Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Sofar sárdnu nuppe háve

201De naamalaš Sofar sárdnugođii fas. Son dajai:

2Mun lean nu hárbman

ahte ferten vástidit,

mu hirpmástupmi bágge mu dasa.

3Mun šattan gullat

heahppášuhtti cuiggodusa,

muhto mu áddejupmi

addá munnje vástádusa.

4Donhan dieđát: Dološ áiggiid rájes,

gitta dan rájes go olbmot

leat leamaš eatnama alde,

de sii leat diehtán

5

20,5
Sál 37
73
ahte ipmilmeahttumiid ávvu

lea oanehaš,

bahás olbmo illu bistá

dušše čalbmeravkalanbottu.

6

20,6
Jes 14,13eč
Jer 51,53
Esek 31,3
Vaikko son šattašii gitta almmi rádjái,

vaikko su oaivi guoskkašii balvvaide,

7de son dattetge luottahuvvá

dego iežas baika.

Dat geat oidne su, jerret: “Gosa son šattai?”

8

20,8
Sál 37,36
73,20
Dego niehku son girdá eret iige leat šat,

son jávká dego idjaoainnáhus.

9Dat geat oidne su, eai oainne su šat,

su ássansadji ii šat deaivvat suinna.

10

20,10
Sál 109,10
Su bártnit fertejit addit

buhtadusa heajuide,

su mánát šaddet máhcahit su riggodaga.

11Vaikko su rupmaša dievva lei

nuorravuođa fápmu,

de dat biddjojuvvo suinna muldii.

12

20,12
Sát 20,17
Jos bahá njálggiida su njálbmái,

ja son čiehká dan njuokčamis vuollái,

13seastá dan iige luoitte,

muhto doallá dan guomi vuostá,

14de dat nuppástuvvá

go son lea dan njiellan,

dat šaddá gearbmašmirkon su čoavjjis.

15Son ferte fas vuoksit

riggodaga maid njielai,

Ipmil vuojiha dan olggos su čoavjjis.

16Gearbmašmirkko son njamai,

mirkogearbmaša njuovčča goddá su.

17

20,17
29,6
Son ii goassege beasa oaidnit jogaid,

ii eanuid main golgá honnet ja lákca.

18

20,18
20,15
Jer 12,13
Ii son beasa návddašit dan

maid lei fidnen,

su stuorra vuoittut eai šatta sutnje illun,

19

20,19
Jes 5,8
Mark 12,40
danin go son cuvkii heajuid

ja guđii sin veallát,

ja lea rievidan alccesis viesuid

maid earát leat huksen.

20Go son anistumistis ii oaččo doarvái,

de son ii goassege veaje gádjut

dan mii sutnje lea mávssolaš.

21Ii oktage vealtan su vuovdáivuođas,

danne su lihkku ii bistte.

22Stuorra valljugasvuođastis

son šaddá baskkádassii,

lihkuhisvuohta deaivida su olles fámuin.

23

20,23
4 Mos 11,31–34
Sál 11,6
Luk 12,19č
Son oažžu eambbo go doarvái:

Ipmil vuolggaha buolli moaris su vuostá

ja arvviha heavahusa su ala.

24

20,24
Am 5,19
Jos son beassá báhtarit

ruovdevearjjuin,

de su ráigá bronsanjuolla.

25Son geassá njuola sealggistis,

dan šealgu njuni sáhpperáhkustis,

ja son suorgana.

26

20,26
5 Mos 32,22
Sus lea aivve seavdnjadas vuordagis,

su loaktá dolla mii lea su várás

cahkkehuvvon.

Ii oktage su goađis beasa báhtarussii.

27

20,27
31,38–40
Albmi almmuha su rihkkosa,

eanan čuožžila su vuostá.

28

20,28
Jes 13,13
Sef 2,2
Eatnu doalvu su viesu,

dulvi doidá dan eret Ipmila moari beaivvi.

29

20,29
18,21
Dát lea ipmilmeahttuma oassi

maid son oažžu Ipmilis,

árbi maid Ipmil lea mearridan sutnje.

21

Job vástida Sofarii

211De Job sártnui:

2Guldalehket juo maid mun dajan,

udnojehket munnje dan jeđđehusa!

3Girdet mu go mun sártnun,

ja go lean geargan,

de oažžubehtet bilkidit.

4Olbmuidgo mun lean váidaleamen?

Almma mus lea sivva leat gierdameahttun!

5

21,5
29,9
39,37
Gehččet munnje, de soaigibehtet

ja bidjabehtet gieđa njálmmi ovdii.

