Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

Jesus rohkadallá olbmuidis ovddas

171

17,1
12,23
13,32
Go Jesus lei cealkán dán, de son bajidii čalmmiid almmi guvlui ja celkkii:

“Áhčážan, boddu lea boahtán. Hearvásmahte Bártnát, vai Bárdni hearvásmahttá du. 2

17,2
10,28
Don leat oskkildan buot olbmuid su váldái, vai son addá agálaš eallima buohkaide geaid don leat sutnje oskkildan. 3Ja agálaš eallin lea dat ahte sii dovdet du, áidna duohta Ipmila, ja su gean don leat vuolggahan, Jesus Kristusa. 4
17,4
4,34
Mun lean hearvásmahttán du dáppe eatnama alde go lean ollašuhttán dan barggu maid don addet munnje dahkat. 5
17,5
1,1
Fil 2,6
Áhčážan, hearvásmahte don dál mu, váldde mu lusat ja atte munnje dan hearvásvuođa mii mus lei du luhtte ovdal go máilbmi šattai.

6

17,6
6,37
Mun lean almmustahttán du nama daidda olbmuide geaid don válljejit máilmmis ja addet munnje. Sii ledje du, ja don oskkildit sin munnje. Sii leat vurken du sáni 7ja dihtet dál ahte buot maid don leat addán munnje, lea boahtán dus. 8
17,8
16,2730
Mun lean sárdnon sidjiide buot sániid maid don addet munnje sárdnut, ja sii leat váldán daid vuostá. Dál sii leat duođaid ádden ahte mun lean boahtán du luhtte, ja oskot ahte don leat vuolggahan mu.

9Mun rohkadalan sin ovddas. Máilmmi ovddas mun in rohkadala, muhto daid ovddas geaid don leat addán munnje, danne go sii gullet dutnje. 10

17,10
16,15
Buot dat mii lea mu, lea du, ja dat mii lea du, lea mu, ja mun lean hearvásmahttojuvvon sin siste.

11

17,11
10,30
Mun in leat šat máilmmis, muhto sii leat máilmmis, ja mun boađán du lusa. Bassi Áhčážan, várjal sin iežat nama fámuin, dan nama maid leat addán munnje, vai sii livčče okta, nugo moai letne okta. 12
17,12
6,39
10,28č
13,18
Apd 1,16eč
Dalle go mun ledjen sin luhtte, de mun várjalin sin du nama fámuin, dan nama maid don leat addán munnje. Mun gáhttejin sin, iige sis láhppon oktage earret dan gáđohusa bártni, vai čála ollašuvvá.

13

17,13
15,11+
Dál mun boađán du lusa. Muhto dán mun cealkkán go ain lean máilmmis, vai sii atnet mu ilu ollisin alddiset. 14
17,14
15,18č
Mun lean almmuhan sidjiide du sáni, ja máilbmi vašuha sin, danin go sii eai gula máilbmái, nugo in munge gula. 15
17,15
2 Tess 3,3
In mun rohkadala du váldit sin eret máilmmis, muhto várjalit sin bahás. 16Sii eai gula máilbmái, nugo in munge gula. 17Basut sin duohtavuođainat; du sátni lea duohtavuohta. 18
17,18
20,21
Nugo don vuolggahit mu máilbmái, nu munge lean vuolggahan sin máilbmái. 19
17,19
Hebr 10,10
Ja mun basuhan iežan oaffarin sin dihte, vai duohtavuohta basuha singe.

20Mun in rohkadala dušše sin ovddas, muhto maiddái daid ovddas geat sin sáni dihte oskot munnje. 21

17,21
10,38Gal 3,28
Mun rohkadalan ahte sii buohkat livčče okta, nugo don, Áhčči, leat mu siste ja mun du siste, vai siigis šaddet oktan munno siste. Dalle máilbmi osku ahte don leat vuolggahan mu. 22Dan hearvásvuođa maid don leat addán munnje, mun lean addán sidjiide, vai sii leat okta nugo moai letne okta. 23
17,23
5,20+
Go mun lean sin siste ja don leat mu siste, de sii leat ollásit okta, ja dalle máilbmi ádde ahte don leat vuolggahan mu ja ahte leat ráhkistan sin, nugo leat ráhkistan mu.

