Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

Jesus buorida olbmá Betesdas

51Das maŋŋil ledje juvddálaččaid basit, ja Jesus vulggii Jerusalemii. 25,2 Sávzapoartta navdimis poarta mii lei gávpotmuvrra davvinuorttabeale oasis. Vrd. Neh 3,1; 12,39. Betesda mearkkaša “váibmoláđisvuođa viessu”.Jerusalemis lea Sávzapoartta lahka láttu man hebreagiel namma lea Betesda. Dan birra leat vihtta bázzehálla, 35,3–4 Goalmmát vearssa maŋimuš oassi ja njealját vearsa váilot boarráseamos giehtačállosiin.ja dain veallájedje ollu buohccit: čalmmeheamit, lápmásat ja rámbbit. Sii vurde ahte čáhci lihkahuvvo. 4Hearrá eŋgel oainnat njiejai vissis áiggiid láddui ja lihkahii čázi, ja dat gii vuosttažin njiedjalii láddui go čáhci lei lihkahuvvon, dearvvašmuvai, leaččai sus dal mii ihkinassii dávddaid.

5Das lei olmmái gii lei buohcan golbmalogigávcci jagi. 6Jesus oinnii su veallámin das ja diđii ahte son lei buohcan guhká. Jesus jearai: “Dáhtutgo don dearvvašmuvvat?” 7Buohcci vástidii: “Hearrá, mus ii leat olmmoš gii veahkehivččii mu láddui go čáhci lihkahuvvo. Ja go mun boađán, de muhtin eará háhppeha njiedjat láddui mu ovdal.” 8

5,8
Matt 9,6
Apd 3,6č
9,34
14,10
Jesus celkkii sutnje: “Čuožžil, váldde seaŋggat ja vázzil.” 95,9 sabbat juvddálaččaid vuoiŋŋastanbeaivi. sabbat.Olmmái dearvvašmuvai dallánaga, válddii seaŋggas ja vázzilii.

Muhto dat beaivi lei sabbat. 10

5,10
Jer 17,21
Matt 12,2
Juvddálaččat dadje dasa gii lei buoriduvvon: “Odne lea sabbat, dus ii leat lohpi guoddit seaŋggat.” 11Olmmái vástidii: “Dat gii buoridii mu, celkkii munnje: Váldde seaŋggat ja vázzil.” 12Dalle juvddálaččat jerre: “Gii lei dat olmmái gii gohčui du váldit seaŋggat ja vázzilit?” 13Dat gii lei buoriduvvon ii diehtán gii dat lei. Jesus lei mannan das eret, danin go dan báikkis ledje ollu olbmot. 14Maŋŋil Jesus deaivvai olbmá tempelis ja celkkii sutnje: “Don leat dál dearvvaš. Ale šat suddut, vai ii mihkkege bahábuid dáhpáhuva dutnje.” 15Olmmái vulggii das ja muitalii juvddálaččaide ahte Jesus lei su buoridan.

16

5,16
7,23
9,1416
Juvddálaččat doarrádallagohte Jesusa, danne go son dagai dakkára sabbahin. 17
5,17
9,4
Muhto Jesus celkkii sidjiide: “Mu Áhčči bargá heaittekeahttá, ja danin maiddái mun barggan.” 18
5,18
7,11925
8,3740
10,33
11,53
Dan dihte juvddálaččat bivde vel sakkabut goddit su. Sonhan ii dušše rihkkon sabbaha, muhto gohčodii Ipmila iežas áhččin ja nu dagai iežas Ipmila veardásažžan.

Maid Áhčči dahká, dan dahká maid Bárdni

19

5,19
8,28č
Jesus vástidii juvddálaččaide ná: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii Bárdni sáhte dahkat maidege iešalddis, son dahká dušše dan maid oaidná Áhči dahkamin. Maid Áhčči dahká, dan dahká maid Bárdni. 20
5,20
3,35
10,17
15,9
17,23
Áhčči ráhkista Bártni ja čájeha sutnje buot maid son ieš dahká. Son čájeha Bárdnái velá stuorit daguid, dakkáriid maid dii ovddošehpet. 21
5,21
Rom 4,17
Ef 2,5
Nugo Áhčči čuoččáldahttá jábmiid ja dahká sin eallin, nu maiddái Bárdni dahká eallin daid geaid dáhttu. 22
5,22
Apd 10,42
17,31
Ii Áhčči dubme ovttage, muhto son lea addán buot dubmenválddi Bárdnái, 23
5,23
15,23
Fil 2,10č
1 Joh 2,23
vai buohkat gudnejahttet Bártni nugo sii gudnejahttet Áhči. Dat gii ii gudnejahte Bártni, ii gudnejahte Áhčige gii lea vuolggahan su.

