege mas lea varra, de mun jorgalan dan olbmo vuostá ja jávkadan su su álbmogis. 11
17,11
1 Mos 9,4
5 Mos 12,23
Hebr 9,22
Varas lea sivdnádusa heagga. Mun lean mearridan ahte varra galgá buktojuvvot áltára ala soabahussan didjiide alcceseattet. Varra buktá soabahusa, danin go varas lea heagga. 12Dan dihte mun lean cealkán israellaččaide ahte ii oktage sis oaččo borrat vara. Ii vierisge gii ássá din gaskkas, oaččo borrat vara. 13Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá sin gaskkas goddá bivddus meahccefuođđu dahje lotti maid oažžu borrat, de son galgá golggahit das vara ja gokčat vara muolddain. 14
17,14
7,27
Dasgo varra lea juohke sivdnádusa heagga. Danin mun lean cealkán israellaččaide ahte sii eai oaččo borrat mange sivdnádusa vara, dasgo juohke sivdnádusa varra lea dan heagga. Juohkehaš gii borrá vara, galgá jávkaduvvot.

15

17,15
11,40
Jos muhtun, leaččai son dal eatnamis riegádan dahje vieris, borrá ieš jápmán dahje jámas gaikkoduvvon ealli, de son galgá bassat biktasiiddis ja basadit. Son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái; de son lea buhtis. 16Muhto jos son ii basa biktasiiddis iige basat, de son šaddá sivalažžan.

18

Láhka sohkabeallegaskavuođain

181Hearrá sártnui Mosesii:

2Cealkke israellaččaide: Mun lean Hearrá, din Ipmil. 3Dii ehpet oaččo dahkat nugo dahke Egyptas gos dii ásaidet, ehpetge nu mo dahket Kanaanis gosa mun doalvvun din. Allet ane sin vieruid. 4Doahttalehket mu lágaid, dollet mu báhkkomiid ja ellet daid mielde. Mun lean Hearrá, din Ipmil. 5

18,5
Neh 9,29
Esek 20,11
Rom 10,5
Gal 3,12
Dollet mu báhkkomiid ja lágaid. Juohke olbmui gii doallá daid, dat addet eallima. Mun lean Hearrá.

6Ii oktage oaččo veallát soapmásiin gii lea su fuolki. Mun lean Hearrá. 7

18,7
1 Mos 19,33
It oaččo heahppášuhttit áhčát nu ahte veallát etniinat; son lea du iežat eadni, ale veallá suinna. 8
18,8
1 Mos 35,22
3 Mos 20,11č
5 Mos 22,30
27,20
2 Sam 16,22
Esek 22,10
1 Kor 5,1
It oaččo veallát eadnebeliinat; muđui don heahppášuhtát iežat áhči. 9
18,9
20,17
2 Sam 13,14
Esek 22,11
It oaččo veallát oappáinat, it oaččo veallát oabbábeliinatge, gulaš son dal duinna seammá bearrašii dahje ii. 10It oaččo veallát bártnát nieiddain dahje nieiddat nieiddain; muđui don heahppášuhtát iežat oačči ja vara. 11It oaččo veallát iežat eadnebeale nieiddain; son lea du áhči fuolki, son lea du oabbá. 12It oaččo veallát iežat siesáin; son lea du áhči fuolki. 13It oaččo veallát iežat muoŧáin, son lea du eatni fuolki. 14
18,14
20,19č
It oaččo veallát áhčát vielja áhkáin, sonhan lea du ipmi. 15
18,15
1 Mos 38,18
Esek 22,11
It oaččo veallát iežat manjiin; son lea bártnát áhkká, ale veallá suinna. 16
18,16
20,21
Mark 6,18
It oaččo veallát vieljat áhkáin, muđui don heahppášuhtát iežat vielja. 17
18,17
20,14
It oaččo veallát nissoniin ja su nieiddain, itge oaččo veallát su bártni dahje su nieidda nieiddain; sii leat lagaš fulkkežat, dat livččii heahpatlaš dahku. 18It oaččo váldit áhkát oappá liigeáhkkán ja veallát suinna, nu guhká go du áhkká lea eallimin.

19

18,19
20,18
It oaččo veallát nissoniin gii mánodávddaid geažil lea buhtismeahttun. 20
18,20
20,10
2 Sam 11,4
12,9
It oaččo veallát lagamuččat áhkáin, amat šaddat buhtismeahttumin. 21
18,21
20,2č
5 Mos 12,31
2 Gon 23,10
Jer 7,31
32,35
It oaččo addit ovttage mánáinat Molokii, muđui don heahppášuhtát iežat Ipmila nama. Mun lean Hearrá. 22
18,22
20,13
Rom 1,27
1 Kor 6,9
It oaččo veallát olbmáin nugo olmmái veallá nissoniin, dakkár lea fasti. 23
18,23
2 Mos 22,19
3 Mos 20,15č
5 Mos 27,21
It oaččo seahkanaddat mainnage omiin, amat šaddat buhtismeahttumin. Nisson ii oaččo ásahit iežas oami ovdii, vai beassá seahkanaddat dainna; dakkár lea eartnjehas.

