Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
12

Jesus vuidojuvvo Betanias

121Guhtta beaivvi ovdal beassážiid Jesus bođii Betaniai gos ásai Lasarus gean son lei čuoččáldahttán jábmiid luhtte. 212,2 ledje beavddis Ávvumállásiin dievddut veallájedje beaŋkkaid alde. ▶ beavdevierut.Doppe sutnje ráhkaduvvojedje mállásat, ja Marta bálvalii gussiid. Lasarus lei okta dain geat ledje beavddis Jesusiin. 312,3 nardusvuoidasa vuoiddas mii lei ráhkaduvvon nardusšattu ruohttasis; šaddá Lullinuorta-Asias. Vrd. All 1,12; 4,13č.Maria válddii bohttaldievva buhtis, hui divrras nardusvuoidasa, vuoiddai Jesusa julggiid ja sihkui daid vuovttaidisguin. Viesu dievva šattai vuoiddashádja. 4Judas Iskariot, Jesusa máhttájeaddji gii maŋŋil behtii su, dajai dalle: 512,5 golmmačuođi denárii denára lei romalaš silbaminta mii dahká ovtta beaivebálkká. ▶ minttat.“Manne dát vuoiddas ii vuvdojuvvon golmmačuođi denárii? Ruđaid livččii sáhttán addit gefiide.” 6

12,6
13,29
Dan son ii dadjan danne go beroštii gefiin, muhto danne go lei suola. Oktasaš ruhtabursa lei Judasa hálddus, ja son anii oapminis ruđaid mat dasa biddjojuvvojedje. 7Muhto Jesus celkkii: “Divtte su orrut! Son lea vurken vuoidasa mu hávdádanbeaivvi várás. 8Geafit leat álo din luhtte, muhto mun in leat álo.”

9

12,9
11,43č
Betaniai bohte ollu juvddálaččat geat ledje ožžon diehtit ahte Jesus lei doppe. Sii eai lean boahtán dušše Jesusa dihte, muhto vai besset oaidnit Lasarusa gean Jesus lei čuoččáldahttán jábmiid luhtte. 10Dalle bajimusbáhpat mearridedje goddit maiddái Lasarusa, 11
12,11
2,23+
danne go ollu juvddálaččat su dihte manne Jesusa lusa ja osko sutnje.

Jesus riide Jerusalemii

12Maŋit beaivvi Jerusalemis bekkii ahte Jesus lei boahtimin dohko. Dalle dat eatnat olbmot geat ledje boahtán basiide, 13

12,13
Sál 118,25č
Joh 1,49
12,13 Hosianna hebreagiel sátni, sáhttá jorgaluvvot “atte bestojumi” dahje “dearvva”.válde pálbmaovssiid, manne su ovddal ja čurvo: “Hosianna! Buressivdniduvvon lehkos son guhte boahtá Hearrá nammii, Israela gonagas!” 14Jesusii buktojuvvui ásen, ja son čohkánii dan ala, nugo lea čállojuvvon: 15
12,15
Jes 35,4
40,9
Sak 9,9
Ale bala, nieida Sion! Du gonagas boahtá, son riide ásenvárssáin. 16
12,16
2,22
Máhttájeaddjit eai dalle vuos dan ádden, muhto go Jesus lei hearvásmahttojuvvon, de sii muitájedje ahte ná lei čállojuvvon su birra ja ná sutnje lei maid dáhpáhuvvan. 17Dat geat ledje leamaš Jesusa mielde, muitaledje mo son rávkkai Lasarusa hávddis ja čuoččáldahtii su jábmiid luhtte. 18Dan dihte go olbmot ledje gullan makkár mearkka Jesus lei dahkan, sii vulge álbmogassii su ovddal. 19Muhto farisealaččat dadje guhtet guoibmáseaset: “Dii oaidnibehtet ahte ii ávkkut ii mihkkege. Oppa máilbmi viehká su maŋis.”

