Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
14

Buhtástus spihtáldávddas

141Hearrá sártnui Mosesii:

2

14,2
Matt 8,4
Luk 17,14
Dát láhka guoská dasa go spihtálaš olmmoš gulahuvvo buhtisin. Su galgá doalvut báhpa lusa. 3Báhppa galgá boahtit su ovddal siidda olggobeallái. Báhppa galgá geahčadit su, ja jos spihtáldávda lea buorránan, 414,4 isopa isop.de báhppa galgá gohččut viežžat guokte buhtis ealli lotti, sedermuora, karmosinrukses ullu ja isopa dan várás gii gulahuvvo buhtisin. 5Báhppa galgá gohččut goddit nuppi lotti dakkár láirelihti badjelis mas lea ráinnas čáhci. 6De son galgá váldit ealli lotti ja sedermuora, karmosinrukses ullu ja isopa ja buonjostit buot, maiddái ealli lotti, dan lotti varas mii goddojuvvui ráinnas čázi badjelis. 7Čieža geardde son galgá riškkuhit dán čáhceseagat vara dan olbmo ala gii buhtistuvvo spihtáldávddas. De son galgá gulahit su buhtisin ja de luoitit ealli lotti girdilit. 8Dat gii buhtistuvvo, galgá bassat biktasiiddis, ráhket vuovttaidis ja basadit. De son šaddá buhtisin ja oažžu máhccat siidii, muhto son galgá dattetge orrut čieža beaivvi iežas goađi olggobealde. 9Čihččet beaivvi son galgá ráhket vuovttaidis, skávžžáidis, gulbmeguolggaidis ja eará guolggaidis. Son galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son lea buhtis.

1014,10 ovtta log-mihtu sullii 0,5 lihttera.Gávccát beaivvi son galgá váldit guokte viercalábbá mat leat almmá vigi haga, ja jahkásaš njiŋŋelas lábbá mii lea almmá vigi haga. Son galgá maid váldit borramušoaffarin golbma oljjuin seaguhuvvon efalogádasa sevlejuvvon jáffuid ja ovtta log-mihtu oljju. 11Báhppa gii doaimmaha buhtisteami, galgá buktit dan olbmo gii buhtistuvvo ja oaffarattáldagaid almmustusgoađi uvssa lusa Hearrá muođuid ovdii. 1214,12 bajidit >7,30.Báhppa galgá váldit nuppi viercalábbá ja oaffaruššat dan vealgeoaffarin oktan oljjuin. Son galgá bajidit dan oaffarin Hearrá muođuid ovdii. 13

14,13
7,1eč
Viercaláppis galgá goddojuvvot seammá bassi sajis gos suddooaffar ja boaldinoaffar goddojuvvojit. Vealgeoaffarealli gullá báhppii nugo suddooaffareallige; dat lea allabassi. 14
14,14
8,23eč
Báhppa galgá váldit veaháš vealgeoaffara vara ja sihkkut dan dan olbmui gii buhtistuvvo, su olgeš bealljebuoiddážii, olgeš bealgái ja olgeš juolgebealgái. 15De báhppa galgá váldit veaháš oljju ja njorret dan gurut gihtii, 16buonjostit olgeš gieđa čuvddi dan oljjus mii lea su gurut gieđas, ja riškkuhit oljju suorpmain čieža geardde Hearrá muođuid ovddas. 17Báhppa galgá váldit veaháš oljju mii sus lea gieđas, ja sihkkut dan dan olbmui gii buhtistuvvo, su olgeš bealljebuoiddážii, olgeš bealgái ja olgeš juolgebealgái, vealgeoaffara vara ala. 18Dan oljju mii vel lea báhcán báhpa gihtii, son galgá sihkkut dan olbmo oaivái gii buhtistuvvo. Ná báhppa doaimmaha sutnje soabahusa Hearrá muođuid ovddas. 19Dasto báhppa galgá oaffaruššat suddooaffara ja doaimmahit soabahusa dasa gii buhtistuvvo buhtismeahttunvuođas. De báhppa galgá njuovvat boaldinoaffarealli 20ja oaffaruššat dan ja borramušoaffara áltára alde. Báhppa galgá doaimmahit sutnje soabahusa, ja de son lea buhtis.

