Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
46

Egypta duopmu

461

46,1
Jes 13–23
Esek 25–32
Am 1,1–2,3
Dát leat Hearrá sánit maid profehta Jeremia gulahii vieris álbmogiid birra. 2
46,2
2 Gon 23,29
24,7
2 Muit 35,20
Jes 19,1eč
Jer 25,1
36,1
46,2 Karkemiš Go egyptalaččat vuoittáhalle doppe 605 o.Kr., de Nebukadnesar šattai daid eatnamiid áidna ráđđejeaddjin. >Jes 10,9.Egyptii.

Jeremia profetia farao Neko, Egypta gonagasa, ja su soahteveaga birra Jojakima, Jošia bártni, njealját ráđđenjagi, dan jagi go Babylona gonagas Nebukadnesar časkkii farao soahteveaga Karkemišis Eufrateanu gáttis.

3Atnet gárvvisin galbbaid,

smávváid ja stuorráid,

ja vulget soahtat!

4Geassastehket heasttaid,

gorgŋejehket riidet!

Ruovdegahpirat oaivái,

sáittit gihtii,

gárvodehket ruovdegárvvuid!

5Muhto maid mun oainnán?

Buohkat suorganit ja murdet,

veagalaččat vuoittáhallet.

Sii jorgalit oaivvát báhtarussii

ja dárret balus,

cealká Hearrá.

6

46,6
Am 2,14
Gehpeš ii beasa báhtui,

gievra ii gáddjo.

Davvin, Eufratgáttis,

sii guossalit eaige čuožžil.

7Mii badjána dego Nileatnu,

márrá nugo dulvejogat?

8

46,8
1 Mos 7,19č
Jes 8,7eč
Jer 47,2
Egypta badjána dego Nileatnu,

márrá nugo dulvejogat.

Dat dadjá: Mun badjánan

ja govččan eatnama,

duššadan gávpogiid ja daid ássiid.

946,9 Kuš >13,23. Put eanan Gaskamearas, Egypta oarjjabealde. Lud eará čálabáikkiin Lydia Uhca-Asias, gč. Jes 66,19. Dás dat soaitá leat eanan Afrihkas, gč. 1 1 Mos 10,13.Ovddos, heasttat!

Girddihehket, vovnnat!

Johtui, soahteolbmát –

dii Kuša ja Puta galbaguoddit,

dii Luda dávgeolbmát!

10

46,10
Jes 34,5č8
Sef 1,7
Dát lea Hearrá Ipmila, Almmiveagaid Ipmila, beaivi,

odne son mávssaha egyptalaččaide.

Miehkki vuohppu gallás,

dat juhkaluvvá sin varas.

Hearrá Ipmil, Almmiveagaid Ipmil,

doallá oaffarnjuovalmasaid

davvieatnamis, Eufratgáttis.

11

46,11
8,22
46,11 balsama balsam.Mana Gileadii viežžat balsama,

Egypta, nieidariehpu!

Duššás don anát

máŋggalágan dálkasiid,

du hávit eai savvo.

12Álbmogat gullet du heahpada birra,

du váidalusčuorvvas deavdá eatnama.

Soahteolbmát guossalit badjálaga,

oktanaga dat buohkat gahččet.

13

46,13
43,8eč
Dát lea Hearrá sátni maid profehta Jeremia gulahii dalle go Babylona gonagas Nebukadnesar fallehii Egypta vai beassá váldit eatnama:

1446,14 Migdol >44,1. Nof, Tahpanhes >2,16.Almmuhehket Egyptas,

gulahehket Migdolis,

dieđihehket Nofas ja Tahpanhesis:

Čuoččas, leage gárvvis,

dasgo miehkki loaktá buot du birra!

1546,15 Apis egyptalaš burruipmil.Manne Apis, du gievrras ipmil,

njáŋgá eatnamis?

Dat ii bihtán bealis,

Hearrá norddastii dan gopmut.

16

46,16
50,16
Hearrá guossalahtii máŋgasa,

olbmát gahčče bálddalaga.

Dalle sii dadje: “Vulgot ruoktot

iežamet álbmoga lusa,

máhccot šaddaneatnamasamet

báhtui soardi miehkis!”

17Addet faraoi, Egypta gonagassii,

ođđa nama:

“Stuimmár gean áigi lea meattá”.

18“Nu duohta go mun ealán”,

cealká Gonagas

– Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea su namma –

nugo Tabor váriid gaskkas,

nugo Karmel mearragáttis,

nu lea dat gii boahtá.