Jesus sárdnu iežas jápmimis

2012,20 greikalaččat greikkagielat olbmot geat čuvvo juvddálašvuođa vaikko eai lean juvddálaččat.Daid gaskkas geat ledje boahtán basiide rohkadallat Ipmila, ledje maiddái muhtun greikalaččat. 21Sii manne Filipa lusa, gii lei Betsaidas Galileas eret, ja dadje: “Hearrá, mii dáhtošeimmet oaidnit Jesusa.” 22

12,22
1,44
Filip manai dadjat dan Andreasii, ja de soai manaiga Jesusa ságaide. 23
12,23
17,1
Jesus celkkii sudnuide: “Boddu lea boahtán: Olbmobárdni hearvásmahttojuvvo. 24
12,24
1 Kor 15,36
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Jos nisogordnečalbmi ii gahča eatnamii ja jáme, de dat báhcá dušše oktan gordnečalbmin, muhto jos dat jápmá, de dat šaddada valjis šattu. 25
12,25
Matt 10,39
16,25
Gii ráhkista iežas eallima, dat massá dan, muhto gii dán máilmmis vašuha iežas eallima, dat gádju dan agálaš eallimii. 26
12,26
14,3
17,24
Jos guhtege dáhttu bálvalit mu, de čuvvos mu. Gos mun lean, de doppe lea mu bálvaleaddjige, ja Áhčči gudnejahttá dan gii bálvala mu.

27

12,27
Sál 6,4
42,612
Matt 26,38č
Dál mu siellu lea suorganan. Muhto cealkkángo: Áhčči, beastte mu dán bottus! In! Aiddo dán bottu várás mun lean boahtán. 28
12,28
17,5
Áhčči, hearvásmahte iežat nama!” Dalle gullui almmis jietna: “Mun lean dan hearvásmahttán ja hearvásmahtán dan fas.”

29Olbmot geat ledje das čuožžumin, gulle jiena ja dadje bajána čergon. Earát dadje: “Eŋgel dat sártnui sutnje.” 30

12,30
11,42
Dalle Jesus celkkii: “Ii dát jietna gullon mu dihte, muhto din dihte. 31
12,31
Luk 10,18
Joh 3,19
16,11
Dál duopmu celkojuvvo dán máilbmái, dál dán máilmmi ráđđejeaddji bálkestuvvo olggos. 32
12,32
3,14+
12,32 bajiduvvon >3,14.Ja go mun bajiduvvon eatnamis, de mun geasán buohkaid lusan.” 33Dáiguin sániiguin Jesus dovddahii makkár jápmin sus lei vuordagis.

34

12,34
Sál 89,537
110,4
Jes 9,6č
Dan 7,14
Olbmot dadje Jesusii: “Mii leat oahppan lágas ahte Messias bissu agálaččat. Mo don dalle sáhtát dadjat ahte Olbmobárdni galgá bajiduvvot? Gii lea dat Olbmobárdni?” 35
12,35
8,12+
Jesus vástidii: “Velá oanehassii čuovga lea din luhtte. Vádjolehket dan botta go dis lea čuovga, vai ehpet vuoittáhala seavdnjadassii. Dat gii vádjola seavdnjadasas, ii dieđe gosa lea mannamin. 36
12,36
Ef 5,8eč
Dan botta go dis ain lea čuovga, de oskot čuvgii, vai šaddabehtet čuovgga mánnán.” Go Jesus lei dán cealkán, de son vulggii ja jávkkai sin oidnosis.

37Vaikko Jesus lei dahkan ollu mearkkaid olbmuid oainnu, de sii almmatge eai oskon sutnje. 38

12,38
Jes 53,1
Ná ollašuvai profehta Jesaja sátni: Hearrá, gii oskkui min sáni? Geasa almmustahttojuvvui Hearrá gieđa fápmu?