21Muhto jos dat gii buhtistuvvo, lea geafes olmmái iige suitte skáhppot dáid oaffarattáldagaid, de son galgá váldit vealgeoaffarin lábbá mii bajiduvvo soabahussan sutnje. Dasa lassin son galgá váldit borramušoaffarin efalogádasa oljjuin seaguhuvvon sevlejuvvon jáffuid ja ovtta log-mihtu oljju 22

14,22
5,7
12,8
ja vel guokte turtelduvvá dahje guokte eará duvvá, dađe mielde go suitá. Nubbi galgá addojuvvot suddooaffarin ja nubbigis boaldinoaffarin. 23Gávccát beaivvi das maŋŋil go son lea buhtistuvvon, son galgá buktit dáid oaffarattáldagaid báhppii almmustusgoađi uvssa lusa, Hearrá muođuid ovdii. 24Báhppa galgá váldit vealgeoaffarlábbá ja oljju ja bajidit daid oaffarin Hearrá muođuid ovddas. 25Vealgeoaffarlábbá galgá njuovvat, ja báhppa galgá váldit dan vara ja sihkkut dan dan olbmui gii buhtistuvvo, su olgeš bealljebuoiddážii, olgeš bealgái ja olgeš juolgebealgái. 26Dasto báhppa galgá njorret oljju gurut gihtii 27ja riškkuhit olgeš čuvddiin oljju mii lea su gurut gieđas, čieža geardde Hearrá muođuid ovddas. 28Oljju mii lea su gieđas, son galgá sihkkut dan olbmui gii buhtistuvvo, su olgeš bealljebuoiddážii, olgeš bealgái ja olgeš juolgebealgái, vealgeoaffara vara ala. 29Oljju mii vel lea báhcán báhpa gihtii, son galgá sihkkut dan olbmo oaivái gii buhtistuvvo. Ná báhppa doaimmaha sutnje soabahusa Hearrá muođuid ovddas. 30De son galgá oaffaruššat oktanaga borramušoaffariin turtelduvváid dahje eará duvváid, dađe mielde go suitá, 31nuppi suddooaffarin ja nuppigis boaldinoaffarin. Ná báhppa doaimmaha soabahusa dasa gii buhtistuvvo Hearrá muođuid ovddas. 32Dát láhka guoská dakkár spihtálaš olbmo buhtisteapmái geas ii leat vallji.

Viesuid spihtálguohpa

33Hearrá sártnui Mosesii ja Aronii: 3414,34 spihtálguohppaga Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi lea maid “liikedávda” dahje “guohpadávda”. Vrd. 13,2eč.47eč. ▶ spihtáldávda.Go dii lehpet boahtán Kanaanii maid mun attán din opmodahkan, ja mun divttán spihtálguohppaga njoammut doppe soames vissui, 35de viesu eaiggát galgá mannat muitalit báhppii ahte su vissui lea njommon juoga mii orru leamen spihtálguohpa. 36Ovdal go báhppa manná geahčadit dielkkuid, de son galgá gohččut gurret viesu; muđui buot mii dálus lea, šaddá buhtismeahttumin. De báhppa galgá mannat geahčadit viesu. 37Jos son gávnnaha ahte dielkkut seinniin leat ruodnájeaddji dahje ruoksájeaddji borraluvvamat mat orrot leamen čiekŋaleappos go seaidni, 38de son galgá boahtit olggos uksanjálbmái ja dahppat viesu čieža beaivái. 39Čihččet beaivvi báhppa galgá máhccat geahčadit, ja jos son gávnnaha ahte dielkkut leat viidánan viesu seinniin, 40de son galgá gohččut gaikut eret daid geđggiid main dielkkut leat, ja bálkestit daid gávpoga olggobeallái buhtismeahttun sadjái. 41Viesu siskkobeali galgá faskut miehtá, ja faskojuvvon láirri galgá bálkestit gávpoga olggobeallái buhtismeahttun sadjái. 42De galgá váldit eará geđggiid ja bidjat daid ovddit geđggiid sadjái, ja seinniid galgá sihkkut ođđa láirriin.

43Jos dielkkut ihtet maŋŋil go geađggit leat gaikojuvvon ja seainnit leat faskojuvvon ja sihkkojuvvon ođđa láirriin, 44de báhppa galgá boahtit geahčadit dan. Jos son de oaidná ahte dielkkut leat viidánan, de viesus lea bahásšlájat spihtálguohpa. Dat lea buhtismeahttun. 45Viesu galgá gaikkodit, ja dan geđggiid, muoraid ja láirri galgá doalvut gávpoga olggobeallái buhtismeahttun sadjái.

46Dat gii fitná viesus dan botta go dat lea dahppojuvvon, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 47Juohkehaš gii oađđá ja borada viesus, galgá bassat biktasiiddis.