6

21,6
20,2
Mun suorganan go smiehtan dán,

mu rumaš doarggista.

7

21,7
Sál 73,3eč
Jer 12,1č
Hab 1,13
Manne ipmilmeahttumat

besset eallit boarisin

ja velá ovdánit buori dillái?

8Sin mánát ellet oadjebassan sin luhtte,

mánáidmánát leat sin čalmmiid illu.

9

21,9
5,17
Sin viesuin ii leat mihkkege mas ballat,

Ipmila spižát eai deaivva sidjiide.

10Sin vuovssát čoavjudit eaige stajit,

sin gusat guddet eaige reito.

11Mánáideaset sii luitet olggos

dego sávzzaid,

sin bártnážat njuikkodit sin birra,

12lávlot ja čuojahit rumbbu ja lyra,

ávvudallet go njurgganasat čudjet.

13Sin beaivvit leat lihkolaš beaivvit,

ja ráfálaččat sii mannet jábmiidáibmui.

14

21,14
22,17
Dattetge sii dadjet Ipmilii:

“Divtte min orrut!

Mii eat beroš dovdat du geainnuid.

15

21,15
2 Mos 5,2
Mal 3,14
Gii lea Buotveagalaš,

manne mii galggašeimmet bálvalit su?

Maid min ávkkuha rohkadallat su?”

16

21,16
Job 22,18
Sál 1,1
Sii váldet lihku iežaset gihtii,

sii mearridit áigumušaideaset ieža

eaige váldde vuhtii Ipmila.

17

21,17
18,5
38,15
Man dávjá čáská

ipmilmeahttumiid lámpá?

Goas lihkuhisvuohta deaivida sin,

goas sii ožžot oasiset

Ipmila moari časkkástagain?

18

21,18
Sál 1,4
35,5
83,14
Vare sii šattašedje oalggaid láhkái

biekka ovddas

nugo sáđut maid riđđu njávkkasta eret?

19

21,19
2 Mos 20,5
Jer 31,29č
Esek 18,2
Vurkego Ipmil lihkuhisvuođa

ipmilmeahttuma mánáide?

Ii fal nu!

Mávssahehkos Ipmil sutnje alccesis,

gillájehkos son ieš iežas ráŋggáštusa!

20

21,20
Sál 75,9
Muosáhehkos son iežas heavvaneami,

juhkos son Buotveagalačča moari geara!

21Maid son šat fuollá iežas mánáin,

go su mánuid lohku lea dievvan?

22

21,22
4,18
15,15
Jes 40,13
Rom 11,34
1 Kor 2,16
21,22 stuorráid sáhttet leat eŋgelat.Áigugo olmmoš oahpahit viissisvuođa

Ipmilii, stuorráid duopmárii?

23Muhtin jápmá

gaskan buoremus searaidis,

oadjebassan ja ráfálaččat.

24Su rumaš lea máihlái, su dávttit ađđát.

25Nubbi jápmá bahča morrašis,

iige son goassege leat beassan

návddašit eallima buorrevuođa.

26

21,26
3,17–19
Sárd 9,2č
Jes 14,11
Goappašagat biddjojuvvoba muldii,

ja máđut gokčet sudno.

27Gal mun dieđán maid dii jurddašehpet,

makkár juonaiguin dii áigubehtet giellat mu!

28Diihan dadjabehtet:

“Gos dál lea oaivámučča visti,

gos suttolaččaid goađit?”

29Jerret mat dakkáriin geat johtet viidát,

váldet vuhtii maid sii muitalit:

30Bahás olmmoš sestojuvvo

lihkuhisvuođa beaivvi,

son dolvojuvvo suodjái

go moari beaivi boahtá.

31Gii cuiggoda sutnje čalbmehálgui

su heajos eallima,

gii mávssaha sutnje

dan maid son lea dahkan?

32Ja go son guddojuvvo hávdái,

de olbmot gohcet su hávdečoma guoras,

33ja njálggat lea su vuoiŋŋadus

leagi muoldda siste.

Su maŋŋil mannet buot olbmot,

ja dat geat manne su ovdal,

leat lohkameahttumat.

34Din jeđđehus lea duššálaš,

din vástádusain lea aivve behtolašvuohta.

22

Elifas sárdnu goalmmát háve

221De temanlaš Elifas fas sárdnugođii. Son dajai:

2Sáhttágo olmmoš leat ávkin Ipmilii,

máhttágo velá jierpmáleamosge

leat sutnje ávkin?

