Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
4

Jesus ja samarialaš nisson

41

4,1
3,2226
4,1 Jesus Máŋgga boares giehtačállosis lea “Hearrá”.Go Jesus bođii diehtit ahte farisealaččat ledje gullan ahte son čohkkii eambbo máhttájeddjiid ja gásttašii eanebuid go Johannes – 2vaikko Jesus ieš ii gásttašan, muhto su máhttájeaddjit – 3de son vulggii Judeas ja manai fas Galileai. 4Son fertii vádjolit Samaria čađa. 5
4,5
Jos 24,32
Mátkkis Jesus bođii gávpogii man namma lei Sykar. Dan lahka lei eananbihtá maid Jakob lei addán bárdnásis Josefii, 64,6 guđát diimmu sullii diibmu 12. idja ja beaivi.ja doppe lei Jakoba gáivo. Jesus lei váiban mátkkis ja čohkánii gáivvo gurrii. Lei gaskabeaivi, guđát diimmu lahka.

7De bođii muhtun samarialaš nisson viežžat čázi, ja Jesus celkkii sutnje: “Atte munnje juhkat.” 8Máhttájeaddjit ledje mannan gávpogii oastit borramuša. 9

4,9
Luk 9,52č
Nisson dajai: “Mo don gii leat juvddálaš, bivddát juhkamuša mus, samarialaš nissonis?” Dasgo juvddálaččat eai guoibmádala samarialaččaiguin. 10
4,10
Jer 2,13
Joh 7,37eč
Alm 21,6+
Jesus celkkii nissonii: “Jos don dovddašit Ipmila attáldaga ja dieđášit gii dus bivdá juhkamuša, de don ieš bivddášit sus, ja son attášii dutnje ealli čázi.” 11Nisson dajai: “Hearrá, iihan dus leat lihtti, ja gáivo lea čieŋal. Gos don dalle válddát dan ealli čázi? 12
4,12
8,53
It suige don leat stuorit go min áhčči Jakob geas mii leat ožžon dán gáivvo? Son ieš jugai dán gáivvo čázi, ja maiddái su bártnit ja šibihat.” 13Jesus vástidii sutnje: “Gii juhká dán čázi, dat goiká fas. 14
4,14
Jes 58,11
Joh 6,35
7,37eč
Muhto gii juhká dan čázi maid mun attán, dat ii goikka šat goassege. Dat čáhci maid mun attán, šaddá su siste ájan mii álo golgá ja addá agálaš eallima.” 15Nisson dajai: “Hearrá, atte munnje dan čázi, vai mun in goassege šat goikka inge dárbbaš dáppe viežžat čázi.”

16Jesus celkkii sutnje: “Mana viežžat iežat boatnjá.” 17Nisson vástidii: “Ii mus leat boadnjá.” Jesus celkkii: “Don sárdnot duođa go dadjet ahte dus ii leat boadnjá. 18Vihtta boatnjá dus leat leamaš, ja dat gii dus dál lea, ii leat du boadnjá. Das don sárdnot duođa.” 19

4,19
Matt 16,14
21,1146
Mark 6,8
Luk 7,16
24,19
Joh 9,17
Nisson dajai: “Hearrá, mun oainnán ahte don leat profehta. 20
4,20
5 Mos 12,511
Sál 122,3č
4,20 áhčit áhčči. dán váris Garisim, samarialaččaid bassi várri, gos ovdal lei leamaš samarialaččaid tempel.Min áhčit leat rohkadallan Ipmila dán váris, muhto dii dadjabehtet ahte Jerusalemis lea rievttes báiki rohkadallat.” 21Jesus vástidii: “Jáhke munnje, nisson, áigi boahtá go dii ehpet rohkadala Áhči dán váris ehpetge Jerusalemis. 22
4,22
Jes 2,3
Rom 9,4č
11,18
Dii rohkadallabehtet dan maid ehpet dovdda, muhto mii rohkadallat dan maid dovdat, danin go bestojupmi boahtá juvddálaččain. 23Muhto áigi boahtá, ja dat lea dál juo, goas duohta rohkadallit rohkadallet Áhči vuoiŋŋas ja duohtavuođas. Dakkár rohkadalliid Áhčči dáhttu. 24
4,24
2 Kor 3,17
Ipmil lea vuoigŋa, ja dat geat rohkadallet su, galget rohkadallat vuoiŋŋas ja duohtavuođas.” 25
4,25
Matt 1,16
27,17
Joh 1,41
Nisson dajai: “Mun dieđán ahte Messias boahtá,” – Messias lea seammá go Kristus – “ja go son boahtá, de son almmuha midjiide buot.” 26
4,26
9,37
4,26 Mun dat lean sáhttá maid jorgaluvvot “Mun lean”. ▶ Mun lean.Jesus celkkii: “Mun dat lean, mun gii sártnun duinna.”