24

5,24
3,18
8,51
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Das gii gullá mu sáni ja osku sutnje gii lea vuolggahan mu, lea agálaš eallin. Son ii šatta dubmejuvvot, muhto lea mannan jápmimis eallimii. 25
5,25
Ef 2,1eč
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Boahtá áigi, ja dat lea dál juo, go jábmit gullet Ipmila Bártni jiena. Dat geat dan gullet, ožžot eallit. 26Nugo Áhčči ieš lea eallima ája, nu son lea dahkan Bártnige eallima ájan. 27Áhčči lea maid addán sutnje dubmenválddi, danne go son lea Olbmobárdni. 28Allet imaštala dán. Boahtá áigi go buohkat geat leat hávddiin, gullet su jiena. 29
5,29
Dan 12,2
Matt 25,46
Apd 24,15
2 Kor 5,10
Sii čuožžilit hávddiineaset; dat geat leat dahkan buriid, eallima bajásčuožžileapmái, ja dat geat leat dahkan baháid, duomu bajásčuožžileapmái. 30
5,30
6,38
In mun sáhte iešalddán dahkat maidege. Mun dubmen nugo mun gulan, ja mu duopmu lea vuoigatlaš. Dasgo mun in dáhto ovddidit iežan dáhtu, muhto su dáhtu guhte lea vuolggahan mu.

Ipmila Bártni válddi duođašteaddjit

31

5,31
8,13
5,31 duođaštan >1,19.Jos mun ieš duođaštan iežan birra, de mu duođaštus ii leat dohkálaš. 32Muhto mu birra duođašta soames eará, ja mun dieđán ahte su duođaštus mu birra lea dohkálaš. 33
5,33
1,19eč
Dii vuolggaheiddet olbmuid Johannesa ságaide, ja son duođaštii duohtavuođa beali. 34In mun dárbbaš ovttage olbmos duođaštusa, muhto cealkkán dán vai dii bestojuvvošeiddet. 35Johannes lei buolli ja báiti lámpá, muhto dii dáhtuidet dušše muhtin áiggi ávvudit su čuovggas.

36

5,36
10,2537č
14,11
Mus lea duođaštus mii lea nannoseabbo go Johannesa duođaštus: dagut maid Áhčči lea addán munnje ollašuhttit. Dat dagut maid mun dagan, duođaštit ahte Áhčči lea vuolggahan mu. 37
5,37
8,18
1 Joh 4,12
Maiddái Áhčči ieš gii lea vuolggahan mu, lea addán duođaštusa mu birra. Dii ehpet leat goassege gullan su jiena ehpetge oaidnán su muođuid. 38Su sátni ii biso din siste, dasgo dii ehpet oskko sutnje gean son lea vuolggahan. 39
5,39
Luk 24,27Joh 1,45+
Dii guorahallabehtet čállagiid, danne go gáddibehtet dain gávdnat agálaš eallima. Ja aiddo dat duođaštit mu birra. 40Muhto dii ehpet dáhto boahtit mu lusa oažžut eallima.

41Mun in váldde vuostá gudni olbmuin. 42

5,42
1 Joh 2,15
3,17
Mun dovddan din ja dieđán ahte din siste ii leat ráhkisvuohta Ipmilii. 43Mun lean boahtán Áhččán nammii ehpetge dii váldde mu vuostá. Muhto jos muhtun eará boahtá iežas nammii, de su dii gal váldibehtet vuostá. 44
5,44
12,43
Mo dii sáhttibehtet oskut, dii geat váldibehtet vuostá gudni guhtet guoimmisteattet ehpetge oza dan gudni mii boahtá áidna Ipmilis. 45
5,45
5 Mos 31,26
Allet jurddaš ahte mun sivahalan din Áhči ovddas. Din sivahallá Moses, son geasa dii lehpet bidjan iežadet doaivvu. 46
5,46
1 Mos 49,10
5 Mos 18,15
Luk 16,31
Jos dii livččiidet jáhkkán Mosesii, de dii livččiidet oskon munnje, dasgo son lea čállán mu birra. 47Muhto jos dii ehpet oskko su čállagiidda, de mo dii dalle sáhttibehtet oskut mu sániide?”

