Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
4

41Israel, jos don jorgalat,

de beasat máhccat mu lusa, cealká Hearrá.

Jos don jávkadat fasttes eahpeipmiliiddát

mu muođuid ovddas,

de it dárbbaš leat golgosis.

2

4,2
5 Mos 6,13
Jes 45,25
65,16
Jer 12,16
Dalle don vuortnut rehálaččat,

rievttuid ja vuoiggalaččat:

“Nu duohta go Hearrá eallá”,

ja álbmogat buressivdnidit

iežaset su nama bokte

ja rámidit su.

3

4,3
Hos 10,12
Matt 13,22
Ná cealká Hearrá

Juda olbmáide ja Jerusalemii:

Jorgot alcceseattet ođđa eatnama!

Allet gilvve bastilislánjáid gaskii.

4

4,4
Esek 18,31
4,4 Birračuohpahehket iežadet Birračuohpahus, mii lei olgguldas lihtumearka Ipmiliin (1 Mos 17,10), govvida muhtomin váimmu jorgalusa. Vrd. 3 Mos 26,41; 5 Mos 10,16; 30,6; Rom 2,28eč; Kol 2,11.Birračuohpahehket iežadet Hearrái,

váldet eret váimmu ovdaliikki,

dii Juda olbmát ja Jerusalema ássit!

Muđui mu moarri njivžula

din bahás daguid dihte dego dolla,

iige dat leat čáskadeames.

Ráŋggáštus boahtá davvin

5

4,5
8,14
Hos 5,8
Joel 2,1
Almmuhehket Judas,

gulahehket Jerusalemis,

bossot dorvve oppa eatnamis,

čurvot jitnosit:

Čoahkkanehket, mannot

ladnegávpogiidda!

6

4,6
1,14
5,15č
6,122
4,6 lihkuhisvuođa davvin >1,14.Bajidehket soahteleavgga! Sionii!

Báhtarehket, allet bisán!

Dasgo mun vuolggahan

lihkuhisvuođa davvin,

stuorra heavahusa.

7

4,7
5,6
50,44
4,7 Ledjon govvida dás vašálačča gonagasa dahje soahteveagaoaivámučča.Ledjon lea lihkkan suovkkastis,

álbmogiid duššadeaddji

lea lihkkasan mátkái,

vuolgán báikkistis

dahkat du eatnama ávdimin.

Du gávpogat duššaduvvojit,

iige oktage sáhte ássat dain.

8

4,8
6,26
4,8 horstta bivttas duddjojuvvon guolggas; morraša dahje gáhtamuša mearka. ▶ moraštanvierut.Gárvodehket horstta,

váidalehket ja bárgot!

Hearrá buolli moarri ii leat gáidan mis.

9Dan beaivvi, cealká Hearrá,

gonagas ja oaivámuččat dorvvuhuvvet,

báhpat suorganit

ja profehtat hirpmástuvvet.

10

4,10
6,14
8,15
14,13eč
28
Sii dadjet: “Vuoi Hearrá, min Ipmil!

Don leat beahttán

dán álbmoga ja Jerusalema.

Don celket: ‘Ráfi šaddá din oassin’,

muhto dál miehkki lea min čoddaga vuostá.”

11Dan áigge celkojuvvo

Jerusalemii ja oppa dán álbmogii:

Buolli biegga boahtá

meahci báljes alážiin

mu álbmoga njeaiga.

Dat biegga ii heive gortniid suohppumii

iige ráidnemii.

12Biegga maid mun vuolggahan,

lea dasa ilá garas.

Dál mun cealkkán didjiide duomu.

13

4,13
Jes 5,28č
Joel 2,3eč
Hab 1,8
Vašálaš badjána dego bajánbalva,

su vovnnat leat dego riđđu,

su heasttat leat falibut go goaskimat.

Vuoi min, mii duššat!

14

4,14
Jes 1,16
Joel 2,12č
Jerusalem, basa váimmot bahávuođas,

vai bestojuvvošit.

Man guhká don divttát

bahás jurdagiid ássat iežat siskkildasas?

15

4,15
8,16
Dasgo Danis gullo áirasa jietna,

dat gulaha lihkuhisvuođa Efraimváriin.

16Dieđihehket dan álbmogii,

gulahehket Jerusalemii:

Birastahttit bohtet gáiddus eatnamis,

sii bajidit soahtečuorvasa

Juda gávpogiid vuostá.

17

4,17
6,3
Luk 19,43
Dego bealdduid fávttat

sii birastahttet eatnama,

danne go dat lea stuibmidan mu vuostá,

cealká Hearrá.