Jesus ja samarialaččat

27Aiddo dalle bohte su máhttájeaddjit. Sii imaštalle dan go Jesus lei sárdnumin nissoniin, muhto ii oktage jearran maid son dáhtui dahje manne son sártnui nissoniin. 28Nisson guđii čáhcelihtis dasa, manai gávpogii ja dajai olbmuide: 29“Bohtet geahččat olbmá gii lea muitalan munnje buot maid mun lean dahkan. Leažžágo son Messias?” 30De olbmot vulge gávpogis ja bohte Jesusa lusa.

31Dan botta máhttájeaddjit dadje Jesusii: “Rabbi, bora!” 32Son vástidii: “Mus lea borramuš maid dii ehpet dovdda.” 33Sii árvaledje guhtet guimmiineaset: “Leagoson muhtin buktán sutnje borramuša?” 34

4,34
Matt 4,4
Joh 6,38
Muhto Jesus celkkii: “Mu borramuš lea dat ahte mun dagan su dáhtu gii lea mu vuolggahan, ja ollašuhtán su dagu. 35
4,35
Matt 9,37č
Dii dadjabehtet: Njeallje mánu vel, ja de boahtá láddjenáigi. Muhto mun cealkkán didjiide: Gehččet! Bealddut leat juo vilggodan láddjenmuddui. 36Láddjejeaddji oažžu bálkkás dál juo, son rádjá šattuid agálaš eallimii, vai gilvi beassá illudit ovttas láddjejeddjiin. 37Dás lea duohta dát sátni: ‘Nubbi gilvá, nubbi láddje.’ 38Mun lean vuolggahan din láddjet dan maid ehpet leat bargan. Earrásat leat bargan, muhto dii beassabehtet láddjet sin barggu šattu.”

39Eatnagat dan gávpoga samarialaččain osko Jesusii go ledje gullan nissona duođašteamen: “Son muitalii munnje visot maid lean dahkan.” 40Go samarialaččat bohte Jesusa lusa, de sii dáhtto su orrut iežaset luhtte, ja son orui doppe guokte beaivvi. 41Ollu eanebut oskugohte Jesusii go gulle su sániid, 42

4,42
1 Joh 4,14
ja sii dadje nissonii: “Dál mii eat oskko šat dušše du sániid dihte. Mii leat ieža gullan su ja diehtit ahte son duođaid lea máilmmi beasti.”

Jesus buorida gonagasa virgeolbmá bártni

43Guovtte beaivvi geažes Jesus dasto vulggii Galileai. 44

4,44
Matt 13,57
Son lei ieš duođaštan ahte profehta ii adnojuvvo árvvus iežas ruovttuguovllus, 45
4,45
2,23
muhto go son bođii Galileai, de galilealaččat válde su bures vuostá. Sii ledje maid ávvudan basiid Jerusalemis ja oaidnán maid Jesus lei dahkan doppe basiid botta.

46

4,46
2,1eč
Jesus bođii fas Kanai Galileas, gos son lei dahkan čázi viidnin. Kapernaumis ásai gonagasa virgeolmmái gean bárdni lei buohcamin. 47Go son gulai ahte Jesus lei boahtán Judeas Galileai, de son vulggii Jesusa lusa ja siđai su boahtit buoridit iežas bártni gii lei juo jápmimin. 48
4,48
2,181 Kor 1,22
Jesus celkkii sutnje: “Dii ehpet oskko, jos ehpet oainne mearkkaid ja oavdduid.” 49Muhto virgeolmmái dajai: “Hearrá, boađe ovdal go mu bárdni jápmá!” 50Dalle Jesus celkkii: “Vuolgge ruoktot. Du bárdni eallá.” Olmmái oskkui Jesusa sániide ja vulggii. 51Go son lei mátkkis ruoktot, de bohte su bálvaleaddjit su ovddal ja muitaledje ahte su bárdni lei eallimin. 524,52 čihččet diimmus sullii diibmu 13. idja ja beaivi.Olmmái jearai sis, goas bárdni lei buorránišgoahtán, ja sii dadje: “Ikte čihččet diimmus dávda vulggii sus.” 53Dalle áhčči ipmirdii ahte dat lei dáhpáhuvvan aiddo dalle go Jesus celkkii sutnje: “Du bárdni eallá”, ja son ja buot su dálu olbmot osko. 54
4,54
2,11
Dát lei Jesusa nubbi mearka, ja son dagai dan go lei boahtán Judeas Galileai.