24

17,24
12,26
14,3
1 Joh 3,2
Áhčážan, mun dáhtun ahte dat geaid don leat addán munnje, livčče muinna doppe gos mun lean. Doppe sii oidnet mu hearvásvuođa maid don leat addán munnje, danin go don leat ráhkistan mu ovdal go máilbmi sivdniduvvui. 25
17,25
7,28č
8,55
Vuoiggalaš Áhčážan, máilbmi ii dovdda du, muhto mun dovddan du, ja dát geat leat dás, dihtet ahte don leat vuolggahan mu. 26Mun lean dieđihan sidjiide du nama ja dagan dan fas, vai dat ráhkisvuohta mainna don leat ráhkistan mu, livččii sin siste, ja mun sin siste.”

18

Jesus váldojuvvo gitta

181

18,1
Matt 26,36
Go Jesus lei dán sárdnon, de son vulggii máhttájeddjiidisguin Kedronjogaža nuppe beallái. Doppe lei gilvvagárdi, ja Jesus ja su máhttájeaddjit manne dohko. 2Judas gii behtii su, diđii maid dan báikki, danne go Jesus ja su máhttájeaddjit ledje čoahkkanan dohko dávjá. 318,3 fáktajoavkku Romalaččain lei sierra soahteveagaossodat Jerusalemis. Dat áittardii ahte lei ráfi ja skihkka stuorra basiid áigge. Juvddálaččain lei maiddái “tempelpolitiija” maid Alla ráđđi jođihii. ▶ fáktaveahka.Judas válddii mielddis fáktajoavkku ja muhtun olbmáid geaid lei ožžon bajimusbáhpain ja farisealaččain, ja sii bohte gilvvagárdái spáidarat, lámppát ja vearjjut gieđas.

4Jesus diđii buot mii sutnje dáhpáhuvvá. Son manai olbmáid ovddal ja jearai: “Gean dii ohcabehtet?” 518,5 Mun dat lean >4,26.Olbmát vástidedje: “Jesusa, nasaretlačča.” Jesus celkkii: “Mun dat lean.” Olbmáid mielde lei maiddái Judas gii behtii su. 6Go Jesus celkkii: “Mun dat lean”, de sii buohkat murdiledje ja gahčče eatnamii. 7Jesus jearai fas: “Gean dii ohcabehtet?” Sii dadje: “Jesusa, nasaretlačča.” 8Jesus celkkii: “Almma mun celken ahte mun dat lean. Jos dii lehpet mu ohcamin, de diktet dáid earáid mannat.” 9

18,9
17,12
Nu ollašuvve su iežas sániid: “Mun in leat massán ovttage dain geaid don leat oskkildan munnje.”

1018,10 Malkos Namma gávdno dušše Johannesa evangeliumis. Vrd. Matt 26,51; Mark 14,47; Luk 22,50.Simon Peteris lei miehkki. Son rohttii dan ja čuohpastii bajimusbáhpa bálvaleaddjis eret olgeš bealji; bálvaleaddji namma lei Malkos. 11Muhto Jesus celkkii Peterii: “Nahket miehkát dohppii. Ingo mun jugaše dan geara maid Áhčči lea munnje addán?”

1218,12 sin oaivámuš romalaš offiseara gii ráđđii ossodaga mas ledje sullii 1000 soalddáha.Fávttat, sin oaivámuš ja olbmát geaid juvddálaččat ledje vuolggahan, dohppejedje dál Jesusa, čatne su 13ja dolvo su vuos Hannasa lusa. Son lei dan jagáš bajimusbáhpa Kaifasa vuohppa. 14

18,14
11,49č
18,14 juvddálaččaid >1,19.Aiddo Kaifas lei addán juvddálaččaide neavvaga ahte livččii buoremus, jos okta olmmái jámášii oppa álbmoga ovddas.