18

4,18
2,19
Du eallin ja du dagut

leat buktán dutnje dán oasehisvuođa.

Dakkár lea du bahávuohta, dat lea bahča

ja čuohcá du iežat váibmui.

19

4,19
10,19
Hab 3,16
Vuoi mu! Vuoi mu!

Mun botnjasattan bákčasiin.

Mu váibmu šoavvá, mu siskkildas buollá!

Mun in sáhte orrut jávohaga.

Mun gulan dorvečuodjama

ja soahtečuorvasiid.

20Duššadeapmi duššadeami ala,

oppa eanan lea duššaduvvon!

Fáhkkestaga mu goađit leat biliduvvon,

mu loavdagat gaikkoduvvon

čalbmeravkalanbottus!

21Man guhká mun ferten

oaidnit soahteleavggaid,

gullat soahtedorvviid jiena?

22

4,22
5 Mos 32,6
Jes 1,3
Mu álbmot lea jierpmeheapme,

dat ii dovdda mu.

Sii leat dáidemeahttun mánát,

ii sis leat áddejupmi.

Sii leat čeahpit dahkat bahá,

muhto eai máhte dahkat buori.

23

4,23
1 Mos 1,2
Mun geahčadin eatnama

– dat lei ávdin ja guorus,

ja almmi – dan čuovga lei jávkan.

24

4,24
Nah 1,5
Mun geahčadin váriid

– dat doarggistedje,

ja buot dievát sparaidedje.

25

4,25
9,10
Sef 1,2č
Mun gehččen

– ii oidnon oktage olmmoš,

buot almmi lottitge ledje báhtaran.

26Mun geahčadin šaddogárddi

– dat lei visot guorban,

buot gávpogat ledje gaikkoduvvon.

Buot dán lea dahkan Hearrá buolli moarri.

27

4,27
5,1018
30,11
Ná cealká Hearrá:

Oppa eanan šaddá ávdimin,

muhto datte mun in loahpat dan áibbas.

28Eanan morašta,

ja albmi dan badjel sevnnjoda.

Muhto maid lean sárdnon ja mearridan,

in mun gáđa inge das jorggit.

29Riidejeddjiid ja dávgebáhččiid šlámas

báhtara juohke gávpot.

Olbmot čiehkádit suhkkes vuvddiide,

gorgŋot bávttiid ala.

Buot gávpogat leat hilgojuvvon,

ii oktage báze ássat daidda.

30

4,30
Jes 3,16eč
Jer 13,21
Esek 23,40
Maid dalle ávkkuha

ahte don gárvodat purpurbiktasiid,

čiŋadat golliin,

stuorrudat čalmmiidat ivnniin?

Duššás don čiŋadat:

Du ráhkisteaddjit leat hilgon du,

sii bivdet dál du heakka.

31

4,31
6,24
4,31 nieida Sion Jerusalem, govviduvvon nissonolmmožin.Mun gulan

dego riegádahtti nissona jiena,

dego nissona bárgasa

go son riegádahttá vuosttašriegádeaddjis.

Dat lea nieida Siona jietna.

Son fuoiku, son geaigguha gieđaid:

“Vuoi mu! Mun lean vuoimmeheapme,

mun gahčan olmmošgoddiid gihtii!”

5

Hearrá dubme iežas álbmoga

51

5,1
1 Mos 18,23eč
Jer 6,10
Mi 7,2
Vázzet Jerusalema gáhtaid,

gehččet ja jearahehket,

dárkojehket olbmuid dan márkanšiljuin.

Jos gávdnabehtet ovttage gii dahká riekta

ja ohcá duohtavuođa,

de mun attán ándagassii dán gávpogii.

2Sii dadjet: “Nu duohta go Hearrá eallá”,

ja dattetge sii vurdnot vearrut.

3

5,3
Jes 9,13
Jer 2,30
Hearrá, du čalmmit

dáhttot oaidnit vuoiggalašvuođa.

Don leat cábmán sin,

muhto sii eai dovdan bákčasa.

Don leat measta duššadan sin,

muhto sii eai dáhtton

váldit vuostá bagadusa.

Sii leat biehttalan jorgaleames

ja leat dahkan iežaset bávtti garraseabbon.

4Mun jurddašin:

Sii leat oktageardánis olbmot,

sii leat meannudan jierpmeheamit,

sii eai dovdda Hearrá geainnu,

eai dovdda Ipmileaset dáhtu.