6

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

616,1 Tiberiasjávrri Lukas gohčoda dan Gennesaretjávrin; gč. Luk 5,1.Das maŋŋil Jesus vulggii Galileajávrri dahjege Tiberiasjávrri nuppi beallái. 2Ollu olbmot čuvvo su, danne go sii oidne mearkkaid maid son dagai go buoridii buhcciid. 3Jesus manai várrái ja čohkánii dohko máhttájeddjiidisguin. 4

6,4
2,13
11,55
Beassážat, juvddálaččaid basit, ledje lahka. 5Go Jesus geahčastii, de son oinnii ollu olbmuid boahtimin lusas. Son celkkii Filipii: “Gos mii sáhttit oastit láibbi, vai buot dát ožžot borrat?” 6Dan son celkkii vai beassá geahččalit Filipa, dasgo son gal diđii maid áiggui dahkat. 76,7 guovttečuođi denárii seammá go 200 beaivebálkká. ▶ minttat.Filip vástidii: “Ii guovttečuođi denáriige fidne dan mađe láibbi ahte juohkehažžii livččii bihtášge.” 8Dalle nubbi máhttájeaddji, Simon Petera viellja Andreas, dajai sutnje: 9
6,9
2 Gon 4,42eč
“Dáppe lea mánná geas leat vihtta bivgeláibbi ja guokte guoli. Muhto mii dat lea ná ollugiidda?” 10Jesus celkkii: “Gohččot olbmuid čohkánit.” Das lei rássás báiki, ja olbmot čohkánedje. Das ledje birrasii vihttaduhát olbmá. 11Jesus válddii láibbiid, giittii Ipmila ja juogadii láibbiid daidda geat ledje čohkkámin das. Seammá ládje son juogadii guliid, ja buohkat ožžo nu ollu go dáhtto. 12Go buohkat ledje gallánan, de Jesus celkkii máhttájeddjiidasas: “Čogget báhcán bihtáid, vai ii mihkkege fearranuša.” 13Sii dahke nu, ja viđa bivgeláibbis čoggojedje vel guoktenuppelohkái veaddelihti dievva bihtát mat ledje báhcán go buohkat ledje geargan boradeames.

14

6,14
1,21Apd 3,22
7,37
Go olbmot oidne mearkka maid Jesus dagai, de sii dadje: “Dát lea duođaid dat profehta gii galggai boahtit máilbmái.” 15
6,15
Matt 14,23
Jesus diđii ahte sii áigo boahtit ja veagal dahkat su gonagassan. Danne son vulggii sin luhtte ja manai várrái. Son manai dohko okto.

Jesus vádjola čázi alde

16Go šattai eahket, de máhttájeaddjit manne vuolás jávregáddái, 17lávkejedje fatnasii ja vulge Kapernauma guvlui nuppe beallái jávrri. De lei juo sevnnjodan, iige Jesus lean velá boahtán sin lusa. 18Go garra biegga bossugođii, de jávri stuimmáskii. 196,19 guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia 4,5 dahje 5,5 km. ▶ mihttu ja deaddu.Go sii ledje suhkan guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia, de sii oidne Jesusa vádjoleamen jávrri báruid alde ja lahkaneamen fatnasii. Sii ballagohte, 206,20 Mun dat lean >4,26.muhto Jesus celkkii sidjiide: “Mun dat lean, allet bala.” 21Sii áigo váldit su fatnasii, muhto dallánaga fanas lei juo joavdan dan gáddái gosa sii ledje mannamin.

Eallima láibi

22Maŋit beaivvi don bealde jávrri ledje ain ollu olbmot. Sii ledje oaidnán ahte das lei dušše okta fanas ja ahte Jesus ii lean mannan fatnasii máhttájeddjiidis mielde, muhto sii ledje vuolgán almmá su haga. 23

6,23
6,11
Tiberiasis bohte goit fatnasat lahka dan báikki gos Hearrá lei giitán Ipmila ja biebman álbmoga. 24Go olbmot dal oidne ahte Jesus ii lean das eaige su máhttájeaddjitge, de sii lávkejedje fatnasiidda ja vulge Kapernaumii ohcat Jesusa.