48Muhto jos báhppa boahtá ja oaidná ahte dielkkut eai leat ihtán maŋŋil go viessu sihkkojuvvui, de son galgá gulahit dan buhtisin, danin go spihtálguohpa lea jávkan. 49Viesu buhtisteami várás son galgá váldit guokte lotti, sedermuora, karmosinrukses ullu ja isopa. 50Nuppi lotti son galgá goddit láirelihti badjelis mas lea ráinnas čáhci. 51De son galgá váldit sedermuora, isopa ja karmosinrukses ullu ja ealli lotti, ja buonjostit daid goddojuvvon lotti varas ja ráinnas čázis ja riškkuhit dainna viesu čieža geardde. 52Go son lea buhtistan viesu lotti varain ja ráinnas čáziin, ealli lottiin, sedermuorain, isopiin ja karmosinrukses ulluin, 53de son galgá luoitit ealli lotti girdilit eret gávpogis. Go son ná lea doaimmahan vissui soabahusa, de viessu lea buhtis.

54Dát láhka guoská juohkelágán spihtáldávdii ja ruobbái, 55biktasiid ja viesuid spihtálguohppagii, 56bohtanemiide, ihtalumiide ja vilges dielkkuide, 57vai olmmoš diehtá goas miige lea buhtismeahttun ja goas dat lea buhtis. Dát láhka guoská spihtálii.

15

Buhtismeahttun golgan

151Hearrá sártnui Mosesii ja Aronii:

2Daddji israellaččaide: Jos olbmá rupmašis lea oačči golgan, de dat lea buhtismeahttun golgan. 3Son lea buhtismeahttun nu guhká go su váivi bistá, leaččai dal golgan dahje ii. 4Buot man alde buohcci veallá ja buot man alde son čohkká, šaddá buhtismeahttumin. 5Juohkehaš gii guoská su oađđinsadjái, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 6Juohkehaš gii čohkána dakkár sadjái mas buohcci lea čohkkán, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 7Juohkehaš gii guoskkaha buohcci, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 8Jos dat gii buohcá golgama, čolgada buhtis olbmo ala, de dat geasa čolga lea deaivan, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 9Juohke diŋga man alde buohcci lea čohkkán riidedettiin, šaddá buhtismeahttumin. 10Jos muhtun guoská diŋgii mii lea leamaš buohcci vuolde, de son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. Jos muhtun giehtaguššá dakkár diŋgga, de son galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 11Jos olmmái gii buohcá golgama, guoská muhtun olbmui ovdal go lea doidán gieđaid čázis, de dat olmmoš geasa son guoskkai, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 12Láirelihti masa buohcci lea guoskan, galgá cuvket, muhto muorralihti galgá doidit čázis.

13Go buohcci buorrána váivvistis, de su buhtástusáigi lea čieža beaivvi. Dasto son galgá bassat biktasiiddis ja basadit ráinnas čázis, ja de son lea buhtis. 14

15,14
1,14
5,7
12,8
Gávccát beaivvi son galgá váldit guokte turtelduvvá dahje guokte eará duvvá ja boahtit Hearrá muođuid ovdii almmustusgoađi uvssa lusa ja addit daid báhppii. 15Báhppa galgá oaffaruššat nuppi suddooaffarin ja nuppi boaldinoaffarin. Ná báhppa galgá Hearrá muođuid ovddas doaimmahit sutnje soabahusa buhtismeahttunvuođas mii lei boahtán golgamis.

16Jos olbmás manná siepman, de son galgá bassat oppa rupmaša; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 17Buot biktasiid ja juohke náhkkeduoji man ala siepman lea boahtán, galgá bassat čázis; dat leat buhtismeahttumat eahkeda rádjái. 18Jos olmmái veallá nissoniin ja sus manná siepman, de soai galgaba basadit; soai leaba buhtismeahttumat eahkeda rádjái.

19Go nissonis leat mánodávddat ja varra golgá su rupmašis, de son lea buhtismeahttun čieža beaivvi. Dat gii guoská sutnje, lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 20Buot man alde son veallá mánodávddaid áigge, šaddá buhtismeahttumin, ja buot man alde son čohkká, šaddá buhtismeahttumin. 21Dat gii guoská su oađđinsadjái, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 22Dat gii guoská masage man alde son lea čohkkán, galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 23Jos soamis guoská masage mii lea su oađđinsajis dahje man alde son lea čohkkán, de son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái. 24Jos olmmái veallá nissoniin, de su mánodávddat dahket olbmá buhtismeahttumin čieža beaivái. Buot man alde olmmái veallá, šaddá buhtismeahttumin.