19

46,19
10,17eč
Esek 12,3
Čohkkejehket gálvvuideattet,

dii Egypta olbmot,

dii dolvojuvvobehtet eret!

Memfis šaddá ávdimin,

dat duššaduvvo,

ii oktage ása šat doppe.

20Egypta lea ebmos guigu.

Dan falleha boaru davvin.

21Dan bálkásoahteolbmát

leat dego buoiduduvvon gálbbit,

muhto datnai jorggihit báhtui,

eai dat ceavzze.

Sin lihkuhisvuođa beaivi lea boahtán,

sin ráŋggáštusa áigi lea ollen.

22Egypta šuđđá dego gearpmaš,

go dan vašálaččat márret dan njeaiga.

Sii fallehit dan ákšu gieđas

dego vuovdemáddadeaddjit.

23Sii njeidet oppa vuovddi,

cealká Hearrá,

dan man čađa lea veadjemeahttun beassat.

Sii leat eanebut go rásselohkut,

sii eai leat lohkamis.

24

46,24
44,30
Egypta šaddá heahpanit,

dat addojuvvo davviálbmoga gihtii.

25

46,25
Jes 19,1
Jer 43,12
Nah 3,8
46,25 No ipmila Beaivvášipmil Amon lei dan áiggi egyptalaččaid alimus ipmil. Sii bálvaledje su erenoamážit No gávpogis, mii greikkagillii lea Theben; Badje-Egypta oaivegávpot. Gč. Nah 3,8.Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mun ozahalan Amona, No ipmila, ja oppa Egypta – dan ipmiliid ja gonagasaid, farao ja buohkaid geat dorvvastit sutnje. 26
46,26
Esek 29,13eč
Mun attán sin daid gihtii geat bivdet sin heakka – Babylona gonagasa Nebukadnesara ja su soahteveaga gihtii. Muhto maŋŋil Egyptas besset ássat dego dolin, cealká Hearrá.

Lohpádus Israelii

27

46,27
30,10eč
Ale bala, mu bálvaleaddji Jakob,

ale gáfestuva, Israel!

Mun gájun du gáiddus eatnamis,

buvttán du náli doppe

gos sii leat leamaš fáŋgan.

Jakob máhccá ruoktot,

eallá mášus ja oadjebassan,

iige oktage šat suorggat su.

28

46,28
10,24
Ale bala, mu bálvaleaddji Jakob!

Mun lean duinna, cealká Hearrá.

Mun duššadan buot álbmogiid

geaid seahká mun du ádjen,

muhto du mun in duššat.

Mun bagadan du muttágit,

muhto áibbas ráŋggáškeahttá

mun in divtte du orrut.

47

Hearrá duššada filistalaččaid

471

47,1
Jes 14,29ečAm 1,6eč
Sef 2,4eč
Sak 9,5eč
47,1 farao soaitá leat farao Hofra. >37,5. Son vuittii foinikialaččaid gávpogiid Tyrosa ja Sidona (v. 4) main lei lihttu filistalaččaid gávpogiiguin.Dát lea Hearrá sátni maid profehta Jeremia gulahii filistalaččaid birra, ovdal go farao lei časkán Gaza:

2

47,2
46,8
Ná cealká Hearrá:

Čázit badjánit davvin

ja šaddet dulveeatnun;

dat gokčet eatnama ja buot mii das lea,

gávpogiid ja daid ássiid.

Olbmot bárgot,

buot eatnama ássit luibmet.

3

47,3
4,13
Jo gullo oriid gazzadeapma,

vovnnaid ruohča, juvllaid jupma.

Áhčit eai gájo mánáideaset,

sin gieđat leat njuorran.

4Boahtán lea beaivi

mii duššada buot filistalaččaid.

Ii báze oktage veahkehit Tyrosa ja Sidona.

Hearrá duššada filistalaččaid,

maŋimušaidge dain

geat bohte Kaftora gáttiin.

547,5 nájadit >5,7.Gaza ráhke oaivvis báljisin,

Aškelon jávohuvvá.

Dii anaklaččaid bázahas,

man guhká dii áigubehtet nájadit?

6Vuoi, Hearrá miehkki,

itgo juo heaitte?

Máhca dohppasat,

mášuiduva ja oro lotka!

7Mo dat sáhttá mášuiduvvat go

Hearrá lea dan gohččon?

Miehkki galgá časkit

Aškelona ja mearragátti.

48

Moab duššaduvvo

481

48,1
Jes 15–16
48,1 Nebo gávpot Moabis. Eará báikenamat dán kapihttalis leat maid moablaččaid gávpogat. ▶ moablaččat.Moabii.

Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

Israela Ipmil:

Vuoi Nebo, dat lea duššaduvvon!

Kirjataim lea váldojuvvon,

dan ladni vuollánan ja cuvkejuvvon.

2Moaba gudni ii leat šat.

Hešbonis smihttet bahás áigumušaid:

“Bohtet, ruohtastuhttot Moaba,

dat ii oaččo šat leat álbmot!”

Maiddái don, Madmen, jávohuvat,

miehkki lea doarrideamen du.

3Gullet bárguma Horonajimis,

roahpi ja garra roasu.

4Moab lea duššaduvvon,

dan uhcahaččat bárgot.

5Olbmot mannet čieru

Luhita gorgŋehaga,

Horonajima njiejaldagas

gullo heahtebárgun roasu dihte.

6“Báhtarehket, gádjot heakkadet!”

Muhto dii lehpet dego miestta meahcis.

7

48,7
4 Mos 21,29
1 Gon 11,7
Jer 17,5
49,4
48,7 Kemoš moablaš ipmil. Gč. 4 Mos 21,29.Don, Moab, leat dorvvastan

iežat daguide ja dávviriidda,

danin donge váldojuvvot.

Kemoš manná fáŋgavuhtii oktan

báhpaidisguin ja oaivámuččaidisguin.

8Vašálaš boahtá ja duššada gávpogiid,

ii oktage gáddjo.

Leahki duššaduvvo,

badjosat stajiduvvojit.

Ná Hearrá lea cealkán.

9Ceggejehket hávdegeađggi Moabii,

dan loahppa lea boahtán.

Dan gávpogat báhcet ávdimin,

iige oktage ása dain.

10Garuhuvvon lehkos juohkehaš

gii navgasit doaimmaha Hearrá dagu!

Garuhuvvon lehkos dat

gii ii golggat vara mihkiinis!

11Moab lea eallán oadjebassan

gitta nuorravuođa rájes,

dat lea leamaš muosis nugo viidni loagis alde

iige leat dolvojuvvon fáŋgavuhtii.

Dat ii leat njorrojuvvon lihtis lihttái,

dan dihte dan smáhkka lea nugo ovdal,

dan hádja ii leat rievdan.

12Muhto beaivvit bohtet, cealká Hearrá, go mun vuolggahan Moabii viidnegolggaheddjiid. Sii golggahit viinni ruhkuin, gurrejit daid ja časket daid moallun. 13

48,13
1 Gon 12,28eč
Moab beahtahallá Kemošii, nugo Israel beahtahalai Betela ipmilii, vaikko álbmot dorvvastiige dasa.

14Mo dii sáhttibehtet dadjat:

“Mii leat sáŋgárat

ja searalaš soahteolbmát”?

15Moab duššaduvvo,

dan gávpogat váldojuvvojit,

dan vállju nuorra olbmát gottáhallet.

Ná cealká Gonagas –

Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea su namma.

16Moab duššá fargga,

dan oasehisvuohta gáhččá sakka.

17Árpmoštallet su, buot ránnját,

čirrot dii buohkat

geat dovdabehtet su nama.

Dadjet: “Doddjon lea nana soabbi,

hearvás ráđđensoabbi!”

18Dii geat ássabehtet Dibonis,

njidjet gudnesajisteattet

ja čohkánehket duvdnái!

Moaba vašálaččat fallehit dál din

ja duššadit din ladnemuvrraid.

19Čuoččastehket geaidnogurrii várdát,

dii Aroera ássit!

Jerret báhtareddjiin, olbmáin ja nissoniin,

jerret mii lea dáhpáhuvvan.

20“Moab lea vuollánan ja časkojuvvon,

dat lea gahččan.

Luibmet ja bárgot!

Gulahehket Arnongáttiin:

Moab lea duššaduvvon!”

21Duopmu lea deaividan badjosiid gávpogiid: Holona, Jahasa ja Mefaata, 22Dibona, Nebo ja Bet-Diblatajima, 23Kirjatajima, Bet-Gamula ja Bet-Meona, 24Kerijota, Bosra ja buot eará Moaba gávpogiid sihke guhkkin ja lahka.

25

48,25
Sál 37,17
75,11
Moaba čoarvi lea eret čuolastuvvon,

su giehta lea doddjojuvvon,

cealká Hearrá.

