Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
15

Buhtismeahttun golgan

151Hearrá sártnui Mosesii ja Aronii:

2Daddji israellaččaide: Jos olbmá rupmašis lea oačči golgan, de dat lea buhtismeahttun golgan. 3Son lea buhtismeahttun nu guhká go su váivi bistá, leaččai dal golgan dahje ii. 4Buot man alde buohcci veallá ja buot man alde son čohkká, šaddá buhtismeahttumin. 5Juohkehaš gii guoská su oađđinsadjái, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 6Juohkehaš gii čohkána dakkár sadjái mas buohcci lea čohkkán, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 7Juohkehaš gii guoskkaha buohcci, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 8Jos dat gii buohcá golgama, čolgada buhtis olbmo ala, de dat geasa čolga lea deaivan, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 9Juohke diŋga man alde buohcci lea čohkkán riidedettiin, šaddá buhtismeahttumin. 10Jos muhtun guoská diŋgii mii lea leamaš buohcci vuolde, de son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. Jos muhtun giehtaguššá dakkár diŋgga, de son galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 11Jos olmmái gii buohcá golgama, guoská muhtun olbmui ovdal go lea doidán gieđaid čázis, de dat olmmoš geasa son guoskkai, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 12Láirelihti masa buohcci lea guoskan, galgá cuvket, muhto muorralihti galgá doidit čázis.

13Go buohcci buorrána váivvistis, de su buhtástusáigi lea čieža beaivvi. Dasto son galgá bassat biktasiiddis ja basadit ráinnas čázis, ja de son lea buhtis. 14

15,14
1,14
5,7
12,8
Gávccát beaivvi son galgá váldit guokte turtelduvvá dahje guokte eará duvvá ja boahtit Hearrá muođuid ovdii almmustusgoađi uvssa lusa ja addit daid báhppii. 15Báhppa galgá oaffaruššat nuppi suddooaffarin ja nuppi boaldinoaffarin. Ná báhppa galgá Hearrá muođuid ovddas doaimmahit sutnje soabahusa buhtismeahttunvuođas mii lei boahtán golgamis.

16Jos olbmás manná siepman, de son galgá bassat oppa rupmaša; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 17Buot biktasiid ja juohke náhkkeduoji man ala siepman lea boahtán, galgá bassat čázis; dat leat buhtismeahttumat eahkeda rádjái. 18Jos olmmái veallá nissoniin ja sus manná siepman, de soai galgaba basadit; soai leaba buhtismeahttumat eahkeda rádjái.

19Go nissonis leat mánodávddat ja varra golgá su rupmašis, de son lea buhtismeahttun čieža beaivvi. Dat gii guoská sutnje, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 20Buot man alde son veallá mánodávddaid áigge, šaddá buhtismeahttumin, ja buot man alde son čohkká, šaddá buhtismeahttumin. 21Dat gii guoská su oađđinsadjái, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 22Dat gii guoská masage man alde son lea čohkkán, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 23Jos soamis guoská masage mii lea su oađđinsajis dahje man alde son lea čohkkán, de son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 24Jos olmmái veallá nissoniin, de su mánodávddat dahket olbmá buhtismeahttumin čieža beaivái. Buot man alde olmmái veallá, šaddá buhtismeahttumin.

25Jos nissonis leat vardimat máŋga beaivvi, vaikko dat eai leat su mánodávddat, dahje jos mánodávddat bistet badjel áiggi, de son lea buhtismeahttun nu guhká go vardimat bistet, nugo mánodávddaid áiggege. 26Buot man alde son veallá dahje čohkká vardimiid áigge, šaddá buhtismeahttumin nugo mánodávddaid áiggege. 27Juohkehaš gii guoská daidda, šaddá buhtismeahttumin ja galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái.

28Go nisson buhtistuvvo vardimiinnis, de su buhtástusáigi lea čieža beaivvi; de son lea buhtis. 29

15,29
1,14
5,7
12,8
Gávccát beaivvi son galgá váldit guokte turtelduvvá dahje guokte eará duvvá ja buktit daid báhppii almmustusgoađi uvssa lusa. 30Báhppa galgá oaffaruššat nuppi suddooaffarin ja nuppigis boaldinoaffarin. Ná báhppa doaimmaha Hearrá muođuid ovddas sutnje soabahusa su vardimiin mat dahke su buhtismeahttumin.

31Dii galgabehtet várjalit israellaččaid buhtismeahttunvuođas, vai sii eai jáme dan dihte go dahket buhtismeahttumin mu goađi, mii lea sin gaskkas.

32Dát láhka guoská olbmái geas leat golgamat dahje geas manná olggos siepman, nu ahte son šaddá buhtismeahttumin, 33nissonii geas leat mánodávddat, ja juohkehažžii, olbmái dahje nissonii, geas leat golgamat, ja olbmái gii veallá buhtismeahttun nissoniin.

16

Stuorra soabahusbeaivi

161

16,1
10,1–7
23,26–32
4 Mos 29,7–11
Hearrá sártnui Mosesii maŋŋil go Arona bártniguovttos leigga jápmán, go leigga loaiddastan Hearrá muođuid ovdii.