3

22,3
35,7
Leago du vanhurskkisvuohta

illun Buotveagalažžii,

dahje vuoitun dat

ahte vádjolat láitemeahttumit?

4Ráŋggáštago son du

du ipmilbalolašvuođa dihte,

mannágo son duinna dan dihte

rievtti ovdii?

5Almma du bahávuohta lea stuoris

ja du vearredagut loahppameahttumat?

6

22,6
2 Mos 22,26
5 Mos 24,17
Job 24,7
Jes 58,7
Almmá siva haga don

váldet pántta vieljainat

ja rievidit sis velá sin maŋimuš biktasiidge.

7

22,7
Jes 21,14
Matt 25,42
It don addán váiban olbmui čázi juhkat,

nealgeolbmos don biehttalit láibbi.

8Eananhan gulai fámolaš olbmái,

das ásai stuorra hearrá!

9

22,9
24,3–11
Leaskkaid don vuolggahit eret

guoros gieđaid,

cuvkejit áhčihemiid dorvvu.

10

22,10
18,9–21
Oavdu dál du birra leat gielat,

ja fáhkkes ballu suorggaha du.

11Itgo don oainne seavdnjadasa

itge čáhcedulvvi mii heavaha du?

12

22,12
11,8
Sárd 5,1
Jes 40,26č
Almma Ipmil lea allat dego albmi?

Geahča bajimuš násttiid,

man allagasas dat leat!

13

22,13
Sál 10,11
94,7
Jes 29,15
Jer 23,23č
Dattetge don jearat:

“Diehtágo Ipmil maidege?

Oaidnágo son dubmet seavdnjadasa čađa?

14

22,14
Sál 19,5–7
Balvvat gokčet su,

iige son oainne maidege.

Son vádjola gáidagasas

almmi gomuvuođa alde.”

15

22,15
1 Mos 6,5–7
7,17eč
Almma don čuovut dan boares bálgá

man mielde bahás olbmot vádjolit.

16

22,16
22,11
Dat geat rohttejuvvojit eret

ovdal áiggi,

go dulvi doidá eret sin vuođu.

17

22,17
21,14–16
Sii dadje Ipmilii: “Divtte min orrut!

Maid Buotveagalaš sáhttá dahkat midjiide?”

18

22,18
21,7–12
Hos 2,8
Son lei goitge deavdán

sin viesuid buriiguin!

Muhto sii mearridedje áigumušaideaset

eaige váldán Ipmila vuhtii.

19

22,19
Sál 58,11
68,1–3
107,42
Vuoigatlaččat oidnet mo

sidjiide geavvá ja illudit,

sivaheamit bilkidit sin:

20“Gehččet mo min vuostálastit

duššaduvvojit,

ja dolla loaktá dan mii vel lea báhcán.”

21

22,21
Jes 27,5
2 Kor 5,19–21
Soabat dal suinna, Job,

de dutnje geavvá bures,

ja lihkku máhccá fas du lusa.

22Gula su, go son oahpaha du,

ja vurke su sániid váibmosat.

23

22,23
5 Mos 30,2–10
Job 11,14č
Jos don jorgalat Buotveagalačča beallái,

de don oaččut fas dan maid leat massán.

Jos don gáidadat vearrivuođa goađistat

24

22,24
Matt 6,19
22,24 Ofir lei dovddus mávssolaš gollis dihte. Vrd. 1 Gon 9,28; Jes 13,12.ja bálkestat golliidat muldii,

iežat Ofira golliid joga geđggiid gaskii,

25

22,25
Sál 16,5
119,57
142,6
Váid 3,24
de Buotveagalaš šaddá du gollin

ja du silbbaid eatnatvuohtan.

26

22,26
Sál 37,4
Dalle Buotveagalaš lea du illu,

ja don oaččut bajidit muođuid Ipmila guvlui.

27

22,27
Sál 50,14
Jes 65,24
Go don rohkadalat su, de son gullá du,

ja don oaččut ollašuhttit dan

maid leat lohpidan.

28Jos don mearridat dahkat juoidá,

de dat lihkostuvvá dutnje,

ja beaivi báitá du geainnuide.

29

22,29
Sál 18,28
Jes 57,15
Ipmil vuolida daid geat čeavlástallet,

muhto vuollegaččaid son beastá.

30

22,30
42,8
Jak 5,16
Son gádju velá dange

gii ii leat vigiheapme;

jos sus leat buhtis gieđat,

de son gáddjojuvvo.