Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
6

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

616,1 Tiberiasjávrri Lukas gohčoda dan Gennesaretjávrin; gč. Luk 5,1.Das maŋŋil Jesus vulggii Galileajávrri dahjege Tiberiasjávrri nuppi beallái. 2Ollu olbmot čuvvo su, danne go sii oidne mearkkaid maid son dagai go buoridii buhcciid. 3Jesus manai várrái ja čohkánii dohko máhttájeddjiidisguin. 4

6,4
2,13
11,55
Beassážat, juvddálaččaid basit, ledje lahka. 5Go Jesus geahčastii, de son oinnii ollu olbmuid boahtimin lusas. Son celkkii Filipii: “Gos mii sáhttit oastit láibbi, vai buot dát ožžot borrat?” 6Dan son celkkii vai beassá geahččalit Filipa, dasgo son gal diđii maid áiggui dahkat. 76,7 guovttečuođi denárii seammá go 200 beaivebálkká. ▶ minttat.Filip vástidii: “Ii guovttečuođi denáriige fidne dan mađe láibbi ahte juohkehažžii livččii bihtášge.” 8Dalle nubbi máhttájeaddji, Simon Petera viellja Andreas, dajai sutnje: 9
6,9
2 Gon 4,42eč
“Dáppe lea mánná geas leat vihtta bivgeláibbi ja guokte guoli. Muhto mii dat lea ná ollugiidda?” 10Jesus celkkii: “Gohččot olbmuid čohkánit.” Das lei rássás báiki, ja olbmot čohkánedje. Das ledje birrasii vihttaduhát olbmá. 11Jesus válddii láibbiid, giittii Ipmila ja juogadii láibbiid daidda geat ledje čohkkámin das. Seammá ládje son juogadii guliid, ja buohkat ožžo nu ollu go dáhtto. 12Go buohkat ledje gallánan, de Jesus celkkii máhttájeddjiidasas: “Čogget báhcán bihtáid, vai ii mihkkege fearranuša.” 13Sii dahke nu, ja viđa bivgeláibbis čoggojedje vel guoktenuppelohkái veaddelihti dievva bihtát mat ledje báhcán go buohkat ledje geargan boradeames.

14

6,14
1,21Apd 3,22
7,37
Go olbmot oidne mearkka maid Jesus dagai, de sii dadje: “Dát lea duođaid dat profehta gii galggai boahtit máilbmái.” 15
6,15
Matt 14,23
Jesus diđii ahte sii áigo boahtit ja veagal dahkat su gonagassan. Danne son vulggii sin luhtte ja manai várrái. Son manai dohko okto.

Jesus vádjola čázi alde

16Go šattai eahket, de máhttájeaddjit manne vuolás jávregáddái, 17lávkejedje fatnasii ja vulge Kapernauma guvlui nuppe beallái jávrri. De lei juo sevnnjodan, iige Jesus lean velá boahtán sin lusa. 18Go garra biegga bossugođii, de jávri stuimmáskii. 196,19 guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia 4,5 dahje 5,5 km. ▶ mihttu ja deaddu.Go sii ledje suhkan guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia, de sii oidne Jesusa vádjoleamen jávrri báruid alde ja lahkaneamen fatnasii. Sii ballagohte, 206,20 Mun dat lean >4,26.muhto Jesus celkkii sidjiide: “Mun dat lean, allet bala.” 21Sii áigo váldit su fatnasii, muhto dallánaga fanas lei juo joavdan dan gáddái gosa sii ledje mannamin.

Eallima láibi

22Maŋit beaivvi don bealde jávrri ledje ain ollu olbmot. Sii ledje oaidnán ahte das lei dušše okta fanas ja ahte Jesus ii lean mannan fatnasii máhttájeddjiidis mielde, muhto sii ledje vuolgán almmá su haga. 23

6,23
6,11
Tiberiasis bohte goit fatnasat lahka dan báikki gos Hearrá lei giitán Ipmila ja biebman álbmoga. 24Go olbmot dal oidne ahte Jesus ii lean das eaige su máhttájeaddjitge, de sii lávkejedje fatnasiidda ja vulge Kapernaumii ohcat Jesusa.