5

Jesus buorida olbmá Betesdas

51Das maŋŋil ledje juvddálaččaid basit, ja Jesus vulggii Jerusalemii. 25,2 Sávzapoartta navdimis poarta mii lei gávpotmuvrra davvinuorttabeale oasis. Vrd. Neh 3,1; 12,39. Betesda mearkkaša “váibmoláđisvuođa viessu”.Jerusalemis lea Sávzapoartta lahka láttu man hebreagiel namma lea Betesda. Dan birra leat vihtta bázzehálla, 35,3–4 Goalmmát vearssa maŋimuš oassi ja njealját vearsa váilot boarráseamos giehtačállosiin.ja dain veallájedje ollu buohccit: čalmmeheamit, lápmásat ja rámbbit. Sii vurde ahte čáhci lihkahuvvo. 4Hearrá eŋgel oainnat njiejai vissis áiggiid láddui ja lihkahii čázi, ja dat gii vuosttažin njiedjalii láddui go čáhci lei lihkahuvvon, dearvvašmuvai, leaččai sus dal mii ihkinassii dávddaid.

5Das lei olmmái gii lei buohcan golbmalogigávcci jagi. 6Jesus oinnii su veallámin das ja diđii ahte son lei buohcan guhká. Jesus jearai: “Dáhtutgo don dearvvašmuvvat?” 7Buohcci vástidii: “Hearrá, mus ii leat olmmoš gii veahkehivččii mu láddui go čáhci lihkahuvvo. Ja go mun boađán, de muhtin eará háhppeha njiedjat láddui mu ovdal.” 8

5,8
Matt 9,6
Apd 3,6č
9,34
14,10
Jesus celkkii sutnje: “Čuožžil, váldde seaŋggat ja vázzil.” 95,9 sabbat juvddálaččaid vuoiŋŋastanbeaivi. sabbat.Olmmái dearvvašmuvai dallánaga, válddii seaŋggas ja vázzilii.

Muhto dat beaivi lei sabbat. 10

5,10
Jer 17,21
Matt 12,2
Juvddálaččat dadje dasa gii lei buoriduvvon: “Odne lea sabbat, dus ii leat lohpi guoddit seaŋggat.” 11Olmmái vástidii: “Dat gii buoridii mu, celkkii munnje: Váldde seaŋggat ja vázzil.” 12Dalle juvddálaččat jerre: “Gii lei dat olmmái gii gohčui du váldit seaŋggat ja vázzilit?” 13Dat gii lei buoriduvvon ii diehtán gii dat lei. Jesus lei mannan das eret, danin go dan báikkis ledje ollu olbmot. 14Maŋŋil Jesus deaivvai olbmá tempelis ja celkkii sutnje: “Don leat dál dearvvaš. Ale šat suddut, vai ii mihkkege bahábuid dáhpáhuva dutnje.” 15Olmmái vulggii das ja muitalii juvddálaččaide ahte Jesus lei su buoridan.

16

5,16
7,23
9,1416
Juvddálaččat doarrádallagohte Jesusa, danne go son dagai dakkára sabbahin. 17
5,17
9,4
Muhto Jesus celkkii sidjiide: “Mu Áhčči bargá heaittekeahttá, ja danin maiddái mun barggan.” 18
5,18
7,11925
8,3740
10,33
11,53
Dan dihte juvddálaččat bivde vel sakkabut goddit su. Sonhan ii dušše rihkkon sabbaha, muhto gohčodii Ipmila iežas áhččin ja nu dagai iežas Ipmila veardásažžan.

