Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

Stuorra soabahusbeaivi

161

16,1
10,1–7
23,26–32
4 Mos 29,7–11
Hearrá sártnui Mosesii maŋŋil go Arona bártniguovttos leigga jápmán, go leigga loaiddastan Hearrá muođuid ovdii.

2

16,2
2 Mos 40,34eč
Hebr 9,7
Son celkkii: Cealkke vielljasat Aronii ahte son ii oaččo mannat goas ihkinassii bassibáikki ovdaloavdaga siskkobeallái ja soabahussaji lusa mii lea árkka badjelis, muđui son jápmá, danne go mun almmustuvan balvva siste soabahussaji badjelis.

3

16,3
4,3
Álo go Aron manná bassibáikái, de son galgá buktit nuorra vuovssá suddooaffarin ja viercca boaldinoaffarin. 4
16,4
8,6č
Son galgá gárvodit bassi beallemasbáiddi ja atnit beallemasbuvssaid rupmašis govččasin, čatnat beallemasboahkána ja giessat beallemasturbána oaivái. Dát leat bassi biktasat, ja son galgá basadit ovdal go gárvoda daid. 5Israellaččaid searvegottis son galgá oažžut guokte bohká suddooaffarin ja ovtta viercca boaldinoaffarin.

6

16,6
Hebr 7,27
Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. 7Dasto son galgá váldit dan guokte bohká ja bidjat daid Hearrá muođuid ovdii almmustusgoađi uvssa lusa 816,8 Asasel soaitá leat bahás vuoigŋa.ja vuorbádit daid, nuppi Hearrái ja nuppigis Asaselii. 9Dan bohká mii vuorbáduvvo Hearrái, Aron galgá buktit ovdan ja oaffaruššat suddooaffarin. 10Dan bohká mii vuorbáduvvo Asaselii, galgá bidjat eallinaga Hearrá muođuid ovdii vai dasa doaimmahuvvo soabahus, ja de vuolggahit meahccái Asasela lusa.

11Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. Go son lea goddán vuovssá, 12

16,12
2 Mos 30,34č
de son galgá váldit dollalihti dievva hilaid áltáris Hearrá muođuid ovddas ja goapmira dievva njuvdojuvvon njálggahájat suovvasiid, ja doalvut daid ovdaloavdaga siskkobeallái. 1316,13 lihtumearkka dat guokte geađgetávvala mat ledje árkkas. Gč. 2 Mos 40,20. lihtuárka.Doppe son galgá bidjat suovvasiid dollii Hearrá muođuid ovdii, vai suovasbalva čiehká soabahussaji mii lea lihtumearkka badjelis. Dalle son ii jáme. 14
16,14
4,617253034
Hebr 9,13
10,4
Son galgá váldit vuovssá vara ja riškalit dan suorpmain soabahussaji ovdaravdii, ja son galgá riškkuhit vara suorpmainis čieža geardde soabahussaji ovdii. 15De son galgá njuovvat álbmoga suddooaffarbohká ja doalvut dan vara ovdaloavdaga siskkobeallái ja dahkat dan varain nugo vuovssá varainge. Son galgá riškkuhit dan soabahussaji ala ja soabahussaji ovdii.

16Ná son doaimmaha soabahusa bassibáikái ja buhtista dan israellaččaid buhtismeahttunvuođas ja vearredaguin, buot sin suttuin. Seammá ládje son galgá dahkat almmustusgoahtái mii lea sin gaskkas buot sin buhtismeahttunvuođa siste. 17

16,17
Hebr 9,7
Ii oktage oaččo leat almmustusgoađis dan rájes go Aron manná bassibáikái doaimmahit soabahusa, dan rádjái go son fas boahtá olggos. Go son lea doaimmahan soabahusa alccesis ja iežas bearrašii ja oppa Israela searvegoddái, 1816,18 áltárčoarvái >8,15.de son galgá mannat olggos áltára lusa mii lea Hearrá muođuid ovddas, ja doaimmahit soabahusa dasa. Son galgá váldit vuovssá ja bohká vara ja sihkkut dan juohke áltárčoarvái 19ja riškkuhit vara suorpmain čieža geardde áltára ala. Nu son galgá buhtistit ja basuhit áltára israellaččaid buhtismeahttunvuođas.

20Go Aron lea geargan doaimmaheames soabahusa bassibáikái, almmustusgoahtái ja áltárii, de son galgá buktit ovdan ealli bohká. 21Son galgá bidjat goappašiid gieđaid ealli bohká oaivvi ala ja dovddastit buot israellaččaid vearredaguid ja rihkkosiid, buot sin suttuid, ja nu bidjat daid bohká oaivvi ala. De olmmái gii čuožžu das gearggusin, galgá doalvut bohká meahccái. 22Bohkká oažžu guoddit buot sin suttuid ávdin meahccái, ja doppe dan galgá luoitit luovus.