25Sii gávdne Jesusa nuppi bealde jávrri ja jerre sus: “Rabbi, goas don leat deike boahtán?” 26Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ehpet dii dan dihte mu oza go lehpet oaidnán mearkkaid, muhto dan dihte go boraidet láibbi ja galláneiddet. 27

6,27
6,50č5458
6,27 seaillainis Antihkas seaila adnojuvvui buiga mearkan ja čájehii maiddái eaiggátvuoigatvuođa. ▶ seaila.Allet bargga dan borramuša dihte mii nohká, muhto dan borramuša dihte mii bistá ja addá agálaš eallima, dan maid Olbmobárdni addá didjiide. Dasgo Ipmil Áhčči lea merken su seaillainis.”

28Sii dadje sutnje: “Maid mii galgat dahkat, vai min dagut livčče Ipmila dagut?” 29

6,29
1 Joh 3,23
Jesus vástidii: “Dát lea Ipmila dahku: Oskot sutnje gean Ipmil lea vuolggahan.” 30
6,30
2,18+
Sii jerre: “Maid mearkkaid don dalle dagat, vai mii oaidnit ja oskut dutnje? Maid don dagat? 31
6,31
2 Mos 16,4eč
Neh 9,15
Sál 78,24
Min áhčit borre meahcis manna, nugo lea čállojuvvon: Son attii almmis sidjiide láibbi borrat.32Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii Moses addán almmis didjiide láibbi, muhto mu Áhčči addá didjiide duohta almmi láibbi. 33Ipmila láibi lea dat mii boahtá almmis ja addá máilbmái eallima.” 34Sii dadje: “Hearrá, atte midjiide álelassii dan láibbi.” 35
6,35
Jes 55,1eč
Joh 4,14
Jesus celkkii: “Mun lean eallima láibi. Gii boahtá mu lusa, dat ii goassege nealggo, ja gii osku munnje, dat ii goassege goikka. 36Muhto dii, nugo mun lean dadjan didjiide, lehpet oaidnán mu ehpetge dattetge oskko. 37
6,37
17,26eč24
Buohkat geaid Áhčči addá munnje, bohtet mu lusa, ja dan gii boahtá mu lusa, mun in eisege áje eret. 38
6,38
4,34
5,30
In mun leat boahtán almmis dahkat dan maid ieš dáhtun, muhto su dáhtu gii lea vuolggahan mu. 39
6,39
10,28č
17,12
6,39 maŋimuš beaivvi Hearrá beaivi.Ja su dáhttu gii mu lea vuolggahan, lea dat ahte mun in masse ovttage dain geaid son lea addán munnje, muhto čuoččáldahtán sin buohkaid maŋimuš beaivvi. 40Mu Áhčči dáhttu ahte juohkehaš gii oaidná Bártni ja osku sutnje, oažžu agálaš eallima. Mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi.”

41Juvddálaččat nimmoredje, danne go Jesus celkkii: “Mun lean dat láibi mii lea boahtán almmis.” 42

6,42
Matt 12,46
13,55
Mark 6,3
Luk 4,22
Joh 2,12
7,6
Apd 1,14
Sii dadje: “Almma dát lea Jesus, Josefa bárdni? Mii dovdat su áhči ja eatni. Mo son de sáhttá dadjat ahte lea boahtán almmis?” 43Jesus celkkii sidjiide: “Allet nimmor! 44Ii oktage sáhte boahtit mu lusa muđui go Áhčči guhte lea vuolggahan mu, geassá su. Dan gii boahtá, mun čuoččáldahtán maŋimuš beaivvi. 45
6,45
Jes 54,13
Jer 31,33č
Profehtaid čállagiin daddjojuvvo: Sii buohkat šaddet Ipmila máhttájeaddjin. Juohkehaš gii lea guldalan Áhči ja oahppan sus, boahtá mu lusa. 46
6,46
1,18
5,37
Muhto ii oktage leat oaidnán Áhči; dušše son gii lea boahtán Ipmila luhtte, lea oaidnán Áhči. 47Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Das gii osku, lea agálaš eallin. 48Mun lean eallima láibi. 49
6,49
1 Kor 10,3eč
Din áhčit borre meahcis manna, ja liikká sii jápme. 50Muhto dát láibi boahtá almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat ii jáme. 51Mun lean dat ealli láibi mii lea boahtán almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat eallá agálaččat. Láibi maid mun attán, lea mu oažži. Mun attán dan, vai máilbmi oažžu eallit.”