2

16,2
2 Mos 40,34eč
Hebr 9,7
Son celkkii: Cealkke vielljasat Aronii ahte son ii oaččo mannat goas ihkinassii bassibáikki ovdaloavdaga siskkobeallái ja soabahussaji lusa mii lea árkka badjelis, muđui son jápmá, danne go mun almmustuvan balvva siste soabahussaji badjelis.

3

16,3
4,3
Álo go Aron manná bassibáikái, de son galgá buktit nuorra vuovssá suddooaffarin ja viercca boaldinoaffarin. 4
16,4
8,6č
Son galgá gárvodit bassi beallemasbáiddi ja atnit beallemasbuvssaid rupmašis govččasin, čatnat beallemasboahkána ja giessat beallemasturbána oaivái. Dát leat bassi biktasat, ja son galgá basadit ovdal go gárvoda daid. 5Israellaččaid searvegottis son galgá oažžut guokte bohká suddooaffarin ja ovtta viercca boaldinoaffarin.

6

16,6
Hebr 7,27
Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. 7Dasto son galgá váldit dan guokte bohká ja bidjat daid Hearrá muođuid ovdii almmustusgoađi uvssa lusa 816,8 Asasel soaitá leat bahás vuoigŋa.ja vuorbádit daid, nuppi Hearrái ja nuppigis Asaselii. 9Dan bohká mii vuorbáduvvo Hearrái, Aron galgá buktit ovdan ja oaffaruššat suddooaffarin. 10Dan bohká mii vuorbáduvvo Asaselii, galgá bidjat eallinaga Hearrá muođuid ovdii vai dasa doaimmahuvvo soabahus, ja de vuolggahit meahccái Asasela lusa.

11Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. Go son lea goddán vuovssá, 12

16,12
2 Mos 30,34č
de son galgá váldit dollalihti dievva hilaid áltáris Hearrá muođuid ovddas ja goapmira dievva njuvdojuvvon njálggahájat suovvasiid, ja doalvut daid ovdaloavdaga siskkobeallái. 1316,13 lihtumearkka dat guokte geađgetávvala mat ledje árkkas. Gč. 2 Mos 40,20. lihtuárka.Doppe son galgá bidjat suovvasiid dollii Hearrá muođuid ovdii, vai suovasbalva čiehká soabahussaji mii lea lihtumearkka badjelis. Dalle son ii jáme. 14
16,14
4,617253034
Hebr 9,13
10,4
Son galgá váldit vuovssá vara ja riškalit dan suorpmain soabahussaji ovdaravdii, ja son galgá riškkuhit vara suorpmainis čieža geardde soabahussaji ovdii. 15De son galgá njuovvat álbmoga suddooaffarbohká ja doalvut dan vara ovdaloavdaga siskkobeallái ja dahkat dan varain nugo vuovssá varainge. Son galgá riškkuhit dan soabahussaji ala ja soabahussaji ovdii.

16Ná son doaimmaha soabahusa bassibáikái ja buhtista dan israellaččaid buhtismeahttunvuođas ja vearredaguin, buot sin suttuin. Seammá ládje son galgá dahkat almmustusgoahtái mii lea sin gaskkas buot sin buhtismeahttunvuođa siste. 17

16,17
Hebr 9,7
Ii oktage oaččo leat almmustusgoađis dan rájes go Aron manná bassibáikái doaimmahit soabahusa, dan rádjái go son fas boahtá olggos. Go son lea doaimmahan soabahusa alccesis ja iežas bearrašii ja oppa Israela searvegoddái, 1816,18 áltárčoarvái >8,15.de son galgá mannat olggos áltára lusa mii lea Hearrá muođuid ovddas, ja doaimmahit soabahusa dasa. Son galgá váldit vuovssá ja bohká vara ja sihkkut dan juohke áltárčoarvái 19ja riškkuhit vara suorpmain čieža geardde áltára ala. Nu son galgá buhtistit ja basuhit áltára israellaččaid buhtismeahttunvuođas.

20Go Aron lea geargan doaimmaheames soabahusa bassibáikái, almmustusgoahtái ja áltárii, de son galgá buktit ovdan ealli bohká. 21Son galgá bidjat goappašiid gieđaid ealli bohká oaivvi ala ja dovddastit buot israellaččaid vearredaguid ja rihkkosiid, buot sin suttuid, ja nu bidjat daid bohká oaivvi ala. De olmmái gii čuožžu das gearggusin, galgá doalvut bohká meahccái. 22Bohkká oažžu guoddit buot sin suttuid ávdin meahccái, ja doppe dan galgá luoitit luovus.

23De Aron galgá mannat almmustusgoahtái ja nuollat beallemasbiktasiid maid lei gárvodan go manai bassibáikái; dohko son galgá guođđit daid. 24Son galgá basadit bassi sajis ja gárvodit iežas biktasiid. De son galgá mannat olggos ja oaffaruššat iežas boaldinoaffara ja álbmoga boaldinoaffara ja doaimmahit soabahusa alccesis ja álbmogii. 25Suddooaffara buoiddi son galgá boaldit áltára alde. 26Dat olmmái gii doalvvui bohká Asasela lusa, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii. 27

16,27
6,23
Hebr 13,11č
Suddooaffarvuovssá ja suddooaffarbohká maid varra buktojuvvui bassibáikái dagahit soabahusa, galgá doalvut siidda olggobeallái, ja daid náhki, bierggu ja gubmuid galgá boaldit. 28Dat gii daid boaldá, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii.