39Sii eai sáhttán oskut, dasgo Jesaja lea maiddái cealkán: 40

12,40
Jes 6,9č
Matt 13,14č
Apd 28,26č
Rom 11,8
Son lea sevnnjodahttán sin čalmmiid ja buoššudan sin váimmu, vai sii eai oainnáše čalmmiideasetguin eaige áddeše váimmuineaset, vai sii eai jorgalivčče inge mun buoridivčče sin.

41
12,41
Jes 6,1eč
Dan Jesaja celkkii, danne go son oinnii Jesusa hearvásvuođa; aiddo Jesusa son oaivvildii sániidisguin.

42

12,42
2,237,137,48
Dattetge maiddái ollu ráđđeolbmát osko Jesusii, muhto farisealaččaid dihte sii eai dovddastan dan, amaset čuldojuvvot eret synagogas. 43
12,43
5,44
Sii ráhkistedje olbmuid gudni eambbo go dan gudni maid Ipmil addá.

Osku ja eahpeosku

44Jesus čuorvvui alla jienain: “Gii osku munnje, dat ii oskko munnje muhto sutnje gii lea vuolggahan mu. 45

12,45
14,9
Gii oaidná mu, dat oaidná su gii lea vuolggahan mu. 46
12,46
8,12+
Mun lean čuovga ja lean boahtán máilbmái, vai ii oktage gii osku munnje, báze seavdnjadassii. 47
12,47
3,17č
Dan gii gullá mu sániid iige vurke daid, mun in dubme. Dasgo mun in leat boahtán dubmet máilmmi, muhto beastit dan. 48Jos muhtun badjelgeahččá mu iige váldde vuostá mu sániid, de sus dattetge lea duopmár: Dat sátni maid mun lean sárdnon, dubme su maŋimuš beaivvi. 49
12,49
7,16+
In mun leat sárdnon iešalddán, muhto Áhčči guhte lea vuolggahan mu, lea gohččon maid mun galggan sárdnut ja gulahit. 50Ja mun dieđán ahte su gohččun addá agálaš eallima. Go mun sártnun, de mun sártnun nugo Áhčči lea gohččon mu sárdnut.”

13

Jesus bassá máhttájeddjiid julggiid

131

13,1
2,414,1228
16,1028
20,17
Beassášbasit ledje juo lahka, ja Jesus diđii ahte lei boahtán boddu go son galggai vuolgit dán máilmmis Áhči lusa. Son lei ráhkistan máhttájeddjiidis geat ledje dán máilmmis, ja son ráhkistii sin gitta loahpa rádjái.

2

13,2
Luk 22,3
Joh 13,27
Sii ledje čoahkkanan mállásiidda, ja beargalat lei juo bidjan Judasa, Simon Iskariota bártni, váibmui jurdaga ahte son beahttá Jesusa. 3
13,3
3,3516,28
Jesus diđii ahte Áhčči lei addán buot su gihtii ja ahte son lei boahtán Ipmila luhtte ja lei dál máhccamin su lusa. 4Nu son čuožžilii mállásiin, nuolai oalgebiktasa, válddii liidnesihkaldaga ja giesai dan alimiid birra. 5
13,5
1 Mos 18,3č
Luk 7,44
Joh 13,14
1 Tim 5,10
Hebr 13,2
13,5 bassagođii … julggiid Lei dábálaš vierru addit gussiide vejolašvuođa bassat julggiid. Bassan lei bargu mii dábálaččat gulai šlávaide.Dasto son leikii čázi lihttái, bassagođii máhttájeddjiid julggiid ja sihkui daid liidnesihkaldagain mii sus lei alimiin. 6Go son bođii Simon Petera buohta, de Peter dajai: “Hearrá, dongo basat mu julggiid?” 7Jesus vástidii: “Dan maid mun dál dagan, don it velá ádde, muhto maŋŋil don dan ipmirdat.” 8Peter dajai: “Don it oaččo goassege bassat mu julggiid!” Jesus vástidii: “Jos mun in basa du, de dus ii leat mihkkege osiid mus.” 9Dalle Simon Peter dajai: “Hearrá, ale basa dušše julggiid, muhto maiddái gieđaid ja oaivvi.” 10
13,10
15,3
Muhto Jesus celkkii: “Gii lea lávggodan, dat lea buhtis ja dárbbaša bassat dušše julggiid. Ja dii lehpet buhttásat, muhto ehpet buohkat.” 11
13,11
6,64
Dasgo Jesus diđii gii su beahttá. Dan dihte son celkkii: “Ehpet dii leat buohkat buhttásat.”