Maid Áhčči dahká, dan dahká maid Bárdni

19

5,19
8,28č
Jesus vástidii juvddálaččaide ná: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii Bárdni sáhte dahkat maidege iešalddis, son dahká dušše dan maid oaidná Áhči dahkamin. Maid Áhčči dahká, dan dahká maid Bárdni. 20
5,20
3,35
10,17
15,9
17,23
Áhčči ráhkista Bártni ja čájeha sutnje buot maid son ieš dahká. Son čájeha Bárdnái velá stuorit daguid, dakkáriid maid dii ovddošehpet. 21
5,21
Rom 4,17
Ef 2,5
Nugo Áhčči čuoččáldahttá jábmiid ja dahká sin eallin, nu maiddái Bárdni dahká eallin daid geaid dáhttu. 22
5,22
Apd 10,42
17,31
Ii Áhčči dubme ovttage, muhto son lea addán buot dubmenválddi Bárdnái, 23
5,23
15,23
Fil 2,10č
1 Joh 2,23
vai buohkat gudnejahttet Bártni nugo sii gudnejahttet Áhči. Dat gii ii gudnejahte Bártni, ii gudnejahte Áhčige gii lea vuolggahan su.

24

5,24
3,18
8,51
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Das gii gullá mu sáni ja osku sutnje gii lea vuolggahan mu, lea agálaš eallin. Son ii šatta dubmejuvvot, muhto lea mannan jápmimis eallimii. 25
5,25
Ef 2,1eč
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Boahtá áigi, ja dat lea dál juo, go jábmit gullet Ipmila Bártni jiena. Dat geat dan gullet, ožžot eallit. 26Nugo Áhčči ieš lea eallima ája, nu son lea dahkan Bártnige eallima ájan. 27Áhčči lea maid addán sutnje dubmenválddi, danne go son lea Olbmobárdni. 28Allet imaštala dán. Boahtá áigi go buohkat geat leat hávddiin, gullet su jiena. 29
5,29
Dan 12,2
Matt 25,46
Apd 24,15
2 Kor 5,10
Sii čuožžilit hávddiineaset; dat geat leat dahkan buriid, eallima bajásčuožžileapmái, ja dat geat leat dahkan baháid, duomu bajásčuožžileapmái. 30
5,30
6,38
In mun sáhte iešalddán dahkat maidege. Mun dubmen nugo mun gulan, ja mu duopmu lea vuoigatlaš. Dasgo mun in dáhto ovddidit iežan dáhtu, muhto su dáhtu guhte lea vuolggahan mu.

Ipmila Bártni válddi duođašteaddjit

31

5,31
8,13
5,31 duođaštan >1,19.Jos mun ieš duođaštan iežan birra, de mu duođaštus ii leat dohkálaš. 32Muhto mu birra duođašta soames eará, ja mun dieđán ahte su duođaštus mu birra lea dohkálaš. 33
5,33
1,19eč
Dii vuolggaheiddet olbmuid Johannesa ságaide, ja son duođaštii duohtavuođa beali. 34In mun dárbbaš ovttage olbmos duođaštusa, muhto cealkkán dán vai dii bestojuvvošeiddet. 35Johannes lei buolli ja báiti lámpá, muhto dii dáhtuidet dušše muhtin áiggi ávvudit su čuovggas.

36

5,36
10,2537č
14,11
Mus lea duođaštus mii lea nannoseabbo go Johannesa duođaštus: dagut maid Áhčči lea addán munnje ollašuhttit. Dat dagut maid mun dagan, duođaštit ahte Áhčči lea vuolggahan mu. 37
5,37
8,18
1 Joh 4,12
Maiddái Áhčči ieš gii lea vuolggahan mu, lea addán duođaštusa mu birra. Dii ehpet leat goassege gullan su jiena ehpetge oaidnán su muođuid. 38Su sátni ii biso din siste, dasgo dii ehpet oskko sutnje gean son lea vuolggahan. 39
5,39
Luk 24,27Joh 1,45+
Dii guorahallabehtet čállagiid, danne go gáddibehtet dain gávdnat agálaš eallima. Ja aiddo dat duođaštit mu birra. 40Muhto dii ehpet dáhto boahtit mu lusa oažžut eallima.