25Sii gávdne Jesusa nuppi bealde jávrri ja jerre sus: “Rabbi, goas don leat deike boahtán?” 26Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ehpet dii dan dihte mu oza go lehpet oaidnán mearkkaid, muhto dan dihte go boraidet láibbi ja galláneiddet. 27

6,27
6,50č5458
6,27 seaillainis Antihkas seaila adnojuvvui buiga mearkan ja čájehii maiddái eaiggátvuoigatvuođa. ▶ seaila.Allet bargga dan borramuša dihte mii nohká, muhto dan borramuša dihte mii bistá ja addá agálaš eallima, dan maid Olbmobárdni addá didjiide. Dasgo Ipmil Áhčči lea merken su seaillainis.”

28Sii dadje sutnje: “Maid mii galgat dahkat, vai min dagut livčče Ipmila dagut?” 29

6,29
1 Joh 3,23
Jesus vástidii: “Dát lea Ipmila dahku: Oskot sutnje gean Ipmil lea vuolggahan.” 30
6,30
2,18+
Sii jerre: “Maid mearkkaid don dalle dagat, vai mii oaidnit ja oskut dutnje? Maid don dagat? 31
6,31
2 Mos 16,4eč
Neh 9,15
Sál 78,24
Min áhčit borre meahcis manna, nugo lea čállojuvvon: Son attii almmis sidjiide láibbi borrat.32Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii Moses addán almmis didjiide láibbi, muhto mu Áhčči addá didjiide duohta almmi láibbi. 33Ipmila láibi lea dat mii boahtá almmis ja addá máilbmái eallima.” 34Sii dadje: “Hearrá, atte midjiide álelassii dan láibbi.” 35
6,35
Jes 55,1eč
Joh 4,14
Jesus celkkii: “Mun lean eallima láibi. Gii boahtá mu lusa, dat ii goassege nealggo, ja gii osku munnje, dat ii goassege goikka. 36Muhto dii, nugo mun lean dadjan didjiide, lehpet oaidnán mu ehpetge dattetge oskko. 37
6,37
17,26eč24
Buohkat geaid Áhčči addá munnje, bohtet mu lusa, ja dan gii boahtá mu lusa, mun in eisege áje eret. 38
6,38
4,34
5,30
In mun leat boahtán almmis dahkat dan maid ieš dáhtun, muhto su dáhtu gii lea vuolggahan mu. 39
6,39
10,28č
17,12
6,39 maŋimuš beaivvi Hearrá beaivi.Ja su dáhttu gii mu lea vuolggahan, lea dat ahte mun in masse ovttage dain geaid son lea addán munnje, muhto čuoččáldahtán sin buohkaid maŋimuš beaivvi. 40Mu Áhčči dáhttu ahte juohkehaš gii oaidná Bártni ja osku sutnje, oažžu agálaš eallima. Mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi.”

41Juvddálaččat nimmoredje, danne go Jesus celkkii: “Mun lean dat láibi mii lea boahtán almmis.” 42

6,42
Matt 12,46
13,55
Mark 6,3
Luk 4,22
Joh 2,12
7,6
Apd 1,14
Sii dadje: “Almma dát lea Jesus, Josefa bárdni? Mii dovdat su áhči ja eatni. Mo son de sáhttá dadjat ahte lea boahtán almmis?” 43Jesus celkkii sidjiide: “Allet nimmor! 44Ii oktage sáhte boahtit mu lusa muđui go Áhčči guhte lea vuolggahan mu, geassá su. Dan gii boahtá, mun čuoččáldahtán maŋimuš beaivvi. 45
6,45
Jes 54,13
Jer 31,33č
Profehtaid čállagiin daddjojuvvo: Sii buohkat šaddet Ipmila máhttájeaddjin. Juohkehaš gii lea guldalan Áhči ja oahppan sus, boahtá mu lusa. 46
6,46
1,18
5,37
Muhto ii oktage leat oaidnán Áhči; dušše son gii lea boahtán Ipmila luhtte, lea oaidnán Áhči. 47Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Das gii osku, lea agálaš eallin. 48Mun lean eallima láibi. 49
6,49
1 Kor 10,3eč
Din áhčit borre meahcis manna, ja liikká sii jápme. 50Muhto dát láibi boahtá almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat ii jáme. 51Mun lean dat ealli láibi mii lea boahtán almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat eallá agálaččat. Láibi maid mun attán, lea mu oažži. Mun attán dan, vai máilbmi oažžu eallit.”