Peter biehttala Jesusa

15Simon Peter ja muhtun eará máhttájeaddji manaiga Jesusa maŋis. Dat nubbi máhttájeaddji lei oahpis bajimusbáhppii ja beasai danin Jesusa mielde bajimusbáhpa gárdima šilljui. 16Peter bázii čuožžut poartta olggobeallái, muhto máhttájeaddji gii lei oahpis bajimusbáhppii, manai sárdnut bálvaleaddjinieiddain gii lei fáktemin poartta, ja buvttii Petera sisa šilljui. 17Nieida gii lei fáktemin poartta, dajai Peterii: “Itgo donnai leat okta dan olbmá máhttájeddjiin?” Peter vástidii: “In leat.” 18Lei čoaskkis, ja bálvaleaddjit ja fávttat ledje cahkkehan hilladola ja liekkadalle dollagáttis. Peter maid čuoččui sin gaskkas ja liggii iežas.

19Bajimusbáhppa jearai Jesusis su máhttájeddjiid ja oahpahusa birra. 20

18,20
Mark 14,49
Luk 19,47
21,37
Jesus vástidii: “Mun lean sárdnon albmosit, oppa máilmmi gullut. Mun lean álo oahpahan synagogain ja tempelis, buot juvddálaččaid čoahkkananbáikkiin. Čihkosis mun in leat sárdnon maidege. 21Manne don jearat mus? Jeara baicca mu guldaleddjiin maid mun lean sárdnon sidjiide. Sii gal dihtet maid mun lean cealkán.” 22Muhto go son lei sárdnumin, de muhtun fákta gii čuoččui das, doaškalii Jesusa njálmmi vuostá ja dajai: “Niego don vástidat bajimusbáhppii?” 23Jesus celkkii olbmái: “Jos mun sárdnon juoidá boastut, de muital mii dat lei. Muhto jos mun sárdnon riekta, de manne don doaškalat mu?” 24
18,24
18,13
Hannas vuolggahii Jesusa čatnagasas bajimusbáhppa Kaifasa lusa.

25Simon Peter čuoččui liekkadallamin. Olbmát jerre sus: “Itgo don leat okta su máhttájeddjiin?” Peter biehttalii: “In leat.” 26

18,26
18,10
Muhto muhtun bajimusbáhpa bálvaleaddji, dan olbmá fuolki geas Peter lei čuohpastan bealji eret, dajai: “Gal mun oidnen du gilvvagárddis ovttas suinna.” 27
18,27
13,38
Peter biehttalii fas, ja seammás biškkádii vuoncávaris.

Jesus Pilatusa ovddas

2818,28 eatnanhearrá šlohttii eatnanhearrá váldobáiki go son lei Jerusalemis. buhtismeahttumin buhtisvuohta. Kaifasa luhtte Jesus dolvojuvvui eatnanhearrá šlohttii. Lei árra iđit. Juvddálaččat eai ieža mannan sisa šlohttii, amaset šaddat buhtismeahttumin, go dalle sii eai sáhtáše borrat beassášmállásiid. 29De Pilatus bođii olggos sin lusa ja jearai: “Maid váidámušaid dii atnibehtet dán olbmá vuostá?” 30Sii vástidedje: “Jos son ii livčče vearredahkki, de mii eat attáše su du gihtii.” 31

18,31
19,6č
18,31 goddit Alla ráđis ii lean váldi dubmet olbmuid jápmimii. ▶ Ráđđi, Alla ráđđi.Pilatus dajai: “De váldet dii ieža su ja dubmejehket su iežadet lága mielde.” Muhto juvddálaččat dadje: “Mis ii leat lohpi goddit guđege.” 32
18,32
3,14
12,32č
Ná dáhpáhuvai, vai Jesusa sánit ollašuvvet. Son lei ovdal dovddahan mainna lágiin son jápmá.