41Mun in váldde vuostá gudni olbmuin. 42

5,42
1 Joh 2,15
3,17
Mun dovddan din ja dieđán ahte din siste ii leat ráhkisvuohta Ipmilii. 43Mun lean boahtán Áhččán nammii ehpetge dii váldde mu vuostá. Muhto jos muhtun eará boahtá iežas nammii, de su dii gal váldibehtet vuostá. 44
5,44
12,43
Mo dii sáhttibehtet oskut, dii geat váldibehtet vuostá gudni guhtet guoimmisteattet ehpetge oza dan gudni mii boahtá áidna Ipmilis. 45
5,45
5 Mos 31,26
Allet jurddaš ahte mun sivahalan din Áhči ovddas. Din sivahallá Moses, son geasa dii lehpet bidjan iežadet doaivvu. 46
5,46
1 Mos 49,10
5 Mos 18,15
Luk 16,31
Jos dii livččiidet jáhkkán Mosesii, de dii livččiidet oskon munnje, dasgo son lea čállán mu birra. 47Muhto jos dii ehpet oskko su čállagiidda, de mo dii dalle sáhttibehtet oskut mu sániide?”

6

Jesus galleha vihttaduhát olbmá

616,1 Tiberiasjávrri Lukas gohčoda dan Gennesaretjávrin; gč. Luk 5,1.Das maŋŋil Jesus vulggii Galileajávrri dahjege Tiberiasjávrri nuppi beallái. 2Ollu olbmot čuvvo su, danne go sii oidne mearkkaid maid son dagai go buoridii buhcciid. 3Jesus manai várrái ja čohkánii dohko máhttájeddjiidisguin. 4

6,4
2,13
11,55
Beassážat, juvddálaččaid basit, ledje lahka. 5Go Jesus geahčastii, de son oinnii ollu olbmuid boahtimin lusas. Son celkkii Filipii: “Gos mii sáhttit oastit láibbi, vai buot dát ožžot borrat?” 6Dan son celkkii vai beassá geahččalit Filipa, dasgo son gal diđii maid áiggui dahkat. 76,7 guovttečuođi denárii seammá go 200 beaivebálkká. ▶ minttat.Filip vástidii: “Ii guovttečuođi denáriige fidne dan mađe láibbi ahte juohkehažžii livččii bihtášge.” 8Dalle nubbi máhttájeaddji, Simon Petera viellja Andreas, dajai sutnje: 9
6,9
2 Gon 4,42eč
“Dáppe lea mánná geas leat vihtta bivgeláibbi ja guokte guoli. Muhto mii dat lea ná ollugiidda?” 10Jesus celkkii: “Gohččot olbmuid čohkánit.” Das lei rássás báiki, ja olbmot čohkánedje. Das ledje birrasii vihttaduhát olbmá. 11Jesus válddii láibbiid, giittii Ipmila ja juogadii láibbiid daidda geat ledje čohkkámin das. Seammá ládje son juogadii guliid, ja buohkat ožžo nu ollu go dáhtto. 12Go buohkat ledje gallánan, de Jesus celkkii máhttájeddjiidasas: “Čogget báhcán bihtáid, vai ii mihkkege fearranuša.” 13Sii dahke nu, ja viđa bivgeláibbis čoggojedje vel guoktenuppelohkái veaddelihti dievva bihtát mat ledje báhcán go buohkat ledje geargan boradeames.

14

6,14
1,21Apd 3,22
7,37
Go olbmot oidne mearkka maid Jesus dagai, de sii dadje: “Dát lea duođaid dat profehta gii galggai boahtit máilbmái.” 15
6,15
Matt 14,23
Jesus diđii ahte sii áigo boahtit ja veagal dahkat su gonagassan. Danne son vulggii sin luhtte ja manai várrái. Son manai dohko okto.

Jesus vádjola čázi alde

16Go šattai eahket, de máhttájeaddjit manne vuolás jávregáddái, 17lávkejedje fatnasii ja vulge Kapernauma guvlui nuppe beallái jávrri. De lei juo sevnnjodan, iige Jesus lean velá boahtán sin lusa. 18Go garra biegga bossugođii, de jávri stuimmáskii. 196,19 guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia 4,5 dahje 5,5 km. ▶ mihttu ja deaddu.Go sii ledje suhkan guoktelogivihtta dahje golbmalogi stadia, de sii oidne Jesusa vádjoleamen jávrri báruid alde ja lahkaneamen fatnasii. Sii ballagohte, 206,20 Mun dat lean >4,26.muhto Jesus celkkii sidjiide: “Mun dat lean, allet bala.” 21Sii áigo váldit su fatnasii, muhto dallánaga fanas lei juo joavdan dan gáddái gosa sii ledje mannamin.