5

5,5
Sál 2,3
Jer 2,20
Mun manan stuorráid lusa

ja sártnun singuin,

sii dovdet Hearrá geainnu,

Ipmileaset dáhtu.

Muhto sii buohkat leat doadján geassáideaset

ja botken čanastagaideaset.

6

5,6
4,7
Hos 13,7
Dan dihte vuovddi ledjon falleha sin,

dan dihte ávdin eatnama gumpe speadjá sin;

leopárda vuođgŋá sin gávpogiid guorain.

Juohkehaš gii manná poarttas, gaikkoduvvo.

Eatnagat leat sin rihkkosat,

eatnat gerddiid sii leat jorralan.

7

5,7
5 Mos 32,15
Hos 13,6
Manne mun attášin dutnje ándagassii?

Du bártnit leat hilgon mu

ja vurdnon ipmiliid bokte

mat eai leat ipmilat.

Mun gallehin sin,

muhto sii ledje oskkáldasmeahttumat,

čoagganedje fuorrávissui.

8Sii leat dego bures bibmojuvvon

rahkki oret,

juohkehaš šnjirggáhallá

siidaguoimmis eamidii.

9

5,9
5,29
9,9
Ingo mun ráŋggáštivčče dákkár daguid,

cealká Hearrá,

ingo mun mávssahivčče

dákkár álbmogii?

10

5,10
2,21
4,27
Esek 6,8
Gorgŋot viidnegárdelovttaide

ja duššadehket daid,

muhto allet loahpat daid áibbas!

Gaikot viidnemuoraid ovssiid,

dasgo dat eai gula Hearrái.

11Israel ja Juda leat beahttán mu,

cealká Hearrá.

12

5,12
Sál 10,4
Jer 14,13č
Dat leat biehttalan Hearrá ja dadjan:

“Son ii daga maidege,

lihkuhisvuohta ii deaivit min,

ii min áitte miehkki iige nealgi.

13Profehtat leat dušše biegga,

ii sis leat Hearrá sátni.”

14

5,14
23,29
Dan dihte cealká Hearrá,

Almmiveagaid Ipmil:

Danne go dii sárdnubehtet diekkáriid,

de mu sánit maid mun adden du njálbmái

rivdet dollan.

Ja dán álbmoga mun dagan muorran,

ja dolla loaktá dan.

15

5,15
5 Mos 28,49eč
Jes 28,11
33,19
Jer 6,22eč
Israellaččat, mun buvttán din vuostá

guhkilmas álbmoga,

cealká Hearrá.

Dat lea fámolaš álbmot

mii lea leamaš dološ áiggiid rájes,

álbmot man giela don it dovdda,

man ságaid don it ádde.

16Sin njuollaskuohput leat

dego rabas hávddit,

veagalaš soahteolbmát sii leat buohkat.

17Sii borret du šattu ja láibbi,

sii borret du bártniid ja nieiddaid,

sii borret du smávvaomiid ja stuorraomiid,

sii borret du viidnemuoraid

ja fiikonmuoraid.

Mihkiin sii duššadit du ladnegávpogiid

maidda don luohtát.

18

5,18
4,27
30,11
Muhto daid beivviidge mun in duššat din áibbas, cealká Hearrá. 19
5,19
16,10eč
17,4
22,8č
Ja go olbmot jerret dus: “Manne Hearrá, min Ipmil, lea dahkan buot dán midjiide?” de vástit: “Nugo dii hilgguidet Hearrá ja bálvaleiddet vieris ipmiliid din iežadet eatnamis, nu dii dál šaddabehtet bálvalit vieris álbmoga eatnamis mii ii leat din.”

20Almmuhehket dán Jakoba sohkii,

gulahehket ná Judas:

21

5,21
Jes 6,9č
Jer 4,22
6,10
Gula dán, don jierpmehis

ja dáidemeahttun álbmot!

Dis leat čalmmit, muhto ehpet dii oainne,

dis leat bealjit, muhto ehpet dii gula.

22

5,22
Job 38,811
Sál 104,6eč
Ehpetgo dii bala mus,

cealká Hearrá,

ehpetgo dii doarggis mu muođuid ovddas?

Mun lean bidjan sáttogátti rádján merrii,

agálaš caggin man badjel dat ii beasa.

Vaikko bárut boršot,

de dat eai veaje maidege,

vaikko dat márret,

de dat eai ole badjel rájá.

23

5,23
Jes 1,4
Muhto dán álbmogis lea gážžáris

ja ceaggás váibmu.

Sii buohkat leat gáidan mus ja mannan eret.