52Dalle juvddálaččat riidališgohte gaskaneaset. Sii jerre guhtet guoimmisteaset: “Mo son sáhttá addit midjiide iežas oačči borrat?” 53

6,53
Matt 26,26eč
Jesus celkkii sidjiide: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Jos dii ehpet bora Olbmobártni oačči ja juga su vara, de dis ii leat eallin. 54Muhto das gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, lea agálaš eallin, ja mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi. 55Mu oažži lea duohta borramuš, ja mu varra lea duohta juhkamuš. 56
6,56
15,4č
Dat gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, bissu mu siste ja mun bisun su siste. 57Áhčči guhte eallá, lea vuolggahan mu, ja nugo mun oaččun eallima sus, nu oažžu mus eallima dat gii mu borrá. 58Dát lea dat láibi mii lea boahtán almmis. Dat lea earálágán go dat borramuš maid din áhčit borre. Sii jápme, muhto dat gii borrá dán láibbi, eallá agálaččat.” 59Dán son celkkii go lei oahpaheamen olbmuid Kapernauma synagogas.

Máhttájeddjiid osku geahččaluvvo

60Go máhttájeaddjit dan gulle, de ollugat sis dadje: “Dát lea garra sárdni. Gii gillá dan gullat?” 61Jesus diđii ahte su sániid dihte máhttájeaddjit nimmoredje, ja son celkkii: “Vearránahttágo dát din? 62

6,62
Apd 1,9eč
Naba jos dii oaidnibehtet Olbmobártni mannamin bajás dohko gos son lei ovdal! 63
6,63
3,6
2 Kor 3,6
6,63 oažži greikkagillii sarks. ▶ biergu, oažži ja varra.Dušše vuoigŋa addá eallima, oažži ii ávkkut maidege. Dat sánit maid mun lean sárdnon didjiide, leat vuoigŋa ja eallin. 64
6,64
13,11
Muhto muhtumat dis eai oskko.” Dasgo Jesus diđii álggu rájes geat eai oskon ja gii beahttá su. 65
6,65
6,44
Ja son celkkii vel: “Aiddo danne mun celken didjiide ahte ii oktage sáhte boahtit mu lusa jos Áhčči ii atte dan sutnje.”

Petera dovddastus

66Das maŋŋil eatnagat Jesusa máhttájeddjiin heite vádjoleames su mielde. 67Jesus jearai dan guoktenuppelohkásis: “Dáhttubehtetgo maiddái dii mannat eret?” 68Simon Peter vástidii: “Hearrá, gean lusa mii galggašeimmet mannat? Dus leat agálaš eallima sánit. 69

6,69
Matt 16,16
Joh 10,36
11,27+
6,69 Ipmila Bassi namahus mii adnojuvvui čujuhit Jesusii Ipmila bárdnin. Vrd. Mark 1,24; Luk 4,34. ▶ bassi.Mii oskut ja diehtit ahte don leat Ipmila Bassi.” 70Jesus celkkii sidjiide: “Almma mun ieš válljejin din guoktenuppelohkása? Ja liikká okta dis lea beargalat.” 71
6,71
12,4
13,21
Son oaivvildii Judasa, Simon Iskariota bártni. Son beahtášii Jesusa, vaikko lei okta dan guoktenuppelohkásis.

7

Jesus ja su vieljat

71

7,1
5,18+
Das maŋŋil Jesus vádjolii miehtá Galilea. Judeas son ii dáhtton vádjolit, danne go juvddálaččat bivde goddit su.