Eallima láibi

22Maŋit beaivvi don bealde jávrri ledje ain ollu olbmot. Sii ledje oaidnán ahte das lei dušše okta fanas ja ahte Jesus ii lean mannan fatnasii máhttájeddjiidis mielde, muhto sii ledje vuolgán almmá su haga. 23

6,23
6,11
Tiberiasis bohte goit fatnasat lahka dan báikki gos Hearrá lei giitán Ipmila ja biebman álbmoga. 24Go olbmot dal oidne ahte Jesus ii lean das eaige su máhttájeaddjitge, de sii lávkejedje fatnasiidda ja vulge Kapernaumii ohcat Jesusa.

25Sii gávdne Jesusa nuppi bealde jávrri ja jerre sus: “Rabbi, goas don leat deike boahtán?” 26Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ehpet dii dan dihte mu oza go lehpet oaidnán mearkkaid, muhto dan dihte go boraidet láibbi ja galláneiddet. 27

6,27
6,50č5458
6,27 seaillainis Antihkas seaila adnojuvvui buiga mearkan ja čájehii maiddái eaiggátvuoigatvuođa. ▶ seaila.Allet bargga dan borramuša dihte mii nohká, muhto dan borramuša dihte mii bistá ja addá agálaš eallima, dan maid Olbmobárdni addá didjiide. Dasgo Ipmil Áhčči lea merken su seaillainis.”

28Sii dadje sutnje: “Maid mii galgat dahkat, vai min dagut livčče Ipmila dagut?” 29

6,29
1 Joh 3,23
Jesus vástidii: “Dát lea Ipmila dahku: Oskot sutnje gean Ipmil lea vuolggahan.” 30
6,30
2,18+
Sii jerre: “Maid mearkkaid don dalle dagat, vai mii oaidnit ja oskut dutnje? Maid don dagat? 31
6,31
2 Mos 16,4eč
Neh 9,15
Sál 78,24
Min áhčit borre meahcis manna, nugo lea čállojuvvon: Son attii almmis sidjiide láibbi borrat.32Jesus vástidii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Ii Moses addán almmis didjiide láibbi, muhto mu Áhčči addá didjiide duohta almmi láibbi. 33Ipmila láibi lea dat mii boahtá almmis ja addá máilbmái eallima.” 34Sii dadje: “Hearrá, atte midjiide álelassii dan láibbi.” 35
6,35
Jes 55,1eč
Joh 4,14
Jesus celkkii: “Mun lean eallima láibi. Gii boahtá mu lusa, dat ii goassege nealggo, ja gii osku munnje, dat ii goassege goikka. 36Muhto dii, nugo mun lean dadjan didjiide, lehpet oaidnán mu ehpetge dattetge oskko. 37
6,37
17,26eč24
Buohkat geaid Áhčči addá munnje, bohtet mu lusa, ja dan gii boahtá mu lusa, mun in eisege áje eret. 38
6,38
4,34
5,30
In mun leat boahtán almmis dahkat dan maid ieš dáhtun, muhto su dáhtu gii lea vuolggahan mu. 39
6,39
10,28č
17,12
6,39 maŋimuš beaivvi Hearrá beaivi.Ja su dáhttu gii mu lea vuolggahan, lea dat ahte mun in masse ovttage dain geaid son lea addán munnje, muhto čuoččáldahtán sin buohkaid maŋimuš beaivvi. 40Mu Áhčči dáhttu ahte juohkehaš gii oaidná Bártni ja osku sutnje, oažžu agálaš eallima. Mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi.”

41Juvddálaččat nimmoredje, danne go Jesus celkkii: “Mun lean dat láibi mii lea boahtán almmis.” 42