29

16,29
23,27–32
Jes 58,35
16,29 logát beaivvi stuorra soabahusbeaivvi (hebreagillii jom kippur), maid ávvudedje čakčat, čihččet mánus. Vrd. 23,27; 25,9.Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Čihččet mánu logát beaivvi dii galgabehtet fástudit, iige dis oktage, leaččai son dal eatnamis riegádan olmmoš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaččo bargat maidege. 30Dan beaivvi doaimmahuvvo didjiide soabahus, nu ahte dii šaddabehtet buhtisin, nu ahte dii buhtistuvvobehtet Hearrá ovddas buot suttuineattet. 31Dat galgá leat din vuoiŋŋastanbeaivi, sabbat goas dii galgabehtet fástudit. Dát lea agálaš láhka.

32Soabahusa galgá doaimmahit báhppa, dakkár gii lea vuidojuvvon ja vihahuvvon báhppan áhčis maŋŋil. Son galgá gárvodit beallemasbiktasiid, bassi biktasiid, 33ja doaimmahit soabahusa bassi boššui, almmustusgoahtái ja áltárii, báhpaide ja oppa Israela searvegoddái.

34Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Ovtta geardde jagis galgá soabahit buot israellaččaid suttuid.

Aron ollašuhtii gohččuma maid Hearrá lei addán Mosesii.

17

Rivttes oaffarbáiki

171Hearrá sártnui Mosesii:

2Cealkke Aronii, su bártniide ja buot israellaččaide: Ná Hearrá lea gohččon:

3Jos soames israellaš goddá vuovssá, lábbá dahje gáicca siiddas dahje siidda olggobealde 4iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa, vai beassá addit dan oaffarattáldahkan Hearrái su goađi ovddas, de dat lohkkojuvvo sutnje varravealgin. Son lea golggahan vara, ja son galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 5Dan dihte israellaččat eai šat oaččo njuovvat oaffarelliideaset gos fal olgun, muhto sii galget buktit daid báhppii Hearrá ovdii almmustusgoađi uvssa lusa ja njuovvat daid doppe searvevuođaoaffarin Hearrái. 6Báhppa galgá riškkuhit vara Hearrá áltára ala almmustusgoađi uvssa guoras. Son galgá boaldit buoiddi hádjan mii lea Hearrá miela mielde. 7

17,7
2 Mos 34,15
17,7 bohkkávuoiŋŋaide Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi soaitá leat bahás vuoiŋŋat dahje ipmilat bohká hámis. ▶ Septuagintas lea “bahás vuoigŋa”. Vrd. 2 Muit 11,15; Jes 13,21; 34,14.Israellaččat eai oaččo šat oaffaruššat njuovvanoaffariid bohkkávuoiŋŋaide maiguin sii furrošit. Dát lea sidjiide agálaš láhka buolvvas bulvii.

8Cealkke sidjiide: Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaffaruššá boaldinoaffara dahje njuovvanoaffara 9

17,9
5 Mos 12,5č13č
iige vuos buvtte dan almmustusgoađi uvssa lusa vai beassá addit dan Hearrái, de dat olmmái galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

Varraborrangielddus

10

17,10
3,17
Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá din gaskkas, borrá maidege mas lea varra, de mun jorgalan dan olbmo vuostá ja jávkadan su su álbmogis. 11
17,11
1 Mos 9,4
5 Mos 12,23
Hebr 9,22
Varas lea sivdnádusa heagga. Mun lean mearridan ahte varra galgá buktojuvvot áltára ala soabahussan didjiide alcceseattet. Varra buktá soabahusa, danin go varas lea heagga. 12Dan dihte mun lean cealkán israellaččaide ahte ii oktage sis oaččo borrat vara. Ii vierisge gii ássá din gaskkas, oaččo borrat vara. 13Jos soames israellaš dahje vieris gii ássá sin gaskkas goddá bivddus meahccefuođđu dahje lotti maid oažžu borrat, de son galgá golggahit das vara ja gokčat vara muolddain. 14
17,14
7,27
Dasgo varra lea juohke sivdnádusa heagga. Danin mun lean cealkán israellaččaide ahte sii eai oaččo borrat mange sivdnádusa vara, dasgo juohke sivdnádusa varra lea dan heagga. Juohkehaš gii borrá vara, galgá jávkaduvvot.

15

17,15
11,40
Jos muhtun, leaččai son dal eatnamis riegádan dahje vieris, borrá ieš jápmán dahje jámas gaikkoduvvon ealli, de son galgá bassat biktasiiddis ja basadit. Son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái; de son lea buhtis. 16Muhto jos son ii basa biktasiiddis iige basat, de son šaddá sivalažžan.