24

5,24
3 Mos 26,4
5 Mos 11,14
Jes 30,23
Apd 14,17
Eai sii daja váimmusteaset:

“Ballot Hearrás, Ipmilisttámet!

Son addá arvvi rivttes áigái,

sihke čakčaarvvi ja giđđaarvvi,

ja diktá min ládjudit dihto vahkuid.”

25

5,25
3,3
Din vearredagut leat earáhuhttán

visot dán,

din suttut leat caggan dis buot buori.

26Dasgo mu álbmogis

leat ipmilmeahttun olbmot.

Sii njágadit dego loddebivdit,

bidjet gielaid ja darvehit olbmuid.

27

5,27
Sál 73,312
Nugo veaddelihtis leat dievva lottit,

nu lea sin viesuid dievva behtolašvuohta.

Dan dihte sii leat šaddan

stuorisin ja rikkisin,

28

5,28
2 Mos 22,22
Sál 73,7
Jes 1,23
Jer 7,6
buoidin ja šealgájeaddjin.

Sin bahás sániin ii leat mearri.

Sii eai dubme rievttuid áhčihemiid áššis

nu ahte dan ovddidivčče,

eaige sii hága váivvášiidda rievtti.

29

5,29
5,9
Ingo mun ráŋggáštivčče dákkár daguid,

cealká Hearrá,

ingo mun mávssahivčče dákkár álbmogii?

30

5,30
23,14
Hirbmatlaš ja gáfatlaš dagut

dáhpáhuvvet eatnamis.

31

5,31
Jes 10,3
Jer 20,6
Profehtat profehtastallet giellásiid,

báhpat ráđđejit sin rávvagiid mielde,

ja nu mu álbmot dáhttu dan leat.

Muhto maid dii dahkabehtet

go dan loahppa boahtá?

6

61

6,1
1,13eč
4,5eč
6,1 Bet-Hakkerem báiki Betlehema davvioarjjabealde.Benjaminlaččat, báhtarehket

Jerusalemis!

Bossot dorvve Tekoas,

cahkkehehket mearkadola Bet-Hakkeremii!

Davil áitá lihkuhisvuohta

ja stuorra heavahus.

26,2 nieida Sion >4,31.Mun duššadan nieida Siona,

fávrros ja jiellahallon nieidda.

3

6,3
4,17
Su vuostá bohtet báimmanat

ealuideasetguin.

Sii ceggejit gođiid dan birra,

ja iešguhtege váldá iežas guohtoneananbihtá.

4Gulahehket bassi soađi Siona vuostá!

Bohtet, fallehehkot guovdelaš beaivvi!

Ilá maŋŋit! Beaivi juo veaigána,

ja eahkedissuoivanat guhkkot.

5Bohtet, fallehehkot dalle ihkku

ja duššadehkot su ladniid!

6

6,6
5,1
Sef 3,1
Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Njeidet muoraid ja huksejehket

fallehangorgŋehaga Jerusalema vuostá!

Vuoi dán giellásiid gávpoga!

Dan dievva lea soardin.

7

6,7
Sál 55,10eč
Nugo čázit golget gáivvos,

nu dát gávpot diktá iežas bahávuođa golgat.

Veahkaválddi ja stajideami jienat

gullojit das,

hávit ja časkkástagat leat álo mu ovddas.

8Jerusalem, váldde vára bagadusas,

aman jorgalit dutnje sealggi

ja dahkat du ávdin guovlun,

eanamin gos ii oktage ása.

9

6,9
Jes 5,1eč
Jer 5,1
Mi 7,1č
Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Israela bázahas čoggojuvvo

dego viidnemuoras čoaggináigge maŋŋá!

Geige vel oktii gieđa viidnemuora guvlui

dego viidnemuorječoaggi!

10

6,10
4,4
5,21
Apd 7,51
6,10 dahppan beljiideaset hebreagiela mielde “sin bealjit leat birračuohpakeahttá”.“Geasa mun sártnošin,

gii gulašii go mun várren?

Sii leat dahppan beljiideaset,

sii eai dáhto gullat du jiena.

Hearrá sáni sii atnet bilkun,

eai sii beroš das.

11Muhto mu dievva lea Hearrá moarri,

mun in veaje dan caggat.”

Golggat dan mánáid badjelii

geat vázzet gáhtas,

nuoraid badjelii geat leat boahtán čoahkkái!

Olbmát ja nissonat váldojuvvojit gitta,

velá boarrásat ja vuorasmuvvan olbmotge.

12

6,12
8,10eč
Váid 5,2
Viesut ja bealddut gártet earrásiidda,

vašálaš váldá olbmáin áhkáid.