3318,33 juvddálaččaid gonagas Gč. 12,13.Pilatus máhcai fas šlohttii, gohčui buktit Jesusa iežas ovdii ja jearai sus: “Leatgo don juvddálaččaid gonagas?” 34Jesus vástidii: “Dajatgo don dán iešalddát, vai leatgo earrásat dadjan dan mu birra?” 35Pilatus dajai: “Leango mun juvddálaš? Du iežat álbmot ja bajimusbáhpat leat addán du mu gihtii. Maid don leat dahkan?” 36

18,36
6,15
Jesus vástidii: “Mu riika ii leat dán máilmmis. Jos mu riika livččii dán máilmmis, de mu olbmát livčče soahtan mu ovddas, aman addojuvvot juvddálaččaid gihtii. Muhto mu riika ii leat dán máilmmis.” 37
18,37
1 Tim 6,13
Pilatus jearai: “De don almmatge leat gonagas?” Jesus vástidii: “Don dajat ieš ahte mun lean gonagas. Dan várás mun lean riegádan ja dan várás boahtán máilbmái, vai duođaštan duohtavuođa birra. Juohkehaš gii lea duohtavuođas, gullá mu jiena.” 38Pilatus jearai: “Mii lea duohtavuohta?”

Dasto son manai fas olggos juvddálaččaid lusa ja dajai sidjiide: “Mun in gávnnat su sivalažžan mange rihkkosii. 39Muhto vierrunhan lea ahte mun beassážiidda luoittán didjiide luovus soapmása. Dáhttubehtetgo ahte mun luoittán luovus juvddálaččaid gonagasa?” 40Dalle sii čuorvugohte: “Ale su, muhto Barabbasa!” – Barabbas lei rievvár.

19

191Dalle Pilatus gohčui spihččet Jesusa. 2

19,2
Matt 27,27eč
Mark 15,16eč
Soalddáhat bárgidedje bastilislánjáin kruvnnu su oaivái ja gárvvuhedje sutnje purpurrukses biktasa. 3Nubbi nuppi maŋis sii de loaiddastedje su ovdii ja dadje: “Dearvva dutnje, juvddálaččaid gonagas,” ja doaškaledje su njálmmi vuostá.

4Pilatus manai fas olggos ja dajai juvddálaččaide: “Mun buvttán su dál deike, vai áddebehtet ahte mun in gávnnat su sivalažžan mange vearredahkui.” 5De Jesus bođii olggos, bastilislátnjákruvdnu oaivvis ja purpurrukses bivttas gárvun, ja Pilatus dajai: “Gehččet dán olbmo!” 6

19,6
18,31
Go bajimusbáhpat ja sin olbmát oidne Jesusa, de sii čuorvugohte: “Russiinávle! Russiinávle!” Pilatus dajai sidjiide: “Váldet dii ieža su ja russiinávlejehket. Mun in leat gávnnahan su sivalažžan mange vearredahkui.” 7
19,7
3 Mos 24,16
Joh 10,33eč+
Juvddálaččat vástidedje: “Mis lea láhka, ja lága mielde son lea ánssášan jápmima, danne go son lea dahkan iežas Ipmila Bárdnin.”

8Go Pilatus dan gulai, de son leabuhuvai ain eambbo. 9Son manai fas šlohttii ja jearai Jesusis: “Gos don leat boahtán?” Muhto Jesus ii vástidan sutnje. 10Pilatus dajai: “Itgo don sártno muinna, vaikko mun jearan? Almma don dieđát ahte mus lea váldi luoitit du luovus ja váldi du russiinávlet?” 11

19,11
Sát 8,15
Rom 13,1
1 Tim 2,1č
Tit 3,1
1 Pet 2,13č
Jesus vástidii: “Dus ii livčče munnje mihkkege válddiid, jos dat ii livčče addojuvvon dutnje badjin. Danne stuorit sivalaš lea dat olmmoš gii lea addán mu du gihtii.”