12Go Jesus lei bassan sin julggiid, de son gárvodii oalgebiktasa ja manai fas beavdái. Son celkkii sidjiide: “Ipmirdehpetgo dii maid mun dahken didjiide? 13

13,13
Matt 23,810
Dii gohčodehpet mu oahpaheaddjin ja hearrán, ja dii lehpet vuoigadis, danin go dat mun lean. 14
13,14
Matt 20,26eč
Luk 22,27
Jos dál mun, din hearrá ja oahpaheaddji, lean bassan din julggiid, de diinai lehpet geatnegasat bassat guhtet guimmiideattet julggiid. 15
13,15
Fil 2,5eč
1 Pet 2,21
Mun adden didjiide ovdamearkka, vai dii dahkabehtet nugo mun dahken didjiide. 16
13,16
Matt 10,24
Luk 6,40
Joh 15,20
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Bálvaleaddji ii leat stuorit go su hearrá, iige áirras stuorit go dat gii su lea vuolggahan. 17Go dii diehtibehtet dán ja dahkabehtet dan mielde, de lehpet ávdugasat.

18

13,18
Sál 41,10
13,18 bajidan šušmmi mu vuostá oaivil lea: “jorgalan mus eret”.Mun in oaivvil din buohkaid. Mun dieđán geaid lean válljen. Dát čála ollašuvvá: Dat gii borrá mu láibbi, lea bajidan šušmmi mu vuostá. 19
13,19
2 Mos 3,14
5 Mos 32,39
Jes 41,4
Joh 8,24
14,29
16,4
13,19 mun lean … lean Mun lean.Mun cealkkán dan didjiide juo dál, ovdal go dat dáhpáhuvvá, vai dii oskubehtet ahte mun lean dat gii lean, go dat lea dáhpáhuvvan. 20
13,20
Matt 10,40+
Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Dat gii váldá vuostá dan gean mun vuolggahan, váldá vuostá mu, ja gii váldá vuostá mu, dat váldá vuostá su gii lea vuolggahan mu.”

21

13,21
6,71
Go Jesus lei dán cealkán, de su siskkildas dorggiidii ja son duođaštii: “Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Okta dis beahttá mu.” 22Máhttájeaddjit gehčče guhtet guoibmáseaset eaige diehtán, gean son oaivvildii. 23
13,23
19,26
20,2
21,720
13,23 lei boradeamen … bálddas >12,2.Okta sis, dat máhttájeaddji gean Jesus ráhkistii, lei boradeamen Jesusa bálddas. 24Simon Peter nuvkkihii sutnje, vai son jearašii gean Jesus oaivvildii. 25Son mieiggastii dalle Jesusa ratti vuostá ja jearai: “Hearrá, gii dat lea?” 26Jesus vástidii: “Dat geasa mun attán dán láibebihtá.” De son buonjostii láibebihtá ja attii dan Judasii, Simon Iskariota bárdnái. 27
13,27
13,2
Go Judas lei ožžon láibbi, de Sáhtán manai su sisa. Jesus celkkii Judasii: “Daga fargga dan maid don áiggut dahkat.” 28Ii oktage beavddis ádden manne Jesus celkkii dan sutnje. 29
13,29
12,6
Go ruhtabursa lei Judasa hálddus, de muhtumat gádde ahte Jesus lei gohččon su mannat oastit juoidá basiide dahje addit attáldagaid gefiide. 30
13,30
1 Kor 11,23
Go Judas lei borran láibebihtá, de son vulggii dallánaga olggos. Lei idja.