27,2 lastagoahtebasit Namma boahtá das ahte juvddálaččat daid basiid fárrejedje lastagođiide. Gč. 3 Mos 23,34. ▶ lastagoahtebasit.Juvddálaččaid lastagoahtebasit ledje lahka. 3Jesusa vieljat dadje sutnje: “Vuolgge Judeai, vai maiddái du máhttájeaddjit oidnet makkár daguid don dagat. 4Ii oktage daga maidege čihkosis, jos dáhttu leat beakkálmas. Jos don dagat dákkár daguid, de čájet máilbmái gii don leat!” 5

7,5
Matt 12,46
13,55
Mark 6,3
Joh 2,12
6,42
Apd 1,14
Eai su vieljatge oainnat oskon sutnje. 6
7,6
2,4+
Jesus celkkii sidjiide: “Mu áigi ii leat velá boahtán, muhto didjiide áigi lea álo vuogas. 7
7,7
15,18
Máilbmi ii sáhte vašuhit din, muhto mu dat vašuha, dainna go mun duođaštan ahte dan dagut leat bahát. 8
7,8
12,23
Mannet dii dáidda basiide. Mun in vuolgge, dasgo mu áigi ii leat velá boahtán.” 9Nu son celkkii ja bázii ieš Galileai.

10Muhto go su vieljat ledje vuolgán basiide, de maiddái Jesus vulggii dohko, ii albmosit muhto čihkosis. 11Basiid áigge juvddálaččat ohce su ja jerre: “Gos dat olmmái lea?” 12Álbmoga gaskkas lei ollu digašteapmi su birra. Muhtumat dadje: “Son lea buorre olmmái,” earrásatgis dadje: “Ii leat, son fille olbmuid.” 13

7,13
9,22
12,42
19,38
20,19
Ii dattetge oktage duostan sárdnut albmosit su birra, danne go buohkat balle juvddálaččain.

14Go lei juo basiid guovddáš, de Jesus manai bajás tempelii ja oahpahišgođii. 15

7,15
Matt 13,54
Luk 2,46č
Juvddálaččat ovddošedje ja dadje: “Mo dát oahppameahttun olmmái sáhttá dovdat čállagiid?” 16
7,16
12,49
14,1024
Jesus celkkii sidjiide: “Dat maid mun oahpahan, ii leat mu oahppa, muhto su gii lea mu vuolggahan. 17Gii dáhttu dahkat su dáhtu, dat šaddá diehtit boahtágo mu oahppa Ipmilis vai sártnungo mun iešalddán. 18
7,18
8,50
Dat gii sárdnu iežas jurdagiid, bivdá iežas gudni. Muhto dat gii bivdá su gudni gii lea su vuolggahan, sárdnu duođa, iige sus leat mihkkege vearrivuođaid. 19
7,19
Joh 5,18Rom 2,17eč
Almma Moses attii didjiide lága? Dattetge ii oktage dis doala lága. Manne dii bivdibehtet mu goddit?”

20

7,20
8,4852
10,20
Olbmot dadje: “Dus lea bahás vuoigŋa. Gii bivdá du goddit?” 21
7,21
5,5eč
Jesus vástidii: “Ovtta dagu mun dahken, ja dan dii buohkat ovddošehpet. 22
7,22
1 Mos 17,10eč
7,22 birračuohppabehtet Juvddálaš bártnit galge birračuhppojuvvot gávcci beaivvi maŋŋil riegádeami.Moses attii didjiide birračuohpahusa – dat ii gal boađe Mosesis, muhto áhčiin – ja dii birračuohppabehtet maiddái sabbahin. 23
7,23
5,916
9,14
Jos olmmoš sáhttá birračuhppojuvvot maiddái sabbahin vai Mosesa láhka ii rihkkojuvvo, manne dii dalle lehpet munnje moaris danin go mun sabbahin dahken dearvvašin oppa olbmo? 24
7,24
Jes 11,3č
Allet dubme hámi mielde, muhto dubmejehket vuoigatlaččat.”

Leago Jesus Messias?

25

7,25
5,18+
Muhtun Jerusalema olbmot dadje: “Almma son lea dat gean juvddálaččat bivdet goddit? 267,26 Messias beastigonagas gean juvddálaččat vurde. ▶ Messias.Mo son oažžu sárdnut dáppe albmosit, eaige sii daja sutnje maidege? Leatgoson ráđđeolbmát dál dovddiidan ahte son lea Messias? 277,27 ii oktage … boahtá Álbmot vurddii ahte Messias riegádivččii Betlehemis (v. 42), muhto livččii čihkosis dassážii go fáhkka almmustuvvá.Mii gal diehtit guđe báikki olmmoš dát olmmái lea, muhto go Messias boahtá, de ii oktage dieđe gos son boahtá.”

