Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
38

Jeremia suhppejuvvo gáivui

381Šefatja, Mattana bárdni, Gedalja, Pašhura bárdni, Jukal, Šelemja bárdni, ja Pašhur, Malkia bárdni, gulle go Jeremia sártnui oppa álbmogii ná: 2

38,2
21,9
Ná cealká Hearrá: Dat gii báhcá dán gávpogii, jápmá miehkkái, nealgái ja rohttudávdii. Muhto dat gii manná kaldealaččaid beallái, gádju heakkas ja oažžu eallit. 3
38,3
32,3
Ná cealká Hearrá: Dát gávpot addojuvvo Babylonia gonagasa soahteveaga gihtii, ja son váldá dan. 4
38,4
26,11
Am 7,10eč
Dalle oaivámuččat dadje gonagassii: “Dát olmmái galgá goddojuvvot! Son arvvahuhttá daid soahteolbmáid geat ain leat báhcán dán gávpogii, ja oppa álbmoga, go son sárdnu dakkár sániid. Dát olmmái ii bivdde dán álbmoga ávkki, muhto dan oasehisvuođa.” 5Gonagas Sidkia vástidii: “Son lea din gieđas. Dasgo ii gonagas veaje didjiide maidege.” 6
38,6
1 Mos 37,24
Dalle sii dohppejedje Jeremia ja luite su oaraiguin gonagasa bártni Malkia gáivui mii lei fáktašiljus. Gáivvos ii lean čáhci muhto dušše mohti, ja Jeremia vuojui mohtái.

7Nubialaš Ebed-Melek, gonagasa šloahta hoavvaolmmái, gulai ahte Jeremia lei suhppejuvvon gáivui. Gonagas lei čohkkámin dalle Benjaminpoartta luhtte, 8ja Ebed-Melek vulggii šloahtas gonagasa lusa ja dajai sutnje: 9

38,9
37,21
“Hearrán gonagas! Duot olbmát leat meannudan juohke láhkái bahás maid sii leat dahkan profehta Jeremiai. Sii leat suhppen su gáivui ja guođđán su dohko nealgut jámas; iihan gávpogis leat šat eambbo láibi.”

10Dalle gonagas gohčui nubialaš Ebed-Meleka: “Váldde fárrui golbmalogi olbmá ja gease profehta Jeremia bajás gáivvos, ovdal go son jápmá.” 11Nu Ebed-Melek válddii olbmáid fárrui ja manai gonagasa šlohttii dan latnjii mii lei vuorkágámmára vuolde. Doppe son válddii sáigguid ja nohkan biktasiid, luittii daid oaraiguin gáivui Jeremiai 12ja dajai sutnje: “Bija dáid sáigguid gieđavuliidasat oaraid vuollái!” Jeremia dagai nu, 13

38,13
39,14
ja olbmát gesse su oaraiguin bajás gáivvos. Jeremia bázii fáktašilljui.

Sidkia vieččaha Jeremia lusas

14Gonagas Sidkia vieččahii lusas profehta Jeremia Hearrá tempela goalmmát portii. Gonagas dajai Jeremiai: “Mun jearan dus juoidá. Ale čiega mus maidege!” 15Jeremia vástidii Sidkiai: “Jos mun muitalan dutnje juoidá, de don gottát mu, ja jos mun rávven du, de don it guldal.” 16Dalle gonagas Sidkia vuortnui guovttá gaskan Jeremiai: “Nu duohta go Hearrá eallá, son guhte lea addán midjiide dán eallima, de mun in gotte du inge atte du daid olbmáid gihtii geat bivdet du heakka.” 17Jeremia dajai Sidkiai: “Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Jos don vuollánat Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de du heagga gáddjo iige dát gávpot boldojuvvo. Don ieš ja du bearaš oažžubehtet eallit. 18