52Dalle juvddálaččat riidališgohte gaskaneaset. Sii jerre guhtet guoimmisteaset: “Mo son sáhttá addit midjiide iežas oačči borrat?” 53

6,53
Matt 26,26eč
Jesus celkkii sidjiide: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Jos dii ehpet bora Olbmobártni oačči ja juga su vara, de dis ii leat eallin. 54Muhto das gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, lea agálaš eallin, ja mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi. 55Mu oažži lea duohta borramuš, ja mu varra lea duohta juhkamuš. 56
6,56
15,4č
Dat gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, bissu mu siste ja mun bisun su siste. 57Áhčči guhte eallá, lea vuolggahan mu, ja nugo mun oaččun eallima sus, nu oažžu mus eallima dat gii mu borrá. 58Dát lea dat láibi mii lea boahtán almmis. Dat lea earálágán go dat borramuš maid din áhčit borre. Sii jápme, muhto dat gii borrá dán láibbi, eallá agálaččat.” 59Dán son celkkii go lei oahpaheamen olbmuid Kapernauma synagogas.

Máhttájeddjiid osku geahččaluvvo

60Go máhttájeaddjit dan gulle, de ollugat sis dadje: “Dát lea garra sárdni. Gii gillá dan gullat?” 61Jesus diđii ahte su sániid dihte máhttájeaddjit nimmoredje, ja son celkkii: “Vearránahttágo dát din? 62

6,62
Apd 1,9eč
Naba jos dii oaidnibehtet Olbmobártni mannamin bajás dohko gos son lei ovdal! 63
6,63
3,6
2 Kor 3,6
6,63 oažži greikkagillii sarks. ▶ biergu, oažži ja varra.Dušše vuoigŋa addá eallima, oažži ii ávkkut maidege. Dat sánit maid mun lean sárdnon didjiide, leat vuoigŋa ja eallin. 64
6,64
13,11
Muhto muhtumat dis eai oskko.” Dasgo Jesus diđii álggu rájes geat eai oskon ja gii beahttá su. 65
6,65
6,44
Ja son celkkii vel: “Aiddo danne mun celken didjiide ahte ii oktage sáhte boahtit mu lusa jos Áhčči ii atte dan sutnje.”

Petera dovddastus

66Das maŋŋil eatnagat Jesusa máhttájeddjiin heite vádjoleames su mielde. 67Jesus jearai dan guoktenuppelohkásis: “Dáhttubehtetgo maiddái dii mannat eret?” 68Simon Peter vástidii: “Hearrá, gean lusa mii galggašeimmet mannat? Dus leat agálaš eallima sánit. 69

6,69
Matt 16,16
Joh 10,36
11,27+
6,69 Ipmila Bassi namahus mii adnojuvvui čujuhit Jesusii Ipmila bárdnin. Vrd. Mark 1,24; Luk 4,34. ▶ bassi.Mii oskut ja diehtit ahte don leat Ipmila Bassi.” 70Jesus celkkii sidjiide: “Almma mun ieš válljejin din guoktenuppelohkása? Ja liikká okta dis lea beargalat.” 71
6,71
12,4
13,21
Son oaivvildii Judasa, Simon Iskariota bártni. Son beahtášii Jesusa, vaikko lei okta dan guoktenuppelohkásis.

7

Jesus ja su vieljat

71

7,1
5,18+
Das maŋŋil Jesus vádjolii miehtá Galilea. Judeas son ii dáhtton vádjolit, danne go juvddálaččat bivde goddit su.

27,2 lastagoahtebasit Namma boahtá das ahte juvddálaččat daid basiid fárrejedje lastagođiide. Gč. 3 Mos 23,34. ▶ lastagoahtebasit.Juvddálaččaid lastagoahtebasit ledje lahka. 3Jesusa vieljat dadje sutnje: “Vuolgge Judeai, vai maiddái du máhttájeaddjit oidnet makkár daguid don dagat. 4Ii oktage daga maidege čihkosis, jos dáhttu leat beakkálmas. Jos don dagat dákkár daguid, de čájet máilbmái gii don leat!” 5

7,5
Matt 12,46
13,55
Mark 6,3
Joh 2,12
6,42
Apd 1,14
Eai su vieljatge oainnat oskon sutnje. 6
7,6
2,4+
Jesus celkkii sidjiide: “Mu áigi ii leat velá boahtán, muhto didjiide áigi lea álo vuogas. 7
7,7
15,18
Máilbmi ii sáhte vašuhit din, muhto mu dat vašuha, dainna go mun duođaštan ahte dan dagut leat bahát. 8
7,8
12,23
Mannet dii dáidda basiide. Mun in vuolgge, dasgo mu áigi ii leat velá boahtán.” 9Nu son celkkii ja bázii ieš Galileai.