28

7,28
Matt 11,27Joh 8,55
17,25
Go Jesus lei oahpaheamen tempelis, de son čuorvvui: “Dii gal dovdabehtet mu ja diehtibehtet gos mun boađán. Mun in leat boahtán iežan dáhtus; mu vuolggahii son gii lea duohtavuohta. Dii ehpet dovdda su, 29muhto mun dovddan su, danin go mun boađán su luhtte ja danin go son lea mu vuolggahan.” 30
7,30
2,4+
Ráđđeolbmát dáhtto váldit su gitta, muhto ii oktage lokten gieđa su vuostá, danin go su áigi ii lean velá boahtán.

31

7,31
2,23+
Eatnagat álbmogis osko sutnje ja dadje: “Go Messias boahtá, de illá son dahká eambbo mearkkaid go maid dát olmmái lea dahkan.” 327,32 bálvváid Alla ráđi bálvaleaddjit geaid bajimusbáhppa jođihii. ▶ fáktaveahka.Go farisealaččat gulle olbmuid ságasteamen ná Jesusa birra, de sii ja bajimusbáhpat vuolggahedje bálvváid váldit su gitta. 33
7,33
16,5
Jesus celkkii: “Oanehis áiggi mun lean velá din luhtte. De mun manan su lusa gii lea mu vuolggahan. 34
7,34
8,21
13,33
Dalle dii ohcabehtet mu, muhto ehpet gávnna. Dohko gos mun lean, dii ehpet beasa.” 35Juvddálaččat árvaledje guhtet guimmiineaset: “Gosa son áigu mannat gos mii eat sáhte gávdnat su? Áigugo son mannat daid lusa geat ásset bieđgguid greikalaččaid gaskkas? Áigugo son oahpahit maiddái greikalaččaid? 36Maid son oaivvilda go cealká: ‘Dii ohcabehtet mu, muhto ehpet gávnna’, ja: ‘Dohko gos mun lean, dii ehpet beasa’?”

37

7,37
3 Mos 23,36
Jes 55,1
Joh 4,1014
Alm 21,6+
Basiid maŋimuš ja stuorimus beaivvi Jesus čuoččastii sárdnut ja čuorvvui: “Jus guhtege goiká, son bohtos mu lusa ja juhkos! 38
7,38
2 Mos 17,6
5 Mos 8,15
Jes 58,11
Esek 47,1
Sak 14,8
7,38 nugo čállagiin daddjojuvvo soaitá čujuhit Sál 36,10; 87,7.Gii osku munnje, su siskkildasas golget ealli čázi jogat, nugo čállagiin daddjojuvvo.” 39
7,39
16,7
Dán son sártnui Vuoiŋŋa birra, gean sii ožžo geat osko sutnje. Dasgo Vuoigŋa ii lean velá boahtán, danne go Jesus ii lean velá hearvásmahttojuvvon.

40

7,40
1,21+
De dadje eatnagat olbmuin geat gulle su sániid: “Dát ferte leat dat profehta.” 41Earrásatgis dadje: “Son lea Messias!” Muhtumat gal eahpidedje: “Boahtába Messias dalle Galileas? 42
7,42
2 Sam 7,12
Mi 5,1
Matt 2,4eč
Almma čála cealká ahte Messias lea Davida nális ja boahtá Betlehemis, Davida ruovttugávpogis?” 43
7,43
9,16
10,19
Nu šattai dalle olbmuid gaskii gižžu su geažil. 44Muhtumat dáhtto dohppet su, muhto ii oktage lokten gieđa su vuostá.