12Pilatus geahččalii dál oažžut Jesusa luovus. Muhto juvddálaččat čurvo: “Jos don luoittát dán olbmá luovus, de it leat keaisára ustit! Dat gii dahká iežas gonagassan, čuožžila keaisára vuostá.”

Jesus dubmejuvvo

13Go Pilatus gulai dáid sániid, de son buvttii Jesusa olggos ja čohkánii duopmárstullui, mii lei dan báikkis man namma lea Geađgešillju, hebreagillii Gabbata. 1419,14 guđát diimmu birrasii sullii diibmu 12. idja ja beaivi.Dát dáhpáhuvai beassážiid ráhkkananbeaivvi, guđát diimmu birrasii. Pilatus dajai juvddálaččaide: “Dás lea din gonagas.” 15

19,15
18,37
Juvddálaččat čurvo: “Doalvvo su eret! Russiinávle su!” Pilatus dajai sidjiide: “Galggango mun russiinávlet din gonagasa?” Muhto bajimusbáhpat vástidedje: “Ii mis leat eará gonagas go keaisár.” 16Dalle Pilatus attii Jesusa sin gihtii russiinávlejuvvot.

Jesus russiinávlejuvvo

17Sii doalvugohte Jesusa. Son guttii ieš iežas ruossa dan báikái mii gohčoduvvo Oaiveskálžobáikin, hebreagillii Golgatan. 18Doppe soalddáhat russiinávlejedje Jesusa ja guokte earrása oktanaga suinna, ovtta goappáge beallái ja Jesusa sudno gaskii. 19Pilatus lei čálihan távvala mii giddejuvvui russii. Das ledje sánit: “Jesus nasaretlaš, juvddálaččaid gonagas.” 20Ollu juvddálaččat lohke čállaga, danne go báiki gos Jesus russiinávlejuvvui, lei lahka gávpoga. Čála lei čállojuvvon hebreagillii, latiinnagillii ja greikkagillii. 21Juvddálaččaid bajimusbáhpat dadje Pilatusii: “Ale čále: ‘Juvddálaččaid gonagas’. Čále ahte son lea dadjan: ‘Mun lean juvddálaččaid gonagas’.” 22Pilatus vástidii: “Maid čállen, dan čállen.”

23Go soalddáhat ledje russiinávlen Jesusa, de sii válde su biktasiid ja juogadedje daid njealji sadjái, iežas oasi guđege soalddáhii. Sii válde maid báiddi, muhto go dat lei sávnnjeheapme, badjin gitta vulos oktan bihttán gođđojuvvon, 24

19,24
Sál 22,19
19,24 dát čállaga sátni Sánit váilot muhtun boarráseamos giehtačállosiin.de sii dadje guhtet guoibmáseaset: “Allot gaikkot dan. Vuorbádallot, guhtemuš dan oažžu.” Nu ollašuvai dát čállaga sátni: Sii juogadedje mu biktasiid gaskaneaset ja vuorbádalle mu gárvvu.

Aiddo dan soalddáhat dahke.

25

19,25
Luk 2,35
Jesusa ruossa guoras čužžo su eadni ja su eatni oabbá ja vel Maria, Klopasa áhkká, ja Maria Magdalena. 26
19,26
13,23+
Go Jesus oinnii eatnis ja su bálddas dan máhttájeaddji gean ráhkistii, de son celkkii eadnásis: “Nisson, son lea du bárdni.” 27Dasto son celkkii máhttájeaddjái: “Son lea du eadni.” Dan rájes máhttájeaddji válddii su ruktosis.