24Allet daga iežaideattet buhtismeahttumin mainnage dákkáriin. Dasgo buot dákkáriin dat álbmogat maid mun áján eret din ovddas, leat dahkan iežaset buhtismeahttumin. 25Maiddái eanan lea šaddan buhtismeahttumin. Danin mun ráŋggáštin eatnama dan vearredaguid dihte, ja dat vuvssii olggos ássiidis. 26Muhto dii galgabehtet doallat mu lágaid ja mu báhkkomiid. Allos oktage dis, leaččai son dal eatnamis riegádan dahje vieris gii ássá din gaskkas, dahko ovttage diein fastivuođain. 27Dakkár fastivuođaid dahke eatnama ássit ovdal din, ja eanan šattai buhtismeahttumin. 28Allet divtte eatnama vuoksit din olggos danin go dahkabehtet dan buhtismeahttumin, nugo dat vuvssii olggos dan álbmoga mii lei ovdal din. 29Juohkehaš gii dahká ovttage dáin fasttes daguin, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 30

18,30
19,37
20,8
Dollet mu mearrádusa alletge ane daid fasttes vieruid maid olbmot atne ovdal din; dii ehpet oaččo dahkat iežadet buhtismeahttumin daiguin. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

19

Bassivuođalágat

191Hearrá sártnui Mosesii:

2

19,2
11,44č
1 Pet 1,16
Cealkke oppa Israela searvegoddái: Lehket basit, dasgo mun, Hearrá, din Ipmil, lean bassi. 3
19,3
2 Mos 20,812
Juohkehaš dis galgá gudnejahttit eatnis ja áhčis ja doallat mu sabbahiid. Mun lean Hearrá, din Ipmil. 4
19,4
2 Mos 20,3č23
Allet jorgal eahpeipmiliid beallái. Allet daga alcceseattet leikejuvvon ipmilgovaid. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

5

19,5
7,11eč
Go dii oaffaruššabehtet searvevuođaoaffara Hearrái, de dahket dan nu ahte dat lea Hearrá miela mielde. 6Dan galgá borrat seammá beaivvi go dat oaffaruššojuvvo, dahje maŋit beaivvi. Dan mii báhcá goalmmát beaivái, galgá boaldit. 7Jos soamis borrá dan goalmmát beaivvi, de dat lea fastivuohta, iige Hearrá dohkket oaffara. 8Dat gii borrá dan, šaddá sivalažžan, dasgo son lea dahkan eahpebassin dan mii lei basuhuvvon Hearrái. Son galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

9

19,9
23,22
5 Mos 24,19č
Rut 2,2č
Go šaddu ráddjojuvvo du eatnamis, de it oaččo čuohppat gortni bealdoravddaid ráje itge čoaggit gordneoivviid mat leat báhcán. 10It oaččo atnit maŋŋerádjama viidnegárddistat itge čoaggit gahččan viidnemurjjiid. Guođe daid gefiid ja vierrásiid várás. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

11

19,11
2 Mos 20,15č
Ef 4,2528
Kol 3,9
1 Tess 4,6
Ehpet oaččo suoládit, ehpet gielistit ehpetge beahttit guhtet guimmiideattet. 12
19,12
2 Mos 20,7+
Ehpet oaččo vuordnut veriid mu nammii, dasgo dalle don dagat Ipmilat nama eahpebassin. Mun lean Hearrá. 13
19,13
5 Mos 24,14č
Jer 22,13
Jak 5,4
It oaččo váldit lagamuččastat veagal maidege itge rievidit sus maidege. It oaččo doallat beaivebálkkolačča bálkká alddát maŋit iđidii. 14
19,14
5 Mos 27,18
It oaččo garuhit bealjeheami itge bidjat čalmmeheami ovdii juoidá masa son jorrala, muhto bala Ipmilisttát. Mun lean Hearrá.