23De Aron galgá mannat almmustusgoahtái ja nuollat beallemasbiktasiid maid lei gárvodan go manai bassibáikái; dohko son galgá guođđit daid. 24Son galgá basadit bassi sajis ja gárvodit iežas biktasiid. De son galgá mannat olggos ja oaffaruššat iežas boaldinoaffara ja álbmoga boaldinoaffara ja doaimmahit soabahusa alccesis ja álbmogii. 25Suddooaffara buoiddi son galgá boaldit áltára alde. 26Dat olmmái gii doalvvui bohká Asasela lusa, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii. 27

16,27
6,23
Hebr 13,11č
Suddooaffarvuovssá ja suddooaffarbohká maid varra buktojuvvui bassibáikái dagahit soabahusa, galgá doalvut siidda olggobeallái, ja daid náhki, bierggu ja gubmuid galgá boaldit. 28Dat gii daid boaldá, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii.

29

16,29
23,27–32
Jes 58,35
16,29 logát beaivvi stuorra soabahusbeaivvi (hebreagillii jom kippur), maid ávvudedje čakčat, čihččet mánus. Vrd. 23,27; 25,9.Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Čihččet mánu logát beaivvi dii galgabehtet fástudit, iige dis oktage, leaččai son dal eatnamis riegádan olmmoš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaččo bargat maidege. 30Dan beaivvi doaimmahuvvo didjiide soabahus, nu ahte dii šaddabehtet buhtisin, nu ahte dii buhtistuvvobehtet Hearrá ovddas buot suttuineattet. 31Dat galgá leat din vuoiŋŋastanbeaivi, sabbat goas dii galgabehtet fástudit. Dát lea agálaš láhka.

32Soabahusa galgá doaimmahit báhppa, dakkár gii lea vuidojuvvon ja vihahuvvon báhppan áhčis maŋŋil. Son galgá gárvodit beallemasbiktasiid, bassi biktasiid, 33ja doaimmahit soabahusa bassi boššui, almmustusgoahtái ja áltárii, báhpaide ja oppa Israela searvegoddái.

34Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Ovtta geardde jagis galgá soabahit buot israellaččaid suttuid.

Aron ollašuhtii gohččuma maid Hearrá lei addán Mosesii.

17

Rivttes oaffarbáiki

171Hearrá sártnui Mosesii:

2Cealkke Aronii, su bártniide ja buot israellaččaide: Ná Hearrá lea gohččon:

3Jos soames israellaš goddá vuovssá, lábbá dahje gáicca siiddas dahje siidda olggobealde 4iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa, vai beassá addit dan oaffarattáldahkan Hearrái su goađi ovddas, de dat lohkkojuvvo sutnje varravealgin. Son lea golggahan vara, ja son galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 5Dan dihte israellaččat eai šat oaččo njuovvat oaffarelliideaset gos fal olgun, muhto sii galget buktit daid báhppii Hearrá ovdii almmustusgoađi uvssa lusa ja njuovvat daid doppe searvevuođaoaffarin Hearrái. 6Báhppa galgá riškkuhit vara Hearrá áltára ala almmustusgoađi uvssa guoras. Son galgá boaldit buoiddi hádjan mii lea Hearrá miela mielde. 7

17,7
2 Mos 34,15
17,7 bohkkávuoiŋŋaide Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi soaitá leat bahás vuoiŋŋat dahje ipmilat bohká hámis. ▶ Septuagintas lea “bahás vuoigŋa”. Vrd. 2 Muit 11,15; Jes 13,21; 34,14.Israellaččat eai oaččo šat oaffaruššat njuovvanoaffariid bohkkávuoiŋŋaide maiguin sii furrošit. Dát lea sidjiide agálaš láhka buolvvas bulvii.

8Cealkke sidjiide: Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaffaruššá boaldinoaffara dahje njuovvanoaffara 9

17,9
5 Mos 12,5č13č
iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa vai beassá addit dan Hearrái, de dat olmmái galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

Varraborrangielddus

10

17,10
3,17
Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, borrá maidege mas lea varra, de mun jorgalan dan olbmo vuostá ja jávkadan su su álbmogis. 11
17,11
1 Mos 9,4
5 Mos 12,23
Hebr 9,22
Varas lea sivdnádusa heagga. Mun lean mearridan ahte varra galgá buktojuvvot áltára ala soabahussan didjiide alcceseattet. Varra buktá soabahusa, danin go varas lea heagga. 12Dan dihte mun lean cealkán israellaččaide ahte ii oktage sis oaččo borrat vara. Ii vierisge gii ássá din gaskkas, oaččo borrat vara. 13Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá sin gaskkas goddá bivddus meahccefuođđu dahje lotti maid oažžu borrat, de son galgá golggahit das vara ja gokčat vara muolddain. 14
17,14
7,27
Dasgo varra lea juohke sivdnádusa heagga. Danin mun lean cealkán israellaččaide ahte sii eai oaččo borrat mange sivdnádusa vara, dasgo juohke sivdnádusa varra lea dan heagga. Juohkehaš gii borrá vara, galgá jávkaduvvot.

15

17,15
11,40
Jos muhtun, leaččai son dal eatnamis riegádan dahje vieris, borrá ieš jápmán dahje jámas gaikkoduvvon ealli, de son galgá bassat biktasiiddis ja basadit. Son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái; de son lea buhtis. 16Muhto jos son ii basa biktasiiddis iige basat, de son šaddá sivalažžan.