6,42
Matt 12,46
13,55
Mark 6,3
Luk 4,22
Joh 2,12
7,6
Apd 1,14
Sii dadje: “Almma dát lea Jesus, Josefa bárdni? Mii dovdat su áhči ja eatni. Mo son de sáhttá dadjat ahte lea boahtán almmis?” 43Jesus celkkii sidjiide: “Allet nimmor! 44Ii oktage sáhte boahtit mu lusa muđui go Áhčči guhte lea vuolggahan mu, geassá su. Dan gii boahtá, mun čuoččáldahtán maŋimuš beaivvi. 45
6,45
Jes 54,13
Jer 31,33č
Profehtaid čállagiin daddjojuvvo: Sii buohkat šaddet Ipmila máhttájeaddjin. Juohkehaš gii lea guldalan Áhči ja oahppan sus, boahtá mu lusa. 46
6,46
1,18
5,37
Muhto ii oktage leat oaidnán Áhči; dušše son gii lea boahtán Ipmila luhtte, lea oaidnán Áhči. 47Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Das gii osku, lea agálaš eallin. 48Mun lean eallima láibi. 49
6,49
1 Kor 10,3eč
Din áhčit borre meahcis manna, ja liikká sii jápme. 50Muhto dát láibi boahtá almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat ii jáme. 51Mun lean dat ealli láibi mii lea boahtán almmis, ja gii borrá dán láibbi, dat eallá agálaččat. Láibi maid mun attán, lea mu oažži. Mun attán dan, vai máilbmi oažžu eallit.”

52Dalle juvddálaččat riidališgohte gaskaneaset. Sii jerre guhtet guoimmisteaset: “Mo son sáhttá addit midjiide iežas oačči borrat?” 53

6,53
Matt 26,26eč
Jesus celkkii sidjiide: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Jos dii ehpet bora Olbmobártni oačči ja juga su vara, de dis ii leat eallin. 54Muhto das gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, lea agálaš eallin, ja mun čuoččáldahtán su maŋimuš beaivvi. 55Mu oažži lea duohta borramuš, ja mu varra lea duohta juhkamuš. 56
6,56
15,4č
Dat gii borrá mu oačči ja juhká mu vara, bissu mu siste ja mun bisun su siste. 57Áhčči guhte eallá, lea vuolggahan mu, ja nugo mun oaččun eallima sus, nu oažžu mus eallima dat gii mu borrá. 58Dát lea dat láibi mii lea boahtán almmis. Dat lea earálágán go dat borramuš maid din áhčit borre. Sii jápme, muhto dat gii borrá dán láibbi, eallá agálaččat.” 59Dán son celkkii go lei oahpaheamen olbmuid Kapernauma synagogas.

Máhttájeddjiid osku geahččaluvvo

60Go máhttájeaddjit dan gulle, de ollugat sis dadje: “Dát lea garra sárdni. Gii gillá dan gullat?” 61Jesus diđii ahte su sániid dihte máhttájeaddjit nimmoredje, ja son celkkii: “Vearránahttágo dát din? 62

6,62
Apd 1,9eč
Naba jos dii oaidnibehtet Olbmobártni mannamin bajás dohko gos son lei ovdal! 63
6,63
3,6
2 Kor 3,6
6,63 oažži greikkagillii sarks. ▶ biergu, oažži ja varra.Dušše vuoigŋa addá eallima, oažži ii ávkkut maidege. Dat sánit maid mun lean sárdnon didjiide, leat vuoigŋa ja eallin. 64
6,64
13,11
Muhto muhtumat dis eai oskko.” Dasgo Jesus diđii álggu rájes geat eai oskon ja gii beahttá su. 65
6,65
6,44
Ja son celkkii vel: “Aiddo danne mun celken didjiide ahte ii oktage sáhte boahtit mu lusa jos Áhčči ii atte dan sutnje.”

Petera dovddastus

66Das maŋŋil eatnagat Jesusa máhttájeddjiin heite vádjoleames su mielde. 67Jesus jearai dan guoktenuppelohkásis: “Dáhttubehtetgo maiddái dii mannat eret?” 68Simon Peter vástidii: “Hearrá, gean lusa mii galggašeimmet mannat? Dus leat agálaš eallima sánit. 69

6,69
Matt 16,16
Joh 10,36
11,27+
6,69 Ipmila Bassi namahus mii adnojuvvui čujuhit Jesusii Ipmila bárdnin. Vrd. Mark 1,24; Luk 4,34. ▶ bassi.Mii oskut ja diehtit ahte don leat Ipmila Bassi.” 70Jesus celkkii sidjiide: “Almma mun ieš válljejin din guoktenuppelohkása? Ja liikká okta dis lea beargalat.” 71
6,71
12,4
13,21
Son oaivvildii Judasa, Simon Iskariota bártni. Son beahtášii Jesusa, vaikko lei okta dan guoktenuppelohkásis.