45Bálvvát máhcce bajimusbáhpaid ja farisealaččaid lusa geat jerre: “Manne dii ehpet buktán su?” 46

7,46
Matt 7,28č
Bálvvát vástidedje: “Ii goassege olmmoš leat sárdnon nu mo son.” 47Dalle farisealaččat dadje: “Lehpetgo diinai fillehallan? 48
7,48
12,42
1 Kor 1,26
Leago oktage ráđđeolbmáin dahje oktage farisealaččain oskon sutnje? 49Muhto dát álbmot mii ii dovdda lága, lea garuhuvvon.” 50
7,50
3,1č
19,39
Nikodemus gii ieš lei ráđi lahttu ja ovdal lei mannan Jesusa luhtte, dajai: 51
7,51
5 Mos 1,16č
“Almma min láhka ii dubme olbmo ovdal go son lea gažaduvvon ja lea gávnnahuvvon maid son lea dahkan.” 52
7,52
1,46
Dalle earát dadje sutnje: “Don dáiddát maid leat galilealaš. Guorahala čállagiid, de oahpat ahte Galileas ii boađe profehta.”

Nisson gii gávnnahalai rihkkumis náittosdili

537,53–8,11 Vearssat váilot boarráseamos giehtačállosiin.Buohkat vulge ruoktot, juohkehaš báikásis,

8

81muhto Jesus manai Oljovárrái. 2Árrat iđedis son bođii fas tempelii. Ollu olbmot čoagganedje su birra, ja son čohkánii ja oahpahišgođii sin. 3Dalle čáloahppavaččat ja farisealaččat bukte dasa nissona gii lei gávnnahallan rihkkumis náittosdili. Sii divvo su Jesusa ovdii 48,4 Oahpaheaddji namahus adnojuvvui juvddálaš láhkaoahpaheddjiid birra.ja dadje: “Oahpaheaddji, dát nisson gávnnahalai rihkkumis náittosdili. 5

8,5
3 Mos 20,10
5 Mos 22,22
8,5 geađgádit geađgádeapmi. Moses lea lágas gohččon geađgádit dakkár nissoniid. Maid don dajat?” 6Sii dadje dan vai besset geahččalit Jesusa ja gávdnat juoidá mainna váidit su. Muhto Jesus gopmirdii ja čálii suorpmain eatnamii. 7
8,7
5 Mos 17,7
Matt 7,1eč
Go sii ain gáibidedje sus vástádusa, de son lihkai čuožžut ja celkkii: “Dat dis gii lea suttuheapme, bálkestehkos su njeaiga vuosttaš geađggi.” 8Son gopmirdii fas ja čálii eatnamii. 9Go sii gulle Jesusa sániid, de sii vulge eret ovttaid ovttaid, boarrásepmosiid rájes nuoramusaid rádjái. Dasa báziiga dušše Jesus ja nisson gii lei das čuožžumin. 10Jesus lihkai čuoččat ja jearai: “Nisson, gosa sii manne? Iigo oktage dubmen du?” 11Nisson vástidii: “Ii oktage, hearrá.” Jesus celkkii: “In munge dubme du. Mana, alege šat suddut.”

Jesus, máilmmi čuovga

12

8,12
Matt 5,14eč
Joh 1,4č9
9,5
12,35č46
Jesus sártnui fas olbmuide ja celkkii: “Mun lean máilmmi čuovga. Gii čuovvu mu, dat ii goassege vádjol seavdnjadasas, muhto sus lea eallima čuovga.” 13
8,13
5,31
Farisealaččat dadje sutnje: “Don duođaštat iežat birra, du duođaštus ii leat dohkálaš.” 14Jesus vástidii: “Vaikko mun duođaštan iežan birra, de mu duođaštus lea dattetge dohkálaš, danne go mun dieđán gos lean boahtán ja gosa manan. Muhto dii ehpet dieđe gos mun lean boahtán ja gosa manan. 15
8,15
3,17
12,47
Dii dubmebehtet nugo olbmot dubmejit, muhto mun in dubme ovttage. 16Ja jos mun vel dubmenge, de mu duopmu lea riekta, danin go mun in leat okto. Son guhte lea vuolggahan mu, lea muinna. 17
8,17
5 Mos 19,15
Din iežadet lágasge daddjojuvvo ahte guovtti olbmo duođaštus lea dohkálaš. 18
8,18
5,37
1 Joh 5,9
Mun duođaštan iežan birra, ja mu birra duođašta maiddái Áhčči, gii lea mu vuolggahan.” 19
8,19
14,7
Sii jerre: “Gos du áhčči lea?” Jesus vástidii: “Dii ehpet dovdda mu ehpetge mu Áhči. Jos dii dovddašeiddet mu, de dii dovddašeiddet maiddái mu Áhči.”