18

Láhka sohkabeallegaskavuođain

181Hearrá sártnui Mosesii:

2Cealkke israellaččaide: Mun lean Hearrá, din Ipmil. 3Dii ehpet oaččo dahkat nugo dahke Egyptas gos dii ásaidet, ehpetge nu mo dahket Kanaanis gosa mun doalvvun din. Allet ane sin vieruid. 4Doahttalehket mu lágaid, dollet mu báhkkomiid ja ellet daid mielde. Mun lean Hearrá, din Ipmil. 5

18,5
Neh 9,29
Esek 20,11
Rom 10,5
Gal 3,12
Dollet mu báhkkomiid ja lágaid. Juohke olbmui gii doallá daid, dat addet eallima. Mun lean Hearrá.

6Ii oktage oaččo veallát soapmásiin gii lea su fuolki. Mun lean Hearrá. 7

18,7
1 Mos 19,33
It oaččo heahppášuhttit áhčát nu ahte veallát etniinat; son lea du iežat eadni, ale veallá suinna. 8
18,8
1 Mos 35,22
3 Mos 20,11č
5 Mos 22,30
27,20
2 Sam 16,22
Esek 22,10
1 Kor 5,1
It oaččo veallát eadnebeliinat; muđui don heahppášuhtát iežat áhči. 9
18,9
20,17
2 Sam 13,14
Esek 22,11
It oaččo veallát oappáinat, it oaččo veallát oabbábeliinatge, gulaš son dal duinna seammá bearrašii dahje ii. 10It oaččo veallát bártnát nieiddain dahje nieiddat nieiddain; muđui don heahppášuhtát iežat oačči ja vara. 11It oaččo veallát iežat eadnebeale nieiddain; son lea du áhči fuolki, son lea du oabbá. 12It oaččo veallát iežat siesáin; son lea du áhči fuolki. 13It oaččo veallát iežat muoŧáin, son lea du eatni fuolki. 14
18,14
20,19č
It oaččo veallát áhčát vielja áhkáin, sonhan lea du ipmi. 15
18,15
1 Mos 38,18
Esek 22,11
It oaččo veallát iežat manjiin; son lea bártnát áhkká, ale veallá suinna. 16
18,16
20,21
Mark 6,18
It oaččo veallát vieljat áhkáin, muđui don heahppášuhtát iežat vielja. 17
18,17
20,14
It oaččo veallát nissoniin ja su nieiddain, itge oaččo veallát su bártni dahje su nieidda nieiddain; sii leat lagaš fulkkežat, dat livččii heahpatlaš dahku. 18It oaččo váldit áhkát oappá liigeáhkkán ja veallát suinna, nu guhká go du áhkká lea eallimin.

19

18,19
20,18
It oaččo veallát nissoniin gii mánodávddaid geažil lea buhtismeahttun. 20
18,20
20,10
2 Sam 11,4
12,9
It oaččo veallát lagamuččat áhkáin, amat šaddat buhtismeahttumin. 21
18,21
20,2č
5 Mos 12,31
2 Gon 23,10
Jer 7,31
32,35
It oaččo addit ovttage mánáinat Molokii, muđui don heahppášuhtát iežat Ipmila nama. Mun lean Hearrá. 22
18,22
20,13
Rom 1,27
1 Kor 6,9
It oaččo veallát olbmáin nugo olmmái veallá nissoniin, dakkár lea fasti. 23
18,23
2 Mos 22,19
3 Mos 20,15č
5 Mos 27,21
It oaččo seahkanaddat mainnage omiin, amat šaddat buhtismeahttumin. Nisson ii oaččo ásahit iežas oami ovdii, vai beassá seahkanaddat dainna; dakkár lea eartnjehas.

24Allet daga iežaideattet buhtismeahttumin mainnage dákkáriin. Dasgo buot dákkáriin dat álbmogat maid mun áján eret din ovddas, leat dahkan iežaset buhtismeahttumin. 25Maiddái eanan lea šaddan buhtismeahttumin. Danin mun ráŋggáštin eatnama dan vearredaguid dihte, ja dat vuvssii olggos ássiidis. 26Muhto dii galgabehtet doallat mu lágaid ja mu báhkkomiid. Allos oktage dis, leaččai son dal eatnamis riegádan dahje vieris gii ássá din gaskkas, dahko ovttage diein fastivuođain. 27Dakkár fastivuođaid dahke eatnama ássit ovdal din, ja eanan šattai buhtismeahttumin. 28Allet divtte eatnama vuoksit din olggos danin go dahkabehtet dan buhtismeahttumin, nugo dat vuvssii olggos dan álbmoga mii lei ovdal din. 29Juohkehaš gii dahká ovttage dáin fasttes daguin, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 30

18,30
19,37
20,8
Dollet mu mearrádusa alletge ane daid fasttes vieruid maid olbmot atne ovdal din; dii ehpet oaččo dahkat iežadet buhtismeahttumin daiguin. Mun lean Hearrá, din Ipmil.