10Muhto go su vieljat ledje vuolgán basiide, de maiddái Jesus vulggii dohko, ii albmosit muhto čihkosis. 11Basiid áigge juvddálaččat ohce su ja jerre: “Gos dat olmmái lea?” 12Álbmoga gaskkas lei ollu digašteapmi su birra. Muhtumat dadje: “Son lea buorre olmmái,” earrásatgis dadje: “Ii leat, son fille olbmuid.” 13

7,13
9,22
12,42
19,38
20,19
Ii dattetge oktage duostan sárdnut albmosit su birra, danne go buohkat balle juvddálaččain.

14Go lei juo basiid guovddáš, de Jesus manai bajás tempelii ja oahpahišgođii. 15

7,15
Matt 13,54
Luk 2,46č
Juvddálaččat ovddošedje ja dadje: “Mo dát oahppameahttun olmmái sáhttá dovdat čállagiid?” 16
7,16
12,49
14,1024
Jesus celkkii sidjiide: “Dat maid mun oahpahan, ii leat mu oahppa, muhto su gii lea mu vuolggahan. 17Gii dáhttu dahkat su dáhtu, dat šaddá diehtit boahtágo mu oahppa Ipmilis vai sártnungo mun iešalddán. 18
7,18
8,50
Dat gii sárdnu iežas jurdagiid, bivdá iežas gudni. Muhto dat gii bivdá su gudni gii lea su vuolggahan, sárdnu duođa, iige sus leat mihkkege vearrivuođaid. 19
7,19
Joh 5,18Rom 2,17eč
Almma Moses attii didjiide lága? Dattetge ii oktage dis doala lága. Manne dii bivdibehtet mu goddit?”

20

7,20
8,4852
10,20
Olbmot dadje: “Dus lea bahás vuoigŋa. Gii bivdá du goddit?” 21
7,21
5,5eč
Jesus vástidii: “Ovtta dagu mun dahken, ja dan dii buohkat ovddošehpet. 22
7,22
1 Mos 17,10eč
7,22 birračuohppabehtet Juvddálaš bártnit galge birračuhppojuvvot gávcci beaivvi maŋŋil riegádeami.Moses attii didjiide birračuohpahusa – dat ii gal boađe Mosesis, muhto áhčiin – ja dii birračuohppabehtet maiddái sabbahin. 23
7,23
5,916
9,14
Jos olmmoš sáhttá birračuhppojuvvot maiddái sabbahin vai Mosesa láhka ii rihkkojuvvo, manne dii dalle lehpet munnje moaris danin go mun sabbahin dahken dearvvašin oppa olbmo? 24
7,24
Jes 11,3č
Allet dubme hámi mielde, muhto dubmejehket vuoigatlaččat.”

Leago Jesus Messias?

25

7,25
5,18+
Muhtun Jerusalema olbmot dadje: “Almma son lea dat gean juvddálaččat bivdet goddit? 267,26 Messias beastigonagas gean juvddálaččat vurde. ▶ Messias.Mo son oažžu sárdnut dáppe albmosit, eaige sii daja sutnje maidege? Leatgoson ráđđeolbmát dál dovddiidan ahte son lea Messias? 277,27 ii oktage … boahtá Álbmot vurddii ahte Messias riegádivččii Betlehemis (v. 42), muhto livččii čihkosis dassážii go fáhkka almmustuvvá.Mii gal diehtit guđe báikki olmmoš dát olmmái lea, muhto go Messias boahtá, de ii oktage dieđe gos son boahtá.”

28

7,28
Matt 11,27Joh 8,55
17,25
Go Jesus lei oahpaheamen tempelis, de son čuorvvui: “Dii gal dovdabehtet mu ja diehtibehtet gos mun boađán. Mun in leat boahtán iežan dáhtus; mu vuolggahii son gii lea duohtavuohta. Dii ehpet dovdda su, 29muhto mun dovddan su, danin go mun boađán su luhtte ja danin go son lea mu vuolggahan.” 30
7,30
2,4+
Ráđđeolbmát dáhtto váldit su gitta, muhto ii oktage lokten gieđa su vuostá, danin go su áigi ii lean velá boahtán.