25Jos nissonis leat vardimat máŋga beaivvi, vaikko dat eai leat su mánodávddat, dahje jos mánodávddat bistet badjel áiggi, de son lea buhtismeahttun nu guhká go vardimat bistet, nugo mánodávddaid áiggege. 26Buot man alde son veallá dahje čohkká vardimiid áigge, šaddá buhtismeahttumin nugo mánodávddaid áiggege. 27Juohkehaš gii guoská daidda, šaddá buhtismeahttumin ja galgá bassat biktasiiddis ja basadit; son lea buhtismeahttun eahkeda rádjái.

28Go nisson buhtistuvvo vardimiinnis, de su buhtástusáigi lea čieža beaivvi; de son lea buhtis. 29

15,29
1,14
5,7
12,8
Gávccát beaivvi son galgá váldit guokte turtelduvvá dahje guokte eará duvvá ja buktit daid báhppii almmustusgoađi uvssa lusa. 30Báhppa galgá oaffaruššat nuppi suddooaffarin ja nuppigis boaldinoaffarin. Ná báhppa doaimmaha Hearrá muođuid ovddas sutnje soabahusa su vardimiin mat dahke su buhtismeahttumin.

31Dii galgabehtet várjalit israellaččaid buhtismeahttunvuođas, vai sii eai jáme dan dihte go dahket buhtismeahttumin mu goađi, mii lea sin gaskkas.

32Dát láhka guoská olbmái geas leat golgamat dahje geas manná olggos siepman, nu ahte son šaddá buhtismeahttumin, 33nissonii geas leat mánodávddat, ja juohkehažžii, olbmái dahje nissonii, geas leat golgamat, ja olbmái gii veallá buhtismeahttun nissoniin.

16

Stuorra soabahusbeaivi

161

16,1
10,1–7
23,26–32
4 Mos 29,7–11
Hearrá sártnui Mosesii maŋŋil go Arona bártniguovttos leigga jápmán, go leigga loaiddastan Hearrá muođuid ovdii.

2

16,2
2 Mos 40,34eč
Hebr 9,7
Son celkkii: Cealkke vielljasat Aronii ahte son ii oaččo mannat goas ihkinassii bassibáikki ovdaloavdaga siskkobeallái ja soabahussaji lusa mii lea árkka badjelis, muđui son jápmá, danne go mun almmustuvan balvva siste soabahussaji badjelis.

3

16,3
4,3
Álo go Aron manná bassibáikái, de son galgá buktit nuorra vuovssá suddooaffarin ja viercca boaldinoaffarin. 4
16,4
8,6č
Son galgá gárvodit bassi beallemasbáiddi ja atnit beallemasbuvssaid rupmašis govččasin, čatnat beallemasboahkána ja giessat beallemasturbána oaivái. Dát leat bassi biktasat, ja son galgá basadit ovdal go gárvoda daid. 5Israellaččaid searvegottis son galgá oažžut guokte bohká suddooaffarin ja ovtta viercca boaldinoaffarin.

6

16,6
Hebr 7,27
Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. 7Dasto son galgá váldit dan guokte bohká ja bidjat daid Hearrá muođuid ovdii almmustusgoađi uvssa lusa 816,8 Asasel soaitá leat bahás vuoigŋa.ja vuorbádit daid, nuppi Hearrái ja nuppigis Asaselii. 9Dan bohká mii vuorbáduvvo Hearrái, Aron galgá buktit ovdan ja oaffaruššat suddooaffarin. 10Dan bohká mii vuorbáduvvo Asaselii, galgá bidjat eallinaga Hearrá muođuid ovdii vai dasa doaimmahuvvo soabahus, ja de vuolggahit meahccái Asasela lusa.

11Aron galgá oaffaruššat iežas suddooaffarvuovssá ja doaimmahit soabahusa alccesis ja iežas bearrašii. Go son lea goddán vuovssá, 12

16,12
2 Mos 30,34č
de son galgá váldit dollalihti dievva hilaid áltáris Hearrá muođuid ovddas ja goapmira dievva njuvdojuvvon njálggahájat suovvasiid, ja doalvut daid ovdaloavdaga siskkobeallái. 1316,13 lihtumearkka dat guokte geađgetávvala mat ledje árkkas. Gč. 2 Mos 40,20. lihtuárka.Doppe son galgá bidjat suovvasiid dollii Hearrá muođuid ovdii, vai suovasbalva čiehká soabahussaji mii lea lihtumearkka badjelis. Dalle son ii jáme. 14
16,14
4,617253034
Hebr 9,13
10,4
Son galgá váldit vuovssá vara ja riškalit dan suorpmain soabahussaji ovdaravdii, ja son galgá riškkuhit vara suorpmainis čieža geardde soabahussaji ovdii. 15De son galgá njuovvat álbmoga suddooaffarbohká ja doalvut dan vara ovdaloavdaga siskkobeallái ja dahkat dan varain nugo vuovssá varainge. Son galgá riškkuhit dan soabahussaji ala ja soabahussaji ovdii.