Jesus jápmá

28

19,28
Sál 22,16
Jesus diđii ahte dál buot lei ollašuvvan, ja vai čála ollašuvašii son celkkii: “Mun goikkan.” 29
19,29
Sál 69,22
19,29 ettetviidni suvrra viidni seaguhuvvon čáziin; dan soalddáhat ja bargit juhke goikui. Gč. Rut 2,14. isopa nađđii isop lea šaddu mii adnojuvvui juvddálaččaid beassášávvudemiin. Gč. 2 Mos 12,22. ▶ isop.Das lei lihtti man dievva lei ettetviidni. Soalddáhat buonjostedje das guobbarasa, bidje dan isopa nađđii ja dolle dan su njálmmi ovdii. 30Jesus jugai viinni ja celkkii: “Dat lea ollašuhttojuvvon.” Son sojaldahtii oaivvis ja attii vuoiŋŋas.

31

19,31
5 Mos 21,22č
19,31 jábmiid juolgedávttit cuvkejuvvojit Romalaččat dodje dávjá russiinávlejuvvon olbmuid juolgedávttiid, vai sii jápmet johtileappot.Lei ráhkkananbeaivi, eaige rupmašat sáhttán báhcit ruossaide heaŋgát sabbahin, ja dát lei stuorra sabbat. Juvddálaččat átno Pilatusis ahte jábmiid juolgedávttit cuvkejuvvojit ja rupmašat váldojuvvojit vuolás. 32De bohte soalddáhat ja cuvkejedje juolgedávttiid dan guoktás geat leigga russiinávlejuvvon oktanaga Jesusiin, vuos nuppis ja de nuppis. 33Go sii bohte Jesusa lusa, de sii oidne ahte son lei juo jápmán, ja danin sii eai cuvken su juolgedávttiid. 34
19,34
1 Joh 5,6
Muhto muhtun soalddáhiin čuggii sáittiin su erttegii, ja hávis golggihii dallánaga varra ja čáhci. 35
19,35
21,24
Dat gii dan oinnii, lea duođaštan dan, vai diige oskubehtet; su duođaštus lea luohtehahtti, ja son diehtá ahte sárdnu duođa. 36
19,36
2 Mos 12,46
Sál 34,21
Dat dáhpáhuvai vai ollašuvvá dát čállaga sátni: Ii oktage su dávttiin cuvkejuvvo. 37
19,37
Sak 12,10
Ja eará čálabáiki cealká: Sii gehččet sutnje gean leat rehtten.

Jesus hávdáduvvo

38

19,38
7,13+
Das maŋŋil muhtun Josef gii lei Arimatea olmmoš, ánui Pilatusis lobi váldit Jesusa rupmaša ruossas. Josef lei Jesusa máhttájeaddji, dattetge čihkosis, danne go son balai juvddálaččain. Pilatus suovai dan, ja Josef bođii ja válddii rupmaša ruossas. 39
19,39
3,1č
7,50
19,39 myrra njálggahájat myrramuora sáhppi mii geavahuvvui vuoidasiin ja parfymas. aloe cuvkojuvvon šaddo- ja muorrasárrasat. ▶ aloemuorra, ▶ myrra. čuođi butti 100 butti, sullii 33 kilo ▶ mihttu ja deaddu.Das lei maiddái Nikodemus, dat olmmái gii vuosttaš háve lei boahtán Jesusa lusa ihkku, ja sus lei mielde birrasii čuođi butti myrra ja aloe seaguhus. 40Olbmát válddiiga Jesusa rupmaša, giesaiga dan liinniid sisa ja bijaiga mielde njálggahájat vuoidasiid juvddálaččaid hávdádanvieru mielde. 41Lahka dan báikki gos Jesus russiinávlejuvvui, lei gilvvagárdi, ja gilvvagárddis lei ođđa hávdi man sisa ii oktage lean velá biddjojuvvon. 42Dasa soai bijaiga Jesusa, danne go lei juvddálaččaid basiid ráhkkananbeaivi ja dat hávdi lei lahka.