31

7,31
2,23+
Eatnagat álbmogis osko sutnje ja dadje: “Go Messias boahtá, de illá son dahká eambbo mearkkaid go maid dát olmmái lea dahkan.” 327,32 bálvváid Alla ráđi bálvaleaddjit geaid bajimusbáhppa jođihii. ▶ fáktaveahka.Go farisealaččat gulle olbmuid ságasteamen ná Jesusa birra, de sii ja bajimusbáhpat vuolggahedje bálvváid váldit su gitta. 33
7,33
16,5
Jesus celkkii: “Oanehis áiggi mun lean velá din luhtte. De mun manan su lusa gii lea mu vuolggahan. 34
7,34
8,21
13,33
Dalle dii ohcabehtet mu, muhto ehpet gávnna. Dohko gos mun lean, dii ehpet beasa.” 35Juvddálaččat árvaledje guhtet guimmiineaset: “Gosa son áigu mannat gos mii eat sáhte gávdnat su? Áigugo son mannat daid lusa geat ásset bieđgguid greikalaččaid gaskkas? Áigugo son oahpahit maiddái greikalaččaid? 36Maid son oaivvilda go cealká: ‘Dii ohcabehtet mu, muhto ehpet gávnna’, ja: ‘Dohko gos mun lean, dii ehpet beasa’?”

37

7,37
3 Mos 23,36
Jes 55,1
Joh 4,1014
Alm 21,6+
Basiid maŋimuš ja stuorimus beaivvi Jesus čuoččastii sárdnut ja čuorvvui: “Jus guhtege goiká, son bohtos mu lusa ja juhkos! 38
7,38
2 Mos 17,6
5 Mos 8,15
Jes 58,11
Esek 47,1
Sak 14,8
7,38 nugo čállagiin daddjojuvvo soaitá čujuhit Sál 36,10; 87,7.Gii osku munnje, su siskkildasas golget ealli čázi jogat, nugo čállagiin daddjojuvvo.” 39
7,39
16,7
Dán son sártnui Vuoiŋŋa birra, gean sii ožžo geat osko sutnje. Dasgo Vuoigŋa ii lean velá boahtán, danne go Jesus ii lean velá hearvásmahttojuvvon.

40

7,40
1,21+
De dadje eatnagat olbmuin geat gulle su sániid: “Dát ferte leat dat profehta.” 41Earrásatgis dadje: “Son lea Messias!” Muhtumat gal eahpidedje: “Boahtába Messias dalle Galileas? 42
7,42
2 Sam 7,12
Mi 5,1
Matt 2,4eč
Almma čála cealká ahte Messias lea Davida nális ja boahtá Betlehemis, Davida ruovttugávpogis?” 43
7,43
9,16
10,19
Nu šattai dalle olbmuid gaskii gižžu su geažil. 44Muhtumat dáhtto dohppet su, muhto ii oktage lokten gieđa su vuostá.

45Bálvvát máhcce bajimusbáhpaid ja farisealaččaid lusa geat jerre: “Manne dii ehpet buktán su?” 46

7,46
Matt 7,28č
Bálvvát vástidedje: “Ii goassege olmmoš leat sárdnon nu mo son.” 47Dalle farisealaččat dadje: “Lehpetgo diinai fillehallan? 48
7,48
12,42
1 Kor 1,26
Leago oktage ráđđeolbmáin dahje oktage farisealaččain oskon sutnje? 49Muhto dát álbmot mii ii dovdda lága, lea garuhuvvon.” 50
7,50
3,1č
19,39
Nikodemus gii ieš lei ráđi lahttu ja ovdal lei mannan Jesusa luhtte, dajai: 51
7,51
5 Mos 1,16č
“Almma min láhka ii dubme olbmo ovdal go son lea gažaduvvon ja lea gávnnahuvvon maid son lea dahkan.” 52
7,52
1,46
Dalle earát dadje sutnje: “Don dáiddát maid leat galilealaš. Guorahala čállagiid, de oahpat ahte Galileas ii boađe profehta.”

Nisson gii gávnnahalai rihkkumis náittosdili

537,53–8,11 Vearssat váilot boarráseamos giehtačállosiin.Buohkat vulge ruoktot, juohkehaš báikásis,