16Ná son doaimmaha soabahusa bassibáikái ja buhtista dan israellaččaid buhtismeahttunvuođas ja vearredaguin, buot sin suttuin. Seammá ládje son galgá dahkat almmustusgoahtái mii lea sin gaskkas buot sin buhtismeahttunvuođa siste. 17

16,17
Hebr 9,7
Ii oktage oaččo leat almmustusgoađis dan rájes go Aron manná bassibáikái doaimmahit soabahusa, dan rádjái go son fas boahtá olggos. Go son lea doaimmahan soabahusa alccesis ja iežas bearrašii ja oppa Israela searvegoddái, 1816,18 áltárčoarvái >8,15.de son galgá mannat olggos áltára lusa mii lea Hearrá muođuid ovddas, ja doaimmahit soabahusa dasa. Son galgá váldit vuovssá ja bohká vara ja sihkkut dan juohke áltárčoarvái 19ja riškkuhit vara suorpmain čieža geardde áltára ala. Nu son galgá buhtistit ja basuhit áltára israellaččaid buhtismeahttunvuođas.

20Go Aron lea geargan doaimmaheames soabahusa bassibáikái, almmustusgoahtái ja áltárii, de son galgá buktit ovdan ealli bohká. 21Son galgá bidjat goappašiid gieđaid ealli bohká oaivvi ala ja dovddastit buot israellaččaid vearredaguid ja rihkkosiid, buot sin suttuid, ja nu bidjat daid bohká oaivvi ala. De olmmái gii čuožžu das gearggusin, galgá doalvut bohká meahccái. 22Bohkká oažžu guoddit buot sin suttuid ávdin meahccái, ja doppe dan galgá luoitit luovus.

23De Aron galgá mannat almmustusgoahtái ja nuollat beallemasbiktasiid maid lei gárvodan go manai bassibáikái; dohko son galgá guođđit daid. 24Son galgá basadit bassi sajis ja gárvodit iežas biktasiid. De son galgá mannat olggos ja oaffaruššat iežas boaldinoaffara ja álbmoga boaldinoaffara ja doaimmahit soabahusa alccesis ja álbmogii. 25Suddooaffara buoiddi son galgá boaldit áltára alde. 26Dat olmmái gii doalvvui bohká Asasela lusa, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii. 27

16,27
6,23
Hebr 13,11č
Suddooaffarvuovssá ja suddooaffarbohká maid varra buktojuvvui bassibáikái dagahit soabahusa, galgá doalvut siidda olggobeallái, ja daid náhki, bierggu ja gubmuid galgá boaldit. 28Dat gii daid boaldá, galgá bassat biktasiiddis ja basadit, ja de son oažžu máhccat siidii.

29

16,29
23,27–32
Jes 58,35
16,29 logát beaivvi stuorra soabahusbeaivvi (hebreagillii jom kippur), maid ávvudedje čakčat, čihččet mánus. Vrd. 23,27; 25,9.Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Čihččet mánu logát beaivvi dii galgabehtet fástudit, iige dis oktage, leaččai son dal eatnamis riegádan olmmoš dahje vieris gii ássá din gaskkas, oaččo bargat maidege. 30Dan beaivvi doaimmahuvvo didjiide soabahus, nu ahte dii šaddabehtet buhtisin, nu ahte dii buhtistuvvobehtet Hearrá ovddas buot suttuineattet. 31Dat galgá leat din vuoiŋŋastanbeaivi, sabbat goas dii galgabehtet fástudit. Dát lea agálaš láhka.

32Soabahusa galgá doaimmahit báhppa, dakkár gii lea vuidojuvvon ja vihahuvvon báhppan áhčis maŋŋil. Son galgá gárvodit beallemasbiktasiid, bassi biktasiid, 33ja doaimmahit soabahusa bassi boššui, almmustusgoahtái ja áltárii, báhpaide ja oppa Israela searvegoddái.

34Dán lága dii galgabehtet doallat agálaččat: Ovtta geardde jagis galgá soabahit buot israellaččaid suttuid.

Aron ollašuhtii gohččuma maid Hearrá lei addán Mosesii.