Ođđa báhkkon

31Go Judas lei mannan, de Jesus celkkii: “Dál Olbmobárdni lea hearvásmahttojuvvon, ja Ipmil lea hearvásmahttojuvvon su siste. 32

13,32
17,1
Jos Ipmil lea hearvásmahttojuvvon su siste, de Ipmil hearvásmahttá su ieš iežas siste, ja Ipmil dahká dan fargga. 33
13,33
7,34
8,21
Mánážiiddán, oanehis bottoža mun lean ain din luhtte. Dii šaddabehtet ohcat mu, muhto mun cealkkán dál didjiide seammá maid celken juvddálaččaide: Dohko gosa mun manan, dii ehpet beasa. 34
13,34
15,12č
1 Joh 3,23
Mun attán didjiide ođđa báhkkoma: Ráhkistehket guhtet guimmiideattet. Nugo mun lean ráhkistan din, de ráhkistehket diige guhtet guimmiideattet. 35
13,35
Apd 4,32
1 Joh 3,14
Buohkat dovdet din mu máhttájeaddjin, jos dii ráhkistehpet guhtet guimmiideattet.”

Jesus einnosta Petera biehttaleami

36

13,36
21,18č
Simon Peter jearai: “Hearrá, gosa don manat?” Jesus vástidii: “Dohko gosa mun manan, don it dál sáhte boahtit muinna, muhto maŋŋil don boađát.” 37Peter dajai: “Hearrá, manne mun in dál sáhte boahtit duinna? Mun attán vaikko heaggan du ovddas.” 38Jesus vástidii: “Dongo attát heakkat mu ovddas? Duođaid, duođaid, mun cealkkán dutnje: Ovdal go vuoncávaris bišku, de don golmma geardde leat biehttalan mu.

14

Geaidnu, duohtavuohta ja eallin

141

14,1
14,27
Allos din váibmu lehko leabuheapme. Oskot Ipmilii ja oskot munnje. 2
14,2
Hebr 6,19č
Mu Áhči viesus leat ollu lanjat. Dajašingo mun muđui ahte manan gárvvistit didjiide saji? 3
14,3
17,24
1 Tess 4,16č
Mun manan gárvvistit didjiide saji, muhto boađán fas ruoktot ja vieččan din lusan, vai dii lehpet doppe gos mun lean. 4Ja dii gal diehtibehtet geainnu dohko gosa mun manan.”

5Tomas dajai sutnje: “Hearrá, eat mii dieđe gosa don manat. Mo mii de sáhttit diehtit geainnu?” 6

14,6
1,14
10,9
11,25
Jesus vástidii: “Mun lean geaidnu, duohtavuohta ja eallin. Ii oktage boađe Áhči lusa muđui go mu bokte. 7
14,7
8,19
Jos dii dovdabehtet mu, de oahppabehtet dovdat maiddái mu Áhči. Dii dovdabehtet su juo dál, diihan lehpet oaidnán su.”

8Filip dajai sutnje: “Hearrá, divtte min oaidnit Áhči, de das lea midjiide galle.”

9

14,9
1,18
12,45
Jesus vástidii: “Itgo don, Filip, dovdda mu, vaikko mun lean leamaš juo ná guhká din luhtte? Gii lea oaidnán mu, dat lea oaidnán Áhči. Mo don de sáhtát dadjat: ‘Divtte min oaidnit Áhči’? 10
14,10
7,1610,38+
Itgo don oskko ahte mun lean Áhči siste ja Áhčči lea mu siste? Go mun sártnun didjiide, de mun in sártno iešalddán: Áhčči lea mu siste ja dahká iežas daguid. 11
14,11
5,36+
Oskot munnje go mun cealkkán ahte mun lean Áhči siste ja Áhčči lea mu siste. Jos dii muđui ehpet oskko, de oskot mu daguid dihte.