20

8,20
Mark 12,41
Joh 2,4+
8,20 tempelbumbbá sáhttá ovddastit dávvirgámmira dahjege oaffargiissá. Okta tempela dávvirgámmiriin lei ásahuvvon váldit vuostá olbmuid attáldagaid ja divadiid, ja das ledje maid oaffargiissát iešguđege atnui.Dán Jesus sártnui tempelis go lei oahpaheamen álbmoga tempelbumbbá guoras. Ii oktage váldán su gitta, dainna go su boddu ii lean velá boahtán.

21

8,21
7,34
13,33
Jesus sártnui fas sidjiide: “Mun manan eret. Dalle dii ohcabehtet mu, muhto jápmibehtet suttuidasadet. Dohko gosa mun manan, dii ehpet beasa.” 22Juvddálaččat dadje dalle: “Áigugo son sorbmet iežas go juo dadjá: ‘Dohko gosa mun manan, dii ehpet beasa’?” 23
8,23
3,31
Jesus celkkii sidjiide: “Dii boahtibehtet vuollin, mun boađán badjin. Dii gullabehtet dán máilbmái, mun in gula dán máilbmái. 24
8,24
5 Mos 32,39
Jes 41,4
Joh 13,19
8,24 mun lean dat gii mun lean Gč. 2 Mos 3,14. ▶ Mun lean.Dan dihte mun celken ahte dii jápmibehtet suttuidasadet. Dasgo jos dii ehpet jáhke ahte mun lean dat gii mun lean, de dii jápmibehtet suttuidasadet.” 25Sii jerre sus: “Gii don leat?” Jesus celkkii: “Manne mun oppa sártnunge dinguin? 26
8,26
3,11+
Mus lea din birra ollu dadjamuš ja ollu dubmemuš. Muhto son gii lea mu vuolggahan, sárdnu duođa, ja maid mun lean gullan sus, dan mun sártnun máilbmái.”

27Sii eai ádden ahte son sártnui sidjiide Áhči birra. 28

8,28
3,145,19
8,24
8,28 bajidan >3,14.Ja Jesus celkkii: “Go dii lehpet bajidan Olbmobártni, de dii ipmirdehpet ahte mun lean dat gii lean inge daga maidege iežan dáhtus, muhto sártnun nugo Áhčči lea oahpahan munnje. 29
8,29
16,32
Ja son gii lea vuolggahan mu, lea muinna. Son ii guođe mu okto, danin go mun dagan visot su miela mielde.” 30
8,30
2,23+
Eatnagat osko Jesusii go gulle su sárdnumin ná.