38,18
2 Muit 36,12
Jer 34,2
Muhto jos don it vuollán Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de dát gávpot addojuvvo kaldealaččaid gihtii. Sii boldet dan, itge don iešge gáddjo sin gieđas.” 19Gonagas Sidkia dajai Jeremiai: “Mun balan Juda olbmuin geat leat mannan kaldealaččaid beallái. Kaldealaččat vedjet addit mu sin gihtii, ja sii illastit mu.” 20Jeremia dajai: “Eai sii atte du. Gula dušše Hearrá jiena, guldal maid mun sártnun dutnje, de dutnje geavvá bures ja don oaččut eallit. 21Muhto jos don biehttalat vuolláneames, de dalle ollašuvvá dat maid Hearrá lea čájehan munnje: 22
38,22
Ob 7
Buot nissonat geat ledje báhcán Juda gonagasa šlohttii, dolvojuvvojedje Babylonia gonagasa oaivámuččaid lusa. Nissonat lávlo:

Du ustibat fillejedje du

ja bihte dus.

Go du juolggit vudjo ribahii,

de sii gáide du luhtte.

23Buot du áhkát ja du mánát dolvojuvvojit kaldealaččaid lusa, itge don gáddjo sin gieđas. Babylonia gonagas váldá du gitta ja gávpot boldojuvvo.”

24Sidkia dajai Jeremiai: “Ale divtte ovttage oažžut diehtit maid moai letne sártnodan, muđui don jámát. 25Go oaivámuččat gullet ahte mun lean sártnodan duinna, de sii bohtet du lusa ja lohket: Muital midjiide maid don dadjet gonagassii ja maid gonagas dajai dutnje. Ale čiega dan mis, muđui mii goddit du! 26

38,26
37,20
Vástit dalle sidjiide: Mun bivden gonagasas njuorrasit ahte son ii vuolggahivčče mu ruoktot Jonatana vissui, danin go mun jámášin dohko.”

27Go oaivámuččat bohte Jeremia lusa ja jearahedje sus, de son muitalii sidjiide buot aiddo nugo gonagas lei gohččon. Dalle sii jávohuvve ja dikte su orrut ráfis, danin go ášši ii lean beaggán. 28Jeremia orui fáktašiljus gitta dan beaivvi rádjái go Jerusalem váldojuvvui.

39

Jerusalem váldojuvvo

391

39,1
2 Gon 25,1eč
2 Muit 36,17eč
Jer 52,4eč
Juda gonagasa Sidkia ovccát ráđđenjagi, dan logát mánus, bođii Babylona gonagas Nebukadnesar oppa soahteveagainis Jerusalema ovdii ja birastahttigođii gávpoga. 2Sidkia oktanuppelogát ráđđenjagi njealját mánu ovccát beaivvi, kaldealaččat gaiko gávpotmuvrra čađa. 3Go gávpot lei váldojuvvon, de bohte buot Babylona gonagasa oaivámuččat ja čohkánedje Gaskaportii. Sin searvvis ledje soahteveaga oaivámuš Nergal-Sareser, hoavvaolbmáid oaivámuš Nebu-Sarsekim ja buot eará Babylona gonagasa oaivámuččat. 4
39,4
2 Gon 25,4eč
Jer 52,7eč
Esek 12,12
39,4 Jordanleagi masorehtalaš teavsttas leagi namma lea Araba.Go Juda gonagas Sidkia ja su soahteolbmát oidne sin, de sii báhtaredje gávpogis ihkku. Sii besse báhtui gonagasa gilvvagárddi bokte dan poartta ráigge mii lei guovtti muvrra gaskkas, ja dollejedje Jordanleagi guvlui. 539,5 Ribla, Hamata eatnamii gávpot Orontesjoga gáttis aramealaš riikkas man namma lei Hamat, Damaskusa davábealde. Gč. 2 Gon 23,33.Muhto kaldealaččaid soahteveahka doarridii sin ja juvssai Sidkia Jeriko duolbadasas. Babylonialaččat válde Sidkia gitta ja dolvo su gonagas Nebukadnesara ovdii Riblai, Hamata eatnamis. Doppe Nebukadnesar celkkii duomu fáŋggaidasas. 6Babylonia gonagas gottihii Sidkia bártniid sin áhči oaidnut. Maiddái buot Juda oaivámuččaid Nebukadnesar gottihii. 7Dasto son gohčui čalmmehuhttit Sidkia, čatnat su bronsaláhkkiiguin ja doalvut su Babylonii. 8Kaldealaččat bolde gonagasa šloahta ja Jerusalema ássiid viesuid, ja Jerusalema muvrraid sii gaiko eatnamii. 9Heaggafávttaid oaivámuš Nebusaradan doalvvui Babylonii álbmoga bázahasa mii ain lei Jerusalemis, sihke daid geat ledje mannan Babylona gonagasa beallái ja daid geat ledje báhcán gávpogii. 10Dušše muhtun geafes olbmuid geain ii lean mihkkege, Nebusaradan guđii Judai, ja son attii sidjiide viidnegárddiid ja bealdduid.