15

19,15
2 Mos 23,3
5 Mos 1,17
16,19
Sát 24,23č
Ehpet oaččo dahkat veriid dubmedettiin. It oaččo leat bealát geafi ávkin itge riggá ávkin, muhto dubme lagamuččat vuoiggalaččat. 16
19,16
Sál 15,3
Jer 9,8
Esek 22,9
It oaččo vázzit birra ja bostalit iežat vieljaid, it oaččo bivdit lagamuččat heakka. Mun lean Hearrá. 17
19,17
Matt 18,15
Luk 17,3
1 Joh 2,11
3,15
It oaččo vašuhit vieljat, muhto cuiggot su, amat šaddat sivalažžan su dihte. 18
19,18
5 Mos 6,5
Matt 5,43
19,19
22,39
Mark 12,31
Luk 10,27
Rom 12,19
13,9
Gal 5,14
Jak 2,8
It oaččo mávssahit geasage itge vašuhit álbmogat olbmuid, muhto ráhkis lagamuččat nugo iežat. Mun lean Hearrá.

19

19,19
5 Mos 22,911
Galggat doallat mu lágaid. Ale divtte omiinat guokte šlája seahkanaddat oktii. It oaččo gilvit guovttelágán siepmaniid beldosat. It oaččo atnit biktasiid mat leat gođđojuvvon guovttelágán láiggis.

20Jos olmmái veallá šlávvanissoniin gii lea lohpiduvvon áhkkán nuppi olbmái, muhto ii leat vel ostojuvvon friddjan dahje luitojuvvon friddjan, de dat olmmái galgá máksit vahátmávssu. Sudno ii oaččo goddit, danne go nisson ii lean luitojuvvon friddjan, 21muhto olmmái galgá buktit Hearrái almmustusgoađi uvssa lusa viercca iežas vealgeoaffarin. 22Go báhppa Hearrá muođuid ovddas lea doaimmahan sutnje soabahusa oaffaruššamiin viercca vealgeoaffarin, de son oažžu ándagassii suttu maid lea dahkan.

23Go dii boahtibehtet iežadet eatnamii ja gilvibehtet buotlágán šattosmuoraid, de galgabehtet diktit vuosttaš šaddosiid orrut. Golbma jagi šaddosat leat didjiide gildosat; allet bora daid. 24Muhto njealját jagis buot daid šaddosat galget basuhuvvot Hearrái ávvudemiin. 25Easkka viđát jagi oažžubehtet borrat daid šaddosiid. Ná dii oažžubehtet mihá eambbo šattu. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

26

19,26
3,17
5 Mos 12,23
18,10č
2 Gon 21,6č
Ehpet oaččo borrat bierggu mas lea varra. Ehpet oaččo einnostit ehpetge lohkat mearkkaid. 2719,27 čuohppat vuovttaid … skávžžáid moraštanvierru mii lei gielddus báhpaide. ▶ moraštanvierut. Vrd. 21,5; 5 Mos 14,1č; Jer 9,26; 25,23; 49,32.Ehpet oaččo čuohppat vuovttaid geađđašiin ehpetge čuohppat skávžžáid. 28
19,28
5 Mos 14,1
Ehpet oaččo nádjat mearkkaid iežadet rupmašii jápmán olbmo dihte ehpetge bidjat boalddihuvvon čálamearkkaid iežadet liikái. Mun lean Hearrá.

29It oaččo heahppášuhttit nieiddat nu ahte divttát su šaddat fuorrán, vai fuorrávuohta ja heahpatlašvuohta ii deavdde eatnama. 30Galgabehtet doallat mu sabbahiid ja gudnejahttit mu bassibáikki. Mun lean Hearrá. 31

19,31
20,627
5 Mos 18,10č
1 Sam 28,7eč
Jes 8,19
Ehpet oaččo jorgalit jábmiid vuoiŋŋaid beallái ehpetge ohcat einnostusvuoiŋŋaid, vai dat eai daga din buhtismeahttumin. Mun lean Hearrá, din Ipmil. 32
19,32
1 Tim 5,1č
Čuožžil čurgesvuovttaga ovddas, gudnejahte vuoras olbmo ja bala Ipmilisttát. Mun lean Hearrá.

33

19,33
2 Mos 22,21+
Jos soames vieris ássá din eatnamii, de ehpet oaččo soardit su. 34Vieris gii ássá din luhtte galgá leat didjiide dego eatnamis riegádan olmmoš. Ráhkis su dego iežat, dasgo diihan maid leiddet vierrásat Egyptas. Mun lean Hearrá, din Ipmil.

35Ehpet oaččo verrošit go mearridehpet guhkkodat-, deaddo- dahje geassomihtu. 36

19,36
5 Mos 25,13–16
Sát 11,1
Mi 6,10č
Dis galget leat rivttes veavttat, rivttes veaktageađggit, rivttes efamihttu ja rivttes hinmihttu. Mun lean Hearrá, din Ipmil, gii bukten din Egyptas. 37
19,37
18,30
Dii galgabehtet doallat buot mu lágaid ja báhkkomiid ja eallit daid mielde. Mun lean Hearrá.