Mun geigen gieđa

dán eatnama ássiid vuostá,

cealká Hearrá.

13

6,13
Jes 56,11
Jer 23,11
Sii buohkat, smávvát ja stuorrát,

bivdet vearrivuoittu.

Profehtat ja báhpat meannudit behtolaččat.

14

6,14
4,10
8,11
14,13
Esek 13,1016
Mi 3,5
1 Tess 5,3
Geahppadit sii dálkkastit

mu álbmoga vigi.

Sii celket: “Ráfi, ráfi!”

vaikko ráfi ii leat.

15Sii leat dahkan

heahpatlaš ja fasttes daguid,

muhto sii eai dovdda heabu,

eai oppa máhtege heahpanaddat.

Dan dihte sii gahččet

gahččan olbmuid gaskii.

Sii guossalit go mun ozahalan sin,

cealká Hearrá.

16

6,16
Matt 11,29
23,37
Ná cealká Hearrá:

Orustehket ja gehččet gosa

lehpet mannamin,

váldet vára boares bálgáin!

Jerret mii lea buorre geaidnu

ja vádjolehket dan,

de dii gávdnabehtet vuoiŋŋadusa.

Muhto dii vástideiddet: “Eat vádjol!”

17

6,17
Esek 3,17eč
33,2eč
Hos 9,8
6,17 várdájeddjiid profehtat. Vrd. Esek 33,1eč.Mun bidjen didjiide várdájeddjiid

ja celken:

“Guldalehket dorvve jiena!”

Muhto dii vástideiddet: “Eat guldal!”

18Gullet dál, álbmogat! Dii buohkat

geat lehpet čoagganan,

fuomášehket mii dál dáhpáhuvvá.

19

6,19
Sát 1,31
Gula, eanan!

Mun buvttán lihkuhisvuođa dán álbmogii,

dat lea dan bahás áigumušaid šaddu.

Dat ii leat jeagadan mu sániid,

mu lága dat lea hilgon.

20

6,20
Jes 1,11
Jer 14,12
Am 5,22
Maid mun Saba suovvasiiguin,

gáiddus eatnama buoremus kalmusiin?

Din boaldinoaffarat eai dohkke munnje,

din njuovvanoaffarat eai leat

mu miela mielde.

21Dan dihte Hearrá cealká:

Geahča, mun bijan dán álbmoga ovdii

jorralusgeađggi!

Dasa guossalit sihke áhčit ja bártnit,

ja siidaguoibmi duššá

oktan siidaguimmiinis.

22

6,22
1,1450,41eč
6,22 Davvieatnamis boahtá álbmot >1,14.Ná cealká Hearrá:

Davvieatnamis boahtá álbmot,

veagalaš álbmot čuožžila

eatnama doppimuš ravddas.

23Sis lea gieđas dávgi ja soahteákšu,

sii leat goavvásat eaige árpmit ovttage.

Sin jietna lea dego máraideaddji mearra,

sii riidejit heasttaiguin

gergosat fallehit du, nieida Sion.

24

6,24
4,31
“Go mii gulaimet sága dan birra,

de min gieđat njurre.

Áŧestus dohppii min

dego ávttat riegádahtti nissona.

25

6,25
20,310
46,5
49,29
Allet mana gieddái,

allet vádjol bálgáid,

dasgo doppe lea vašálačča miehkki!

Suorggahus lea juohke báikkis!”

26

6,26
4,8
Am 8,10
Mu vártnuhis álbmot,

gárvot horstta,

fierat gunaid siste!

Moraš ja čiero bahččagit,

dego olmmoš morašta áidna bártni.

“Fáhkkestaga duššadeaddji falleha min!”

Profehta geahččala álbmoga

27

6,27
Jes 48,10
Jer 1,18
Sak 13,9
Mal 3,2eč
Mun lean bidjan du

geahččalit iežan álbmoga

nugo silba geahččaluvvo.

Don galggat guorahallat dan,

geahččalit dan vádjolusa.

28

6,28
5,23
Sii leat buohkat gážžáris verrošeaddjit,

sii golget sárdnumin sealggebealde,

duođaid, sii leat buohkat gealbboheamit,

dušše veaiki ja ruovdi.

29Vuossu bossu,

muhto dolas golgá dušše ladju.

Dušši dihte lea suddaduvvon,

skárta ii leat sirrejuvvon.

30

6,30
7,1529
Hilggohassilban sii gohčoduvvojit,

dasgo Hearrá lea hilgon sin.