11Babylonia gonagas Nebukadnesar lei gohččon Nebusaradana, heaggafávttaid oaivámučča: 12

39,12
40,4eč
“Oza Jeremia ja ane sus fuola! Ale daga sutnje maidege baháid. Daga sutnje dušše dan maid son ieš dadjá.” 13
39,13
39,3
Heaggafávttaid oaivámuš Nebusaradan, hoavvaolbmáid oaivámuš Nebušasban, soahteveaga oaivámuš Nergal-Sareser ja buot Babylona gonagasa oaivámuččat 1439,14 Gedalja gonagasa virgeolbmá bárdni Jerusalemis. Vrd. 26,24; 2 Gon 22,12. Maŋŋil go Jerusalem váldojuvvui, Nebukadnesar bijai su Juda eatnanhearrán. Vrd. 40,5; 2 Gon 25,22.vieččahedje Jeremia fáktašiljus. Sii adde su Gedalja, Ahikama bártni, Šafana áddjuba, háldui, vai son válddášii su vissosis. Nu Jeremia orui álbmoga gaskkas.

15Jeremiai bođii dát Hearrá sátni dalle go son ain lei fáŋgan fáktašiljus: 16

39,16
38,7
Mana nubialaš Ebed-Meleka lusa ja daja sutnje: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mun ollašuhtán dál sániidan dán gávpogii oasehisvuohtan inge buorrin. Dat dáhpáhuvvá du čalmmiid ovddas dan beaivvi. 17Muhto du mun gájun dan beaivvi, cealká Hearrá. Don it šatta daid olbmáid gihtii geain balat. 18
39,18
21,9
38,2
45,5
Dan 6,24
Mun beasttán du itge don gahča miehkkái, muhto gájut heakkat, danne go don dorvvastit munnje, cealká Hearrá.

40

Jeremia orru eatnamis

401Dát lea muitalus das maid Hearrá divttii dáhpáhuvvat Jeremiai das maŋŋil go heaggafávttaid oaivámuš Nebusaradan lei luoitán su friddjan Ramas. Jeremia lei leamaš čadnojuvvon láhkkiiguin daid fáŋggaid gaskkas geat ledje váldojuvvon gitta Jerusalemis ja Judas ja galge dolvojuvvot Babylonii.