Abrahama nálli

31

8,31
15,7č14
Daidda juvddálaččaide geat dál osko sutnje, Jesus celkkii: “Jos dii bissubehtet mu sánis, de dii lehpet duođaid mu máhttájeaddjit. 32Dalle dii dovddiidehpet duohtavuođa, ja duohtavuohta dahká din friddjan.” 33
8,33
Matt 3,9
Sii dadje sutnje: “Mii leat Abrahama nálli eatge leat goassege leamaš geange šlávat. Mo don dalle sáhtát dadjat ahte mii šaddat friddjan?” 34
8,34
2 Pet 2,19
Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Juohkehaš gii dahká suttu, lea suttu šlávva. 35
8,35
Gal 4,30
Šlávva ii biso viesus agálaččat, muhto bárdni bissu agálaččat. 36
8,36
2 Kor 3,17
Gal 5,1
Jos Bárdni dahká din friddjan, de dii lehpet duođaid friddja. 37
8,37
5,18+
Mun dieđán ahte dii lehpet Abrahama nálli. Muhto dii dáhttubehtet goddit mu, dasgo mu sátni ii oaččo saji din siste. 38Mun sártnun dan maid lean oaidnán Áhči luhtte, ja diigis dahkabehtet dan maid lehpet oahppan iežadet áhčis.” 39
8,39
Rom 2,28
9,7
Sii vástidedje: “Min áhčči lea Abraham.” Jesus celkkii: “Jos dii livččiidet Abrahama mánát, de dii dagašeiddet Abrahama daguid. 40
8,40
1 Mos 15,6
Muhto dál dii bivdibehtet goddit mu – olbmá gii lea cealkán didjiide duohtavuođa, dan maid lea gullan Ipmilis. Nu ii Abraham dahkan. 41Dii dahkabehtet seammá ládje go din áhčči.” Sii dadje: “Mii eat leat riegádan fuorrávuođas. Mis lea okta áhčči, Ipmil.” 42
8,42
1 Joh 5,1
Jesus celkkii: “Jos Ipmil livččii din áhčči, de dii ráhkistivččiidet mu, danin go mun lean vuolgán Ipmila luhtte ja lean dál dás. In mun leat boahtán iežan dáhtus, muhto son lea mu vuolggahan. 43Manin dii ehpet ádde mu sániid? Danin go dii ehpet gierdda gullat maid mun sártnun. 44
8,44
1 Mos 3,4
1 Joh 3,8eč
Din áhčči lea beargalat, ja dii dáhttubehtet dahkat maid din áhčči anistuvvá. Son lea leamaš sorbmejeaddji álggu rájes. Son lea guhkkin eret duohtavuođas, dat lea sutnje amas. Go son sárdnu giellásiid, de son sárdnu dan mii lea su iežas, dainna go son lea gielástalli ja giellása áhčči. 45Muhto munnje dii ehpet jáhke, danin go mun sártnun duohtavuođa. 46
8,46
2 Kor 5,21
1 Pet 2,22
1 Joh 3,5
Guhtemuš dis sáhttá čájehit ahte mun lean suddudan? Ja jos mun sártnun duođa, de manne dii dalle ehpet jáhke munnje? 47
8,47
1 Joh 4,6
Dat gean áhčči lea Ipmil, gullá Ipmila sáni. Dii ehpet gula, danne go din áhčči ii leat Ipmil.”

48

8,48
Joh 7,20+
8,48 samarialaš samarialaččat ja juvddálaččat vuostálaste guhtet guimmiideaset. ▶ samarialaš.Juvddálaččat dadje Jesusii: “Almma mii leat vuoigadis go dadjat ahte don leat samarialaš ja ahte dus lea bahás vuoigŋa?” 49Jesus vástidii: “Ii mus leat bahás vuoigŋa. Mun gudnejahtán Áhččán, ja dii badjelgeahččabehtet mu. 50
8,50
7,18
In mun oza iežan gudni, muhto lea okta gii ohcá ja gii dubme. 51
8,51
5,24
11,25č
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Gii doallá mu sáni, dat ii goassege muosát jápmima.” 52Juvddálaččat dadje: “Dál mii diehtit ahte dus lea bahás vuoigŋa. Abraham lea jápmán, nu maiddái profehtat, ja don dajat: ‘Gii doallá mu sáni, dat ii goassege muosát jápmima.’ 53
8,53
4,12
Dongo mahkáš leat stuorit go min áhčči Abraham? Abraham lea jápmán, ja jápmán leat maiddái profehtat. Geanin don dagat iežat?” 54Jesus vástidii: “Jos mun ieš gudnejahtán iežan, de mu gudni ii leat mange veara. Muhto mu gudnejahttá Áhčči, son gean dii lohkabehtet iežadet Ipmilin. 55
8,55
7,28č
Dii ehpet dovdda su, muhto mun dovddan su. Jos mun dajašin ahte in dovdda su, de mun livččen gielástalli nugo dii. Muhto mun dovddan su ja doalan su sáni. 56
8,56
Rom 4,16eč
Din áhčči Abraham illudii go galggai beassat oaidnit mu beaivvi. Son oinnii dan ja illudii.” 57Juvddálaččat dadje sutnje: “Don it leat vihttalogi jagi boarisge ja leat mahkáš oaidnán Abrahama!” 58
8,58
1,1
8,58 mun lean >4,26.Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ovdal go Abraham riegádii – mun lean.”

59

8,59
10,31
Dalle sii čoaggigohte geđggiid vai besset geađgádit su, muhto Jesus čiehkádii ja manai olggos tempelis.