12Duođaid, duođaid, mun cealkkán didjiide: Dat gii osku munnje, dahká daid daguid maid mun dagan, ja velá stuoribuidge, dasgo mun manan Áhči lusa. 13

14,13
Matt 7,7Joh 15,716
16,23č
Ja maid ihkinassii dii átnubehtet mu nammii, dan mun dagan, vai Áhčči hearvásin dahkkojuvvo Bártni bokte. 14Juos dii átnubehtet juoidá mu nammii, de mun dagan dan.

Bealušteaddji, Bassi Vuoigŋa

15

14,15
1 Joh 5,3
Jos dii ráhkistehpet mu, de dii doallabehtet mu báhkkomiid. 16
14,16
14,26
15,26
16,7
14,16 bealušteaddji Greikkagiel sánis leat máŋga mearkkašumi: veahkki, jeđđejeaddji, rávvejeaddji ja advokáhta.Mun rohkadalan Áhči, ja son addá didjiide nuppi bealušteaddji, gii bissu din luhtte agálaččat. 17Dat lea duohtavuođa Vuoigŋa. Máilbmi ii sáhte váldit su vuostá, danne go máilbmi ii oainne iige dovdda su. Muhto dii dovdabehtet su, danin go son bissu din luhtte ja lea din siste. 18In mun guođe din oarbbisin, muhto boađán din lusa. 19
14,19
7,33č
16,16
Velá oanehis bottoš, de máilbmi ii šat oainne mu. Muhto dii oaidnibehtet mu, danne go mun ealán, ja diige eallibehtet. 20
14,20
10,38+
Dan beaivvi dii áddebehtet ahte mun lean Áhččán siste ja dii lehpet mu siste ja mun din siste.

21Gii lea váldán vuostá mu báhkkomiid ja doallá daid, dat ráhkista mu. Ja mu Áhčči ráhkista dan gii ráhkista mu, ja munge ráhkistan su ja almmuhan iežan sutnje.” 22

14,22
Apd 10,40č
Judas, ii Judas Iskariot, jearai: “Hearrá, manne don almmuhat iežat dušše midjiide itge máilbmái?”

23

14,23
Alm 3,20
Jesus vástidii:

“Jos guhtege ráhkista mu, de son doallá mu sáni. Mu Áhčči ráhkista su, ja moai bohte ja ásse su lusa. 24

14,24
7,16+
Gii ii ráhkis mu, dat ii doala mu sáni. Muhto sátni maid dii gullabehtet, ii boađe mus, muhto mu Áhčis gii lea vuolggahan mu. 25Dán mun lean cealkán didjiide dál go ain lean din luhtte. 26
14,26
14,161 Joh 2,2027
Muhto Bealušteaddji, Bassi Vuoigŋa, gean Áhčči vuolggaha mu nammii, oahpaha didjiide buot ja muittuha didjiide buot maid mun lean cealkán didjiide.

Kristusa ráfi

27

14,27
Ef 2,14
Fil 4,7
Ráfi mun guođán didjiide. Iežan ráfi mun attán didjiide, in fal dakkára maid máilbmi addá. Allos din váibmu suorganehko, alletge dorvvuhuva. 28
14,28
13,1+
Diihan gulaidet maid mun celken: Mun manan eret, muhto boađán fas din lusa. Jos dii ráhkistivččiidet mu, de dii illudivččiidet go mun manan Áhči lusa, dasgo Áhčči lea stuorit go mun. 29
14,29
13,19
Dán mun cealkkán didjiide ovdal go dat dáhpáhuvvá, vai dii oskubehtet go dat dáhpáhuvvá. 30
14,30
12,31
Dás maŋás mun in sártno dinguin ollu, danne go dán máilmmi oaivámuš lea boahtimin. Sus ii leat mihkkege mus, 31
14,31
Matt 26,46
muhto máilbmi ferte beassat diehtit ahte mun ráhkistan Áhči ja dagan nugo son lea gohččon. Čuožžilehket, vulgot dáppe.