2Go heaggafávttaid oaivámuš lei vieččahan Jeremia, de son dajai sutnje: “Hearrá, du Ipmil, áittii lihkuhisvuođain dán báikki. 3Hearrá ollašuhtii dan ja dagai nugo lei cealkán, danin go dii leiddet suddudan Hearrá vuostá ehpetge lean gullan su. Dan dihte dát lea dáhpáhuvvan didjiide. 4Odne mun čoavddán du gieđaid láhkkiin. Jos don anát buorrin boahtit mu fárus Babylonii, de boađe, ja mun anán dus fuola. Muhto jos don it dáhto vuolgit mu fárus Babylonii, de ale vuolgge. Oppa eanan lea dutnje rabas, mana dan báikái maid anát buoremussan.” 5

40,5
2 Gon 25,22
Go Jeremia vel guovttádasttii, de Nebusaradan dajai sutnje: “Máhca Gedalja, Ahikama bártni, Šafana áddjuba, lusa. Babylona gonagas lea bidjan su Juda gávpogiid oaivámužžan. Oro su luhtte álbmoga gaskkas dahje mana gosa ihkinassii anát vuoigadin mannat.” Ja de heaggafávttaid oaivámuš attii sutnje niestti ja skeaŋkkaid ja luittii su mannat. 6Jeremia manai Gedalja, Ahikama bártni, lusa Mispai ja orui su luhtte álbmoga gaskkas mii lei báhcán eatnamii.

Gedalja Juda oaivámužžan

7

40,7
2 Gon 25,23
Buot soahteveaga oaivámuččat ja sin olbmát geat čiehkádalle dálonguovllus, gulle ahte Babylona gonagas lei bidjan Gedalja, Ahikama bártni, Juda oaivámužžan ja guođđán su háldui olbmáid, nissoniid, mánáid ja eatnama geafimusaid geat eai lean dolvojuvvon fáŋgavuhtii Babylonii. 8Dalle oaivámuččat oktan olbmáidisguin bohte Gedalja lusa Mispai. Sii ledje Ismael, Netanja bárdni, Johanan ja Jonatan, Kareaha bártnit, Seraja, Tanhumeta bárdni, netofalaš Efaja bártnit ja Jesanja gii lei eret Maakas. 9
40,9
2 Gon 25,24
Gedalja, Ahikama bárdni, Šafana áddjut, vuortnui sidjiide ja sin olbmáide: “Allet bala bálvaleames kaldealaččaid! Orrot eatnamis ja bálvalehket Babylona gonagasa, de didjiide geavvá bures. 10Mun ieš áiggun orrut Mispas ja bálvalit kaldealaččaid geat bohtet min lusa. Čogget viidnemurjjiid, šaddosiid ja oliivvaid, rádjet daid ja orrot dain gávpogiin maid lehpet váldán.” 11Eatnat Juda olbmot ledje báhtaran Moabii, Ammonii, Edomii ja eará riikkaide. Go sii gulle ahte Babylona gonagas lei guođđán Judai álbmotbázahasa ja bidjan Gedalja, Ahikama bártni, Šafana áddjuba, sin oaivámužžan, 12de sii máhcce Judai dain báikkiin gosa ledje báhtaran, ja bohte Gedalja lusa Mispai. Dan jagi sii čogge valjis viidnemurjjiid ja šaddosiid.

Gedalja goddojuvvo

13Johanan, Kareaha bárdni, ja buot soahteveaga oaivámuččat geat ledje čiehkádallan dálonguovlluin ja boahtán Gedalja lusa Mispai, 14dadje Gedaljai: “Dieđátgo don ahte Baalis, ammonlaččaid gonagas, lea vuolggahan Ismaela, Netanja bártni, goddit du?” Muhto Gedalja, Ahikama bárdni, ii jáhkkán sidjiide. 15

40,15
42,15
De Johanan, Kareaha bárdni, dajai suollemasat Gedaljai Mispas: “Divtte mu goddit Ismaela, Netanja bártni. Ii oktage boađe diehtit dan. Manne son oččošii goddit du? Dallehan buot Juda ássit geat leat čoagganan du lusa, bieđganivčče fas ja Juda bázahas duššašii.” 16Muhto Gedalja, Ahikama bárdni, dajai Johananii, Kareaha bárdnái: “Ale daga dan, dasgo don sárdnut giellásiid Ismaela birra.”