26

48,26
25,15eč27
Jugahehket Moaba gárremiidda, vai dat snuitte iežas vuovssanassii ja šaddá ieš bogostahkan. Dat lea goarggastallan Hearrá vuostá! 27
48,27
2,26
Dat lea atnán Israela bilkun, nugo bilkiduvvojit suollagat geat gávnnahallet. Álo go Israel lea leamaš sáhkan, de sii leat bárdán oaivvi bilkidemiin.

28

48,28
4,29
Vulget gávpogiin, moablaččat,

ásset báktehoaluide!

Dahket dego duvvát

mat bessejit bákteráhkamiidda!

29

48,29
Jes 16,6eč
Sef 2,10
Mii leat gullan Moaba goarratvuođa,

man gáddálaš dat lea leamaš,

man čeavlái, rábmái

ja gorgesváimmot.

30Mun dovddan moablaččaid goargatvuođa, cealká Hearrá. Sin dagut čájehit sin sániid guorusvuođa. 3148,31 Kir-Heres gávpot Moabis. >Jes 16,11.Mun luoimman Moaba vuorbbi, bárggun oppa álbmoga dihte, šuohkán go muittán Kir-Heresa ássiid.

32Mun čierun eanet du

go Jasera, don Sibma viidnemuorra.

Du oavssit faŋuhedje meara rastá,

olle gitta Jasera rádjái.

Gaskan rádjama fallehii duššadeaddji,

doalvvui du šaddosiid ja viidnemurjjiid.

33

48,33
Jes 16,10
Illu ja ávvu lea váiduduvvon

Moaba šaddogárddiin.

Viidnebohčingárit eai šat dieva,

ii oktage duolmma šat viidnemurjjiid.

Rádjančuorvasat leat jávohuvvan.

34

48,34
Jes 15,4eč
Hešbon ja Elale luibmet, daid bárgun gullo gitta Jahasa rádjái, Soaris gitta Horonajima ja Eglat-Šelišia rádjái. Velá Nimrima čázitge rivdet meahccin. 35Mun luottahuhtán Moabis daid geat oaffaruššet dieváin ja boldet suovvasiid iežaset ipmiliidda, cealká Hearrá. 36
48,36
Jes 15,5
16,11
Danne mu váibmu vuobaida dego njurgganas Moaba dihte, mu váibmu čierru Kir-Heresa ássiid njurgganasa láhkái. Buot valljugasvuohta maid sii leat háhkan, lea duššan. 37
48,37
Jes 15,2eč
Jer 47,5
Esek 7,18
48,37 Juohke oaivi … seahkka moraštanvierut.Juohke oaivi lea báljis, buohkaid skávžžát leat ráhkejuvvon. Juohkehaš lea nájadan gieđaidis, buohkaid alimiid birra lea seahkka. 38
48,38
22,28
Hos 8,8
Moaba viesuid dáhkiin ja šiljuin gullo dušše váidalus. Mun lean cuvken Moaba dego lihti mas ii oktage fuola, cealká Hearrá. 39Dat lea cuovkanan. Vuobaidehket! Moab lea báhtaran heahpanemiin, dál dan ránnját boagustit dan ja gáfestuvvet dan vuorbbi.

40

48,40
49,22
Ná cealká Hearrá:

Son falleha Moaba dego goaskin,

leapposoajáid!

41Gávpogat váldojuvvojit,

ladnit gahččet.

Dan beaivvi Moaba sáŋgárat

leat dego nisson mánnáheađis.

42Moab duššaduvvo,

nu ahte dat ii šat leat álbmot;

dat lea goarggastallan Hearrá vuostá.

43

48,43
Jes 24,17eč
Hirbma ja roggi ja giella

vurdet du gii ásat Moabis,

cealká Hearrá.

44

48,44
Am 5,19
Gii báhtara hirpmas,

gahččá roggái,

ja gii beassá rokkis,

čákŋá gillii.

Dat jahki lea lahka

go mun ráŋggáštan Moaba, cealká Hearrá.

45

48,45
4 Mos 21,28eč
24,17
5 Mos 2,24eč
Hešbona suoivanis

čužžot vuoimmehuvvan báhtareaddjit.

Hešbonis vuolgá dolla,

Sihonis dollanjuovčča.

Dat boaldá Moaba gállu,

šlámaideddjiid oaivečohka.

46Vuoi du, Moab!

Kemoša álbmot lea duššan!

Du bártnit dolvojuvvojit giddagassii,

du nieiddat fáŋgavuhtii.

47

48,47
46,26
49,639
Muhto boahtti beivviid mun jorgalan Moaba vuorbbi, cealká Hearrá.

Dása nohket Moabii celkojuvvon duopmosánit.